III OSK 2972/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej żądania sędziego NSA Artura Kusia o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej P.J., A.Ł., B.B. i S.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 września 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 401/24 w sprawie ze skargi P.J., A.Ł., B.B. i S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 maja 2024 r. znak: SKO.OŚ-60/747/12/2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań postanawia wyłączyć sędziego NSA Artura Kusia od orzekania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 września 2024r., sygn. akt II SA/Ke 401/24 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.J., A.Ł., B.B. i S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 t.j. dalej p.p.s.a.) oddalił skargę. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę kasacyjną wnieśli skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Przewodnicząca Wydziału III NSA zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2025 r. skierowała sprawę na posiedzenie niejawne w dniu 5 listopada 2025 r. w składzie: s. NSA Teresa Zyglewska (przewodnicząca), s. NSA Artus Kuś (sprawozdawca), s. del. WSA Maciej Kobak oraz jako sędzia zastępca - s. NSA Sławomir Wojciechowski. O składzie posiedzenia strony zawiadomione zostały pismem z 19 sierpnia 2025 r. Pismem z 29 października 2025 r. sędzia NSA Artur Kuś wystąpił z żądaniem wyłączenia go od rozpoznania sprawy wskazując, że zna osobiście pełnomocnika skarżących kasacyjnie, bowiem wspólnie pracują na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach w Instytucie Prawa. Tym samym można przyjąć, że istnieją przewidziane w art. 19 p.p.s.a. obiektywne okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać "uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w danej sprawie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie obecny jest pogląd, zgodnie z którym nie każda znajomość sędziego ze stroną bądź pełnomocnikiem może być podstawą do wyłączenia sędziego od orzekania (postanowienie NSA z 10 października 2025 r. sygn. akt III OZ 494/25), natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie żądanie s. NSA Artura Kusia jest uzasadnione. Trwająca znajomość sędziego – pracownika naukowego - z pełnomocnikiem strony postępowania na gruncie zawodowym jest okolicznością tego rodzaju, że mogłaby wywołać zarówno u stron postępowania, jak i w odbiorze społecznym przekonanie, że sędzia nie orzekał bezstronnie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.