Sygnatura
III OSK 3808/21
Wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., III OSK 3808/21 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 kwietnia 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu[...] w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 93/20 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w C. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wysokości stypendium doktoranckiego 1. prostuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 93/20w ten sposób, że w miejsce mylnie wpisanego przedmiotu sprawy "stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego" wpisuje "wysokości stypendium doktoranckiego", 2. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Rektora [...] jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 93/20, którym po rozpatrzeniu skargi K.K. uchylono decyzję Rektora [...] z dnia 13 grudnia 2019 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora [...] z dnia 13 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wysokości stypendium doktoranckiego oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego. Zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z 30 września 2019 r. K.K. wystąpił o przyznanie mu stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2019/2020. Decyzją z 13 listopada 2019 r. Rektor [...] przyznał doktorantowi stypendium doktoranckie w roku akademickim 2019/2020 w kwocie 1470 zł miesięcznie. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 279, art. 280 i art. 285 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1669, dalej: Przepisy wprowadzające, ustawa wprowadzająca) w zw. z art. 200 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183, dalej: Psw, ustawa uchylona) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2183, ze zm., dalej: kpa). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi, iż uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, którego minimalna wysokość nie może być niższa niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich. Zgodnie zaś z art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych. Zaznaczył nadto, że mocą art. 285 Przepisów wprowadzających uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendia doktoranckie, o których mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 ust. 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Pismem z 2 grudnia 2019 r. K.K., wniósł odwołanie od powyższej decyzji, uznając, że wysokość przyznanego stypendium jest zaniżona. W odwołaniu podniesiono przede wszystkim, że organ ustalając wysokość stypendium zastosował wadliwe przepisy jako podstawę jego obliczenia, co skutkowało przyznaniem stypendium w kwocie 1470 zł zamiast kwoty 1923 zł, która stanowi 60% aktualnego wynagrodzenia asystenta. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że zgodnie z art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające stypendium doktoranckie powinno wynosić 60% minimalnego wynagrodzenia asystenta. Przytoczono art. 137 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2018, poz. 1668 ze zm.) oraz wskazano, że minimalne wynagrodzenie profesora określa rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, gdzie w § 1 stwierdza ono: "Wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej wynosi 6 410,00 zł". Co oznacza, że minimalne wynagrodzenie asystenta wynosi 50% tej kwoty, czyli 3 205 zł. Zgodnie zatem z art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej kwota stypendium doktoranckiego wynosi 60% z 3 205 zł, czyli 1 923 zł". Ponadto zaznaczono, iż wysokość kwoty obecnie przyznanego stypendium w wysokości 1470 zł, oparta jest na nieobowiązującym już rozporządzeniu z 2 grudnia 2016 r., a także zwrócono uwagę, że uchylona została również ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. wraz z zawartym w niej przepisem upoważniającym Ministra do wydania rozporządzenia. W konsekwencji uznano, że skoro uchylono podstawę do wydania rozporządzenia, to rozporządzenie straciło swoją moc prawną i jest ono już nieobowiązujące, a zatem nie powinno być stosowane. Decyzją z dnia 13 grudnia 2019 r. Rektor [...], uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 13 listopada 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających, który stanowi, że studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020, co dotyczy również skarżącego, prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Następnie przypomniał, że na podstawie art. 285 ust. 1 tej ustawy uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, czyli ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Na podstawie wskazanego wyżej art. 151 ust. 1 ustawy uchylonej zostało wydane rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 11 grudnia 2013 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1571), które w tabeli A stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia określa minimalną stawkę wynagrodzenia zasadniczego asystenta od 2015 r. w wysokości 2 450,00 zł. Zatem, jak podał, stypendium doktoranckie w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta wynosi