III OSK 1294/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 65/25 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] z dnia 14 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego wynagrodzenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R.S. na rzecz Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 19 marca 2025 r., IV SA/Po 65/25, po rozpoznaniu skargi R.S. (dalej: "skarżący") na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] (dalej: "organ drugiej instancji") z 14 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego wynagrodzenia, oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 27 lipca 2023 r. skarżący wystąpił z wnioskiem do Dowódcy JW [...] w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji") o wypłacenie dodatkowego wynagrodzenia za pełnione całodobowe dyżury ratownicze w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego w okresie od 8 kwietnia 2022 r. do 28 maja 2023 r. (łącznie 66 dyżurów). Decyzją z 25 sierpnia 2023 r., nr [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia za pełnione całodobowe dyżury ratownicze w wyżej wskazanym terminie. W wyniku odwołania skarżącego, decyzją nr [...] z 7 listopada 2023 r. organ drugiej instancji utrzymał w mocy ww. decyzję. WSA w Poznaniu wyrokiem z 22 lutego 2024 r. IV SA/Po 17/24 uchylił decyzje organów pierwszej i drugiej instancji i przekazał wraz z wytycznymi sprawę do ponownego rozpoznania.. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku organ pierwszej instancji, działając na podstawie wytycznych zawartych w wyroku WSA, dokonał analizy przepisów prawa materialnego, zgromadził szczegółowo cały materiał dowodowy, z którym skarżący się zapoznał. Dodatkowo organ pierwszej instancji wystąpił z wnioskiem do Departamentu Kadr o wydanie interpretacji prawnej w przedmiotowej sprawie, przy czym wydana interpretacja prawna Departamentu Kadr z 11 czerwca 2024 r. ([...]) była dla organu wiążąca. Organ pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z 30 sierpnia 2024 r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) dalej: "k.p.a." oraz w związku z art. 819, art. 822 ust., art. 447 ust.3, art. 432 ust.1 pkt 7 w zw. z art. 208 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 poz. 248 z póź. zm.) (wejście w życie: 23 kwietnia 2022 r. - art. 824 tej ustawy) dalej: "ustawa o obronie Ojczyzny") oraz art. 73 ust.1 w powiązaniu z art. 25 ust.1 i art.88 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (utrata mocy obowiązującej z dniem wejścia w życie ustawy o obronie ojczyzny - art. 823 pkt. 12) oraz na podstawie art. 447 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. § 1, § 3 pkt 3, § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2023 poz. 2677) obowiązujący do 12 grudnia 2023 r., rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. z 2021 r. poz. 695 ze zm., akt utracił moc 23 października 2023 r.) zgodnie z art. 822 ust. 6 i art. 823 pkt 12 ustawy o obronie Ojczyzny; § 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1044) akt utracił moc, nie przyznał skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia za pełnione całodobowe dyżury ratownicze w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego w okresie od 8 kwietnia 2022 r. do 28 maja 2023 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z 14 listopada 2024 r., nr [...] organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał wykładni wskazanych przepisów i zarzut naruszenia prawa materialnego jest bezzasadny. W ocenie organu drugiej instancji nie można się zgodzić z zaproponowaną wykładnią przepisów przedstawioną przez skarżącego, albowiem jest ona sprzeczna z wykładnią językową, funkcjonalną i celowościową wskazanych przepisów. Organ w pełni zgodził się z interpretacją prawną przepisów zastosowaną przez organ pierwszej instancji. Dalej organ odwoławczy wskazał, że dodatkowe wynagrodzenie za czasowe pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku jest należnością pieniężną, mającą na celu zrekompensowanie żołnierzowi zwiększonego wysiłku związanego z wykonywaniem ponadnormatywnych zadań służbowych w wymiarze ilościowym, rodzajowym oraz temporalnym. Konsekwencją polecenia wydanego przez uprawnionego przełożonego jest de facto wykonywanie czynności składających się w wymiarze funkcjonalnym na dwa stanowiska służbowe - tego, na które został wyznaczony żołnierz zawodowy oraz tego, które mu czasowo powierzono. Organ podkreślił, że w obydwu przypadkach żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową. Sposób ukształtowania uprawnień żołnierza zawodowego w związku z czasowym powierzeniem mu pełnienia obowiązków służbowych na nieobsadzonym stanowisku determinowany jest zasadą wynikającą z art. 431 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, w świetle której z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Warunkiem powstania prawa do dodatkowego wynagrodzenia jest powierzenie czasowego pełnienia obowiązków służbowych przez okres co najmniej jednego miesiąca. Żołnierz zawodowy nabywa prawo do dodatkowego wynagrodzenia w pierwszym dniu miesiąca po upływie 30 dni łącznego wykonywania obowiązków służbowych na dwóch stanowiskach służbowych. Dodatkowe wynagrodzenie powinno być wypłacone w terminie 14 dni od dnia nabycia do niego prawa (art. 440 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny). Organ odwoławczy, wskazał także na treść art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 432 ust. 1 pkt 7 ustawy o obronie Ojczyzny, regulujących prawo do dodatkowego wynagrodzenia żołnierza zawodowego, podkreślając, że zgodnie z uprzednio obowiązującymi, jak i aktualnymi przepisami dowódca jednostki wojskowej powierza żołnierzowi czasowe pełnienie obowiązków służbowych, w rozkazie dziennym, przed dniem ich objęcia. Z powyższego wynika, iż gdyby dowódca jednostki wojskowej powierzył dodatkowo żołnierzowi czasowe pełnienie obowiązków służbowych w zakresie pełnienia całodobowych dyżurów ratowniczych w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego w okresie od 8 kwietnia 2022 r. do 28 maja 2023 r., musiałoby to zostać poprzedzone punktem o takiej treści w rozkazie dziennym, a wyciąg z tego rozkazu dziennego musiałby zostać włączony do teczki akt personalnych żołnierza. Ponadto, gdyby dodatkowe powierzenie czasowego pełnienia obowiązków służbowych trwało dłużej niż 2 miesiące, żołnierzowi przysługiwałoby dodatkowe wynagrodzenie, którego wypłacanie również musiałoby zostać polecone odpowiednim punktem w rozkazie dziennym, a wyciąg z tego rozkazu dziennego musiałby zostać włączony do teczki akt personalnych żołnierza. Organ drugiej instancji wskazał, że w dokumentach jednostki wojskowej, a w szczególności w teczce akt personalnych skarżącego, nie ma jednak jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby dodatkowe powierzenie czasowego pełnienia obowiązków, czy powierzenia dodatkowych obowiązków służbowych w zakresie pełnienia całodobowych dyżurów ratowniczych w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego. Odnosząc się z kolei do delegacji ustawowej zawartej w art. 447 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie dodatkowego wynagrodzenia żołnierzy zawodowych, gdzie w § 3 pkt 3 wskazano, iż do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierza zawodowego, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, zwanych dalej "czynnościami", zalicza się: 3) dyżury bojowe pełnione w ramach systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i NATO, lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego oraz w ramach współdziałania jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa, organ skonstatował, iż w akcie wykonawczym ustawodawca wyraźnie podkreślił "czynności powierzone wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe". Fakt, iż w treści przepisu ustawodawca wskazał lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego nie przesądza, iż z uwagi na to skarżący winien otrzymać dodatkowe wynagrodzenie, albowiem nie spełnił podstawowego wymogu a mianowicie brak czynności powierzonej. Faktem jest, iż ustawodawca podczas opracowywania projektu nowego rozporządzenia planował objęcie prawem do dodatkowego wynagrodzenia wszystkich żołnierzy pełniących dyżury ratownicze w służbie poszukiwania i ratownictwa lotniczego (ASAR) i systemie ratownictwa morskiego (SAR). Jednakże projektowane zmiany nie znalazły odzwierciedlenia w nowym rozporządzeniu, a zatem dotychczasowa interpretacja prawna przepisu § 3 pkt 3 rozporządzenia nie uległa zmianie. Organ zważył, że skarżący dla zasadności swojego stanowiska podaje także treść zapisu § 21 ust. 3 rozporządzenia, jednakże analogicznie pomija fakt braku spełnienia "powierzenia czynności", co w niniejszej sprawie jest istotne, aby odróżnić obowiązki podstawowe od obowiązków dodatkowych (wykraczających poza podstawowe zadania skarżącego). Zdaniem organu drugiej instancji podstawy prawne powołane przez skarżącego nie uzasadniają przyjęcia roszczenia, bowiem są sprzeczne z zakresem rzeczywiście wykonywanych przez niego czynności w ramach podstawowych etatowych obowiązków żołnierza zawodowego. Skarżący był wyznaczony na stanowisko służbowe "starszy pilot" i w ramach jego podstawowych obowiązków mieściło się pełnienie dyżurów. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że skarżący na mocy decyzji uprzedniego Dowódcy Grupy miał wypłacane dodatkowe wynagrodzenie z tytułu pełnionych dyżurów poszukiwawczo - ratowniczych, jednakże działanie dowódcy było sprzeczne z prawem i to ówczesny dowódca za błędne decyzje poniesie odpowiedzialność. Zgodnie z art. 8 k.p.a. do zwrotu bezpodstawnie wypłaconego dodatkowego wynagrodzenia nie będzie zobowiązany skarżący, a Dowódca wydający bezprawną decyzję i tylko on będzie zobowiązany do naprawienia powstałej szkody w mieniu Skarbu Państwa, dlatego nie można zarzucić organowi pierwszej instancji naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż po objęciu stanowiska przez mjr. H.K. dowódca od razu wskazał, iż działanie jego poprzednika w tym zakresie było bezprawne i skutkowało powstaniem szkody w mieniu Skarbu Państwa. Skarżący akceptował taki stan rzeczy do 27 lipca 2023 r., czyli przez okres ponad roku pomimo, iż do kwietnia 2022 r., jak sam wskazał dodatkowe wynagrodzenie było wypłacane co miesiąc przez okres piastowania stanowiska przez poprzedniego dowódcę. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 19 marca 2025 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej: "p.p.s.a", oddalił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie było w żadnej mierze kwestionowane, że skarżący pełnił całodobowe dyżury ratownicze w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego w okresie od 8 kwietnia 2022 r. do 28 maja 2023 r. Podkreślił, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni przepisów dotyczących przyznawania żołnierzowi zawodowemu dodatkowego wynagrodzenia. Organy stoją na stanowisku, że z przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji nie można wyciągnąć innego wniosku niż ten, że żeby przyznać dodatkowe wynagrodzenie skarżącemu konieczne było pełnienie przez niego obowiązków wykraczających poza jego zwykłe obowiązki służbowe, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Skarżący natomiast twierdzi, że nawet mimo tego, że głównym zadaniem jednostki, w której służy jest pełnienie całodobowych dyżurów poszukiwawczo-ratowniczych, to i tak na podstawie § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. przysługuje mu dodatkowe wynagrodzenie z tytułu lotniczych dyżurów poszukiwawczo-ratowniczych pełnionych w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego. WSA w pełni podzielił ocenę dokonaną przez organy administracji. Sąd Wojewódzki wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że dyżury lotnicze poszukiwawczo-ratunkowe pełnione przez skarżącego były dyżurami pełnionymi w ramach stanowiska służbowego, nadto w ramach etatowych czynności służbowych. Okoliczność ta potwierdza jednoznacznie rozkazy dzienne Dowódcy JW nr [...] wymienione szczegółowo w decyzji nr [...], które ustalały od 4 kwietnia 2022 r. personelowi latającemu wchodzącemu w skład Klucza Lotniczego oraz personelowi aeromedycznemu wchodzącemu w skład Zespołu Ratownictwa Medycznego pełniącemu dyżury poszukiwawczo-ratownicze w służbie ASAR rozliczenie czasu służby jako etatowe dyżury. WSA podzielił stanowisko organów, że pełnienie etatowych dyżurów poszukiwawczo-ratowniczych przez uprawniony do tego personel latający w rozpatrywanym okresie, nie wykraczał poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierza zawodowego, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Sąd Wojewódzki stwierdził, że dyżury pełnione przez skarżącego pozostają na poziomie zwykłych obowiązków służbowych wykonywanych w ramach realizacji głównego zadania jednostki czyli utrzymania w gotowości sił i środków w systemie narodowego ratownictwa lotniczego poprzez pełnienie dyżurów ratowniczych. Wskazał, że gdyby dowódca jednostki wojskowej powierzył dodatkowo żołnierzowi czasowe pełnienie obowiązków służbowych w zakresie pełnienia całodobowych dyżurów ratowniczych w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego w okresie od 8 kwietnia 2022 r. do 28 maja 2023 r., musiałoby to zostać poprzedzone punktem o takiej treści w rozkazie dziennym, a wyciąg z tego rozkazu dziennego musiałby zostać włączony do teczki akt personalnych żołnierza. Ponadto gdyby dodatkowe powierzenie czasowego pełnienia obowiązków służbowych trwało dłużej niż 2 miesiące, żołnierzowi przysługiwałoby dodatkowe wynagrodzenie, którego wypłacanie również musiałoby zostać polecone odpowiednim punktem w rozkazie dziennym, a wyciąg z tego rozkazu dziennego musiałby zostać włączony do teczki akt personalnych żołnierza. Z przedłożonych akt nie wynika, że tego rodzaju rozkazy zostały wydane, które potwierdzałyby dodatkowe powierzenie czasowego pełnienia obowiązków służbowych w zakresie pełnienia całodobowych dyżurów ratowniczych w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego. W istocie sam skarżący nie podnosił, że takie rozkazy zostały mu wydane. Co więcej, nie twierdził że wykonywane obowiązki służbowe pełnił w takim dodatkowym charakterze. W ocenie WSA skarżący nie ma racji powołując się na § 21 ust. 3 rozporządzenia. W jego przypadku zabrakło bowiem "powierzenia czynności" jako czynności dodatkowych, co zdaniem Sądu w niniejszej sprawie jest kluczowe, aby odróżnić obowiązki podstawowe od obowiązków dodatkowych (wykraczających poza podstawowe zadania służbowe skarżącego). Dalej WSA podkreślił, że uzasadnienie do projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wykładnia mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia z dnia 6 kwietnia 2021 r. jest jasna, o czym mowa była powyżej. Bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy są również uprzednio wydawane decyzje przyznające skarżącemu dodatkowe wynagrodzenie, albowiem nie są one przedmiotem oceny Sądu oraz Sąd nie dokonuje kontroli ich poprawności. Do zarzutu skargi w tym zakresie odniosły się również organy wypełniając zalecenia Sądu. Nie doszło przy tym do naruszania art. 8 § 2 k.p.a., albowiem okoliczność czasowego wypłacania dodatkowego wynagrodzenia skarżącemu z tego tytułu nie oznacza utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktywnych i prawnym. WSA podzielił stanowiska organów, że z analizy akt sprawy, uzupełnionej o rozkazy i inne dokumenty, nie wynika, aby skarżący spełniał warunki uzasadniające przyznanie i wypłatę mu dodatkowego wynagrodzenia, o których mowa w art. 432 ust. 1 pkt 7 oraz art. 447 ust. 2 i 3 ustawy o obronie Ojczyzny, oraz art. 73 ust. 1 pkt 7 i art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także przepisach zawartych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, ponieważ pełnienie przez skarżącego tzw. dyżurów poszukiwawczo-ratowniczych nie wykraczało poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego. Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji w której skarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego, tj.: • art. 73 ust. 1 pkt 7 oraz art. 88 ust. 2 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w kształcie obowiązującym od 8 kwietnia 2022 r. do dnia uchylenia ww. ustawy w zw. z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. z 2021 r. poz. 695), • art. 432 ust. 1 pkt 7 oraz art. 447 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny w zw. z § 3 pkt. 3 ww. rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że • wykonywanie całodobowych lotniczych dyżurów poszukiwawczo-ratowniczych pełnionych w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego (dalej jako "dyżury ratownicze" lub "dyżury poszukiwawczo-ratownicze") może mieścić się w zadaniach wynikających z zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego, podczas gdy z powołanych wyżej przepisów (ich prawidłowej wykładni literalnej oraz celowościowej) wynika że dyżury ratownicze są zawsze czynnością powierzoną wykraczającą poza te zadania; • za wykonywanie dyżurów ratowniczych żołnierzowi należy się dodatkowe wynagrodzenie tylko wtedy, gdy wykonywanie dyżurów ratowniczych zostało żołnierzowi wprost (w odpowiednim rozkazie) powierzone jako czynność dodatkowa wykraczająca poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego podczas gdy z powołanych wyżej przepisów wynika że wykonywanie takich dyżurów ratowniczych jest zawsze czynnością za wykonywanie której przysługuje żołnierzowi dodatkowe wynagrodzenie; • zakres zadań wynikających z zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego może być (w ww. kontekście) ustalany poprzez odesłanie do zadań całej jednostki wojskowej, których zakres określony jest dokumentami nieodnoszącymi się bezpośrednio do konkretnego stanowiska służbowego żołnierza, podczas gdy z powołanych wyżej przepisów - interpretowanych prawidłowo z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i ustawy o obronie Ojczyzny oraz ww. rozporządzenia - wynika, że prawodawca wyraźnie wykluczył takie rozwiązanie, co winno było skutkować uchyleniem skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a; zobowiązanie organu do wydania, w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku wydanego w niniejszej sprawie, decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu dodatkowe wynagrodzenie za pełnione całodobowe dyżury ratownicze w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego w okresie od 8 kwietnia 2022 r. do 28 maja 2023 r. (66 dyżurów) w łącznej wysokości 13.200 zł (słownie: trzynaście tysięcy dwieście złotych) - na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.; ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji poprzedzającej zaskarżoną decyzję - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.; ewentualnie, na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Skarżący wniósł także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako oczywiście bezzasadnej, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu drugiej instancji kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w podwójnej ich wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skoro autor skargi kasacyjnej nie zdecydował się na powołanie jako naruszonych przepisów postępowania, należy przyjąć, że nie kwestionuje on ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Oznacza to, że stan faktyczny – rozumiany jako całokształt okoliczności ustalonych przez organ administracji i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji – pozostaje poza sporem i stanowi punkt wyjścia do dalszej kontroli instancyjnej. Zgodnie z poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi dyżury lotnicze poszukiwawczo-ratunkowe pełnione przez skarżącego były dyżurami pełnionymi w ramach stanowiska służbowego Starszego Pilota, [...] Poszukiwawczo- Ratunkowej, w ramach etatowych czynności służbowych. [...] Poszukiwawczo-Ratunkowa jest jednostką przeznaczoną przede wszystkim do pełnienia dyżurów poszukiwawczo-ratowniczych pełnionych w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego. W okresie, którego dotyczy wniosek skarżącego o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za pełnione dyżury ratownicze w systemie poszukiwania i ratownictwa lotniczego, obowiązywały dwa stany prawne. Od 8 kwietnia 2022 r. do 22 kwietnia 2022 r. obowiązywała ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 536) i wydane na podstawie art. 88 ust. 2 tej ustawy rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. poz. 695). Natomiast od 23 kwietnia 2022 r. do 28 maja 2023 r. obowiązywała ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 248). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy obowiązujące w okresie objętym wnioskiem skarżącego, a więc: art. 73 ust. 1 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 432 ust. 1 pkt 7 ustawy z o obronie Ojczyzny. Oba przepisy mają niemal identyczną treść. Przepis art. 73 ust. 1 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują następujące inne (niż uposażenie) należności pieniężne, w tym "dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego". Przepis art. 432 ust. 1 pkt 7 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują następujące inne (niż uposażenie) należności pieniężne: "dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego". Kolejne przepisy mające w sprawie zastosowanie również mają niemal tożsamą treść. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 25, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Stosownie do art. 88 ust. 2 ww. ustawy, żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. W art. 88 ust. 3 ustawy zawarto delegację dla Ministra Obrony Narodowej do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, z uwzględnieniem czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia, a także stawek oraz terminów jego wypłacania. Określając wysokość dodatkowego wynagrodzenia, rozporządzenie powinno uwzględniać charakter i zakres wykonywanych czynności, pracochłonność i stopień wykorzystania czasu pozasłużbowego niezbędnego przy ich wykonywaniu, a także kwalifikacje i doświadczenie żołnierza zawodowego niezbędne przy wykonywaniu tych czynności. Na tej podstawie zostało wydane rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. poz. 695), z którego wynika, że rozporządzenie określa wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia za czasowe pełnienie obowiązków służbowych oraz za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanych stanowisk służbowych, a także stawki i terminy jego wypłacania (§ 1). W § 2 określono miesięczną wysokość dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy, z zaznaczeniem, że powierzenia żołnierzowi zawodowemu czasowego pełnienia obowiązków służbowych na określonym stanowisku służbowym oraz określenie dnia objęcia i zwolnienia z tych obowiązków, a także wysokości dodatkowego wynagrodzenia dokonuje, w decyzji albo rozkazie, dowódca jednostki wojskowej, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy. Z kolei w § 3 ujęto katalog "czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie", a wśród nich w pkt 3: "dyżury bojowe pełnione w ramach systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i NATO, lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego oraz w ramach współdziałania jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa". W § 4 ust. 1 rozporządzenia zaznaczono, że uprawnionym do powierzania czynności oraz do określania wysokości dodatkowego wynagrodzenia w przypadkach, o których mowa w § 3, jest dowódca jednostki wojskowej, o którym mowa w art. 104 ustawy, zwany dalej "dowódcą". Odpowiednikiem art. 88 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych na gruncie ustawy o obronie Ojczyzny jest art. 447 tej ustawy, który stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej 1 miesiąca dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 208 przysługuje dodatkowe wynagrodzenie (ust. 1). Żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego (ust. 2). Punktem wyjścia do dalszych rozważań powinien być jednak przepis art. 73 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i odpowiednio przepis art. 432 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny z ujętą w nich kategorią "innych (niż uposażenie – przyp. Sądu) należności pieniężnych", obejmującą m.in. dodatkowe wynagrodzenie (pkt 7), które przysługuje po pierwsze "za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych" i, po drugie, "za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego". Użyte w tych przepisach sformułowania: "dodatkowo powierzone", wykonywanie czynności powierzonych "wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego" wskazują wyraźnie, że nie chodzi tu o czynności wykonywane w ramach służby, za które żołnierz otrzymuje uposażenie. Przekonanie to wzmacnia treść art. 88 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (i art. 447 ustawy o obronie Ojczyzny), gdzie mowa o "dodatkowym wynagrodzeniu" za pełnienie powierzonych czasowo obowiązków służbowych w trybie art. 25 ustawy (odpowiednio art. 208 ustawy o obronie Ojczyzny), a także treść art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (art. 447 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny), w których przewidziano "dodatkowe wynagrodzenie" również za czynności powierzone, które "wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego". Z treści art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i art. 447 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wynika jednoznacznie, że przesłankami przyznania żołnierzowi zawodowemu dodatkowego wynagrodzenia jest powierzenie wykonywania dodatkowych czynności (1), które to czynności muszą wykraczać poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego (2). Element "wykraczania" poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego został wyeksponowany w sformułowaniu delegacji zawartej w art. 88 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (art. 447 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny), w której zaznaczono, że Minister Obrony Narodowej, określając w drodze rozporządzenia wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, ma obowiązek uwzględnić "czynności powierzone" "wykraczające poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych", które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia. Żadnych w tym względzie wątpliwości nie pozostawia ostatnie zdanie art. 88 ust. 3 ustawy z 2003 r. (art. 447 ust. 3 ustawy z 2022 r.), gdzie wskazano, że określając wysokość dodatkowego wynagrodzenia, rozporządzenie powinno uwzględniać charakter i zakres wykonywanych czynności, pracochłonność i stopień wykorzystania "czasu pozasłużbowego" niezbędnego przy ich wykonywaniu. Uwzględniając powyższe podkreślenia wymaga, że przepis rangi ustawowej ustanowił zatem podstawową zasadę - za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie. Charakterystyczny dla przepisów ustawowych poziom ogólności omawianej regulacji prawnej doznał uszczegółowienia w postaci aktu wykonawczego Ministra Obrony Narodowej, zgodnie ze wskazaną powyżej delegacją ustawową. Wykonując delegację zawartą w art. 88 ust. 3 ustawy Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia. Podkreślenia jednak wymaga, iż materialnoprawne podstawy przyznania uprawnienia do dodatkowego wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, wynikają jedynie z przywołanych wcześniej przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i ustawy o obronie Ojczyzny. Oznacza to, że przepisy ustawowe nie mogą być w żaden sposób modyfikowane rozporządzeniem wykonawczym przedmiotowo dotyczącym kwestii technicznej procedury wypłaty przysługującego z mocy ustawy dodatkowego wynagrodzenia. Jak już wyżej wskazano, przepis art. 88 ust. 3 ustawy z 2003 r. upoważniał jedynie do "określenia wysokości" oraz "szczegółowych warunków i trybu wypłacania" dodatkowego wynagrodzenia przyznanego na mocy poprzedniego ustępu art. 88 cyt. ustawy. Nie budzi zatem wątpliwości, iż niedopuszczalna jest taka wykładnia przepisów aktu wykonawczego, która prowadziłaby do rozszerzenia ustawowo określonego kręgu osób uprawnionych z mocy ustawy do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia. Odczytując w tym kontekście przepis § 3 pkt 3 rozporządzenia MON z dnia 6 kwietnia 2021 r., który, tworząc katalog zamknięty, wymienia czynności powierzone wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie – a wśród nich "lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego" nie powinni budzić żadnych wątpliwości, że w przepisie chodzi o lotnicze dyżury poszukiwawczo-ratownicze pełnione w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego, o ile są wykonywane w czasie pozasłużbowym. Innymi słowy, wynagrodzenie takie przysługuje żołnierzowi, który pełni służbę (za co otrzymuje uposażenie), o ile pełni takie dyżury dodatkowo – poza służbą. Przyjęcie odmiennej interpretacji (że każde pełnienie dyżuru lotniczego automatycznie rodzi prawo do dodatku) prowadziłoby do podwójnego finansowania tego samego obowiązku, naruszenia konstrukcji uposażenia zasadniczego i odejścia od zasady, że uposażenie zasadnicze przysługuje za normalną dyspozycyjność żołnierza (por. wyrok WSA w Łodzi z 2 grudnia 2025 r., III SA/Łd 723/25). Ze swej istoty dodatkowe wynagrodzenie to dodatkowa gratyfikacja za zwiększony wymiar pełnionych zadań lub zwiększony wymiar czasu wykonywania zadań na stanowisku służbowym poza zakresem obowiązków służbowych przewidzianych dla danego stanowiska służbowego. Zarówno wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna, prowadzą do jednego wniosku, a mianowicie, że dodatkowe wynagrodzenie za dyżury bojowe i poszukiwawczo-ratownicze przysługuje wyłącznie wówczas, gdy dyżury te zostały dodatkowo powierzone i jako takie są wykonywane poza zakresem zwykłych obowiązków służbowych wynikających z zajmowanego stanowiska, a nie za samo pełnienie dyżurów jako elementu standardowej służby. Użyte w przepisie § 3 ust. 3 rozporządzenia sformułowanie "w ramach służby poszukiwania i ratownictwa lotniczego", podobnie jak "w ramach systemu obrony powierzanej RP i NATO", czy "w ramach współdziałania jednostek organizacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z Morska Służbą Poszukiwania i Ratownictwa" odnosić trzeba do przedmiotu dyżuru. Nie ma natomiast żadnych podstaw, by wyciągać z tego wniosek, że dodatkowe wynagrodzenie przysługuje za zwykłe czynności w ramach służby. Powyższe prowadzi do wniosku o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej, tj. błędnej wykładni art. 73 ust. 1 pkt 7 oraz art. 88 ust. 2 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w kształcie obowiązującym od 8 kwietnia 2022 r. do dnia uchylenia ww. ustawy w zw. z § 3 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 kwietnia 2021 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia oraz art. 432 ust. 1 pkt 7 oraz art. 447 ust. 2 i 3 ustawy o obronie Ojczyzny. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a., uwzględniając wniosek pełnomocnika organu o ich zasądzenie w podwójnej wysokości, przy wzięciu pod uwagę nakładu pracy radcy prawnego związanego z czynnościami podejmowanymi w przedmiotowej sprawie.