III OSK 333/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2025 r. sygn. akt III SAB/Gd 268/25 w sprawie ze skargi M.O. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach do rozpoznania wniosku M.O. z dnia 12 marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 3. stwierdza bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach w rozpoznaniu wniosku M.O. z dnia 12 marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach na rzecz M.O. kwotę 700 (słownie: siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 września 2025r., sygn. akt III SAB/Gd 268/25, oddalił skargę M.O. (dalej jako wnioskodawczyni, strona, skarżąca, lub skarżąca kasacyjnie) na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach (dalej jako organ lub podmiot zobowiązany) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 12 marca 2025 r., który wpłynął do organu w dniu 17 marca 2025 r., skarżąca zwróciła się do organu udzielenie informacji w następującym zakresie: 1) Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat z podziałem na poszczególne lata oraz na poszczególne szczepionki? 2) Jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje) w przeciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 3) Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne po podaniu szczepienia na którąkolwiek szczepionkę? W ciągu ostatnich 5 lat. 4) Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują? 5) Od którego roku dane te są gromadzone? 6) Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 7) Czy w Polsce stworzono państwowy systemu odszkodowawczy dla dzieci i rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi? 8) Kto w razie wystąpienia problemów zdrowotnych po podaniu szczepionki poniesie koszty leczenia dziecka? 9) W ilu przypadkach po stwierdzeniu wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego przeprowadzono kontrolę/dochodzenie prawidłowości przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego przez lekarza wykonującego szczepienie, w okresie ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 10) Ile wszczętych na Państwa wniosek postępowań egzekucyjnych w okresie ostatnich 5 lat toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych? 11) Ile osób zostało ukaranych grzywną za niedopełnienie obowiązku szczepień w przeciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 12) Ile maksymalnie lat utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy wirusowemu zapaleniu wątroby typu A oraz B, odrze, śwince, różyczce, HPV, COVID-19, KZM, ospie wietrznej oraz pneumokokom u osób szczepionych? 13) Czy szczepionki chronią osobę zaszczepioną przed zachorowaniem na daną chorobę? 14) Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych? 15) Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu, tj. liczba osób poddających się obowiązkowi szczepień ochronnych oraz liczba osób uchylających się od tego obowiązku? 16) Ile osób narodowości ukraińskiej zostało ukaranych grzywną za niedopełnienie obowiązku szczepień w przeciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 17) Czy w innych krajach Unii Europejskiej wszystkie szczepienia, do których Państwo wzywacie, mają charakter obowiązkowy? 18) Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w - ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia nie są obowiązkowe (a w Polsce są obowiązkowe)? 19) Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 20) W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski w oparciu, o którą jest opracowywany program szczepień ochronnych na dany rok kalendarzowy? 21) Czy w Polsce przeprowadza się badania nowo narodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (wrodzony lub nabyty niedobór odporności stanowi przeciwwskazania do wykonania szczepienia). 22) Ile zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz zgłoszeń o podejrzenie niepożądanych odczynów poszczepiennych zostało odrzucone, tj. niezakwalifikowane jako niepożądany odczyn poszczepienny w ciągu ostatnich 5 lat na terenie Państwa urzędu? 23) Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać niepożądane odczyny poszczepienne (łagodne, poważne i ciężkie) nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 24) W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, dla poszczególnych szczepionek, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub wykluczenie wrodzonych bądź nabytych niedoborów odporności. 25) Jakie obligatoryjne badania kwalifikacyjne (dla poszczególnych szczepionek) wykonuje lekarz przed zakwalifikowaniem dziecka do szczepienia? 26) Jakie badania kwalifikacyjne najczęściej (dla poszczególnych szczepionek) wykonuje lekarz przed zakwalifikowaniem dziecka do szczepienia w oparciu o dane zawarte w zaświadczeniach o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym oraz kartach uodpornienia w przeciągu 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 27) U ilu osób w przeciągu 5 ostatnich lat zostały stwierdzone przeciwskazania do przeprowadzenia szczepień i jakich preparatów dotyczyły, na terenie działalności Państwa urzędu? 28) Czy lekarz może odmówić przekazania rodzicom kopii zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym? Zgodnym z wzorem określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w którym wymienia rodzaj przeprowadzonych badań. 29) Proszę o podanie statystyk zachorowalności dzieci i osób dorosłych na choroby: błonnica, tężec, krztusiec, poliomyelitis, inwazyjne zakażenie haemophilus influenzae, gruźlice, wirusowe zapalenie wątroby typu B oraz A, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom z podziałem na osoby zaszczepione przeciw tym chorobom i osoby niezaszczepione przeciw tym chorobom z okresu 5 lat, na terenie działalności Państwa urzędu. 30) Czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach została kiedykolwiek skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka? Podmiot zobowiązany pismem z dnia 15 kwietnia 2025 r. udzielił wnioskodawczyni następujących odpowiedzi: Ad. 1) W latach 2020-2024 do tutejszego organu nadzoru sanitarnego zgłoszono łącznie 64 przypadki niepożądanych odczynów poszczepiennych (organ podał informację z podziałem na lata i rodzaj szczepionki). Organ dodał, że iż liczba przypadków nie jest równoważna z liczbą szczepionek, po których wystąpił niepożądany odczyn poszczepienny z uwagi na możliwość łącznego podania kilku preparatów szczepionkowych. Ad. 2) W latach 2020-2024 zarejestrowano 54 przypadki niepożądanych odczynów poszczepiennych o charakterze łagodnym, 8 przypadków niepożądanych odczynów poszczepiennych poważnych oraz 2 przypadki niepożądanych odczynów poszczepiennych ciężki. Ad. 3), 4), 5) Organ nadzoru sanitarnego nie posiada obowiązku prowadzenia ewidencji w tym zakresie, jednak na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach w ostatnich pięciu latach nie zgłoszono żadnego zgonu będącego w związku ze szczepieniem. Ad. 6) Tutejszy organ nie posiada informacji o wypłatach odszkodowań w związku z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi. Ad. 7) Zgodnie z art. 17a ust. 1 i art. 17e ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 924 ze zm., dalej jako u.z.z.ch.z.) w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w charakterystyce produktu leczniczego - osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego składa się zgodnie z art. 17 wskazanej ustawy. Ad. 8) Zgodnie z obowiązującym prawem, odpowiedzialność za niepożądane odczyny poszczepienne ponosi Państwo. Zasady ubiegania się o odszkodowanie zostały zawarte w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Ad. 9) Kontrole prawidłowości działań lekarza mogą prowadzić organy nadzoru medycznego, w tym Rzecznik Praw Pacjenta oraz samorząd lekarski. Organy PIS prowadzą nadzór nad realizacją Programu Szczepień Ochronnych, jednak nie są uprawnione do oceny pracy lekarzy w zakresie przeprowadzania badań kwalifikacyjnych. Ad. 10) Organ uprawniony, tj. Wojewoda Pomorski w Gdańsku na wniosek wierzyciela wszczyna postępowania egzekucyjne. W latach 2020-2024 łączna liczba wynosiła 136 postępowań, z czego w toku pozostaje 59 postępowań egzekucyjnych, 33 zawieszono, natomiast 44 zostały umorzone (75% z uwagi na wypełnienie obowiązku). Ad. 11) (od 2020) Liczba osób ukaranych grzywną w latach 2020-2024 z powodu niewypełnienia ustawowego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynosi 103 osoby. Ad. 12) Organ nie prowadzi badań oraz statystyk na temat maksymalnego utrzymywania się odporności po podaniu szczepionek przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, Poliomyelitis, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince, różyczce, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae u osób zaszczepionych na terenie działania tutejszego urzędu. Czas utrzymywania się odporności przeciwko chorobom zakaźnym po szczepieniu jest różny, zależy od tego, jak długo utrzyma się w organizmie poziom przeciwciał zapewniający ochronę w przypadku narażenia na zakażenie, a ponadto uwarunkowany jest cechami osobistymi pacjenta. Niektóre szczepienia przeciwko chorobom zakaźnym podawane są w schemacie 1. dawkowym np. przeciwko gruźlicy, a inne w określonych odstępach czasu np. zgodnie z kalendarzem szczepień, a w innych przypadkach mogą być powtarzane jako zalecane. W tych okolicznościach nie jest możliwe udzielenie precyzyjnej odpowiedzi na tak zadane pytanie. Ad. 13) Szczepionki znacząco zmniejszają ryzyko zachorowania, a wielu przypadkach całkowicie chronią przed daną chorobą. Ich skuteczność zależy od rodzaju szczepionki i indywidualnej odpowiedzi organizmu. Dzięki szczepieniom zmniejsza się również transmisja patogenów, co przyczynia się do ochrony całej populacji. Ad. 14) Organ jest uprawniony do pozyskiwania informacji w zakresie szczepień ochronnych na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c u.z.z.ch.z. oraz na podstawie art. 17 ust. 8 pkt. 2 ww. ustawy, w którym określono, że osoby przeprowadzające szczepienia ochronne sporządzają sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz sprawozdania ze stanu zaszczepienia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną, które przekazują Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 416) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy m.in. ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. W związku z powyższym osoby, które nie realizują obowiązkowych szczepień ochronnych w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych (zgodnie z art. 2 pkt 26 ww. ustawy) przez realizację należy rozumieć podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie, jak również gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne nie daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, świadczeniodawca ma obowiązek przygotowania sprawozdania zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077 ze zm., dalej jako r.M.Z.) dotyczącego przeprowadzonych szczepień ochronnych i sporządzenia imiennego wykazu osób, które uchylają się od obowiązku szczepień ochronnych. Powyższe umożliwia Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawowanie nadzoru nad wypełnianiem tego obowiązku. Ad. 15), 16) Organ sporządza roczne sprawozdanie MZ-54 z realizacji szczepień ochronnych, w którym świadczeniodawcy wykazują realizację szczepień ochronnych obowiązkowych i zalecanych osób zadeklarowanych do danego POZ na nadzorowanym terenie bez podziału na kraj/narodowość pacjenta. Ad. 17) Kwestia obowiązkowych szczepień ochronnych należy do kompetencji danego państwa. Regulacje prawne w tym zakresie są różne w poszczególnych krajach członkowskich, jak również zróżnicowane co do poszczególnych chorób zakaźnych. W Polsce obowiązek szczepień ochronnych realizowany jest na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 3 oraz ust. 2 u.z.z.ch.z. oraz r.M.Z. Ad. 18) Państwowa Inspekcja Sanitarna monitoruje sytuację epidemiologiczną w Polsce, w tym występowanie chorób zakaźnych. Obowiązkowe szczepienia ochronne w Polsce przyczyniają się do wysokiego poziomu uodpornienia populacji, co znacząco ogranicza ryzyko występowania epidemii. Pomimo, iż w państwach UE kalendarze szczepień ochronnych różnią się, to dostosowany do sytuacji epidemiologicznej w Polsce Program Szczepień Ochronnych pozwala skutecznie zapobiegać rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych, także w kontekście migracji i swobodnego przepływu ludności. Analiza danych epidemiologicznych wskazuje, iż system obowiązkowych szczepień ochronnych w Polsce skutecznie minimalizuje ryzyko epidemii chorób, które w innych krajach UE mogą pojawiać się częściej. Ad. 19) Wykaz przeciwwskazań do szczepień jest ustalany przez producenta szczepionki i znajduje się w charakterystyce produktu leczniczego każdego preparatu szczepionkowego. Ad. 20) Aktualna sytuacja epidemiologiczna w Polsce jest monitorowana przez Państwową Inspekcję Sanitarną, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Instytut Badawczy oraz Ministerstwo Zdrowia. Dane o zachorowaniach na choroby zakaźne są zbierane, analizowane i raportowane na bieżąco, co pozwala na dostosowanie PSO do aktualnych zagrożeń zdrowotnych. Program ten jest opracowywany corocznie przez Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) w porozumieniu z ekspertami z zakresu epidemiologii i immunologii oraz zatwierdzany przez Ministerstwo Zdrowia. Uwzględnia on krajowe i międzynarodowe zalecenia, w tym wytyczne WHO oraz Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania Kontroli Chorób (ECDC). Ad. 21) Kwestie zawarte w pytaniu są sprawą indywidualną i należy ja rozstrzygać w relacji lekarz sprawujący opiekę nad nowonarodzonym dzieckiem a rodzice dziecka. Ad. 22) Organ nie odnotował takiej sytuacji w latach 2020-2024. Ad. 23) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. [w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania] (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 138) wyróżnia 3 rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych, co jest zgodne z międzynarodowymi standardami w zakresie monitorowania bezpieczeństwa szczepień. Szczepienia ochronne są obowiązkowe w Polsce na podstawie przepisów u.z.z.ch.z. Obowiązek ten ma na celu ochronę zdrowia publicznego oraz minimalizację rozprzestrzeniania się groźnych chorób zakaźnych co zawarto w art. 68 Konstytucji RP. Ad. 24) Pytania zawarte w pkt 24 wniosku nie dotyczą kompetencji organu, a np. badań naukowych, którymi organ nie dysponuje i które nie są w zakresie jego działalności. Uprawionym podmiotem do udzielenia informacji dotyczącej wykluczenia potencjalnej nadwrażliwości na składniki szczepionki, wykonanych badań w tym zakresie jest lekarz kwalifikujący do szczepień. W przypadku wątpliwości co do składu, sposobu produkcji i działania danej szczepionki przedstawiciele ustawowi powinni kierować pytania do producenta danej szczepionki, informacje mogą być również zawarte w charakterystyce produktu leczniczego. Ad. 25), 26) Przed podaniem szczepionki dziecku podlega ono obowiązkowemu badaniu kwalifikacyjnemu przez lekarza w jego kompetencji pozostaje cała wiedza dotycząca ewentualnych przeciwskazań i decyzja o podaniu szczepionki po przeprowadzeniu badania. Ad. 27) Tutejsza stacja nie posiada wykazu osób, którym odroczono termin szczepień ochronnych, ponieważ czynność ta odbywa się w relacji pacjent - lekarz i nie podlega zgłaszaniu organowi nadzoru sanitarnego. Wykaz przeciwwskazań do szczepień jest ustalany przez producenta szczepionki i znajduje się w charakterystyce produktu leczniczego każdego preparatu szczepionkowego. Zgłoszeniu natomiast podlegają osoby uchylające się od szczepień ochronnych. Ad. 28) Lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne dziecka, odbywające się przed szczepieniem ochronnym zgodnie z art. 17 ust. 4 u.z.z.ch.z. ma obowiązek wystawić zaświadczenie lekarskie zawierające datę i godzinę przeprowadzenia badania. Prawo do dostępu i udostępnianie dokumentacji medycznej pacjenta reguluje art. 23 i art. 26 ust.1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. jedn. Dz.U.2024 r., poz. 581). Ad. 29) Tutejszy organ nadzoru sanitarnego w latach 2020-2024 odnotował 21 zachorowań na krztusiec, 36 zakażeń wywołanych przez Streptococcus pneumoniae, 2 zachorowania na nagminne zapalenie przyusznic, 1 zachorowanie wywołane przez wirus różyczki, 74 przypadki gruźlicy oraz 50 przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu B. Z uwagi na brak posiadanej dokumentacji medycznej przez ww. osoby potwierdzającej szczepienie (seria i data ważności preparatu, data i godzina szczepienia) niemożliwe jest dokonanie podziału na osoby szczepione i niezaszczepione. Ad. 30) Działania PPIS w Chojnicach nigdy nie zostały skierowane do rozpatrzenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Pismem z dnia 30 maja 2025 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność organu, natomiast Sąd Wojewódzki wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 25 września 2025 r., oddalił ją jako bezzasadną. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że bezspornym pozostaje kwestia, że organ należy do kręgu podmiotów obowiązanych do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organ nie uchylił się od realizacji ciążącego na nim obowiązku udostępnienia informacji publicznej, gdyż pismem z dnia 15 kwietnia 2025 r. udzielił odpowiedzi na wniosek dostępowy skarżącej. Sąd Wojewódzki zaznaczył przy tym, że udzielona odpowiedź organu co prawda nie mieściła się w ustawowym 14-dniowym terminie, zastrzeżonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej jako u.d.i.p.), to jednak nieuprawnione było twierdzenie jakoby organ pozostawał w bezczynności. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji wskazał, że jeżeli bowiem przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej podmiot zobowiązany udzielił informacji publicznej, choćby z przekroczeniem ustawowego terminu, lub odmówił jej udzielenia w formie decyzji, oznacza to, że nie pozostaje on w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi. W rezultacie wskazano, że organ nie dopuścił się zatem bezczynności. Sąd pierwszej instancji jako istotę sporu wskazał zakres odpowiedzi organu, który w przekonaniu skarżącej jest niewystarczający, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Jak zaznaczono w skardze wnioskodawczyni podniosła, że organ nie udzielił odpowiedzi na jej pytania. Nadto skarżąca zaznaczyła, że odpowiedzi organu były niepełne i wymijające. W tym zakresie Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska skarżącej, jakoby organ nie wywiązał się z obowiązków określonych w u.d.i.p. Jak wskazano analiza stanowiska organu w sposób oczywisty przeczy tezom stawianym przez skarżącą. Zdaniem Sądu pierwszej instancji fakt, że udzielone przez organ odpowiedzi nie są dla wnioskodawczyni satysfakcjonujące nie oznacza, że organ pozostaje w stanie bezczynności. Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy Sąd Wojewódzki wskazał, iż niewątpliwie pytania nr 1, 2, 3, 4, 5, 10, 11 i 14 dotyczyły informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ mógł dysponować wiedzą w oparciu o posiadane kompetencje w zakresie realizowanych zadań publicznych w zakresie: ilości zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz zgłoszeń o ich podejrzenie zostało odrzucone, tj. niezakwalifikowane jako niepożądany odczyn poszczepienny w ciągu ostatnich 5 lat (pytanie nr 22). Ponadto organ dysponował statystyką zachorowalności dzieci i osób dorosłych na choroby: błonnica, tężec, krztusiec, poliomyelitis, inwazyjne zakażenie haemophilus influenzae, gruźlice, wirusowe zapalenie wątroby typu B oraz A, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom z podziałem na osoby zaszczepione przeciw tym chorobom i osoby niezaszczepione przeciw tym chorobom z okresu 5 lat (pytanie nr 29). W dalszej części wskazano, że organ poinformował skarżącą w odniesieniu do pytań nr 6, 7, 8, że nie posiada informacji o wypłatach odszkodowań w związku z niepożądanymi odczynami poszczepiennymi, jednocześnie wskazując podstawy prawne ubiegania się o świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych oraz o odszkodowanie, a także sygnalizując, iż odpowiedzialność za niepożądane odczyny poszczepienne ponosi Państwo. Sąd pierwszej instancji zwrócił także uwagę, że w odpowiedzi na pytanie nr 15 organ wyjaśnił, że nie posiada informacji dotyczących wykonywania szczepień u osób narodowości ukraińskiej w przeciągu ostatnich 5 lat, bo takich danych nie zawiera sprawozdanie roczne MZ-54. Skarżąca wystąpiła także o podanie danych o obowiązku szczepień w innych krajach Unii Europejskiej, które pozostają poza zakresem, jakimi dysponuje organ ze względu na swoje kompetencje i zadania (pytanie nr 18 i 19). W odniesieniu do pytania nr 20 Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, mając na uwadze kompetencje organów inspekcji sanitarnej, że udzielona przez organ w tym zakresie odpowiedź jest wystarczająca. Podobnie w zakresie pytania nr 30 stwierdzono, że skarżąca otrzymała stosowną odpowiedź. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że informacji publicznej nie dotyczyły skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, o dokonanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. W ocenie Sądu Wojewódzkiego pytania związane z polityką ochrony zdrowia w Polsce, zagadnieniami z zakresu wiedzy medycznej (specjalistycznej), metod postępowania leczniczego, farmakologii dotyczącej szczepień ochronnych nie spełniają kryterium informacji publicznej. W związku z tym organ nie był obowiązany do sporządzenia opinii medycznych lub innych opinii eksperckich. Wskazano także, iż z powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie wynika, aby podmiot zobowiązany był organem dysponującym informacjami dotyczącymi przeprowadzania badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia, czy dziecko urodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością. Podsumowując Sąd Wojewódzki wskazał, że skoro skarżąca w niniejszej sprawie domagała się udostępnienia informacji, które w części – jako informacja publiczna - zostały jej udostępnione zgodnie z rygorami u.d.i.p., a w części według informacji przekazanej skarżącej przez organ nie pozostawały w jego dyspozycji, natomiast w pozostałej części nie stanowiły informacji publicznej, to skargę na bezczynność organu uznać należało za pozbawioną podstaw. W ocenie Sądu pierwszej instancji uzyskane przez skarżącą odpowiedzi były precyzyjne i zrozumiałe, natomiast odmienne przekonanie strony co do odpowiedzi, jakiej powinien udzielić organ nie stanowi o bezczynności organu. Zaakcentowano również, iż sądy administracyjne co do zasady nie kontrolują prawdziwości i rzetelności udzielonej informacji, a także podkreślono ponownie, że organ nie mógł udostępnić wnioskodawczyni informacji, które nie były w jego posiadaniu i którymi nie dysponował. Konkludując Sąd Wojewódzki podniósł, że organ udzielił odpowiedzi na pytania w zakresie posiadanych informacji o charakterze publicznym - w sposób pełny i konkretny, co uwalniało organ od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 12 marca 2025 r. Z wydanym wyrokiem nie zgodziła się skarżąca, która zaskarżyła go w całości. W wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że organ nie dopuścił się bezczynności; 2) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze. zm., dalej jako u.p.p.s.a.) poprzez dokonanie przez Sąd Wojewódzki błędnej kontroli działalności administracji publicznej, a w następstwie błędne uznanie, iż zawnioskowane przez skarżącą (...) informacje publiczne zostały jej udostępnione zgodnie z rygorami u.d.i.p., podczas gdy na pytania nr 4 i nr 5 (stanowiące pytania z zakresu informacji publicznej) organ w ogóle nie udzielił skarżącej odpowiedzi, zaś odpowiedzi udzielone na pytania nr 3 i nr 29 (stanowiące pytania z zakresu informacji publicznej) są niepełne, niezgodne ze stanem faktycznym oraz prawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego w zakresie w jakim Sąd ten stwierdza, że w płaszczyźnie proceduralnej organ nie dopuścił się bezczynności. Sąd pierwszej instancji wprawdzie uznał fakt udzielenia odpowiedzi przez organ po upływie ustawowego terminu, jednak okoliczności tej nie nadał właściwego znaczenia. Odnośnie do zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazano z kolei, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego jakoby zakres odpowiedzi organu na zapytania był wystarczający, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Jak wskazano nie sposób także zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim Sąd ten stwierdził, że skarżąca uzyskała odpowiedzi precyzyjne i zrozumiałe od organu na zadane pytania w sytuacji, gdy odpowiedź jest niepełna (niezgodna ze stanem faktycznym oraz prawnym) bądź organ jej nie udzielił w ogóle, jak to miało miejsce w przypadku pytań 4 i 5. W tym zakresie zauważono, że pytanie nr 4 stanowiło zapytanie o statystyki, z których wynikają dane, którymi organ dysponuje (pytanie to nawiązywało do trzech wcześniej zadanych pytań) - skarżąca nie uzyskała na nie żadnej odpowiedzi. Podobnie pytanie nr 5 (Od którego roku dane te są gromadzone?) nawiązywało do trzech wcześniej zadanych pytań, na nie skarżąca także nie otrzymała żadnej odpowiedzi. Skarżąca podtrzymała również zarzut, iż nie uzyskała pełnej odpowiedzi na pytanie nr 29 (stanowiące pytanie z zakresu informacji publicznej). Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca zrzekła się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że wobec zrzeczenia się przez pełnomocnika skarżącej kasacyjnie rozpatrzenia sprawy na rozprawie oraz niewniesienia przez stronę przeciwną w ustawowym terminie wniosku o jej przeprowadzenie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i § 3 u.p.p.s.a., podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 u.p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przed przejściem do dalszych rozważań należy wskazać, że wniesiona skarga kasacyjna została sporządzona w sposób częściowo niestaranny, przy czym jednak dostrzeżone wadliwości – w okolicznościach sprawy – nie determinowały konieczności odrzucenia skargi kasacyjnej. Odnośnie do naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej zarzucił: "niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że organ nie dopuścił się bezczynności". Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że zarzut niewłaściwego zastosowania prawa wymaga, gdyż stanowi to konieczny warunek jego rozpatrzenia oraz merytorycznej oceny, wykazania i wyjaśnienia, jak dany konkretny przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany. Innymi słowy polega to na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny), którego ocena – co nie mniej istotne – może być dokonana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu). Niemniej jednak mając na uwadze całą treść skargi kasacyjnej, w tym jej uzasadnienie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wskazana nieprawidłowość nie dyskwalifikowała omawianego zarzutu. Z kolei w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego należy zauważyć, że wskazywany w jego ramach art. 3 § 1 u.p.p.s.a. ma jedynie charakter ustrojowy. Zważyć bowiem należy, że podany przepis określa jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują kontrolę działalności administracji i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2022 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.p.s.a. należy podnieść, że stanowią one przepisy wynikowe, określającymi jedynie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy. Stąd też nie mogą one funkcjonować samodzielnie jako podstawa kasacyjna, bez powiązania ich z innego rodzaju regulacjami, których naruszenia wojewódzki sąd administracyjny miał się dopuścić w toku rozpoznawania skargi, do tego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Co więcej, podstawą skargi kasacyjnej, wymienioną w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepis określający samo rozstrzygnięcie (por. wyroki NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2184/17 oraz z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 599/21). Pomimo dostrzeżonych powyżej uchybień proceduralnych Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie wobec uznania części jej zarzutów za zasadne, co wyjaśniono poniżej. Rozważania w tej części należy rozpocząć od stosownego wyjaśnienia, iż ze względu na sposób skonstruowania skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie, zarzuty skargi kasacyjnej wymagały łącznego rozpoznania. Zauważyć można, że w istocie zarzuty skargi kasacyjnej są skoncentrowane wokół dwóch zagadnień. Po pierwsze - kwestionują one fakt nieuznania przez Sąd Wojewódzki, iż organ dopuścił się bezczynności. Po drugie – skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z twierdzeniem jakoby zakres odpowiedzi organu na zapytania był wystarczający, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej, tym bardziej, że jej "zdziwienie" budzi stwierdzenie Sądu Wojewódzkiego, że nie kontroluje prawdziwości i rzetelności udzielonej informacji, w sytuacji gdy odpowiedź organu jest niezgodna ze stanem faktycznym, prawnym bądź niekompletna. W tej sytuacji przypomnieć należy, że na gruncie u.d.i.p. o bezczynności można mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w formie i terminach określonych w tej ustawie. Udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno-technicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. Inną formą realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej przewidzianą w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej jest decyzja o odmowie udostępnienia informacji z uwagi na ziszczenie się przesłanek przewidzianych w tej ustawie (art. 5 w zw. z art. 16 u.d.i.p.), bądź decyzja o umorzeniu postępowania z tej przyczyny, że nie można udostępnić informacji w sposób lub w formie wskazanej we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Jedynie w przypadkach, gdy wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., bądź nie znajduje się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, czy też jej udostępnienie regulują przepisy szczególne, załatwienie sprawy może nastąpić przez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Zatem, gdy podmiot zobowiązany udzieli wnioskodawcy odpowiedzi na jego wniosek w drodze czynności materialno-technicznej, bądź w drodze pisma informującego, wnioskodawca może zakwestionować przedstawione mu stanowisko, w drodze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W przypadku złożenia takiej skargi, obowiązkiem sądu jest ocena zasadności tej skargi w zakresie: 1) czy adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym w myśl art. 4 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej; 2) czy w sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu w skardze podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w kontekście obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.; 3) czy informacja której skarżący żądał, posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p.; 4) czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został w sposób prawidłowy załatwiony (podmiot zobowiązany udzielił pełnej odpowiedzi na złożony wniosek). W przypadku gdy sąd uzna, że skarga na bezczynność w udostępnieniu informacji jest niezasadna, bowiem podmiot zobowiązany w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udzielił pełnej i zgodnej z żądaniem strony informacji publicznej, tj. uzna, że podmiot nie pozostaje w bezczynności, wówczas oddala skargę (art. 151 u.p.p.s.a.). Jeżeli zaś sąd uzna, że odpowiedź na złożony wniosek została złożona po terminie lub jest niepełna, wymijająca, nieadekwatna do treści wniosku lub przedstawiona w innym zakresie i w inny sposób niż wynika to z wniosku, wówczas zobowiązany jest do uwzględnienia skargi na bezczynność w oparciu o art. 149 § 1 u.p.p.s.a. Wobec argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy w tym miejscu odnieść się dodatkowo do kwestii dopuszczalnych aspektów kontroli przez sąd administracyjny prawdziwości i rzetelności udzielonej przez organ informacji. Co do zasady nie jest zadaniem sądu administracyjnego weryfikacja prawdziwości twierdzeń podmiotu zobowiązanego zawartych w udzielonej odpowiedzi na wniosek dostępowy. Jak wskazuje się w judykaturze: "może to zrobić jedynie wyjątkowo kiedy twierdzenia te w sposób oczywisty budzą uzasadnione wątpliwości [...]" (tak np. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 6/14). W orzecznictwie dostrzega się także, że: "Sąd nie ma prawnych możliwości, aby weryfikować prawdziwość i jakość udzielonej w tym zakresie informacji. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do oceny, czy udzielone odpowiedzi są prawidłowe i wyczerpujące. Ocenie sądu nie podlega kwestia jakości udzielonych informacji, a jedynie to, czy zostały one udzielone i czy zostały udzielone we wskazanym ustawą terminie." (tak np. w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 293/21). W tym zakresie podkreśla się również, że: "[...] na ocenę stanu bezczynności nie ma wpływu merytoryczna treść udzielonej odpowiedzi, gdyż kwestia, czy odpowiedź zaspokaja oczekiwania strony, czy jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy lub nie, może być przedmiotem ewentualnych innych odrębnych postępowań, np. cywilnych odszkodowawczych, karnych na podstawie art. 23 u.d.i.p. i innych (tak I. Kamińska, M Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz. Wolters Kluwer, Warszawa 2016; podobnie T. R. Aleksandrowicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis-Nexis, Warszawa 2004; a także wyrok NSA z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1328/17; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Bk 87/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 671/18, i wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 237/17)" Prezentowane stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w treści przepisów art. 106 § 3 i 4 u.p.p.s.a., które w istocie nie tylko wyznaczają granice, ale też determinują charakter postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Jak wynika bowiem z art. 106 § 3 u.p.p.s.a.: "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie." Uwzględniając powyższe nie można wyprowadzić, aby zadaniem sądu administracyjnego było prowadzenie pełnowymiarowego postępowania dowodowego, które miałoby zmierzać w istocie do weryfikacji wiarygodności twierdzeń organu zawartych w udzielonej odpowiedzi na wniosek dostępowy. Przeprowadzenie dowodu z szeregu dokumentów, i co istotne wskazanych i dołączonych przez strony, a nie z urzędu, na okoliczność prawdziwości twierdzeń organu wykraczałoby poza ustawowy zakres dowodzenia przed sądem administracyjnym. Jedynie w przypadkach oczywistych, w których nie ma wątpliwości co do braku rzetelności czy wiarygodności udostępnionych informacji publicznych, zastosowanie znaleźć może reguła przywołana w art. 106 § 4 u.p.p.s.a., mówiąca o tym, że: "Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony." W dalszej kolejności podnieść należy, iż z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że sprawy dostępu do informacji publicznej są załatwiane w krótkim terminie – co do zasady czternastodniowym w formie czynności materialnotechnicznej bądź w formie decyzji administracyjnej. Skorzystanie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej z możliwości przedłużenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) wymaga spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, tj. powiadomienia w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że organ nie załatwił sprawy z wniosku skarżącej w przewidzianych przepisami u.d.i.p. terminach, co potwierdził zresztą Sąd Wojewódzki błędnie jednak uznając, że organ nie pozostawał bezczynny. W sprawie organ nie zastosował się do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i przewidzianego w nim 14-dniowego terminu na udostępnienie informacji publicznej. Skoro zatem organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ani nie z możliwości przedłużenia terminu przewidzianej w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., to jednoznacznie oznacza, że pozostawał w bezczynności. W judykaturze wskazuje się, że fakt przekroczenia przez organ określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowego terminu udostępnienia informacji publicznej – powodujący stan bezczynności organu – ma charakter obiektywny, ponieważ istota bezczynności sprowadza się do niezałatwienia wniosku w ustawowo określonym terminie (por. wyroki NSA z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 7187/21; i z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2824/22). W tym też zakresie skarga kasacyjna okazała się zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje natomiast, że nie podziela podniesionego zarzutu naruszenia prawa procesowego, bowiem nie są zasadne twierdzenia skargi kasacyjnej wskazujące na niewystarczający zakres odpowiedzi organu na wniosek dostępowy. Odnośnie do kwestii nieudzielenia lub niepełnego udzielenia odpowiedzi na pytania nr 4 i 5 należy wpierw przypomnieć, że w ramach pytania nr 4 skarżąca wniosła o wskazanie: "Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?", zaś w przypadku pytania nr 5: "Od którego roku dane te są gromadzone?". Jednocześnie autor skargi kasacyjnej wskazuje, że pytania nr 4 oraz nr 5 nawiązywały do trzech wcześniej zadanych pytań. Należy zatem zauważyć, że skarżąca sformułowała początkową część swoich pytań w następujący sposób: "1. Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat z podziałem na poszczególne lata oraz na poszczególne szczepionki? 2. Jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje) w przeciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne po podaniu szczepienia na którąkolwiek szczepionkę? W ciągu ostatnich 5 lat." Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ udzielił zbiorczej odpowiedzi na pytania nr 3, nr 4 oraz nr 5, poprzez wskazanie: "Ad. 3, 4, 5 Organ nadzoru sanitarnego nie posiada obowiązku prowadzenia ewidencji w tym zakresie, jednak na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach w ostatnich pięciu latach nie zgłoszono żadnego zgonu będącego w związku ze szczepieniem." Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa redakcja pytań i odpowiedzi nie pozwala na zaaprobowanie argumentacji skargi kasacyjnej jakoby pytania nr 4 i nr 5 miały być powiązane nie tylko z pytaniem nr 3, ale również z pytaniami nr 1 oraz nr 2. Treść przytoczonych powyżej pytań nr 4 i nr 5 nie potwierdza takiego wniosku. Co więcej sposób skonstruowania wniosku pozwala na przyjęcie, że pytania nr 4 i nr 5 stanowią rozwinięcie wyłącznie pytania nr 3. Podkreślić przy tym należy, iż nie jest jednocześnie rolą podmiotu zobowiązanego, na podstawie przepisów u.d.i.p., domniemywanie intencji wnioskodawcy, który nie wyraził we wniosku dostępowym dostatecznie precyzyjnie swojego żądania. Natomiast w zakresie odpowiedzi na pytanie nr 29 zauważyć należy, że pytanie to dotyczyło podania statystyk zachorowalności dzieci i osób dorosłych na choroby: błonnica, tężec, krztusiec, poliomyelitis, inwazyjne zakażenie haemophilus influenzae, gruźlice, wirusowe zapalenie wątroby typu B oraz A, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom z podziałem na osoby zaszczepione przeciw tym chorobom i osoby niezaszczepione przeciw tym chorobom z okresu 5 lat, na terenie działalności Państwa urzędu. W odpowiedzi wskazano, że: "[...] organ nadzoru sanitarnego w latach 2020-2024 odnotował 21 zachorowań na krztusiec, 36 zakażeń wywołanych przez Streptococcus pneumoniae, 2 zachorowania na nagminne zapalenie przyusznic, 1 zachorowanie wywołane przez wirus różyczki, 74 przypadki gruźlicy oraz 50 przypadków wirusowego zapalenia wątroby typu B. Z uwagi na brak posiadanej dokumentacji medycznej przez ww. osoby potwierdzającej szczepienie (seria i data ważności preparatu, data i godzina szczepienia) niemożliwe jest dokonanie podziału na osoby szczepione i niezaszczepione." Odpowiedź na przedmiotowe pytanie pozwala na dostrzeżenie, że organ wskazał wartości zachorowań odnośnie poszczególnych chorób, które zostały przez niego odnotowane w latach 2020-2024, przy czym co do części posłużył się ich urzędowym nazewnictwem, tj. zakażenia wywołane przez Streptococcus pneumoniae zamiast "pneumokoki" i zachorowania na nagminne zapalenie przyusznic zamiast "świnki". A contrario przyjąć należy, że pozostałych chorób niewymienionych w odpowiedzi na pkt 29 nie odnotowano w posiadanych rejestrach. Jednocześnie nie można podzielić stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że organ dysponował statystyką zachorowalności dzieci i osób dorosłych na wskazane w tym pytaniu choroby z podziałem na osoby zaszczepione przeciw tym chorobom i osoby niezaszczepione przeciw tym chorobom z okresu 5 lat. Z odpowiedzi organu wprost bowiem wynika, że wobec braku dokumentacji medycznej niemożliwe było dokonanie podziału osób ze względu na fakt zaszczepienia i niezaszczepienia. Reasumując tę część rozważań skoro skarga kasacyjna ma częściowo usprawiedliwione podstawy to Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 188 u.p.p.s.a. ją uwzględnił i uchylił zaskarżony wyrok (pkt 1 sentencji wyroku), a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę. W oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 12 marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, z uwagi na jego rozpoznanie przez organ w dniu 15 kwietnia 2025 r., a więc na skutek braku możliwości zastosowania w sprawie art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej powoduje bezprzedmiotowość postępowania wyłącznie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. Jednocześnie udzielenie odpowiedzi na wniosek nie świadczy o niedopuszczalności skargi w zakresie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności i stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a u.p.p.s.a.). W rezultacie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, gdyż nie rozpoznał wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a zwłaszcza brak intencjonalnego działania ze strony organu uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić należy, że przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi o sytuację, w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez ustawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie do uznania go za przekroczenie znaczące (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 2546/19). W rozpoznawanej sprawie taka szczególna sytuacja nie zaistniała, gdyż odpowiedź została udzielona po 29 dniach po otrzymaniu wniosku, czyli opóźnienie w udostępnieniu żądanej informacji wynosiło jedynie 15 dni kalendarzowych. W tym kontekście nie można pominąć, że z uwagi na obszerny zakres przedmiotowy wniosku organ mógłby skorzystać z przewidzianej w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. możliwości przedłużenia terminu udostępnienia informacji, co w sposób skuteczny uzasadniłoby wówczas przekroczenie ustawowego terminu. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a zwłaszcza brak intencjonalnego działania ze strony organu czy też jego lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z przepisów u.d.i.p., Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 u.p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1662/16). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niekwalifikowany charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej ani wymierzenia organowi grzywny. Wobec tego skargę w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości należało oddalić na zasadzie art. 188 w zw. z art. 149 § 2 u.p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sądowego za pierwszą i drugą instancję orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 1 i 2 u.p.p.s.a. (pkt 5 sentencji wyroku). Na koszty te składają się: wpisy od skargi i skargi kasacyjnej, opłata skarbowa od pełnomocnictw, opłata kancelaryjna od wniosku za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji oraz koszty wynagrodzenia adwokata za drugą instancję.