nie mniej niż 1.470 zł miesięcznie. Odnosząc się do zarzutów odwołania oraz przytoczonych w nim wyroków organ podkreślił, że intencją ustawodawcy było rozdzielenie kształcenia doktorantów w Szkole Doktorskiej na podstawie nowej ustawy od kształcenia doktorantów, którzy rozpoczęli takie kształcenie na studiach doktoranckich przed rokiem akademickim 2019/2020 z obowiązkiem stosowania odpowiednich przepisów do poszczególnych doktorantów. W jego ocenie z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy logicznym jest, że takie kształcenie odbywa się na zasadach dotychczasowych z odesłaniem do możliwości stosowania określonych w tym czasie przepisów. Nadto organ powołał się na wyjaśnienia dotyczące wysokości stypendiów doktoranckich zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakładce dotyczącej kształcenia doktorantów, gdzie przedstawione stanowisko tożsame jak organ w zaskarżonej decyzji. Tożsama wykładnia została przedstawiona w uzasadnieniu do projektu ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w którym stwierdzono, że "w przypadku doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 wsparcie finansowe w postaci stypendiów doktoranckich, zwiększeń stypendium doktoranckiego i świadczeń pomocy materialnej będzie oparte na dotychczasowych zasadach". W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła o jej uchylenie w części, ewentualnie o jej uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji, autor skargi, zarzucił naruszenie: a) art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających poprzez błędną jego wykładnię przyjmującą, że przepis ten nakazuje zastosowanie art. 151 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (tekst jedn. Dz.U. 2016, poz. 2063) do ustalenia wysokości minimalnego stypendium przyznawanego słuchaczom stacjonarnych studiów doktoranckich, podczas gdy poprawne odczytanie dyspozycji tego artykułu ujawnia, że przywołane rozporządzenie służy jedynie sprecyzowania instytucji "minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta"; b) art. 137 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1838), polegające na wadliwym przyjęciu, że normy tych przepisów nie mogą być zastosowane dla określenia wysokości wynagrodzenia asystenta, które w dalszej kolejności jest wykorzystywane dla określenia minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego udzielanego po 1 października 2018 r., podczas gdy ww. normy należało zastosować; c) art. 32 ust. 1 w związku z art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, polegające na doprowadzeniu do różnego traktowania grup charakteryzujących się tą samą cechą relewantną, tj. uczestników studiów doktoranckich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznając skargę za uzasadnioną, uchylił decyzję Rektora [...] z dnia 13 grudnia 2019 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora [...] z dnia 13 listopada 2019 nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, a sporna jest kwestia zastosowanych w sprawie przepisów prawa i ich wykładnia, dotyczących określenia samej wysokość stypendium dla doktoranta, który rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020. Dalej wskazał, że bezspornie podstawą do wydania zaskarżonej decyzji był art. 285 ust. 1 i 2 Przepisów wprowadzających, stanowiący że uczestnicy studiów stacjonarnych doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej (Prawo o szkolnictwie wyższym), w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Art. 200 ust. 1 uchylanej ustawy przewidywał, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Natomiast przepisy wydane na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy, określały podstawy do jego wyliczenia. Zdaniem Sądu, wykładnia językowa art. 285 Przepisów wprowadzających, z uwzględnieniem całości tekstu tej ustawy, a także przy przyjęciu założenia racjonalności ustawodawcy i uzasadnienia projektu ustawy musi prowadzić do wniosku, że odesłanie do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej, nie jest równoznaczne z koniecznością zastosowania przepisów dotychczasowych w pełnym zakresie. Odesłanie dotyczy zasad przyznawania stypendiów (art. 283, art. 284), które nie może być niższe niż pobierane dotychczas (1470 zł), bo tyle w dacie wnoszenia ustawy i jej uchwalania wynosiło stypendium doktoranckie liczone wg aktualnego wynagrodzenia asystenta. Dodatkowo, jak podkreślił Sąd w dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w art. 285 Przepisów wprowadzających ustawodawca nie nakazał, jak w przypadku wielu innych przepisów tej samej ustawy, stosowania przepisów dotychczasowych, tj. art. 200 ust. 1 i 2 ustawy uchylanej oraz przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. W art. 285 ust. 1 odwołał się do dotychczasowego art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej wyłącznie dla określenia stypendium, którego regulacja dotyczy i jego minimalnej wielkości określonej w stosunku % (procentowym) do wynagrodzenia asystenta ustalonego na podstawie przepisów wykonawczych do uchylanej ustawy. Dalej Sąd podniósł, że w art. 349 wskazano przepisy wykonawcze wydane na podstawie uchylonej ustawy, które pozostają w mocy. I co ważne dla przedmiotu sporu, nie ma wśród nich rozporządzenia wydanego na podstawie art. 151 ustawy uchylonej. Nadto ustawodawca w art. 285 ust. 1 i 2 w/w ustawy nie nakazał stosowania przepisów dotychczasowych, gdyż stanowi samodzielną podstawą prawną do przyznawania stypendium doktoranckiego w okresie od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2023 (art. 279). Treści tego przepisu nie wolno zatem odczytywać, w sposób jaki uczynił to organ. Nie jest on bowiem prostym odesłaniem do przepisów dotychczasowych. To, że przepis ten odwołuje się do stypendium, o "którym mowa" w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, czy do wynagrodzenia zasadniczego asystenta, "o którym mowa" w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy, nie jest równoznaczne z tym, że przepisy te nadal pozostają w mocy i należy je stosować. Przeczy bowiem temu przepis art. 169 pkt 3 i art. 349 Przepisów wprowadzających oraz przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1838). Podobnie w art. 273 ust. 1 w/w ustawy ustawodawca ustanowił samodzielną podstawę prawną do przyznania w roku akademickim 2018/2019 stypendium doktoranckiego "na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym", ale - co ważne - nie w dotychczasowej wysokości. W ocenie Sądu, ustawodawca ustanowił regułę wiążącą wysokość stypendium doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem 2019/2020 z wynagrodzeniem zasadniczym asystenta, o "którym" mowa (nie - "o której", gdyby chodziło o wysokość) w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. W nowej ustawie pojęcie to nie jest wykorzystywane, natomiast ustawa ta punktem odniesienia dla wyznaczania kwot wynagrodzenia uczyniła "wynagrodzenie profesora", które zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy nowej należy rozumieć jako "wynagrodzenie zasadnicze dla profesora w uczelni publicznej" określone w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 tej ustawy. Rozporządzeniem tym jest rozporządzenie z roku 2018, a nie z roku 2013, wydane na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. Odwołanie zatem do 60% wynagrodzenia asystenta nie jest przypadkowe. Można go ustalić na podstawie obu rozporządzeń, z tym, że rozporządzenie z 2013 r. nie może mieć w sprawie zastosowania, gdyż zastąpiło go rozporządzenie z 2016 r., które obowiązywało do 1 października 2018 r. Konsekwentnie, zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że aż do ukończenia studiów, minimalna wysokość stypendium doktorantów, którzy rozpoczęli studia przed rokiem 2019/2020 będzie wynosić 1470 zł, tj. w wysokości ustalonej na podstawie derogowanego już przepisu rozporządzenia, niezależnie od wysokości wynagrodzenia zasadniczego uzyskiwanego aktualnie przez asystenta. Takie rozumienie tego przepisu, szczególnie w przypadku wzrostu wynagrodzenia asystenta jest niezgodne nie tylko z jego wykładnią językową (przecież wysokość przedmiotowego stypendium doktoranckiego nie może być niższa niż 60 % wynagrodzenia zasadniczego asystenta), ale także z pozostałymi metodami wykładni, w tym systemowej czy zasadami techniki prawodawczej. Nadto Sąd podniósł, że według zasad techniki prawodawczej (§ 30) ustawodawca powinien określić, czy i w jakim zakresie utrzymuje się w mocy przepisy wykonawcze wydane na podstawie dotychczasowych przepisów upoważniających. Jak wskazano wyżej w art. 249 spornych przepisów wykonawczych nie utrzymano w mocy. Również z przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej; tj. nowego rozporządzenia, wynika, że po pierwsze, rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r. (§ 2), po drugie z przypisów zamieszczonych z kolei pod tekstem tego rozporządzenia wynika, że było ono poprzedzone rozporządzeniem z 2016 roku (stare rozporządzenie), które traci moc z dniem 1 października 2018 r. na podstawie art. 169 pkt 3 ustawy wprowadzającej. Nie znajduje, zdaniem Sądu, uzasadnienia stanowisko, że tylko stypendia doktorantów sprzed 2019 roku podlegają zamrożeniu w sytuacji, gdy na gruncie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, wszystkie kwoty stypendiów i wynagrodzeń, są zawsze zrelatywizowane do aktualnego wynagrodzenia profesora, co implikuje równomierne zmiany tych świadczeń, w zależności od aktualnych nakładów na szkolnictwo wyższe i w efekcie, równe traktowanie wszystkich zainteresowanych grup objętych ustawą. W ocenie Sądu, przyjęta przez organ wykładnia byłaby dyskryminująca dla wskazanych doktorantów, a nie taki był cel przepisów intertemporalnych. Równocześnie Sąd uznał, że wykładni przeprowadzonej przez organ nie da się pogodzić z poczuciem sprawiedliwości społecznej, czy zasadą równości wobec prawa stosownie do art. 70 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego prawidłową wykładnię art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających stanowi ta, która przy przyznawaniu stypendium doktoranckiego uwzględnia aktualne minimalne wynagrodzenia zasadniczego asystenta (wg zawartych w rozporządzeniu z 2016 roku elementów składających się na to wynagrodzenie, do którego odsyła przepis). Podsumowując Sąd stwierdził, że z dniem 1 października 2018 r. weszła w życie ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzenie wykonawcze do niej, a zaskarżona decyzja została wydana 13 grudnia 2019 r., to organ wydający decyzję powinien zastosować, dokonując wykładni art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające jako podstawę obliczenia wysokości stypendium doktoranckiego wynagrodzenie zasadnicze asystenta obowiązujące w dniu wydania decyzji w I instancji i w roku akademickim 2019/2020. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 tej ustawy uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 200 zł (uiszczony wpis). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Rektor [...], wnosząc na podstawie art. 188 p.p.s.a o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Nadto skarżący kasacyjnie wnosił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1) błędną wykładnię art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, polegającą na przyjęciu, że norma tego przepisu nie nakazuje zastosowania art. 151 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i wydanych na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej, do określenia wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, na podstawie którego określona została z kolei minimalna wysokość stypendium doktoranckiego udzielanego doktorantom, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, co daje kwotę stypendium doktoranckiego w wysokości 1.470,00 zł miesięcznie, ale polegająca - zdaniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach - na przyjęciu, że art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. powinien być rozumiany jedynie, jako odsyłający do art. 151 ustawy o szkolnictwie wyższym z 2005 roku i rozporządzenia z 2016 roku w zakresie zdefiniowania instytucji "minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta", a nie, co do określenia samej wysokości wynagrodzenia asystenta, podczas gdy wykładnia tego przepisu zdaniem organu prowadzi do wniosku, że art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i dalej art. 151 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i wydanych na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej - reguluje wprost również wysokość tego stypendium i przepisy te powinny być stosowane w całości; 2) błędną wykładnię art. 151 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej, polegającą na przyjęciu, że przepis ten należy stosować jedynie w zakresie zdefiniowania instytucji "minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta" a nie określenia jego wysokości, podczas gdy - zdaniem organu - przepisy te powinny mieć zastosowanie również do określenia wysokości stypendium doktoranckiego; 3) niewłaściwe zastosowanie art. 137 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1838), polegające na przyjęciu, że normy tych przepisów mogą być zastosowane dla określenia wysokości wynagrodzenia asystenta, które w dalszej kolejności jest wykorzystywane dla określenia minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego udzielanego po 1 października 2018 r., podczas gdy normy tych przepisów nie należało zastosować, a właściwe w tym zakresie są art. 151 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i przepisy wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej. W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną K.K. wnosił o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o których mowa w art. 183 § 3 p.p.s.a., jak również nie zachodziła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189, które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu kontrolując zaskarżony skargą kasacyjna wyrok sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Spór, który w realiach rozpoznawanej sprawy dotyczy wysokości kwoty stypendium doktoranckiego przyznanego skarżącemu, powstał w związku ze zmianą stanu prawnego dotyczącego systemu kształcenia oraz uprawnień doktorantów. Bezspornym w niniejszej sprawie jest ustalony przez organ, a następnie przyjęty jako podstawa wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku stan faktyczny, w tym okoliczność, że wnoszący o przyznanie stypendium doktoranckiego K.K. rozpoczął studia doktoranckie na Uniwersytecie [...] przed rokiem akademickim 2019/2020. Na mocy przepisu art. 169 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej utraciła moc ustawa z dnia 25 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (dalej w skrócie jako "p.s.w."), tj. ustawa, pod rządami której strona rozpoczęła studia doktoranckie. Stosownie do art. 1 ustawy wprowadzającej, ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (powoływana dalej w skrócie jako "p.s.w.n.") weszła w życie z dniem 1 października 2018 r. z wyjątkiem jej przepisów wymienionych w art. 1 pkt 1) do 6). Z powyższej regulacji wynika, że od dnia 1 października 2018 r. aktem prawnym określającym zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ale także przepisy ustawy wprowadzającej z dnia 3 lipca 2018 r., w warunkach, na zasadach i w terminach określonych w jej Rozdziale 3 zatytułowanym: "Przepisy uchylające, przejściowe, dostosowujące i końcowe", w tzw. okresie przejściowym. W powstałej sytuacji, wobec utraty mocy obowiązującej przez p.s.w., materialnoprawną podstawę przyznania stypendium doktoranckiego, objętego dyspozycją art. 200 ust. 1 ustawy uchylonej stanowią przepisy art. 285 ust. 1 i ust. 2 ustawy wprowadzającej. Powyższa okoliczność była w niniejszej sprawie bezsporna, a spór dotyczył jedynie interpretacji wskazanych przepisów. Mając powyższe na uwadze na wstępie należy przytoczyć dosłowne brzmienie art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, zgodnie z którym uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. W art. 285 ust. 2 ustawy wprowadzającej, który z uwagi na swoją treść jest mniej istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wskazano podmioty uprawnione do przyznania stypendium doktoranckiego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pierwszy zarzut kasacyjny dotyczący błędnej wykładni przepisu art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, a sprowadzający się do bezzasadnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że użyte w nim pojęcie "minimalne wynagrodzenie zasadnicze asystenta" poprzez odesłanie do art. 151 ustawy o szkolnictwie wyższym z 2005 roku i rozporządzenia z 2016 roku jedynie w zakresie zdefiniowania tej instytucji jako "60% wynagrodzenia zasadniczego asystenta", ale już nie do wynikającej z tych przepisów wysokości wynagrodzenia asystenta określonego kwotowo w wysokości 2450 zł, a które winno uwzględniać wysokość tego wynagrodzenia ustalonego według aktualnie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, tj. wydanych pod rządami nowej ustawy o szkolnictwie wyższym. Z treści art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej wynika, że decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego jest decyzją uznaniową, o czym świadczy użyty w treści art. 285 ust. 1 zwrot "(...) uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich (...) mogą otrzymywać stypendium doktoranckie (...)". Skarżąca wskazuje jednak na inne niż organ orzekający przepisy właściwe dla ustalenia minimalnej wysokości stypendium, które może być przyznane wnioskodawcom określonym w art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, to jest uczestnikom studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020, a więc rozpoczętych poza systemem szkoły doktorskiej, o której mowa w art. 198 p.s.w.n. Różnica stanowisk stron w tym zakresie wynika z odmiennej interpretacji przepisu art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, a konkretnie z odmiennego rozumienia odesłania, o którym mowa w tym przepisie. Zasadne jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że skoro w art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawodawca wprost wskazał, że doktorantom funkcjonującym poza nowopowstałą szkołą doktorską może być przyznane stypendium w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy, oznacza to, że minimalna wysokość stypendium dla tej grupy wnioskodawców każdorazowo wyniesie 60% wynagrodzenia zasadniczego asystenta, określonego kwotowo w rozporządzeniu wykonawczym wydanym na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w., to jest w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej. W § 2 powołanego rozporządzenia wykonawczego wskazano, że w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia ustala się tabele miesięcznych minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli akademickich, gdzie minimalne zasadnicze wynagrodzenie asystenta przewidziano w wysokości 2.450 zł (stosownie do lp. 3 tabeli A załącznika nr 1 do rozporządzenia). Mając to na uwadze, należy uznać, że zasadnie organ przyznał skarżącemu stypendium w wysokości 1.470 zł (to jest 60% z 2.450 zł). Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia stanowiska wnoszącego skargę na decyzję organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tj. K.K., zgodnie z którym wysokość przyznanego mu stypendium powinna być wyliczona przy uwzględnieniu aktualnego minimalnego wynagrodzenia zasadniczego dla asystenta, które - po utracie mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych - wylicza się jako procentową pochodną wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, to jest przy uwzględnianiu treści art. 137 p.s.w.n. oraz wydanego na podstawie ust. 2 tego przepisu rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dnia 25 września 2018 r. w sprawie miesięcznego minimalnego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora uczelni publicznej. Zgodnie z tymi regulacjami przyznane stypendium doktoranckie winno wynosić 1923 zł. Zarówno strona wnosząca skargę, jak i Sąd I instancji podzielający jej stanowisko akcentują przy tym, że wywodząc powyższe biorą w szczególności pod uwagę wykładnię systemową i funkcjonalną art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej. Kwoty stypendiów i wynagrodzeń w nowej ustawie są zawsze zrelatywizowane do aktualnego wynagrodzenia profesora, co zapewnia automatyczną waloryzację stawek i równomierność zmian wysokości świadczeń uzyskiwanych na uczelni oraz brak jest podstaw do stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 2016 roku, które zostało uchylone. W przeciwnym wypadku stypendium, które może zostać przyznane doktorantom, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2019/2020 zostałoby zamrożone do końca okresu ich studiów doktoranckich. Nadto przedstawiony przez organ sposób wyliczenia spornego stypendium doktoranckiego narusza zasadę wyrażoną w przepisach art. 32 ust. 1 i art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, to jest zasadę równości wobec prawa, w nieuprawniony sposób różnicując kwotę stypendiów doktoranckich przyznawanych doktorantom w zależności od czasu rozpoczęcia przez nich studiów doktoranckich, na niekorzyść tych osób, które stały się uczestnikami studiów doktoranckich przed rozpoczęciem funkcjonowania szkół doktorskich, o których mowa w art. 198 p.s.w.n., to jest przed 1 października 2019 r. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy - na tle zaprezentowanych przeciwstawnych stanowisk obydwu stron - wymagało w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bardziej kompleksowej wykładni art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, niż to uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w pierwszej instancji. Na wstępie należy podkreślić, że art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej jest przepisem intertemporalnym, mającym za zadanie uregulowanie sytuacji o charakterze tymczasowym, przejściowym (studia doktoranckie na dotychczasowych zasadach prowadzone będą bowiem do 31 grudnia 2023 r.). Wobec swej istoty przepisy intertemporalne odwołują się zwykle w swej treści również do przepisów, które utraciły moc obowiązującą. Istotą przepisów intertemporalnych jest bowiem wskazanie, czy do danego stanu faktycznego, który zaistniał przed wejściem w życie nowego prawa, zastosowanie mają przepisy nowe, czy też obowiązujące dotychczas. W art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej nie poprzestano, wbrew interpretacji skarżącej - na wskazaniu, że wysokość stypendium dla uczestników studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 odpowiada 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta. Dokonana przez Sąd I instancji interpretacja wskazanego przepisu zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w nieuprawniony sposób eliminuje z jego treści wyrażenie "o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 tej ustawy" i pomija jego znaczenie jako przepisu odsyłającego do aktu wykonawczego, to jest rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej. Nie ulega wątpliwości, że rozporządzenie to utraciło moc obowiązującą wraz z utratą mocy obowiązującej przez p.s.w. Jednak zawarte w art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej odesłanie do zasad określonych tym rozporządzeniem nie może być uznawane za błąd ustawodawcy. Jak wskazano wyżej, odesłanie to ma bowiem charakter przejściowy, umożliwiający przyznanie doktorantom, którzy studia doktoranckie rozpoczęli przed rokiem akademickim 2019/2020, stypendiów na dotychczasowych zasadach. Przy tego rodzaju i treści odesłania nie można zatem uznać, że odnosi się ono tylko do wybranych przepisów, a do pozostałych nie, bowiem ustawodawca w przepisie art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej takiego zastrzeżenia nie uczynił. Należy w tym miejscu podkreślić, że prawodawca w powołanym rozporządzeniu określił kwotowo wynagrodzenie asystenta. Jeśli zatem przepisy wprowadzające odsyłają w celu określenia stypendium do tego rozporządzenia (wydanego na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w.), to nie sposób twierdzić, że odesłanie to nie dotyczy jednoznacznie określonej w nim kwoty, a jedynie do definicji tego pojęcia. Gdyby taka była wola ustawodawcy, to analizowane odesłanie byłoby w ogóle zbyteczne. Brak podstaw, aby dokonywać wykładni językowej art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, przyjmując za celowe odwołanie się ustawodawcy jedynie do pojęcia "minimalnego wynagrodzenia asystenta", a całkowicie pomijać treść zapisu dotyczącego obowiązku stosowania w celu ustalenia wysokości stypendium przepisów rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w. Stypendium doktoranckie przyznano zatem stronie skarżącej w kwocie wynikającej z art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej i przepisów prawa, do których ta regulacja odsyła. Sąd dostrzega oczywiście, że minimalna wysokość stypendiów doktoranckich przyznawanych na podstawie art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej jest niższa od minimalnej wysokości stypendiów doktoranckich przyznawanych tym doktorantom, którzy rozpoczęli kształcenie w szkole doktorskiej, a więc po 1 października 2019 r. Wskazać jednak należy, że przepis art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej wprost stanowi, że sporne stypendium przysługuje "w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta". Określa więc tylko jego dolną granicę. Nadto podkreślić należy, że nie było intencją ustawodawcy stosowanie w stosunku do doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przez rokiem akademickim 2019/2020, tylko "części" przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 p.s.w. W uzasadnieniu do projektu ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jednoznacznie stwierdzono, że doktoranci, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przez rokiem akademickim 2019/2020 wsparcie finansowe w postaci stypendiów doktoranckich, zwiększeń stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej będzie oparte na dotychczasowych zasadach. Wyjątkiem "będzie wyłącznie możliwość ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych doktorantów i zastąpienie jej przez prawo do ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców". Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku strony skarżącej, zróżnicowanie to nie narusza również konstytucyjnej zasady równości, wynikającej z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z licznym i utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok TK z 18 czerwca 2013 r., sygn. K 37/12, OTK ZU nr 5/A/2013, poz. 60) zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych) charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Dopuszczalne jest natomiast niejednolite traktowanie przez prawo podmiotów niemających istotnej cechy wspólnej. Jednocześnie z orzecznictwa Trybunału wynika, że na gruncie zasady równości dopuszczalne jest odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Zasada ta nie ma bowiem charakteru absolutnego. Wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą być jednak przekonująco uargumentowane. Muszą pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma, oraz służyć realizacji tego celu. Wymagają racjonalnego uzasadnienia. Zróżnicowanie musi być ponadto proporcjonalne, to znaczy pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku nierównego potraktowania podmiotów podobnych. Odstępstwa od zasady równości muszą także być uzasadnione innymi wartościami i zasadami konstytucyjnymi (zob. np. wyrok TK z 3 października 2000 r., sygn. K 33/99, OTK ZU nr 6/2000, poz. 188). Dokonując porównania studiów doktoranckich prowadzonych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym ze studiami doktoranckimi prowadzonymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stwierdzić należy, że system kształcenia, uprawnień i obowiązków doktorantów określony w obecnie obowiązującej ustawie zasadniczo odbiega od dotychczasowego. Niewątpliwie obydwie grupy doktorantów, zróżnicowane stosownie do daty, w której rozpoczęły studia doktoranckie zmierzają do tego samego celu, którym jest przygotowanie rozprawy doktorskiej oraz zdobycie stopnia naukowego doktora. Niemniej, skala modyfikacji zasad studiów doktoranckich prowadzonych w ramach szkół doktorskich w odniesieniu do poprzedniego reżimu prawnego regulującego takie studia pozwala na stwierdzenie, że różnice między tymi grupami doktorantów uzasadniają zastosowanie przez ustawodawcę odmiennych zasad przyznawania stypendiów. Różnice te dotyczą nie tylko podmiotów, które mogą aktualnie prowadzić szkoły doktoranckie, zakresu dyscyplin jakich mogą być prowadzone. Zgodnie z ustawą z 2005 roku stypendium doktoranckie mogli uzyskać jednie doktoranci stacjonarnych studiów doktoranckich w wysokości nie niższej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich. Stypendium doktoranckie nie było przyznawane automatycznie i nie było powiązane jedynie z posiadaniem statusu doktoranta, ale wymagało spełnienia innych kryteriów. Co istotne, stypendium doktoranckie dla uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich było również przyznawane niezależnie od otrzymywanych przez doktoranta: 1) świadczeń ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, o którym mowa w art. 199 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.; 2) środków w ramach pomocy materialnej, o której mowa w art. 199a p.s.w.; 3) stypendiów naukowych, o których mowa w art. 199b p.s.w.; 4) stypendiów za wybitne osiągnięcia, o którym mowa w: a) art. 199 ust. 1 pkt 5 p.s.w.; b) art. 37a ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych; c) art. 70a ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk; 5) stypendium doktorskiego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Pod rządami nowej ustawy system kształcenia doktorantów został zasadniczo zmieniony poprzez wprowadzenie w art. 198 p.s.w.n. instytucji szkół doktorskich. Za kształcenie w szkole doktorskiej nie pobiera się opłat. Jednocześnie każdy doktorant nieposiadający stopnia doktora otrzymuje stypendium doktoranckie na łączny okres 4 lat. Zlikwidowane zostały dodatkowe warunki przyznania stypendium doktoranckiego - dla jego uzyskania co do zasady wystarczające jest obecnie posiadanie statusu doktoranta (o ile nie posiada się już wcześniej uzyskanego stopnia doktora). Oznacza to, że w przypadku osób, które miały rozpocząć studia doktoranckie w roku akademickim 2019/2020 i później, każdy z kształcących się w szkole doktorskiej otrzymuje z tytułu bycia doktorantem stypendium doktoranckie, a kwestie oceny przygotowania i realizacji planu badawczego pozostawione zostały komisjom (art. 202 ust. 2, 3, 4) i decydują o pozostaniu lub skreśleniu z listy doktorantów (art. 203 ust. 1 pkt 1) pozostając bez wpływu na przyznanie stypendium. Doktorant kształcony w systemie szkoły doktorskiej nie może być jednak zatrudniony jako nauczyciel akademicki ani pracownik naukowy poza wyjątkami dotyczącymi doktoranta: 1) zatrudnianego w celu realizacji projektu badawczego, o którym mowa w art. 199 ust. 2 pkt 2 i 3 p.s.w.n.; 2) zatrudnianego po ocenie śródokresowej zakończonej wynikiem pozytywnym, z tym, że w przypadku zatrudnienia w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, wysokość stypendium wynosi 40%; 3) doktoranta, któremu nie przysługuje stypendium doktoranckie. Przepisy temporalne przewidują stopniowe wygaszanie dotychczas prowadzonych studiów doktoranckich, począwszy od 1 października 2019 r. Zgodnie z art. 279 ustawy wprowadzającej studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Pomimo, że oba te systemy nastawione są na tożsamy cel (umożliwienie przygotowania doktorantom rozprawy doktorskiej i uzyskania stopnia naukowego) charakteryzuje je - jak wskazano powyżej - szereg odrębności. W szczególności, doktorantom studiującym na dotychczasowych zasadach zachowano prawo do zatrudnienia na uczelni, bez ograniczeń, jakim podlegają doktoranci podporządkowani nowemu reżimowi prawnemu. Doktoranci, którzy rozpoczęli studia przed 2019 rokiem mogą także korzystać z różnorakich form pomocy finansowej, wymienionych wyżej, zaś doktorantów "nowych" możliwości takiej ustawodawca pozbawił. Ustawodawca wprowadził zatem zupełnie nowy system kształcenia doktorantów i przyznawania stypendium, wywiązując się równocześnie z obowiązku zachowania zasad dotychczasowego systemu jako praw słusznie nabytych, dla tych, którzy w nim studia doktoranckie rozpoczęli, tak aby umożliwić im kontynuację kształcenia i złożenie pracy doktorskiej, przy udzieleniu wsparcia finansowego na dotychczasowych zasadach. Zdaniem Sądu, zróżnicowanie systemów studiów doktoranckich związane z ich reformą uzasadnia nienaruszające art. 32 ust. 1 Konstytucji RP odmienne regulacje co do minimalnej wysokości stypendium dla doktorantów kształcących się w powyżej przedstawionych, odrębnych reżimach prawnych. Powyższe rozważania prowadzą nie tylko do wniosku, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni przepisu art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ale także bezzasadnie zawęził zastosowanie art. 151 ustawy o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej tylko do zdefiniowania instytucji "minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta". Przepisy te winny również mieć zastosowanie do określenia jego wysokości w ujęciu kwotowym. Konsekwencją przyjęcia powyższego stanowiska jest uznanie również za uzasadniony zarzutu kasacyjnego dotyczącego niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 137 p.s.w.n., a także rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni wyższej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1838) dla określenia wysokości wynagrodzenia asystenta, które w dalszej kolejności ma być wykorzystane dla określenia minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego przyznanego doktorantowi, który rozpoczął studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny oraz przedstawioną wyżej wykładnię przepisów, w tym art. 285 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stwierdzić należy, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, co pozwala na rozpoznanie złożonej skargi. Z przyczyn wyżej wskazanych uznać należy, że zaskarżona decyzja Rektora [...] z dnia 13 grudnia 2019 r. określająca wysokość stypendium przyznanego K.K. odpowiada prawu. Tym samym na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę (pkt 1 wyroku). Mając na uwadze art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od K.K. na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Ponadto na mocy art. 156 § 1 i § 3 P.p.s.a. sprostowano wyrok Sądu pierwszej instancji poprzez prawidłowe oznaczenie przedmiotu sprawy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 stycznia 2021
- Symbol z opisem
- 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
- Sędziowie
- Małgorzata Borowiec Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
art. 169, art. 285, · Dz.U. 2018 poz. 1669
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 1654/20 · 15 kwietnia 2021
Wyrok WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2021 r., II SA/Wa 1654/20 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: II SA/Rz 225/21 · 15 kwietnia 2021
Wyrok WSA w Rzeszowie z 15 kwietnia 2021 r., II SA/Rz 225/21 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: III SA/Gd 1157/20 · 15 kwietnia 2021
Wyrok WSA w Gdańsku z 15 kwietnia 2021 r., III SA/Gd 1157/20 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny