III OSK 426/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 290/23 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P.K. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 listopada 2023 r., II SA/Wa 290/23, po rozpoznaniu skargi P.K. (dalej: "skarżący") na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 9 grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z 31 sierpnia 2022 r. na mocy rozkazu personalnego Nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z 6 lipca 2022 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. 26 września 2022 r. skarżący złożył do wojskowego organu emerytalnego w [...] wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655 t. j.) dalej: "ustawa o obronie Ojczyzny", przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji") po rozpatrzeniu powyższego wniosku, na podstawie art. 459 pkt 1 w związku z art. 460 ust. 1, 2, 5 ustawy o obronie Ojczyzny, decyzją z 21 października 2022 r., znak: [...] odmówił skarżącemu prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z 9 grudnia 2022 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) dalej: "k.p.a." w związku z art. 460 ust. 1 i 5 oraz art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że z materiałów sprawy, przede wszystkim ze świadectwa służby i odpisu przebiegu służby wojskowej, wynika, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek złożenia wypowiedzenia i legitymuje się 19-letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Policji (17 lat, 4 miesiące i 7 dni) oraz okres zawodowej służby wojskowej (1 rok, 9 miesięcy). Tym samym skarżący pełnił zawodową służbę wojskową wyłącznie przez 1 rok i 9 miesięcy (od 1 grudnia 2020 r. do 31 sierpnia 2022 r.). Organ odwoławczy zauważył, że pojęcie okres użyte w art. 460 ust. 1 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zostało zdefiniowane w sposób odmienny niż wynika to z jego powszechnego rozumienia. Należy je więc rozumieć jako czas trwania czegoś, przedział czasowy. W związku z tym organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił zarówno łączny okres służby z uwzględnieniem art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, jak i okres służby wskazany w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Dalej organ drugiej instancji podkreślił, że ponieważ skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, to nie jest uprawniony do przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Odnosząc się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego organ odwoławczy wskazał, iż w istocie skarżący neguje konieczność spełnienia przez niego warunku legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej wskazanym w przepisie art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz z uwagi na fakt, że to skarżący wypowiedział stosunek służbowy - art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Prawidłowa wykładnia przepisów dotyczących świadczenia pieniężnego, wymaga w pierwszym rzędzie rekonstrukcji normy prawnej, a ta obejmuje szereg przepisów. Tym samym musi ona obejmować całość przepisów łącznie, a nie odrębnie poszczególne przepisy. Organ odwoławczy wskazał, że już sama wykładnia językowa ww. przepisu prowadzi do wniosku, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pieniężnego musi spełnić wymóg pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres nie krótszy niż 10 lat. Przepisy (art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny) wprost wskazują na okres zawodowej służby wojskowej, a nie na jakikolwiek inny rodzaj służby wojskowej czy też służby w innych formacjach. Gdyby ustawodawca nie chciał wskazać konkretnie okresu tego rodzaju służby wojskowej, to w ogóle zrezygnowałby z regulacji art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny albo posłużyłby się innym określeniem. Jednakże, organ drugiej instancji podkreślił, że ustawodawca, dla potrzeb świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, utrzymał przewidziany w art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022, poz. 536) wymóg legitymowania się nie krótszym niż 10 lat okresem zawodowej służby wojskowej. Treść art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny w istocie odpowiada treści art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pozwalając jedynie dodatkowo doliczyć okres służby w innych formacjach. Zdaniem Ministra, również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wymóg legitymowania się przez osobę zainteresowaną okresem 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, w tym co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej, nie budził wątpliwości interpretacyjnych. Organ drugiej instancji stwierdził, że przyjęcie wykładni zaproponowanej przez odwołującego prowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy zawodowych posiadających okresy służby w innych formacjach mundurowych względem pozostałych żołnierzy, którzy tę służbę pełnili wyłącznie w Siłach Zbrojnych RP, bowiem w ich przypadku nadal wiążący byłyby wymóg posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, w tym przynajmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej. W ocenie Ministra Obrony Narodowej, nie można uznać, aby ustawodawca wymagał posiadania 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej od żołnierzy zawodowych, legitymujących się wyłącznie służbą wojskową, natomiast w przypadku żołnierzy posiadających okresy służby w innych formacjach przyznawał prawo do spornego świadczenia pieniężnego, bez uwzględnienia powyższej przesłanki negatywnej mimo, że okresy tej służby były sprawowane na rzecz innych podmiotów niż Siły Zbrojne RP. Zdaniem Ministra taka wykładnia przepisów prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, która wszystkim podmiotom charakteryzującym się daną cecha wspólną zapewnia równe traktowanie. Omawiana regulacja wprowadza przywileje dla określonych grup podmiotów i już z tego powodu ich interpretacja nie może odbywać się z pominięciem kontekstu systemowego, jeśli chodzi o przyjęte metody wykładni, oraz kontekstu społecznego, jeśli chodzi o względy sprawiedliwości i równości. W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego. Za niezasadny organ drugiej instancji uznał również zarzut naruszenia przepisów postępowania. Wskazał, że organ emerytalny rozpoznał sprawę na podstawie przepisów prawa, z zachowaniem zasady pewności prawa, bezstronności i równego traktowania. W toku postępowania organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił stan faktyczny w stopniu pozwalającym na zakończenie sprawy poprzez wydanie decyzji. W toku postępowania skarżący nie kwestionował dokumentów znajdujących się w materiałach sprawy ani nie zgłaszał dodatkowych dowodów. Decyzja Dyrektora WBE zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i uzasadnienie prawne, w stopniu wymaganym przez art. 107 § 3 k.p.a. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący oparł powyższy zarzut o sporne rozumienie wymaganego 15-letniego nieprzerwanego okresu służby wojskowej, w tym 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej. Zatem zarzut ten w ocenie Ministra należy uznać w istocie za powielenie zarzutu w zakresie naruszenia prawa materialnego. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 10 listopada 2023 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z 21 października 2022 r. nie naruszają prawa. Sąd Wojewódzki stwierdził, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, który uregulował kwestię wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z tą regulacją, świadczenie nie przysługuje w sytuacji wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z 31 sierpnia 2022 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Jest też okolicznością niesporną, że skarżący legitymuje się 19-letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Policji (17 lat, 4 miesiące i 7 dni) oraz okres zawodowej służby wojskowej (1 rok, 9 miesięcy). W ocenie Sądu należało podzielić stanowisko Ministra Obrony Narodowej, że ustawodawca w art. 460 ust. 5 ustawy zawarł dodatkową przesłankę, której spełnienie warunkuje uzyskanie prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez 1 rok po zwolnieniu ze służby. Stosownie do powołanego przepisu w przypadku, gdy żołnierz dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, do otrzymania świadczenia pieniężnego, stosownie do art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, wymagane jest również posiadanie 10 lat zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ustawodawca w przepisie art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zawarł, analogicznego do art. 460 ust. 1 tej ustawy, odesłania do art. 137 ust. 1, zgodnie z którym do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w tym przepisie. Takiego też odesłania nie sposób upatrywać w art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, który co prawda wskazuje, że do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 tejże ustawy, jednak przepis ten odnosi się wyłącznie do uprawnień związanych z odprawą emerytalną oraz jest stosowany odpowiednio do wyliczenia okresu 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, a zatem do ustalenia przesłanki pozytywnej świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. W przepisie art. 458 ust. 5 ww. ustawy, będącego normą odsyłającą do negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia pieniężnego, ustawodawca nie zawarł natomiast odesłania do stosowania art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny. WSA wskazał, że skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez "niedoliczenie" do 10 letniego okresu zawodowej służby wojskowej okresu służby w innej formacji, tj. w Policji, wychodzi z błędnego założenia, że skoro zgodnie z art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1, to także do zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. art. 458 ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny służbę w tych formacjach również się dolicza. Sąd Wojewódzki argumentował, że w art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, ustawodawca określił ogólną zasadę, zgodnie z którą, w odniesieniu do świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, jednocześnie zastrzegając, w ust. 5 ww. przepisu, że zgodnie z art. 458 ust. 5, świadczenie to nie przysługuje żołnierzowi, który nie posiada 10- letniego okresu zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym, w ocenie WSA, należy uznać, że samo wskazanie w art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, że w zakresie konkretnych świadczeń związanych ze służbą, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, nie oznacza, że przez "zawodową służbę wojskową" rozumie się również służbę w innych formacjach, a jedynie, że na potrzeby danego uprawnienia związanego ze służbą, w ramach jednego z warunków do jego otrzymania, ustawodawca uznał za zasadne doliczenie żołnierzowi okresu służby w innych formacjach mundurowych do zawodowej służby wojskowej. W przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego, ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10- letnim okresem zawodowej służby wojskowej, do której nie dolicza się służby w innych formacjach. W ocenie WSA za nieuzasadniony należy w związku z tym uznać podniesiony w skardze zarzut niezastosowania art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, ponieważ przepis ten znajduje wyłącznie zastosowanie odpowiednie do określenia całego okresu służby (na etapie doliczania okresów służby). Natomiast, zastosowanie wprost do ustalenia okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej, ma art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, z uwagi na stosowne odesłanie zawarte w art. 460 ust. 5 tej ustawy. W przeciwnym razie ust. 5 art. 458 ustawy o obronie Ojczyzny zostałby skonstruowany w inny sposób. Wskazywałby na wymóg legitymowania się co najmniej 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej (z uwzględnieniem okresów służby w innych formacjach mundurowych). Tak się jednak nie stało. Ustawodawca w ust. 3 i 5 art. 458 ustawy o obronie Ojczyzny nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "okresu zawodowej służby wojskowej" jako ogólnego okresu trwania stosunku służbowego i "pełnienia zawodowej służby wojskowej" - konkretnego stosunku służbowego w ramach zawodowej służby wojskowej. Zatem, w przypadku przedmiotowego świadczenia ustawodawca nie postawił znaku równości pomiędzy okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, a okresem pełnienia służby w innej formacji. Okres pełnienia przez skarżącego służby wynosi, co prawda, 19 lat 1 miesiąc i 7 dni (suma okresów zawodowej służby wojskowej oraz służby w Policji), jednak okres zawodowej służby wojskowej pełnionej przez skarżącego to 1 rok i 9 miesięcy (od 1 grudnia 2020 r. do 31 sierpnia 2022 r.). Brak jest zatem wymaganego przepisami okresu co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej. Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w świetle art. 460 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania spornego świadczenia pieniężnego. Końcowo WSA wskazał, że nie zasługują też na uwzględnienia podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia oraz w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Minister Obrony Narodowej wydając zaskarżoną decyzję odniósł się także do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia. Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 459 pkt 1 i art. 460 ust. 1 w zw. z art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez niezaliczenie do okresu pełnienia nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres co najmniej piętnastu lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 tej ustawy okresów udokumentowanej służby skarżącego w Policji w sytuacji, gdy przepis przejściowy art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny nakazuje stosować przepis art. 137 ust. 2 w zakresie ciągłości służby odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej, a taką właśnie osobą jest skarżący kasacyjnie; 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny i odmowę przyznania świadczenia w sytuacji, gdy na tle art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny wcześniej wymieniony przepis art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie powinien mieć w sprawie w ogóle zastosowania, ponieważ okres służby, poprzedzający wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej skarżącego kasacyjnie, wynosił 19 lat, 1 miesiąc i 7 dni, a wyliczenie to jest oparte na dyspozycji art. 815 w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny; 3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., polegające na naruszeniu art. 6 k.p.a. i art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. poz. 483, z późn. zm.) dalej "Konstytucja RP" przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 815 w zw. z art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez dokonanie błędnej wykładni, z pominięciem zasad praworządności i demokratycznego państwa prawnego, skutkujące nieuprawnionym faktycznym zróżnicowaniem w stosunku do skarżącego sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy przez cały okres służby pełnili ją jako służbę wojskową (w szczególności zawodową służbę wojskową) od sytuacji prawnej żołnierzy, którzy we wcześniejszym okresie pełnili ją w innych służbach mundurowych, mimo istnienia przepisu nakazującego expressis verbis zaliczać wcześniejszą służbę w innej formacji mundurowej do okresu służby wojskowej na zasadzie ciągłości służby; 4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący spełnił przesłanki do wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w tych przepisach. Jego wniosek zasługiwał zatem na pozytywne rozpatrzenie. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, na podstawie art. 193 w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje - według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 §2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie wskazanych w niej przepisów. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów prawa mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Wszystkie zarzuty są oparte na tezie, że Sąd dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów, ponieważ podzielił stanowisko organów, które odmówiły skarżącemu wypłaty świadczenia pieniężnego, o jakim mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Komplementarny charakter zarzutów uzasadnia łączne ich rozpoznanie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko Sądu pierwszej instancji. Sąd ten prawidłowo przyjął, że w art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny ustawodawca wskazał na sytuacje, kiedy świadczenie pieniężne z art. 459 pkt 1 tej ustawy nie przysługuje żołnierzowi. Są to przypadki, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6 ustawy o obronie Ojczyzny. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 458 ust. 5 ww. ustawy, który uregulował kwestię wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z tą regulacją, świadczenie nie przysługuje w sytuacji wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. W przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego, ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, do której nie dolicza się służby w innych formacjach. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności koniecznym jest przytoczenie treści przepisów art. 137 ust. 1 i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, funkcjonariusz Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego może być na własną prośbę przeniesiony do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej, jeżeli wykazuje predyspozycje do pełnienia tej służby. Na mocy tego przepisu ustawodawca umożliwił zatem funkcjonariuszom określonych służb (formacji) na kontynuowanie służby Państwu w ramach zawodowej służby wojskowej. Natomiast w przepisie art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny stwierdza się, że przepis art. 137 ust. 2, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Obydwa przepisy mają charakter ogólny – wprowadzają zasady ogólne - z tą uwagą, że pierwszy z nich został zamieszczony w Dziale IX. "Służba wojskowa", Rozdziale 3. "Stopnie wojskowe", natomiast drugi w Dziale XXVI. "Zmiany w przepisach, przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe", Rozdziale 2. "Przepisy przejściowe i dostosowujące". O ile przepis art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny pozwala na kontynuowanie zawodowej służby wojskowej w ramach przeniesienia, a zatem w sposób odmienny niż to normował przepis art. 17a poprzednio obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to przepis art. 815 ustawy rozciąga zasadę ciągłości służby na osoby pełniące służbę w formacjach, o których mowa w przepisie art. 137 ust. 2, powołane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do zawodowej służby wojskowej. Chodzi zatem m.in. o osoby, o których stanowił przepis art. 17a ustawy poprzednio obowiązującej. Z uwagi na treść art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny należy przytoczyć również pełną treść art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, w brzmieniu na dzień wydawania kwestionowanej decyzji organu drugiej instancji: "Przeniesienie, o którym mowa w ust. 1, odbywa się za zgodą Ministra Obrony Narodowej oraz ministra nadzorującego daną służbę, z zachowaniem ciągłości służby". Natomiast w art. 815 ustawy. stwierdza się, że przepis art. 137 ust. 2, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej. Powyższy przepis należy jednak odczytywać w ten sposób, że ustawodawca regulując poszczególne uprawnienia każdorazowo decyduje, w ramach których to konkretnie uprawnień następuje zaliczenie poprzednich okresów służby w innych formacjach i w jakiej części okresów takie zaliczenie następuje. Ustawodawca dał temu wyraz m.in. w przepisie art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, nadając mu brzmienie: "Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio". Wprowadzając jednocześnie odpowiednie stosowanie przepisu art. 458 ust. 3 tej ustawy dotyczącego odprawy, ustawodawca nakazał zaliczenie poprzednich okresów służby w sposób bardziej szczegółowy niż ma to miejsce w przepisie ogólnym - przepisie art. 137 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Nie można zatem wykładać przepisu art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny w ten sposób, że ustawodawca zamieszczając w art. 460 ust. 1 odesłanie do art. 137 ust. 1 (ale już z wyraźną modyfikacją z art. 458 ust. 3 ustawy), zamieścił również takie odesłanie do art. 137 ust. 1 ustawy (zawierające nakaz łącznego zliczania okresów służby) w przepisie art. 458 ust. 3 ustawy stosowanym na mocy art. 460 ust. 5 ustawy. Taki sposób wykładni nie daje się w żaden sposób wyprowadzić ani z przepisu art. 460 ust. 5, ani z przepisu art. 458 ust. 5 ustawy. Co więcej, autor skargi kasacyjnej w istocie myli zasadę kontynuacji służby w wyniku przeniesienia (art. 137 ust. 1 ustawy) lub jej kontynuowania w wyniku innych zdarzeń prawnych (np. w wyniku powołania do służby stałej) - które nastąpiły na gruncie poprzednich przepisów (art. 815 ustawy) – z zaliczaniem poprzednich okresów służby na potrzeby poszczególnych uprawnień żołnierza zawodowego, w tym świadczeń pieniężnych. Gdyby przyjąć argumentację przedstawioną przez skarżącego kasacyjnie w odniesieniu do przepis art. 458 ust. 5 ustawy (zawierającego przecież przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy, w postaci pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres krótszy niż 10 lat), to doszłoby do naruszenia jednej z podstawowych dyrektyw wykładni – zakazu wykładni per non est. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie i w doktrynie, niezgodna z założeniami racjonalności prawodawcy jest każda taka wykładnia, która prowadzi do wniosku, że pewien fragment przepisu jest zbędny (zob. w tej materii L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Wyd. Dom Organizatora, Toruń 2010, s. 122 oraz powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2002 r., III SA 3241/00). Z tego względu za prawidłową uznać należy wykładnię dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, wedle której w przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej. Ze świadectwa służby i odpisu przebiegu służby wojskowej, bezspornie wynika, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek złożenia wypowiedzenia i legitymuje się 19-letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Policji (17 lat, 4 miesiące i 7 dni) oraz okres zawodowej służby wojskowej (1 rok, 9 miesięcy). W związku z tym skarżący pełnił zawodową służbę wojskową wyłącznie przez 1 rok i 9 miesięcy (od 1 grudnia 2020 r. do 31 sierpnia 2022 r.). Wymaga dodatkowo podkreślenia, że ustawodawca wyraźnie rozróżnia pojęcie "zawodowej służby wojskowej" (art. 130 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny), od "przeniesienia do dalszego pełnienia służby w ramach zawodowej służby wojskowej" oraz od "doliczenia okresu służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1" (art. 460 ust. 1 ustawy). Toteż przedstawiona przez skarżącego kasacyjnie wykładnia jest wykładnią contra legem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, powyższe stanowisko nie narusza ani konstytucyjnej zasady praworządności, ani konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że równość wobec prawa, to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (zob. w tej materii orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 29 września 1997 r., K 15/97; publ. OTK 1997, Nr 3–4, poz. 37). W orzecznictwie TK wyjaśniono, że nakaz równości dotyczy bowiem tylko tych podmiotów, które są obdarzone określoną cechą relewantną z punktu widzenia danej sfery stosunków prawnych, gdy dyspozycja normy prawnej wyróżnia daną sferę stosunków ze względu na wskazaną cechę relewantną oraz gdy istnieje związek pomiędzy cechą relewantną danej kategorii podmiotów a treścią przyjętej regulacji (zob. w tej materii wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 marca 2004 r., K 32/03, publ. OTK-A 2004, Nr 3, poz. 22; zob. też wyrok z 2 grudnia 2009 r., U 10/07, publ. OTK-A 2009, Nr 11, poz. 163 i z 2 kwietnia 2003 r., K 13/02, publ. OTK-A 2003, Nr 4, poz. 28; zob. też I. Pużycka, J. Wojnowska-Radzińska, Zasada równości..., s. 268–269) – cyt. za M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, Warszawa 2016, komentarz do art. 32 Konstytucji). W procesie stosowania prawa określenie tego, kiedy występuje zróżnicowanie, wynika wprost z zakresu hipotezy danej normy. Jeżeli dany podmiot odpowiada wszelkim jej cechom, to sposób zastosowania danej normy do tego podmiotu musi być taki sam, jak wobec wszystkich pozostałych podmiotów, które tym cechom odpowiadają (tamże). Taka sytuacja miała miejsce w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji. To sam przepis ustawy - art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny (stosowany w związku z przepisem art. 460 ust. 5 ustawy) wprowadził dwa kryteria zróżnicowania ze względu na przesłankę sprawiedliwościową: pierwsze kryterium - wypowiedzenie przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (czyli jej rozwiązanie wskutek autonomicznej woli żołnierza, który tym samym z własnej woli nie chce pozostawać dalej w zawodowej służbie wojskowej, a nie wskutek przyczyn od niego niezależnych, obiektywnych) oraz – drugie kryterium - jej pełnienie przez okres krótszy niż 10 lat. Nadając taką treść przepisowi, ustawodawca wykluczył sytuację, w której funkcjonariusz służąc uprzednio w innej formacji, po przeniesieniu do zawodowej służby w okresie pełnienia tej służby krótszym niż 10 lat mógłby złożyć wypowiedzenie tejże służby i uzyskać świadczenie pieniężne, w sytuacji gdy inny żołnierz pełniący od początku zawodową służbę wojskową musiałby pełnić tę służbę przez 15 lat. Jak wynika z przywołanych przepisów, zamiarem racjonalnego ustawodawcy było także wyeliminowanie nadużyć związanych z nabyciem uprawnień związanych nie tylko wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego, ale również wskutek zdarzeń prawnych lub faktycznych obiektywnie niekorzystnych dla zawodowej służby wojskowej jak: zrzeczenie się obywatelstwa, otrzymanie niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, prawomocne ukaranie przez organ właściwego samorządu zawodowego karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (specjalności zawodowej), czy też nieobecność w służbie jednorazowo przez okres 3 dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Wszystkie te przypadki ustawodawca umieścił obok wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w przepisie art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nierównością wobec prawa byłoby nieuwzględnienie tych przypadków (pominięcie cech relewantnych) i przyznanie wszystkim żołnierzom zawodowym świadczenia pieniężnego bez jakiegokolwiek zróżnicowania. Trzeba też zwrócić uwagę, że takie zróżnicowanie ustawodawca wprowadził również w przypadku odprawy (ten sam przepis stosowany już wprost do przypadków określonych w art. 458 ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że taka sama wykładnia przepisów obowiązywała na gruncie ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Były to odpowiednio przepisy art. 95 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 94 ust. 4 i art. 94 ust. 4 i 5 powołanej ustawy. Wykładnia ta została w pełni zaaprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2009 r., I OSK 842/08, z 12 stycznia 2011 r., I OSK 1076/10). W świetle powyższych zapatrywań zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne, a stanowisko Sądu pierwszej instancji za prawidłowe. Skoro skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie legitymuje się co najmniej 10 - letnim nieprzerwanym okresem zawodowej służby wojskowej, to sporne świadczenie mu nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstawie, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.