III OSK 4940/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. K. o wstrzymanie wykonania postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 930/20 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 930/20, oddalił skargę P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wskazanym wyżej postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając w oparciu o art. 59 § 2 w zw. z art. 58 K.p.a., odmówiło P. K. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2020 r, którym to, na podstawie art. 119 § 1 i art. 122 § 1 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." nałożono na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50.000,00 zł oraz wezwano skarżącego do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Po oddaleniu skargi skarżący, który wniósł skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a." Sąd administracyjny wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć przede wszystkim o wniosek skarżącego i w zestawieniu podniesionych w nim okoliczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy ocenić, czy występują wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu lub czynności. W tej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że skarżący nie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, lecz postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2020 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia, wydanego – w ocenie NSA – "w granicach tej samej sprawy" w rozumieniu art. 61 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a. Tym bardziej zatem istotne jest uzasadnienie takiego wniosku. Tymczasem złożony w sprawie wniosek, oprócz żądania wstrzymania wykonania postanowienia organu I instancji nie zawierał żadnych konkretnych informacji mogących świadczyć o prawdopodobieństwie zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wniosek w szczególności nie zawierał informacji o sytuacji majątkowej skarżącego (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomościach), wysokości osiąganych przychodów i ponoszonych wydatków, posiadanych środkach pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Przy czym okoliczności tych nie należało dokumentować, wystarczyło szczegółowo i wiarygodnie opisać we wniosku. Tego nie uczyniono. Zatem już tylko z tego powodu nie było wystarczającej podstawy pozwalającej zastosować wobec skarżącego ochrony tymczasowej. Niemniej jednak w sprawie należy wziąć pod uwagę również charakter aktu, o wstrzymanie którego wniósł skarżący. Po pierwsze, grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. Po drugie, grzywna nie ma charakteru bezwzględnego, czy nieodwracalnego. Skarżący może bowiem w każdej chwili uniknąć zagrożenia egzekucji nałożonej grzywny poprzez wykonanie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Skoro natomiast skarżący, jak należy domniemywać, mimo wystosowania stosownego upomnienia, nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku, to powinien liczyć się z koniecznością poniesienia konsekwencji, w postaci obowiązku zapłaty, czy wyegzekwowania nałożonej grzywny. Takie zachowanie determinuje wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a zatem to od woli skarżącego zależy, czy egzekucja potencjalnie może wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Ponadto, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nie jest również wyłączona możliwość zwrotu całej uiszczonej lub ściągniętej grzywny, gdyż zgodnie z art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Z tych względów wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2020 r. należało uznać za nieuzasadniony i go oddalić. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.