Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 473/25

III OSK 473/25 - Wyrok NSA z 2025-09-03

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
3 września 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 591/24 w sprawie ze skargi M. C. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 591/24 oddalił skargę M. C. (dalej skarżący, skarżący kasacyjnie) na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 11 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że uchwałą z dnia [...] września 2024 r. nr [...], na podstawie art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 690 z późn. zm.) zwanej dalej u.s.g. oraz art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 5 pkt 9 i art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 z późn. zm.) zwanej dalej K.w., Rada Miejska w [...] postanowiła: "§ 1. Stwierdza się wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w [...] - Pana M. C. z uwagi na nieposiadanie w dniu wyborów prawa wybieralności (biernego prawa wyborczego) w wyborach do Rady Miejskiej w [...] przeprowadzonych w dniu 7 kwietnia 2024 roku". Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że kluczowe dla oceny legalności zaskarżonej uchwały miało rozstrzygnięcie kwestii, czy na dzień 7 kwietnia 2024 r. M. C. stale zamieszkiwał na terenie Gminy [...]. W niniejszej sprawie Sąd ocenił, że Rada Miejska w [...] w uzasadnieniu uchwały i załączonych do akt sprawy dokumentach wykazała, że radny M. C. nie miał stałego zamieszkiwania na terenie gminy [...] w dniu wyborów do organu stanowiącego tej gminy. W ocenie Sądu, rozstrzygające dla wyniku sprawy okazały się następujące okoliczności. Po pierwsze, do daty podjęcia zaskarżonej uchwały radny M. C. nie przedstawił jednoczonego stanowiska, gdzie znajduje się miejsce jego stałego zamieszkiwania. Nie przedstawił dowodów, które pozwoliłyby na ocenę, że swój zamiar zamieszkiwania na terenie gminy [...] nie tylko posiada, ale zamiar ten manifestuje na zewnątrz. Nie ma racji skarżący, że to zadaniem Rady Miejskiej jest ustalenie rzeczywistego miejsca zamieszkania radnego, jeżeli kwestionowany jest adres wskazany przez radnego przed wyborami. Organ gminy powinien wykazać jedynie – jeżeli podejmuje uchwałę o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego – że adres zamieszkania tego radnego nie znajduje się na terenie gminy, w której uzyskał mandat. Po drugie, nie zostało skutecznie podważone przez skarżącego ustalenie organu stanowiącego gminy o jego zamieszkiwaniu poza terenem gminy [...] oparte o pismo wyjaśniające od pracodawcy Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych [...] (akta sprawy, karta nr 11) i informację od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] (akta sprawy, karta nr 44). Wynika z tych pism, że właściwość miejscową Urzędu Skarbowego w [...] ustalono według miejsca zamieszkania skarżącego znajdującego się na terenie gminy S. Zarówno pracodawca, jak i urząd skarbowy potwierdzili, że adres zamieszkania skarżącego został zgłoszony w miejscowości S. Z informacji w BIP wynika, że terytorialny zasięg działania naczelnika urzędu skarbowego to powiat [...] obejmujący miasto [...] oraz gminy: [...]. Nie przekonał Sądu pierwszej instancji zarzut skarżącego, że ustalenie ujawnione w uzasadnieniu uchwały o właściwości urzędu skarbowego jest błędne, ponieważ - jak twierdzi skarżący - zeznanie podatkowe skarżący mógł złożyć do urzędu skarbowego w [...] na warunkach określonych w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 565). Jeżeli właściwość miejscową urzędu [...] ustalono według miejsca zamieszkania jednego z małżonków (tu: żony skarżącego), to jednak wyjątek ten dotyczyć ma tylko zeznania rocznego podatkowego, podczas gdy treść pisma od pracodawcy skarżącego, jak również ustalona właściwość urzędu skarbowego do złożenia oświadczenia majątkowego radnego potwierdzają, że o właściwości Urzędu Skarbowego w [...] zdecydowało miejsce zamieszkania skarżącego na terenie gminy [...]. Zgodnie z art. 17 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2. Natomiast stosownie do art. 24h ust. 6 zd. 2 u.s.g., osoby, którym złożono oświadczenie majątkowe, przekazują jeden egzemplarz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie majątkowe. Po trzecie, z akt sprawy wynika (tj. z zebranych dowodów, zeznań świadków i wyjaśnień samego skarżącego), że pozostaje on w związku małżeńskim i mieszka z rodziną. Nie zostało przez skarżącego wyjaśnione ani wykazane, aby miał inne miejsce zamieszkania niż jego żona i dziecko, w innym miejscu prowadził gospodarstwo domowe i w innym miejscu skupiał swoje życie rodzinne. Zatem ewentualna właściwość urzędu skarbowego położonego w Starachowicach z uwagi na miejsce zamieszkania żony nie podważa ustaleń Rady Miejskiej w [...], które legły u podstaw podjęcia zaskarżonej uchwały. Skarżący - jak wyjaśnili świadkowie - buduje z żoną dom, opiekuje się dzieckiem, wyprowadził się z domu ojca. Kopia dokumentu – deklaracji w sprawie odpadów z nieruchomości pod adresem [...] w [...] został złożony do akt sprawy już po wydaniu zaskarżonej uchwały, ale także uwiarygadnia on wyjaśnienia jednego ze świadków, który wskazał, że radny M. C. wyprowadził się od ojca w 2020 r. i dlatego w deklaracji co do ilości osób generujących odpady pod ww. adresem zgłoszono, że się wyprowadził. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podkreślił, że znamienne w tej sprawie jest twierdzenie samego radnego zawarte w jego pisemnych wyjaśnieniach z 8 lipca 2024 r., że cyt.: "Z uwagi na dynamiczne zmiany, które zaszły w moim życiu w ostatnim czasie oraz z uwagi na fakt, iż całe swoje życie spędziłem w [...], swoją przyszłość wiążę tylko i wyłącznie z [...], w którym spędzam większość czasu. Na obecnym etapie poszukuję działki lub domu, aby tu się osiedlić". Takie stwierdzenie radnego oznacza, że dopiero ma zamiar osiedlenia się w [...], innymi słowy - zamieszkania w [...]. Podsumowując, jeżeli nawet radny miał zamiar mieszkać stale na terenie gminy [...], to nie wykazał on, że ten zamiar zrealizował na datę wyborów. Natomiast równocześnie Rada Miejska w [...] - w oparciu o dostępne dowody, niepodważone przez radnego - skutecznie obaliła domniemanie, że zgłoszony przez radnego adres nie jest adresem, pod którym stale zamieszkuje. W ocenie Sądu całokształt powyższych okoliczności przeczy również temu, aby u podstaw podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu leżały wyłącznie przesłanki pozaprawne. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje to, jak szeroką aktywność społeczną prowadzi skarżący, ponieważ przepisy prawa analizy takich okoliczności przy ocenie przesłanki stałego zamieszkiwania nie przewidują. Skarżący mógł wykazywać swoje racje w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez Radę Miejską w [...]. Kilkukrotnie był wzywany na piśmie do złożenia takich wyjaśnień. Ostatecznie wyjaśnienia złożył pisemnie 8 lipca 2024 r., ale dołączył do nich wyłącznie dowody potwierdzające zameldowanie na terenie Gminy [...], co jak wyżej podniesiono, nie jest wystarczające dla uznania stałego zamieszkiwania na terenie danej gminy. Na stałość pobytu w danej miejscowości wskazuje skupienie w niej życiowej aktywności, związanej z pracą czy rodziną. Przynależność do wspólnoty samorządowej powstaje ex lege z chwilą zamieszkania na terenie określonej jednostki samorządu terytorialnego, bez względu na dopełnienie obowiązku meldunkowego. Uprawnienia do głosowania w wyborach samorządowych nie należy bowiem wiązać z dokonaniem czynności materialno-technicznej, jaką jest zameldowanie. Instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjno-porządkowy. O zamieszkaniu w danej miejscowości pod wskazanym adresem można mówić, gdy okoliczności sprawy pozwolą przeciętnemu obserwatorowi na sformułowanie wniosku, że w tym miejscu - w tej konkretnej dzielnicy, skupia się działalność osoby fizycznej oraz znajduje się jej centrum życiowe. Istotną rolę przy ustalaniu corpus odgrywa życie rodzinne. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarzuty skargi okazały się chybione, również te dotyczące naruszenia prawa procesowego. Rada gminy (jej przewodniczący) w przypadku powzięcia podejrzenia o możliwości zaistnienia przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego nie prowadzi postępowania z regułami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. C., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił, na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego: tj. art. 5 pkt 9 K.w. w związku z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.) zwanej dalej K.c. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący nie ma miejsca stałego zamieszkania na terenie gminy [...], a w konsekwencji naruszenie art. 383 § 1 pkt 2 w związku z art. 10 § 1 pkt 3a oraz art. 11 § 1 pkt 5 K.w. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy przejawiające się w przyjęciu, iż skarżący utracił prawo wybieralności z uwagi na brak posiadania miejsca stałego zamieszkania na terenie gminy [...] w sytuacji, gdy analiza stanu faktycznego i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nakazuje uznać, iż skarżący takie prawo posiadał w dniu wyborów i nadal posiada, a zatem nie utracił prawa wybieralności. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 11 września 2024 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miejskiej w [...] oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez umorzenie w całości postępowania w sprawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Pismem procesowym uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 14 lutego 2025 r. M. C. oświadczył, iż zrzeka się rozprawy i nie wnosi o jej przeprowadzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest niezasadna. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie dochodzi do ponownego rozpoznania całej sprawy sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje na skutek wniesienia skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok tylko w tym zakresie, w jakim zostały sformułowane jej zarzuty. Ponadto dla oceny skuteczności tych zarzutów mają także znaczenie argumenty je uzasadniające. W skardze kasacyjnej zarzucając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 5 pkt 9 K.w. w związku z art. 25 K.c. polegającej na przyjęciu, że skarżący nie ma miejsca stałego zamieszkania na terenie gminy [...], strona skarżąca wskazała, że ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku dokonano na podstawie zeznań świadka D. S. i wyjaśnień M. S.. Zgodnie z powołanym art. 5 pkt 9 K.w. pod pojęciem stałego zamieszkania należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Stosownie zaś do treści art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Powołane przepisy nie mają w pełni identycznej treści. Definicja zawarta w Kodeksie wyborczym wskazuje na adres zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości z zamiarem stałego pobytu, natomiast Kodeks cywilny określa jedynie, że dla ustalenia miejsca zamieszkania wystarczająca jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, czy Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 25 K.c., czy też art. 5 pkt 9 K.w. Można jedynie domyślać się, że w istocie stronie skarżącej kasacyjnie chodziło o to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie uznał, że skarżący kasacyjnie zamieszkuje na terenie Gminy [...]. O miejscu zamieszkiwania dla określenia praw wyborczych decydują dwie przesłanki: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar stałego pobytu w tym miejscu (tak też np. NSA w wyroku z 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 3922/19 i w wyroku z 8 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 2665/22). Ustalenia tych przesłanek dokonuje ten organ jednostki samorządu terytorialnego, w którym zasiada radny. W przypadku radnego rady gminy organ ten powinien dokonać ustaleń tych okoliczności na podstawie dostępnych dowodów. Bez wątpienia należy stwierdzić, że na stałość pobytu w danej miejscowości pod danym adresem wskazuje skupienie w takim miejscu swojej aktywności życiowej związanej w szczególności z rodziną i z reguły także z pracą. Jest to znane w prawie cywilnym miejsce stanowiące centrum spraw życiowych danej osoby. Może być ono identyczne z miejscem zameldowania, ale zameldowanie danej osoby pod konkretnym adresem stanowi tylko czynność administracyjną, która może, ale nie musi potwierdzać miejsce zamieszkania. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji nie oparł swoich ustaleń kontrolując zaskarżoną uchwałę tylko na dowodach z zeznań świadków. Podstawowe znaczenie Sąd ten nadał dowodom z dokumentów. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na inne miejsce zamieszkania niż Gmina [...] wskazuje dokumentacja składana do Urzędu Skarbowego w rocznych zeznaniach podatkowych skarżącego kasacyjnie jako podatnika. Skarżący kasacyjnie zeznania podatkowe składał do Urzędu Skarbowego w [...], który nie obejmuje swoją właściwością miejscową Gminy [...]. Ustaleń tych nie kwestionuje w skardze kasacyjnej skarżący, a tym samym należy uznać, że w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji jest trafne. Kolejnym dowodem jest informacja otrzymana od pracodawcy zatrudniającego skarżącego kasacyjne, tj. od Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Pracodawca ten wskazał, że skarżący kasacyjnie jako miejsce zamieszkania wskazał inną miejscowość niż [...] i do Urzędu Skarbowego w [...] są odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Gdyby miejscem zamieszkania był [...], to wówczas właściwym byłby Pierwszy Urząd Skarbowy w [...]. Kolejnym dowodem na który wskazał Sąd pierwszej instancji to deklaracja w sprawie liczby osób składana celem ustalenia wysokości stosownej opłaty. Na kopii tej deklaracji z lipca 2020 r. widnieje adnotacja, że skarżący kasacyjnie wyprowadził się z dniem 1 lipca 2020 r. spod adresu [...]. Skarżący kasacyjnie mimo to wskazywał w toku postępowania w tej sprawie, że jego miejscem zamieszkania jest [...]. Te ww. dowody, jak trafnie stwierdził to Sąd pierwszej instancji, wyraźnie wskazują, że skarżący kasacyjnie w dacie wyborów samorządowych nie miał miejsca stałego zamieszkania na terenie Gminy [...]. Dodatkowo zmianę miejsca zamieszkania potwierdzają ustalone przez Radę Miejską w [...] okoliczności zamieszkiwania przez skarżącego ze swoją rodziną (żoną i dzieckiem) i prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego poza Gminą [...]. W składanych w toku postępowania przed Radą Miejską wyjaśnieniach skarżący kasacyjnie nie zaprzeczał, że przebywa poza Gminą [...] i unikał jakichkolwiek deklaracji, że mieszka razem z żoną i dzieckiem, jednocześnie deklarując, że dopiero zamierza osiedlić się w [...]. Potwierdza to informacja otrzymana z Urzędu Gminy w [...] z której wynika, że inwestorami budynku mieszkalnego zlokalizowanego poza Gminą [...] (w miejscowości [...]) był skarżący kasacyjnie wraz ze swoją żoną. Skarżący kasacyjnie nie kwestionował tych ustaleń ani w składanych wyjaśnieniach, ani w skardze wniesionej do Sądu pierwszej instancji jak również w skardze kasacyjnej. Nie można pominąć i tego, że w toku postępowania prowadzonego przez Radę Miejską w [...] kilkakrotnie bezskutecznie zwracano się do skarżącego kasacyjnie o udzielenie wyjaśnień. Podnoszone w skardze kasacyjnej argumenty dotyczące oparcia ustaleń w tej sprawie na podstawie zeznania świadka D. S. i M. S. są zbieżne, wbrew stanowisku skarżącego, z ustaleniami dokonanymi przez Radę Miejską w [...]. Sąd uznał, że zeznania te dodatkowo potwierdzają okoliczności związane z budową domu przez skarżącego poza Gminą [...] i zamieszkiwaniem wraz z rodziną poza tą Gminą. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji nie naruszył ww. przepisów prawa materialnego stwierdzając, że skarżący kasacyjnie nie miał miejsca stałego zamieszkania na terenie Gminy [...] w dacie wyborów samorządowych w dniu 7 kwietnia 2024 r. Prawidłowo w postępowaniu dla oceny miejsca stałego zamieszkiwania skarżącego kasacyjnie Rada Miejska oraz Sąd pierwszej instancji nie kierowały się wyłącznie oświadczeniem skarżącego kasacyjnie złożonym w toku postępowania oraz czynnością materialno-techniczną, jaką jest zameldowanie. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 479/13 przebywanie w danej miejscowości musi wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną. Takie też stanowisko zajęto w innych orzeczeniach sądowych (por. wyrok NSA z 19 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 689/16, wyrok NSA z 11 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2082/17). Oceniając stałe miejsce zamieszkania rozumiane jako zamiar, należy mieć na uwadze, że składnik mentalny (animus) nie może być oceniony tylko i wyłącznie na podstawie wewnętrznego przekonania, pozytywnego stosunku emocjonalnego do danej miejscowości, czy wreszcie deklaracji słownej lub zapewnień zainteresowanego. Aby zamiar był wiarygodny, musi wyrażać się w postaci konkretnych sprawdzalnych zachowań, które będą jego potwierdzeniem. Innymi słowy oświadczeniu muszą jeszcze towarzyszyć codzienne czynności faktyczne i prawne, które będą jego wyrazem (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 2665/22). Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżony wyrok w oparciu o tak skonstruowany zarzut błędnej wykładni art. 5 pkt 9 K.w. w związku z art. 25 K.c. nie dopatrzył się naruszenia prawa w zakresie błędnej wykładni powyższych przepisów. Skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej zasadniczo kwestionował prawdziwość zeznań świadków. Dodatkowo jedynie podniósł, że świadczy pracę na terenie Gminy [...], prowadzi zajęcia sportowe na terenie tej Gminy i ma tam dom rodzinny. Okoliczności te były znane Radzie Miejskiej i zostały ocenione jako niesprzeczne z ustaleniem, że Gmina [...] nie jest miejscem stałego zamieszkiwania skarżącego kasacyjnie. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 383 § 1 pkt 2 w związku z art. 10 § 1 pkt 3a oraz art. 11 § 1 pkt 5 K.w. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli nieskuteczny jest zarzut błędnej wykładni art. 5 pkt 9 K.w. i art. 25 K.c., to tym samym należy uznać, że trafnie Sąd pierwszej instancji ustalił, że uchwała Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2024 r. nie narusza prawa. Zaistniała więc przesłanka uzasadniająca stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 K.w. w postaci nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. Stosowne do treści art. 11 § 1 pkt 5 K.w. prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - osoba mająca prawo wybierania tych organów. Prawo wybierania określa art. 10 § 1 pkt 3 lit. a K.w. zgodnie z którym w wyborach do rady gminy prawo to przysługuje obywatelowi Polski, obywatelowi Unii Europejskiej niebędącego obywatelem polskim oraz obywatelowi Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy. Skoro skarżący kasacyjnie skutecznie nie zakwestionował zaskarżonego wyroku oddalającego jego skargę na uchwałę stwierdzającą wygaśniecie mandatu radnego z powodu braku stałego zamieszkania na obszarze tej gminy, w której uzyskał mandat w dacie wyborów (tj. braku wybieralności), to nie mogą odnieść zamierzonego przez tę stronę zarzuty naruszenia art. 383 § 1 pkt 2 K.w., art. 11 § 1 pkt 5 K.w. i art. 10 § 1 pkt 3 lit. a K.w. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 marca 2025
Symbol z opisem
6262 Radni 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Gminy~Inne
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Rafał Stasikowski Tamara Dziełakowska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny