III OSK 395/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 736/17 w sprawie ze skargi A. W., D, W., O. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia i przekazania w stanie wolnym kwatery tymczasowej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 736/17 oddalił skargę A. W., D. W. i O. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia i przekazania w stanie wolnym kwatery tymczasowej. Sąd I instancji wyjaśnił, że na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ww. ustawy, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu. Ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu ma charakter pochodny i wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Skarżąca oraz jej synowie nie posiadają tytułu prawnego do kwatery tymczasowej nr [...] przy ul. J. [...] w W.. Uprawnienia do zajmowania tego lokalu nie może stanowić decyzja zastępcy Komendanta Rejonowego Policji W. [...] nr [...] z [...] sierpnia 2003 r. o przydziale D. S. rzeczonej kwatery, ponieważ decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] Komendant Stołeczny Policji, działając jako organ nadzoru, stwierdził nieważność opisanej decyzji z [...] sierpnia 2003 r. Decyzja ta, wobec jej niezaskarżenia, stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę nieposiadającą tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie w oparciu o art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzji o opróżnieniu lokalu. Przy czym przepis ten przewiduje wydanie decyzji związanej co oznacza, że organ Policji nie ma podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła A. W, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie: - § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów poprzez nakazanie skarżącej opróżnienia kwatery tymczasowej będącej de facto lokalem mieszkalnym stosownie do przepisów regulujących opróżnienie kwatery tymczasowej; - art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP przez utrzymanie w mocy decyzji, której skutkiem będzie bezdomność skarżącej nie będącej w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2017 r., nr [...]; wydanie na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji; przeprowadzenie rozprawy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA w oparciu o art. 15 zzs 4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842) skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Przydział lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji regulują przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżnienia i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, które mają charakter przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przepisy te w sposób odrębny, uzasadniony potrzebami służby, regulują powstanie uprawnienia do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ww. organów i nie przewidują możliwości wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu przez osoby zajmujące taki lokal bez tytułu prawnego. Stanowisko Sądu I instancji, co do nieposiadania przez skarżącą kasacyjnie i jej dzieci tytułu prawnego do zajmowanej kwatery tymczasowej jest prawidłowe. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają, że ostateczną decyzją Komendanta Stołecznego Policji z [...] listopada 2010 r., nr [...] stwierdzono nieważność decyzji Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z [...] sierpnia 2003 r. w przedmiocie przydziału D. S. (byłemu mężowi skarżącej) kwatery tymczasowej w W. przy ul. J. [...] W tej sytuacji, z uwagi na wystąpienie okoliczności o których mowa w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, tj. zajmowanie lokalu przez skarżącą i jej dzieci bez tytułu prawnego organ zobligowany był w oparciu o § 13 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wydać decyzję zobowiązującą do opróżnienia kwatery tymczasowej. Przy czym podkreślić należy, że na etapie całego postępowania, skarżąca nie kwestionowała okoliczności, iż nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej kwatery. Skoro zatem skarżąca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, to uznać należy, że zasadnie wydano w stosunku do niej decyzję o jego opróżnieniu. Odnośnie naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Konstytucji RP zauważyć należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16, orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 95 ust. 4 w związku z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził m.in., że osoba bez tytułu prawnego do policyjnego lokalu mieszkalnego powinna zostać wykwaterowana na podstawie wydanej decyzji administracyjnej, po to, by opuszczony przez nią lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem określonym przepisami ustawy o Policji. Zapewnienie ochrony przed opróżnieniem lokalu osobom zajmującym go bez tytułu prawnego nie powinno wypaczać celu, jakiemu służą te lokale. Przewidziana w art. 95 ustawy o Policji decyzja o opróżnieniu lokalu – sama przez się – nie prowadzi jeszcze do wykwaterowania donikąd osób znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej, bez zapewnienia absolutnego minimum w postaci przyznania tymczasowego dachu nad głową. Tym samym, zarzuty skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek, oparty na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, wobec udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd I instancji, która rozciąga się również na etap kasacyjny postępowania, okazał się bezprzedmiotowy. Skoro zatem skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.