III OSK 3104/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 2 września 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 554/23 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 grudnia 2022 r. nr DOZ-OAiK.650.707.2022.MT w przedmiocie przeliczenia opłaty postanawia umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 554/23, oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej "skarżąca") na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 grudnia 2022 r., znak DOZ-OAiK.650.707.2022.MT, w przedmiocie przeliczenia opłaty. Pismem z dnia 10 sierpnia 2023 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2023 r. wywiodła skarżąca, zaskarżając go w całości. Jak wynika z danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym, skarżąca została, po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, wykreślona ze wspomnianego rejestru na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, sygn. akt WA.XIII NS-REJ.KRS/17923/24/272 – które uprawomocniło się w dniu 11 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten, na mocy art. 193 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi przy tym o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Bezprzedmiotowość, o której mowa, może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Do przyczyn podmiotowych bezprzedmiotowości postępowania należy prawomocne wykreślenie spółki, będącej stroną skarżącą, z Krajowego Rejestru Sądowego. Skutkuje ono tym, że ostatecznie ustaje jej byt prawny. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżąca została bowiem wykreślona Krajowego Rejestru Sądowego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, sygn. akt WA.XIII NS-REJ.KRS/17923/24/272 – które uprawomocniło się w dniu 11 kwietnia 2024 r. Z tym dniem ustał byt prawny i zdolność sądowa skarżącej; jednocześnie nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć jej prawa i obowiązki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony, której byt prawny ustał, jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2026 r., III OSK 2048/24, oraz powołane tam orzecznictwo). Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.