III OSK 244/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1603/17 w sprawie ze skargi R.H. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydziału lokalu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R.H. na rzecz Prezesa Agencji Mienia Wojskowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 maja 2018 r. II SA/Wa 1603/17 oddalił skargę R.H. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] o odmowie przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.H. Zaskarżając wyrok w całości podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 207 ze zm.; dalej: u.z.s.z.) poprzez odmowę przydziału skarżącemu kwatery lub innego lokalu mieszkalnego ze względu na fakt, że zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący nie spełnia przesłanek do przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. W oparciu o wskazaną podstawę wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przydzielenie skarżącemu kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm obowiązujących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji. W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. art. 21 ust. 1 u.z.s.z. (wskazanego w skardze kasacyjnej jako art. 21 pkt 1 u.z.s.z.). Rozpoznając zarzut skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że jest on niezasadny i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.z.s.z. żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Przepis art. 21 ust. 2 i 3 u.z.s.z. uprawnia zaś żołnierza służby stałej do wyboru jednej spośród następujących form zakwaterowania: przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie (kwaterze internatowej), wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Z kolei w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 u.z.s.z. zostały enumeratywnie wyliczone przesłanki negatywne, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania. Jedną z nich jest nabycie lokalu mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia (art. 21 ust. 6 pkt 3 u.z.s.z.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie zaistniała negatywna przesłanka określona w art. 21 ust. 6 pkt 3 u.z.s.z., a tym samym brak było podstaw aby przyznać stronie prawo do zakwaterowania w oparciu o art. 21 ust. 1 u.z.s.z. Jak wynika bowiem z ustaleń poczynionych przez organ, R.H. na podstawie aktu notarialnego zawartego [...] stycznia 2018 r. nabył od Gminy Miejskiej [...] lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...] z 90% bonifikatą. Skarżący skorzystał więc z preferencyjnych zasad wykupu lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a tym samym utracił prawo do skutecznego ubiegania się o prawo do zakwaterowania. Wniosek skarżącego o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego w związku z wyznaczeniem go na stanowisko służbowe młodszego chorążego w Jednostce Wojskowej w [...] nie mógł więc zostać uwzględniony. W swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że celem wynikającym z art. 21 u.z.s.z. jest zakwaterowanie żołnierza w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia żołnierz może wykorzystać tylko jeden raz. Zaś sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 u.z.s.z. pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane (m.in. wyroki NSA: z 12 lutego 2020 r. I OSK 1688/18; z 26 września 2018 r. I OSK 2559/16; z 25 lutego 2015 r. I OSK 1240/13). Skoro zatem w przedmiotowej sprawie skarżący z takiej pomocy skorzystał, spełnienie jego żądania i przydział kolejnego lokalu mieszkalnego doprowadziłoby w istocie do sytuacji sprzecznej z cytowanymi przepisami ustawy. Dlatego też odmowę przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego należało uznać za zasadną. Co istotne, skarżący kasacyjnie powołuje się tylko na część normy prawnej odnoszącej się do prawa do zakwaterowania (ust. 1 art. 21) pomijając dalszą część tej normy, zawartą w ust. 6 art. 21 u.z.s.z. Bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego wyroku pozostaje przy tym akcentowana przez skarżącego okoliczność, że udzielona bonifikata wynikała z wkładu własnego i przysługiwała babci skarżącego zamieszkującej również przedmiotową nieruchomość, ponieważ to skarżący, co nie jest sporne w sprawie, nabył ww. lokal mieszkalny korzystając z preferencyjnych warunków jego wykupu. Odnosząc się natomiast do zawartego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 77 § 1 k.p.a., podkreślić należy, że postępowanie przed sądami administracyjnymi uregulowane zostało w p.p.s.a. W przypadku zatem gdy skarżący zamierzał wytknąć Sądowi naruszenie przepisów postępowania winien, w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., odnieść się w stawianych zarzutach do postępowania Sądu i naruszenia przez ten Sąd przepisów p.p.s.a. Stawianie sądowi administracyjnemu zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w żadnym wypadku nie może skutkować uznaniem zarzutu takiego za usprawiedliwiony, bowiem sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym przepisów ustawy tej nie stosuje. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).