Sygnatura
III OSK 4645/21
Wyrok NSA z 10 czerwca 2022 r., III OSK 4645/21 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tym zakresie umorzono postępowanie, w pozostałym zakresie oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 10 czerwca 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 grudnia 2020 r. sygn. akt III SAB/Łd 23/20 w sprawie ze skargi M. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie wydania decyzji odwoławczej 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 i w tym zakresie umarza postępowanie, 2. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2020 r., sygn. akt III SAB/Łd 23/20, w sprawie ze skargi M. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rektora Uniwersytetu Łódzkiego w przedmiocie wydania decyzji odwoławczej – zobowiązał Rektora Uniwersytetu Łódzkiego do rozpatrzenia odwołania M. F. od decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia 23 września 2019 r. znak:17/2019/STUD/WSMiP w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że Rektor Uniwersytetu Łódzkiego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); wymierzył Rektorowi Uniwersytetu Łódzkiego grzywnę w wysokości 500 złotych (pkt 3); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 4); zasądził od Rektora Uniwersytetu Łódzkiego na rzecz M. F. zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia 23 września 2019 r., znak: 17/2019/STUD/WSMiP Dziekana Wydziału [...], który orzekł o uchyleniu wyniku egzaminu magisterskiego M. F., o odmowie dopuszczenia do egzaminu dyplomowego oraz o odmowie nadania tytułu zawodowego magistra. Pismem z dnia 15 listopada 2019 r. Rektor Uniwersytetu Łódzkiego wystąpił do Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w Łodzi z zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez pracownika dziekanatu Wydziału [...]. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2020 r., 1 PG 1279/19, dochodzenie w sprawie zainicjowanej ww. zawiadomieniem zostało umorzone. Następnie Rektor Uniwersytetu Łódzkiego postanowieniami z 15 listopada 2019 r. i 28 lutego 2020 r., wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy ww. odwołania, odpowiednio do dnia 28 lutego 2020 r. i do dnia 30 kwietnia 2020 r. Kolejnym pismem z 16 czerwca 2020 r. Rektor Uniwersytetu Łódzkiego wyznaczył nowy termin rozpatrzenia odwołania strony do dnia 31 października 2020 r. Uzasadnił powyższe obowiązującym na terenie kraju stanem epidemii COVID-19, obowiązującymi w związku z powyższym obostrzeniami na terenie uczelni, wprowadzonymi bezterminowym zarządzeniem Rektora, a tym samym brakiem możliwości przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu, to jest przesłuchania skarżącego na okoliczność jego udziału w zajęciach z konkretnych przedmiotów oraz uzyskania zaliczeń. Skarżący pismem z dnia 13 lipca 2020 r. kierowanym do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł ponaglenie w sprawie nierozpatrzenia jego odwołania. W odpowiedzi na powyższe Rektor Uniwersytetu Łódzkiego pismem z dnia 20 lipca 2020 r. nie uwzględnił ponaglenia i nie stwierdził przewlekłości prowadzonego postępowania. Sąd I instancji w ww. wyroku stwierdził, że do dnia rozpoznania przedmiotowej sprawy odwołanie nie zostało rozpatrzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uwzględnił stanowiska organu, który argumentował, że zasadniczą przeszkodą w terminowym rozpatrzeniu odwołania skarżącego, poza powoływanym wcześniej zawiadomieniem o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa, pozostaje brak możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego. Sąd I instancji wskazał, że powołane przez pełnomocnika organu odwoławczego zarządzenie Rektora Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 25 maja 2020 r., nr 123 stanowi wewnętrzny akt normatywny. Postanowienia przedmiotowego postanowienia nie mogą zatem stanowić uzasadnienia przewlekle prowadzonego postępowania przez organ odwoławczy. Sąd I instancji zaakcentował dalej, że organ odwoławczy nie wskazał jakiegokolwiek argumentu, który uzasadniałby odmowę przeprowadzenia ww. czynności dowodowej w trybie art. 15zzzzzn pkt 3 ustawy COVID – 19, który umożliwia, wbrew twierdzeniu Rektora, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego za pośrednictwem powszechnie dostępnych urządzeń telekomunikacyjnych, na okoliczność udziału skarżącego w określonych zajęciach i uzyskaniu z nich zaliczeń. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu I instancji, zarządzenie Rektora Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 25 maja 2020 r., nr 123, wbrew stanowisku organu, zawiera regulacje, które umożliwiają przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego (tj. § 3 pkt 3 zarządzenia). W konstatacji stwierdzono, że dokonane w sprawie ustalenia fatyczne pozwalają na uznanie, że Rektor Uniwersytetu Łódzkiego nie rozpoznając odwołania do dnia wydania przedmiotowego wyroku dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, co poskutkowało uznaniem skargi za uzasadnioną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ administracyjny, zaskarżając w całości ww. rozstrzygnięcie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącego od ww. decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia 23 września 2019 r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w sytuacji kiedy odwołanie skarżącego zostało już rozpatrzone na podstawie wydanej w dniu 18 grudnia 2020 r. ostatecznej decyzji Rektora UŁ uchylającej w całości zaskarżoną decyzję Dziekana z dnia 23 września 2019 r., która to decyzja ostateczna została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 21 grudnia 2020 r., 2. art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez uznanie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, kiedy organ wykazał ograniczenia funkcjonowania UŁ w warunkach pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 oraz przedstawił wszystkie okoliczności uzasadniające konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, która to czynność wymagała jej przeprowadzenia na zasadach ogólnych z uwagi na obowiązuje w Uniwersytecie Łódzkim ograniczenia w funkcjonowaniu uczelni, a z uwagi na stosunek pracy wiążący pracowników prowadzących postępowanie administracyjne z uczelnią nie mogli podejmować działań niezgodnych z dyspozycjami wydawanymi przez ich przełożonego tj. Rektora UŁ, 3. art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 poprzez orzeczenie kary grzywny w wysokości 500 zł w związku z zobowiązaniem organu do rozpatrzenia odwołania i stwierdzenia prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji kiedy organ wydał już decyzję ostateczną w sprawie. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucam naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.: 4. art. 6, art. 7, art. 12 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 2 oraz 51 a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U 2020 r. poz. 85 ze zm., dalej "PSWN") w zw. z art. 23 ust. 2 pkt. 2 PSWN poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu w rozstrzygnięciu, iż uczelnia wyższa jako jednostka, której ustawa przyznaje szczególną autonomię na zasadach określonych w PSWN, ma prawo do ustalania aktów wewnętrznych, które na mocy statutu uczelni, są aktami obowiązującymi dla społeczności uczelni, w której skład wchodzą pracownicy uczelni, studenci oraz doktoranci, wobec czego pracownik prowadzący jakiekolwiek postępowanie w Uniwersytecie jest zobowiązany do stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz jednocześnie aktów wewnętrznych wydawanych przez organy UŁ, 5. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzn pkt 1 i 3 ustawy COVID-19 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ mógł odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. i przeprowadzić dowód z przesłuchania strony za pośrednictwem komunikacji elektronicznej, nie biorąc przy tym pod uwagę, że czynność ta wymagała udziału co najmniej 4 osób, sporządzenia protokołu oraz podpisania protokołu, co od strony praktyczniej nie byłoby możliwe, wobec czego organ nie brał pod uwagę przeprowadzenia tej czynności w formie zdalnej, 6. § 3 pkt 3 Zarządzenia Rektora UŁ nr 123 z dnia 25 maja 2020 r. poprzez błędne uznanie, że organ mógł przeprowadzić czynność przesłuchania strony w pomieszczeniu o powierzchni co najmniej 25 m2, przy czym nie wziął pod uwagę, że § 3 dotyczy wyłącznie komunikacji wewnątrz Uczelni, spotkań i obiegu dokumentów (tytuł § 3), z kolei o możliwości dostępu do budynków UŁ osób z zewnątrz stanowi wyłącznie § 2. Mając na uwadze powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o: uwzględnienie skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 p.p.s.a; ewentualnie o rozpatrzenie niniejszej skargi kasacyjnej na podstawie art. 179a p.p.s.a. tj. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z rozstrzygnięciem o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego oraz o ponowne rozpoznanie sprawy; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego. W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie organ upatruje w zobowiązaniu organu do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącego od ww. decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia 23 września 2019 r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w sytuacji kiedy odwołanie skarżącego zostało już rozpatrzone na podstawie wydanej w dniu 18 grudnia 2020 r. 17/2019/STUD/WSMiP ostatecznej decyzji Rektora UŁ uchylającej w całości zaskarżoną decyzję Dziekana z dnia 23 września 2019 r. (egzemplarz decyzji zamieszczony w uzupełniających aktach administracyjnych sprawy), a która to decyzja ostateczna została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 21 grudnia 2020 r. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do dnia wydania zaskarżonego wyroku, tj. do 30 grudnia 2020 r. nie otrzymał od Rektora Uniwersytetu Łódzkiego, jak i od skarżącego, jakiejkolwiek informacji o wydaniu decyzji w sprawie. Powołanie się na fakt wydania decyzji nastąpiło dopiero w skardze kasacyjnej. Sąd I instancji nie mógł zatem wiedzieć, że po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie odwołania od decyzji z dnia 23 września 2019 r., znak: 17/2019/STUD/WSMiP Dziekana Wydziału [...] zostało ono już rozpatrzone i na dzień orzekania zobowiązanie organu do jego rozpatrzenia było bezprzedmiotowe. Ponieważ Rektor Uniwersytetu Łódzkiego stosownej informacji o wydaniu decyzji kończącej merytorycznie postępowanie administracyjne nie przekazał WSA w Łodzi, a ujawnił ją dopiero składając skargę kasacyjną, nie można było wymagać od Sądu I instancji, aby ten z własnej inicjatywy dowodowej uzyskiwał informację w powyższym zakresie. Skoro jednak brak jest podstaw do utrzymania w obrocie prawnym zobowiązania organu do wydania decyzji, która została już faktycznie wydana, rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części dotyczącej pkt. 1 zaskarżonego wyroku należało uchylić, a wobec bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie koniecznym było jego umorzenie. We wskazanej części skarga kasacyjna podlegała zatem uwzględnieniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 189 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Za nieskuteczny należy uznać zarzut naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. Wyjaśnić należy, iż skarżący kasacyjnie organ, chcąc powołać się na zarzut naruszenia powyższego przepisu, w sytuacji gdy zarzuca błędną ocenę stopnia bezczynności przekładającą się na treść rozstrzygnięcia tej kwestii, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów (w niniejszej sprawie przepisy k.p.a., które określają terminy załatwienia sprawy), aby następnie wykazać, że WSA w Łodzi nieprawidłowo przyjął, że bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji na gruncie powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisów art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a. ocenił bezczynność w prowadzeniu przez Rektora Uniwersytetu Łódzkiego postępowania jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to nie można Sądowi stwierdzającemu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zarzucić naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a., gdyż takie rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją zastosowanej normy prawnej wynikającej z tego przepisu. Naruszenie powołanego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym, których jednak w skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. nie powołano (por. wyroki NSA z dnia: 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15, 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14, 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14, sygn. akt 1596/14, 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 296/16, 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1649/17). W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że brak wskazanych wyżej odniesień oznacza, iż zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 149 § 1a p.p.s.a. jest nieskuteczny. Sąd II instancji nie jest bowiem uprawniony do przypisywania autorowi skargi kasacyjnej zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej, ani też poszukiwania takiej podstawy, która byłaby najbardziej skuteczna i adekwatna do prawdopodobnego zamysłu strony. Orzekanie w granicach skargi kasacyjnej wyklucza możliwość merytorycznej oceny tak wadliwie skonstruowanego zarzutu naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1329/14). Niezasadny okazał się również zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez wymierzenie Rektorowi Uniwersytetu Łódzkiego grzywny w wysokości 500 zł w sytuacji, gdy organ wydał już decyzję ostateczną w sprawie. Sąd administracyjny może nałożyć grzywnę w przypadku, o którym mowa w § 1 art.149 p.p.s.a. Dotyczy to nie tylko sytuacji, gdy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1 art. 149 § 1 p.p.s.a.), ale także, gdy stwierdza tylko, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3 art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jako podstawa do nałożenia grzywny wystarczy zatem stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania – co miało miejsce w niniejszej sprawie pkt 2 zaskarżonego wyroku. Grzywna wymierzana organowi nie ma wyłącznie celu dyscyplinującego, a więc nie jest bezpodstawna tylko dlatego, że organ wydał decyzję po wniesieniu skargi na bezczynność w przedmiocie załatwienia wniosku strony w terminie. Grzywna ta ma także charakter represyjny i prewencyjny. Nie zasadny jest także zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 12 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Sąd nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. I w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W konsekwencji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – czego w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała także na czym miało polegać naruszenie powiązanych z powyższymi przepisami art. 9 ust. 2 oraz art. 51 a PSWN oraz art. 23 ust. 2 pkt 2 PSWN. Przede wszystkim podkreślić należy, że Sąd I instancji nie stosował tych przepisów, a zatem nie mógł ich naruszyć. Nadto artykuł 9 ust. 2 PSWN stanowi, że uczelnia jest autonomiczna na zasadach określonych w ustawie, z art. 51 a PSWN wynika, iż w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami zagrażającymi życiu lub zdrowiu członków wspólnoty uczelni minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia, może czasowo ograniczyć lub czasowo zawiesić funkcjonowanie uczelni na obszarze kraju lub jego części, uwzględniając stopień zagrożenia na danym obszarze, a z art. 23 ust. 2 pkt 2 PSWN, że do zadań rektora należy zarządzanie uczelnią. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał w jaki to sposób została naruszona autonomia uczelni zwłaszcza, że przedmiotem sprawy jest przewlekłe prowadzenie postępowania, a nie kwestie strukturalno-organizacyjne uczelni. Co więcej autonomia uczelni dotyczy określonej sfery jej funkcjonowania i nie uchyla prawa powszechnie obowiązującego zwłaszcza norm o charakterze ius cogens. Z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie wynikają w zakresie dotyczącym przedmiotowej sprawy jakiekolwiek ograniczenia dotyczące stosowania (w całości lub w części) regulacji kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na autonomię uczelni, a zatem jej organy są obowiązane stosować je wprost. Oczywiście uczelnia wyższa jako jednostka, której ustawa przyznaje szczególną autonomię na zasadach określonych w PSWN, ma prawo do ustalania aktów wewnętrznych, które na mocy statutu uczelni, są aktami obowiązującymi dla społeczności uczelni, w której skład wchodzą pracownicy uczelni, studenci oraz doktoranci. Akty te dotyczą regulacji kwestii poddanych autonomii uczelni i powinny być zgodne z prawem powszechnie obowiązującym, a więc nie mogą także uchylać lub zmieniać mocy przepisów powszechnie obowiązujących. W żaden sposób zaskarżony wyrok nie wpływa, ani nie pozbawia, ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki kompetencji do czasowego ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania uczelni na obszarze kraju lub jego części w drodze rozporządzenia ze względu na nadzwyczajne okoliczności zagrażające życiu lub zdrowiu członków wspólnoty uczelni uwzględniając stopień zagrożenia na danym obszarze. Podobnie zresztą w żaden sposób nie wpływa na kompetencje Rektora w zakresie zarządzania uczelnią. Kwestie związane z zarządzaniem uczelnią przez Rektora nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15zzzzn pkt 1 i 3 ustawy COVID-19 poprzez ich błędną wykładnię. Przepis art. 15zzzzn pkt 1 i 3 ustawy COVID-19 nie był stosowany przez Sąd I instancji, nie ma on punktu 3, a punkt 1 dotyczy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, o których mowa w art. 7 ust. 3 lub 5 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 623 i 784), które nie były przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym. Zakładając nawet, że nastąpiła tu omyłka pisarska i chodziło o art. 15zzzzzn pkt 1 i 3 ustawy COVID-19 (co można wnioskować po treści uzasadniania skargi kasacyjnej), to zarzut ten byłby nieuzasadniony. Sad I instancji nie dokonywał wykładni tego przepisu, a i strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła odmiennej jego wykładni. Być może skarżącemu kasacyjnie chodziło o błędne zastosowanie tego przepisu, jednak zarzut taki nie został sformułowany. Ubocznie jedynie należy wskazać, że przywołanie przez Sąd I instancji tego przepisu w kontekście przedmiotowej sprawy było prawidłowe. Wreszcie na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia § 3 pkt 3 Zarządzenia Rektora UŁ nr 123 z dnia 25 maja 2020 r. Sposób sformułowania tego zarzutu sprawia, że nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy stronie skarżącej kasacyjnie chodzi o błędną wykładnię tego przepisu, czy też o jego błędne zastosowanie. Zauważyć przy tym należy, że Sąd I instancji powołał powyższy przepis "niezależnie" od wcześniej podnoszonych argumentów wskazujących na zasadność wniesionej skargi. Sąd nie dokonywał wykładni tego przepisu, którego treść jest stosunkowo jasna, a i strona skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła odmiennego rozumienia tego przepisu. Nadto WSA w Łodzi nie kwestionował faktu, iż "treść § 3 rozporządzenia odnosi się do kwestii komunikacji i spotkań wewnątrz uczelni". Natomiast błędna ocena Sądu, że przepis ów mógłby "znaleźć zastosowanie, celem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego" nie ma znaczenia dla ogólnej oceny prowadzenia postępowania przez organ w sposób przewlekły. Dlatego też z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną w pozostałym zakresie za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 kwietnia 2021
- Symbol z opisem
- 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów 659
- Hasła tematyczne
- Szkolnictwo wyższe
- Skarżony organ
- Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
- Sędziowie
- Małgorzata Pocztarek Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2 · Dz.U. 2019 poz. 2325
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 6, art. 7, art. 12, art. 77 § 1, art. 10 § 1 · Dz.U. 2020 poz. 256
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
art. 9 ust. 2, art. 51a, art. 23 ust. 2 pkt 2 · Dz.U. 2020 poz. 85
- Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
art. 15zzzzn pkt 1 i 3 · Dz.U. 2020 poz. 1842
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III OZ 326/22 · 10 czerwca 2022
Postanowienie NSA z 10 czerwca 2022 r., III OZ 326/22 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: II SAB/Wa 221/22 · 29 kwietnia 2022
Postanowienie WSA w Warszawie z 29 kwietnia 2022 r., II SAB/Wa 221/22 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: III OZ 160/22 · 23 marca 2022
Postanowienie NSA z 23 marca 2022 r., III OZ 160/22 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny