III OSK 350/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 826/22 w sprawie ze skargi L.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 lutego 2022 r., znak SKO.OŚ/4170/253/2021 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wyrokiem z 28 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 826/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji, WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi L.M. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: organ II instancji, Kolegium, SKO) z 14 lutego 2022 r., znak SKO.OŚ/4170/253/2021, stwierdził nieważność ww. decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Książ Wielki (dalej: organ I instancji, Wójt) z 20 maja 2021 r., znak IN.6220.1.2017, określającej środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego (pkt I); umorzył postępowanie administracyjne (pkt II) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania (pkt III). Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wójt Gminy Książ Wielki decyzją z 20 maja 2021 r., po rozpatrzeniu wniosku inwestora - Gospodarstwo Rolne [...] i podtrzymanego przez następców prawnych K.O. i M.G., o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa o chlewnię rozrodu wraz z modernizacją istniejącej chlewni tuczu na działce nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], określił środowiskowe uwarunkowania realizacji tego przedsięwzięcia. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 14 lutego 2022 r., nr SKO.OŚ/4170/254/2021 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że realizacja inwestycji polegać będzie na chowie trzody chlewnej w cyklu otwartym. Obecnie na terenie działki inwestycyjnej prowadzony jest już przez inwestora chów trzody chlewnej. Rozbudowywane będzie gospodarstwo, które obecnie zajmuje się chowem trzody chlewnej w ilości 69,09 DJP. Po planowanej rozbudowie na terenie inwestycyjnym obsada wyniesie 155,32 DJP. W ramach planowanej inwestycji planuje się modernizację istniejącego budynku tuczu. Modernizacja polegać będzie na podjęciu prac związanych z poprawą dobrostanu zwierząt, zwiększeniem powierzchni życiowej oraz montażem nowoczesnych technologicznie systemów wentylacji, karmienia i pojenia. Budynek zostanie również podłączony do zbiornika głównego na gnojowicę w celu zmniejszenia częstotliwości wywożenia jej na pola. Realizacja inwestycji wiązała się będzie także z wygaszeniem hodowli tuczu w jednej z dwóch istniejących chlewni. Zakres planowanego przedsięwzięcia obejmuje ponadto budowę: silosów na paszę - 4 szt. do 12 ton każdy, głównego zbiornika na gnojowicę o poj. do 1053 m3, zbiornika spustowego o pój. do 100 m3, zbiornika na ścieki socjalno-bytowe o poj. do 5 m3, konfiskator na padłe sztuki, agregat prądotwórczy o mocy do 24 kW. Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51 (tj. według § 2 ust. 1 pkt 51 w liczbie nie mniejszej niż 210DJP), w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie: a/ w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone: mieszkaniowych, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych, rekreacyjne wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, b/ na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. W takim wypadku zatem konieczne było wydanie decyzji w tej sprawie. Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie zapadł wyrok, który wiąże organy orzekające w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 6 września 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 652/18 orzekł: "Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko mając na uwadze wskazania, o których mowa wyżej w szczególności co do zakazu realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko oraz dopuszczalnych wyjątków od tego zakazu w Obszarze Chronionego Krajobrazu [...], a także oceni czy wnioskiem objęte są nowe prace modernizacyjne (na czym ma polegać owa modernizacja) czy ewentualnie prace już wykonane co do których ustalenie uwarunkowań środowiskowych jest wykluczone". Z uwagi na powyższe Kolegium wskazało, że obecnie teren działki inwestycyjnej stanowi użytkowane pole uprawne z zabudową zagrodową we wschodniej części. Teren inwestycyjny położony jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], a aktualnie aktem regulującym ten obszar jest uchwała nr XVII/230/20 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 27 stycznia 2020 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] ([...]). Paragraf 3 ust. 1 uchwały określa obowiązujące na terenie Obszaru zakazy. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Natomiast § 3 ust. 2 uchwały stanowi, iż zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na ochronę przyrody Obszaru lub dla których Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podkreślono, iż przeprowadzona procedura oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wykazała niekorzystnego wpływu na ochronę przyrody obszaru. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z zakazami obowiązującymi na tych terenach. Przedsięwzięcie nie jest również sprzeczne z ustaleniami dotyczącymi czynnej ochrony ekosystemów na ww. obszarze. Podkreślono, iż na etapie realizacji teren inwestycyjny jest przekształcony antropogenicznie - charakteryzuje się krajobrazem wiejskim. W miejscu, w którym realizowane będzie przedsięwzięcie nie stwierdzono żadnych chronionych gatunków roślin i grzybów (w tym porostów) oraz siedlisk przyrodniczych, w związku z tym oddziaływanie przedsięwzięcia w tym zakresie można wykluczyć. W zasięgu bezpośredniego oddziaływania stwierdzono jedynie pliszkę żółtą, skowronka i mazurka, które należą do jednych z najczęstszych gatunków w obrębie agrocenoz. Biorąc po uwagę wyniki inwentaryzacji przyrodniczej oraz lokalizację inwestycji na terenie rolniczym, uznano, że jej realizacja nie powinna znacząco negatywnie wpłynąć na środowisko przyrodnicze, w tym na szeroko rozumianą bioróżnorodność tego obszaru, zarówno na etapie budowy, eksploatacji, jak i likwidacji. Dalej organ podniósł, że inwestor planuje realizacje nowych nasadzeń pasów zieleni izolacyjnej, które przede wszystkim ukryją budynek za pasem roślinności, co oznacza, że mieszkańcy nie muszą się obawiać o niekorzystną zmianę aktualnego krajobrazu. Wykonanie takich pasów wpłynie na zwiększenie powierzchni roślinności które w trakcie procesu fotosyntezy będą pochłaniały, m.in. dwutlenek węgla, tlenki azotu i amoniak. Lokalizacja inwestycji znajduje w znacznej odległości od zwartej zabudowy wsi, dodatkowo teren planowanej inwestycji stanowił będzie kontynuację istniejącej zabudowy zagrodowej istniejącego gospodarstwa. Planowana inwestycja związana z budową nowoczesnego budynku chlewni i modernizacją istniejącego budynku inwentarskiego stanowi standardową działalność rolną w danej lokalizacji. Miejscowość M. zlokalizowana jest na terenie gminy o typowo rolniczym charakterze, gdzie dominującym kierunkiem jest hodowla zwierząt oraz uprawa roślin. Powyższe stanowi uzasadnienie dla ustaleń, że przedsięwzięcie pomimo tego, że będzie wiązało się ze zwiększeniem odoru, to nie wpłynie niekorzystnie na ochronę przyrody, a zatem spełniony jest warunek, który pozwala na realizację tego przedsięwzięcia w Obszarze Chronionego Krajobrazu [...]. Organ podkreślił również, że w raporcie przedstawiono kwestie powstającej na terenie gospodarstwa gnojowicy wykorzystywanej w celu rolniczego nawożenia pól, przytaczając odnośnie ustalenia. W sporządzonym Raporcie o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedstawiono – Opis analizowanych wariantów (punkt 8). Przedstawiono: wariant proponowany przez inwestora (8.1), racjonalny wariant alternatywny (8.2), wariant najkorzystniejszy dla środowiska (8.3) oraz uzasadnienie wybranego wariantu wraz z porównaniem pozostałych (8.4). Raport ten został przesłany organom i opiniującym, w tym Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Krakowie, który pozytywnie uzgodnił przedsięwzięcie w zakresie ochrony środowiska (postanowienie z 7 czerwca 2019 r.). W przedłożonym Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Krakowie raporcie wskazano, iż wariantem najkorzystniejszym dla środowiska oraz dobrostanu zwierząt jest wariant inwestorski, a w punkcie 8.4 przedstawiono uzasadnienie wybranego wariantu wraz z porównaniem pozostałych. Pismem z 6 października 2020 r. organ I instancji wezwał inwestora o przedłożenie szerszej analizy wariantu alternatywnego i porównania go z wariantem inwestorskim. Taka analiza została sporządzona w październiku 2020 r. i przedłożona organowi prowadzącemu postępowanie. W dokumencie tym wskazano: "Na podstawie opisów i analiz wariantu inwestorskiego, a także ich porównania, stwierdzono, iż wariantem najlepszym pod względem ochrony środowiska jest wariant zaproponowany przez inwestora, czyli rozbudowa gospodarstwa o chlewnię rozrodu wraz z modernizacją istniejącej chlewni tuczu na dz. nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]". Zatem dokument z października 2020 r. przedstawia szerszą analizę wariantu alternatywnego i porównanie go z wariantem inwestorskim. Było to potrzebne organowi I instancji, który ocenia prawidłowość raportu i w tym przypadku chodziło o poszerzenie analizy wariantu alternatywnego przedsięwzięcia. Natomiast, w ocenie Kolegium, nie zmienia to faktu, że w dokumencie tym, to wariant inwestorski okazał się wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, tak samo jak w Raporcie przedstawionym do uzgodnienia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący zarzucając naruszenie: 1) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a to poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz bez przeprowadzenia oceny dowodów w sposób rzeczowy, uwzględniający wszystkie argumenty oraz zarzuty wskazane w odwołaniach; 2) art. 28 k.p.a. poprzez wykluczenie z kręgu stron postępowania mieszkańców innych miejscowości niż M., choć ich nieruchomości wchodzą w zakres oddziaływania inwestycji, a zatem mają interes prawny w czynnym udziale w postępowaniu; 3) art. 80 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez rzetelnej weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opracowanego w sposób niedokładny, z pominięciem istotnych czynników wpływających na środowisko (m.in. bez uwzględnienia etapu realizacji przedsięwzięcia, bez analizy odoru, który będzie wydzielany przez nowy i zmodernizowany istniejący budynek chlewni oraz możliwości techniczne ograniczenia emisji odoru); 4) art. 62 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 u.u.o.ś. poprzez oparcie skarżonej decyzji na raporcie oddziaływania na środowisko sporządzonym w sposób nierzetelny bez uwzględnienia wszystkich potencjalnych zagrożeń na środowisko, związanych z realizacją planowanej inwestycji (m.in. bez analizy długoterminowego oddziaływania przedsięwzięcia w związku ze stosowaniem nawozów na gruntach rolnych); 5) art. 71 ust. 2 pkt ustawy poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, które zostało już w części zrealizowane, a zatem nie jest przedsięwzięciem planowanym; 6) art. 77 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 ustawy poprzez nieuzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (w świetle złożenia przez inwestora do akt sprawy dokumentów z października 2020 r. pt.: "Wariant alternatywny....." oraz "Porównanie wariantów dla inwestycji rozbudowa gospodarstwa o chlewnię rozrodu wraz z modernizację istniejącej chlewni tuczu na dz. nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]"; 7) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także nierozważenie wszystkich jej okoliczności i brak należytego uzasadnienia wydanej decyzji, a to w szczególności poprzez zignorowanie złożonych przez odwołującego się konkretnych zarzutów, w tym wskazujących na ewidentne sprzeczności w materiałach przedstawionych przez inwestora; 8) art. 7 i 107 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji niespełniającego ustawowych warunków umożliwiających uznanie, że zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne (za takie nie można uznać ogólnikowych stwierdzeń Kolegium nieodnoszących się do meritum sprawy, zebranego materiału dowodowego i zarzutów odwołujących się); 9) art. 11 w związku z art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie tzw. zasady przekonywania, u której podstaw leży zasada praworządności, poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w oderwaniu od tych dwóch kluczowych zasad postępowania administracyjnego; 10) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu I instancji, zamiast jego uchylenia. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd I instancji uznał, że zachodzi przesłanka do stwierdzenia jej nieważności opisana w art. 156 § 1 k.p.a., a wskazaną wadą obarczona jest również decyzja wydana przez organ pierwszej instancji. Sąd I instancji zauważył, że wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla omawianego przedsięwzięcia złożył w dniu 20 czerwca 2017 r. M.O.. Wnioskodawca zmarł w dniu 8 września 2019 r., co potwierdza zalegający w aktach sprawy odpis aktu zgonu (k. 45, t. III akt adm.). Wójt uznał, że w tej sytuacji status wnioskodawcy przysługuje następcom prawnym zmarłego M.O., tj. jego K.O. oraz M.G., które wstąpiły do postępowania, nie składając osobnego wniosku, co potwierdza przedłożona kopia aktu poświadczenia dziedziczenia (k. 58-59, t. III akt adm.), a jedynie wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania (k. 62, t. III akt adm.). W konsekwencji Wójt skierował do spadkobierczyń wnioskodawcy swoją decyzję. Kolegium w decyzji nie odniosło się do tej okoliczności, co więcej z treści decyzji organu odwoławczego jednoznacznie nie wynika, z czyjego wniosku toczyło się postępowanie. Jedynie w rozdzielniku do decyzji (k. 374, t. III akt adm.) wskazano, jako inwestorów, M.G. oraz K.O. Zdaniem Sądu I instancji działania organów obu instancji były nieprawidłowe i doprowadziły do wydania decyzji z naruszeniem prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. skierowaniem decyzji do osób niebędących stronami w sprawie. W ocenie Sądu I instancji, skoro przepisy regulujące przesłanki wydania decyzji środowiskowej, jak i odnoszące się do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji nie określają ani szczególnych wymogów co do wnioskodawcy, ani też nie określają szczególnych zasad następstwa procesowego w odniesieniu do wnioskodawcy, w przypadku śmierci wnioskodawcy jego spadkobiercy nie mogą na zasadach ogólnych wstąpić do postępowania, a w konsekwencji organ nie może uznawać ich za wnioskodawców. WSA stwierdził, że zaskarżona decyzja została skierowana do osób, które nie były stronami w sprawie. Wadliwość ta spowodowana jest nie tym, że organy orzekające w sprawie przyjęły, zresztą słusznie, że M.G. i K.O. wstąpiły w prawa zmarłego M.O. jako właściciela nieruchomości, lecz tym, że organy traktowały spadkobierczynie jako wnioskodawczynie, którymi jednak nie były. Nie odziedziczyły bowiem i nie mogły odziedziczyć statusu wnioskodawcy w tym postępowaniu. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że postępowanie toczące się z wniosku M.O., w oparciu o przedłożony przez niego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stało się bezprzedmiotowe w chwili jego śmierci, zatem podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się uczestniczka postępowania K.O. (dalej: skarżąca kasacyjnie), zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1) naruszenie art. 74 ust. 3a w związku z art 72a ust 1 i 2 ustawy z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w związku art. 30 § 4 k.p.a. i art. 28 k.p.a., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania a polegającą na przyjęciu, że skarżąca kasacyjnie jako spadkobierczyni nie mogła wstąpić w miejsce zmarłego wnioskodawcy jako dotychczasowej strony postępowania i uzyskać takiego statusu z uwagi na brak przymiotu prawa zbywalnego lub dziedzicznego odnoszącego się do decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, podczas gdy w prawidłowym stanie rzeczy należało uznać, że tego rodzaju decyzja dopuszcza możliwość następstwa, a skarżąca kasacyjnie jako spadkodawczyni jest legitymowanym następcą prawnym w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia i jednak była stroną postępowania - wnioskodawcą, a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem brak uznania tego statusu doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych obu instancji i umorzenia postępowania; w konsekwencji powyższych naruszeń 2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, podczas gdy w prawidłowym stanie rzeczy należało zastosować art. 151 p.p.s.a. i oddalić skargę, a które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem poczyniona nieprawidłowość pozbawiła skarżącą kasacyjnie uprawnień wynikających z decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie od skarżącego, względnie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca kasacyjnie wskazała, iż w jej ocenie Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej analizy prawnej przedmiotowej sprawy, co doprowadziło do błędnych wniosków i wydania nieprawidłowego wyroku. Wskazała, że nie zgadza się z przyjętą przez Sąd I instancji wykładnią przepisów w zakresie dotyczącym uznania braku przymiotowości strony w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, albowiem jej zdaniem fakt bycia spadkobierczynią w zestawieniu z brzmieniem przepisów art. 30 ust. 4 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., w kontekście ustawy z dnia 8 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w sposób jednoznaczny wskazuje na taką możliwość. W ocenie skarżącej kasacyjnie decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie ma charakteru, który byłby nierozerwalnie związany z osobą pierwotnego wnioskodawcy, a co za tym idzie dopuszczalna jest możliwość sukcesji w ramach toczącego się postępowania administracyjnego. Wedle skarżącej kasacyjnie, przyjęcie odmiennej wykładni przepisów prowadziłoby do niepotrzebnego multiplikowania postępowań i dublowania wykonanych już czynności, co kłóci się z ideą racjonalnego ustawodawcy. Tym bardziej, że nie ma wprost ustawowego zakazu takiego następstwa. Skarżąca kasacyjnie wskazała także, iż w jej ocenie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest z jednej strony decyzją nadającą uprawnienie w postaci środowiskowej zgody na realizację przedsięwzięcia, a z drugiej zaś strony nakłada obowiązki na wnioskodawcę poprzez określenie warunków realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, które są elementami nieodłącznymi zgody na realizację przedsięwzięcia. Z powyższego skarżąca kasacyjnie wywiodła, że skoro z decyzji środowiskowej wynikają określone prawa i obowiązki ustalane w toku właściwego postępowania, to nie ma przeszkód, aby podlegała ona wobec skarżącej kasacyjnie, czy to zbyciu czy dziedziczeniu. Konkludując stwierdziła, iż następstwo procesowe musiało zatem zajść w toku postępowania administracyjnego w niniejszego sprawie, dotyczącej praw zbywalnych lub dziedzicznych. W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od wnoszącej skargę kasacyjną kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę skarżący wskazał między innymi, iż w jego ocenie w obrębie procedury administracyjnej nie istnieje reguła sukcesji generalnej, co wynika z normy art. 30 § 4 k.p.a. W konsekwencji następstwo procesowe dopuszczalne jest tylko jako wyjątek i to wyłącznie w zakresie określonym ww. przepisem, a zatem tylko w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych. W ocenie skarżącego, przedmiotowa norma - o charakterze wyjątku od zasady ogólnej - musi być interpretowana ściśle. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem stwierdził nieważność decyzji Kolegium z 14 lutego 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta z 20 maja 2021 r. oraz umorzył postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu I instancji śmierć wnioskodawcy w sprawie dotyczącej wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie skutkuje automatycznym wstąpieniem spadkobierców do dotychczasowego postępowania. Stanowisko powyższe nie zasługuje na aprobatę. O ile bowiem zgodzić się należy z twierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że w prawie publicznym obowiązuje reguła, według której uprawnienia i obowiązki mają charakter osobisty, o tyle od tej reguły wyjątek wprowadza art. 30 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo procesowe uregulowane powyższym przepisem jest konsekwencją następstwa prawnego w prawie materialnym i polega na wstąpieniu do postępowania innego podmiotu w miejsce podmiotu, który dotychczas był jego stroną. Oznacza zatem, że poprzednik ustępuje z postępowania, a następca wstępuje w jego sytuację procesową, tak jakby od początku był stroną postępowania. Przedmiotowe postępowanie dotyczyło wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa o chlewnię rozrodu wraz z modernizacją istniejącej chlewni tuczu. Skarżąca kasacyjnie jest spadkobierczynią wnioskodawcy i jest współspadkobierczynią gospodarstwa rolnego. Rację ma Sąd I instancji, że wnioskodawca w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej nie musi legitymizować się tytułem prawnym do nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja. Nie oznacza to jednak, że w sprawie nie ma zastosowania art. 30 § 4 k.p.a. Sprawa nie dotyczy bowiem osobistego uprawnienia wnioskodawcy, a mamy do czynienia z prawami dziedzicznymi i zbywalnymi. Przedmiotem dziedziczenia nie była jedynie nieruchomość, na której ma być realizowana inwestycja, lecz gospodarstwo rolne. W myśl art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.) "[z]a gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego". Skarżąca kasacyjnie, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, nie została uznana "automatycznie" przez organ za wnioskodawcę, lecz składając wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania datowany na 27 kwietnia 2020 r. wyraźnie stwierdziła, że wstępuje w miejsce inwestora, a więc zmarłego wnioskodawcy. Mamy więc do czynienia z kontynuacją postępowania administracyjnego, gdzie w miejsce zmarłego wnioskodawcy - inwestora, wstąpił nowy podmiot w drodze dziedziczenia oraz w wyniku złożenia wniosku w przedmiocie wydania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Nie mamy więc do czynienia z sytuacją, w której organ kontynuuje postępowanie pomimo braku wnioskodawcy, a zgodnie z wyjątkiem zakreślonym w art. 30 § 4 k.p.a. na miejsce dotychczasowego wnioskodawcy, wstąpili jego spadkobiercy, którzy podtrzymali ten wniosek. Zgodnie zaś z art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 2373 ze zm.; dalej: u.i.o.ś.) stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę. W sprawie występuje więc wnioskodawca, a co za tym idzie postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Czyni to zasadnym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w zw. z art. 30 § 4 i art. 28 k.p.a. Nieusprawiedliwionym natomiast okazał się natomiast zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 72a ust. 1 i 2 u.i.o.ś., albowiem w sprawie nie mamy do czynienia z przeniesieniem decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, będzie miał na względzie przedstawione powyżej zapatrywania prawne. Mając na względzie powyższe, z uwagi na konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie.