Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2949/24

III OSK 2949/24 - Wyrok NSA z 2026-04-28

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
28 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2024 r. r., sygn. akt II SA/Wa 1231/24 w sprawie ze skargi M.F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta [...] z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1231/24, oddalił skargę M.F. (dalej "skarżąca") na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] miasta [...] z [...] października 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Zarząd Dzielnicy [...] miasta [...] (dalej "organ") uchwałą z [...] października 2022 r., nr [...] - podjętą na podstawie § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2, § 32 ust. 1 w zw. z ust. 8, § 7 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2019 r., poz. 14836 z 10 grudnia 2019 r. ze zm.; dalej "uchwała mieszkaniowa") nie zakwalifikował skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ wskazał, że skarżąca [...] kwietnia 2022 r. złożyła wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej. Podniosła, że jej matka zamieszkuje samotnie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], do którego posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Powierzchnia użytkowa tego lokalu stanowi 31 m², w tym powierzchnia mieszkalna to 17,50 m². Skarżąca poinformowała również, że jej córka ma własnościowy lokal mieszkalny (w kredycie), w którym według oświadczenia zamieszkują 4 osoby. Organ ustalił dodatkowo, że skarżąca (ur. [...]) jest zameldowana i zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] od [...] lutego 2012 r. na podstawie umowy najmu zawartej z właścicielami nieruchomości. Przy czym ww. umowa najmu została skarżącej wypowiedziana [...] września 2021 r. ze skutkiem na [...] października 2021 r. Stan konta czynszowego na [...] marca 2022 r. wykazuje zadłużenie w wysokości [...] zł. We wspomnianym lokalu zameldowany jest również syn skarżącej M.F. (ur. [...]), który obecnie, według oświadczenia, przebywa w [...]. Organ podał również, że przedmiotowy lokal składa się z 3 izb (2 pokoje z kuchnią) i łazienki z toaletą oraz wyposażony jest w instalację wodno-kanalizacyjną, gazową i elektryczną. Znajduje się na [...] piętrze, a jego powierzchnia użytkowa wynosi 51,80 m², w tym mieszkalna 37,50 m². Następnie organ stwierdził, że kryterium metrażowe dla jednej zamieszkującej osoby to 10 m². Jednocześnie udokumentowany średni miesięczny dochód w jednoosobowym gospodarstwie domowym skarżącej z okresu 3 miesięcy (tj. od 1 stycznia 2022 r. do 31 marca 2022 r.) wyniósł [...] zł. Źródłem dochodu skarżącej było wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę na czas nieoznaczony w pełnym wymiarze godzin. Z kolei kryterium dochodowe dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wyniosło 2.811,42 zł. W konsekwencji organ wskazał na przekroczenie przez skarżącą kryterium dochodowego i metrażowego oraz możliwość zamieszkania skarżącej z matką posiadającą własnościowy spółdzielczy lokal. Jednocześnie zauważył, że nie złożono powództwa o eksmisję skarżącej przez właścicieli zajmowanego przez nią lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Pismem z 10 października 2023 r. skarżąca wystąpiła do WSA w Warszawie ze skargą na wspomnianą uchwałę nr [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, a także dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na tym, że nie przesłuchano w charakterze świadków skarżącej oraz jej syna. W uzasadnieniu podniosła, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego aby organ, na podstawie analizy i oceny jej sytuacji życiowej i majątkowej, postanowił o zwolnieniu skarżącej z warunków dotyczących kryterium metrażowego. Organ jednak nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżącej, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków, czym naruszył prawa skarżącej, podejmując zaskarżoną uchwałę. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W dniu 11 września 2024 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok oddalający skargę. W uzasadnieniu wskazał, że organ wydając zaskarżoną uchwałę nie naruszył ani prawa materialnego, ani norm postępowania. Zgodnie bowiem z § 4 uchwały mieszkaniowej pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz warunki określone w § 7. Przepisy te obrazują maksymalne wartości dochodu oraz powierzchni mieszkalnej przypadających na 1 osobę, po przekroczeniu których nie można danej osobie udzielić pomocy mieszkaniowej na zasadach ogólnych. Jednocześnie wątpliwości ani Sądu I instancji, ani stron nie budzą przyjęte przez organ wartości obu ww. kryteriów. Dla porządku WSA w Warszawie stwierdził, że kryterium dochodowe określa § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 uchwały mieszkaniowej jako wartość dochodu przypadającego na 1 osobę. Na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały wynosiło 2.811,42 zł dla jednoosobowego gospodarstwa domowego. Z kolei kryterium metrażowe określa § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały mieszkaniowej jako wartość powierzchni mieszkalnej przypadającej na 1 osobę, która w przypadku zamieszkiwania lokalu przez 1 osobę wynosiła 10 m². W ocenie Sądu I instancji oś sporu między stronami stanowią kwestie proceduralne, a mianowicie czy organ zgodnie z prawem przeprowadził postępowanie wyjaśniające oraz czy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. WSA w Warszawie wskazał, że uchwała w przedmiocie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej bądź jego odmowy stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, niebędący jednocześnie aktem prawa miejscowego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w węzłowej uchwale z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08). Tego typu uchwała jako akt opisany w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem, w związku z czym nie stosuje się do niego przepisów k.p.a. wprost na podstawie art. 1 pkt 1 k.p.a. Jednakże Sąd I instancji, powołując się na pogląd dominujący w orzecznictwie, podkreślił, że wobec braku pełnej kodyfikacji wszystkich procedur administracyjnych i procedur w administracji, zasady ogólne k.p.a. odgrywają kluczowe znaczenie nie tylko w procesie wykładni i stosowania przepisów k.p.a., lecz także w obszarze innych postępowań administracyjnych, jeżeli w toku dyskursu prawnego nie ustalono odmiennych zasad odnośnie tych postępowań, wobec zasad ogólnych k.p.a. Zasady te gwarantują stronom różnorakich postępowań poszanowanie ich praw, a organom zapewniają pewne drogowskazy prowadzenia postępowania w zgodzie w określonymi zasadami będącymi nośnikami ogólnosystemowych wartości. Zasady wyrażone m.in. w art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 80 k.p.a., należy tym samym odnosić i uznawać za pomocne do procesów stosowania całego prawa materialnego. W ocenie Sądu I instancji można bowiem przyjąć, że powyższe przepisy statuują zasady, których zakres obowiązywania i zastosowania wykracza poza ramy postępowania jurysdykcyjnego oraz że znajdują one szerokie zastosowanie do działalności administracji publicznej nakierowanej na załatwianie wszelakich spraw jednostki z zakresu administracji publicznej w przypadku braku kompleksowego zespołu przepisów procesowych przewidzianych dla danej sprawy, tj. gdy występuje luka prawna. W takich przypadkach możliwe jest zastosowanie tych przepisów w drodze zastosowania analogii legis, co na gruncie prawa procesowego administracyjnego jest zasadniczo dopuszczalne, gdyż zasady wyrażone w tych przepisach należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa. WSA w Warszawie stwierdził, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające oraz ocenił całokształt zebranego materiału dowodowego w zgodzie z wymogami przewidzianymi w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca (co sama potwierdziła na rozprawie przed Sądem I instancji) samotnie zamieszkuje lokal nr [...] (uwaga NSA – lokal nr [...]) przy ul. [...] (uwaga NSA – ul. [...]) w [...]. Przy czym, mając na względzie, że powierzchnia mieszkalna tego lokalu wynosi 37,50 m², organ prawidłowo uznał, iż skarżąca nie spełnia kryterium metrażowego, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały mieszkaniowej. Ponadto Sąd I instancji podniósł, że, jak wynika z dołączonego do wniosku skarżącej zaświadczenia, średni miesięczny dochód skarżącej w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2022 r. (a więc z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej) wyniósł [...] zł. Wobec tego organ prawidłowo uznał, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego, o którym mowa w § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 uchwały mieszkaniowej. Jednocześnie Sąd I instancji wyjaśnił, że zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały uwaga organu co do możliwości zamieszkania przez skarżącą z jej matką we własnościowym spółdzielczym lokalu nie ma de facto wpływu na wynik sprawy, ponieważ sam fakt niespełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego i metrażowego stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy udzielenia jej pomocy mieszkaniowej. Pismem z 21 listopada 2024 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wywiodła skarżąca (dalej również "skarżąca kasacyjnie"), reprezentowana przez radcę prawnego z urzędu, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022, poz. 329 - zwanej dalej p.p.s.a.), zarzuciła: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. § 7 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Stołecznego Warszawy poprzez błędną wykładnię ostatniego z przywołanych przepisów i przyjęcie, że o spełnieniu lub przekroczeniu kryterium metrażowego decyduje wyłącznie fakt faktycznego dysponowania określoną powierzchnią mieszkalną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy, a w oderwaniu od faktu posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu powinna uwzględniać również okoliczność posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do lokalu, a w konsekwencji prowadzić również do wniosku, że kryterium metrażowe nie powinno stanowić negatywnej przesłanki kwalifikacji do pomocy mieszkaniowej względem osób, które zajmują lokale bez tytułu prawnego; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak pełnego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy skutkującego wadliwym przyjęciem, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające ją do otrzymania pomocy mieszkaniowej w sytuacji, gdy organ nie ustalił w sposób prawidłowy wysokości dochodów skarżącej, wadliwie przyjmując do swoich ustaleń dochody skarżącej za miesiące styczeń, luty i marzec 2022 r., podczas gdy dochody te powinny być ustalane na podstawie dochodów uzyskiwanych przez skarżącą w roku poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w 2021 r. W oparciu o przedstawione zarzuty pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oświadczając, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w postępowaniu ze skargi kasacyjnej. Dodatkowo wystąpił o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w sprawie ze skargi kasacyjnej. Oświadczył przy tym, że koszty te nie zostały pokryte przez skarżącą w całości ani w żadnej części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Uchybienia przepisom postępowania mogą być skutecznie podnoszone, jeśli jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie wykaże, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1167/22). Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji była uchwała Zarządu Dzielnicy [...] miasta [...] z [...] października 2023 r., nr [...], podjęta na podstawie § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2, § 32 ust. 1 w zw. z ust. 8, § 7 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy – w wersji obowiązującej w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały. Tak więc to na datę wydania zaskarżonej uchwały należało dokonać analizy odpowiednich przepisów uchwały mieszkaniowej, jak też przepisów stosownych aktów prawnych do których regulacje tej uchwały zawierały odesłania. Przy czym zauważyć należy, że stosownie do § 4 uchwały mieszkaniowej pomoc może być udzielona na zasadach ogólnych osobom, które spełnią łącznie kryteria określone w § 5 oraz warunki określone w § 7 tej uchwały. Niespełnienie którejkolwiek z ww. przesłanek powoduje odmowę udzielenia wnioskowanej pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił również rozważania Sądu I instancji w kwestii zastosowania zasad ogólnych k.p.a. przy prowadzeniu przez organ postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej uchwały. Odnosząc się w pierwszej kolejności do przedstawionego w pkt 2) skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak pełnego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy skutkującego wadliwym przyjęciem, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające ją do otrzymania pomocy mieszkaniowej Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi – ich zastosowanie przez Sąd I instancji jest konsekwencją poczynionych przez ten Sąd ustaleń i oceny prawnej. Przepisy te wzajemnie się wykluczają, gdyż pierwszy z nich dotyczy uchylenia zaskarżonego aktu a drugi oddalenia skargi. Tak więc powołanie w zarzucie kasacyjnym tych przepisów jako pozostających w związku jest niezrozumiałe i wzajemnie sprzeczne. Ponadto w przypadku oddalenia skargi przez Sąd I instancji można mu zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego aktu. Natomiast, jeśli z kwestionowanego wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia takich przepisów, to nie można zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianego unormowania, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez wojewódzki sąd administracyjny, normy prawnej. Przy czym w rozpoznanej sprawie WSA w Warszawie nie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a zatem nie mógł go naruszyć. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był natomiast art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Podobnie bowiem, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., również przepis art. 151 p.p.s.a. stanowi – co już zostało wskazane - jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Wobec tego prawidłowe postawienie zarzutu naruszenia ww. przepisów wymaga powiązania ich ze wskazaniem innego jeszcze naruszenia prawa. Mając zatem na względzie powiązanie przez skarżącą kasacyjnie tych przepisów wynikowych z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tak postawiony zarzut kasacyjny poddaje się kontroli. Przy czym w związku z treścią omawianego zarzutu podkreślenia wymaga, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego, lecz bada, czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie okoliczności istotne dla wydania zaskarżonego aktu, czy były one uwzględnione przy jego wydaniu i w jaki sposób zostały ocenione przez organ (por. wyrok NSA z 16 maja 2008 r., II OSK 554/07). Sąd wojewódzki nie stosuje bowiem przepisów k.p.a., natomiast kontroluje w tym zakresie organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny weryfikując sposób ustalenia przez organ, a następnie przez Sąd I instancji, kwoty kryterium dochodowego jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącej wyjaśnił, że jej wartość została określona na podstawie § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 uchwały mieszkaniowej. W tym celu należało wartość, o której mowa w art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, ogrzewalni i tymczasowych pomieszczeń (DZ.U. z 2020 r. poz. 508 oraz z 2021 r. poz. 11 i 223) pomnożyć przez 50%. Natomiast, żeby obliczyć wartość, o której mowa w wyżej powołanym art. 7a ust. 1 pkt 2 należy wysokość "ostatnio ogłoszonego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto w gospodarce narodowej" w województwie mazowieckim, czyli na dzień wydania zaskarżonej uchwały, tj. kwotę 6.247,60 zł (co wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 listopada 2021 r.) pomnożyć przez współczynnik 1,2 a wynik tego działania matematycznego pomnożyć przez 0,75, gdyż stosownie do ww. art. 7a ust. 1 pkt 2 średni dochód gospodarstwa domowego w roku poprzedzającym rok, w którym zawierana jest umowa najmu lokalu mieszkalnego, nie przekracza 75 % w jednoosobowym gospodarstwie domowym. Tak więc uzyskaną wartość 5.622,84 należało następnie pomnożyć razy 50 % (czyli pomnożyć razy 0,5), co dało kwotę 2811.42 zł, którą to kwotę prawidłowo wskazał organ, a następnie Sąd I instancji, jako kwotę stanowiącą w niniejszej sprawie kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania pomocy mieszkaniowej dla jednoosobowego gospodarstwa domowego. Jednocześnie Sąd I instancji zasadnie przywołał stosowne regulacje prawne określające w jaki sposób wylicza się owe kryterium dochodowe (§ 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 uchwały mieszkaniowej). Natomiast dochód skarżącej został również prawidłowo wyliczony przez organ na podstawie średniego miesięcznego dochodu w jednoosobowym gospodarstwie domowym skarżącej z okresu 3 miesięcy przed złożeniem wniosku, tj. od 1 stycznia 2022 r. do 31 marca 2022 r., stosownie do definicji dochodu, zawartej w § 1 pkt 18) uchwały mieszkaniowej odsyłającej do regulacji dotyczącej średnich miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 oraz z 2021 r. poz. 11). W oparciu o powyższą regulację oraz materiał dowodowy sprawy dochód skarżącej został ustalony przez organ na kwotę [...] zł – czego skarżąca nie negowała. WSA w Warszawie zasadnie potwierdził słuszność tego wyliczenia, podkreślając, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające ją do otrzymania wnioskowanej pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie również uznał, że organ w sposób zgodny z przepisami art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. zgromadził materiał dowodowy, który został poddany wszechstronnej analizie i stanowił wystarczającą podstawę do prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosowania właściwych konsekwencji wynikających z odpowiednich norm prawnych, w tym przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do udzielenia wnioskowanej pomocy, co organ wyjaśnił uzasadniając zaskarżoną uchwałę, czym wypełnił regulację z art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym WSA w Warszawie dokonał poprawnej oceny zaskarżonej uchwały i słusznie przyjął zastosowane przez organ przepisy oraz ustalony stan faktyczny za odpowiadające wymogom prawa. W konsekwencji powyższego zarzut w pkt 2) skargi kasacyjnej okazał się nieskuteczny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mógł zostać uwzględniony również postawiony w pkt 1) skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 7 ust. 1 uchwały mieszkaniowej poprzez błędną wykładnię ostatniego z przywołanych przepisów i przyjęcie, że o spełnieniu lub przekroczeniu kryterium metrażowego decyduje wyłącznie fakt dysponowania określoną powierzchnią mieszkalną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy, a w oderwaniu od posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przedstawił już uprzednio rozważania w kwestii skonstruowania zarzutu kasacyjnego poprzez powołanie w związku ze sobą wzajemnie sprzecznych przepisów wynikowych. Uznając zatem, że zaprezentowane wcześniej rozważania w tym zakresie są aktualne także w odniesieniu do przepisów wynikowych powołanych w przedmiotowym zarzucie kasacyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny nie widział potrzeby powielania tej argumentacji. Badając natomiast słuszność całego ww. zarzutu wskazał, że według kryterium metrażowego, określonego w § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały mieszkaniowej, przez warunki zamieszkania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której osoba w jednoosobowym gospodarstwie domowym zamieszkuje w lokalu o powierzchni mieszkalnej wynoszącej nie więcej niż 10 m² (pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wskazał mylnie 7 m²). Przy czym warunek powyższy nie dotyczy osób, o których mowa w § 7 ust. 2 uchwały mieszkaniowej, jednak skarżąca nie zalicza się do kręgu tych osób. Jednocześnie w oparciu o § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały mieszkaniowej wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11. Z powołanych przepisów wynika zatem, że przy obliczeniu kryterium metrażowego organ bierze pod uwagę okoliczność faktycznego zamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu, a fakt wypowiedzenia mu umowy najmu nie sprawia automatycznie, że powierzchnia tego lokalu przestaje być brana pod uwagę, jeżeli wnioskodawca wciąż w nim fizycznie zamieszkuje. Decydujące jest bowiem to, czy wnioskodawca realnie dysponuje powierzchnią tego lokalu i tym samym zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe. Dodatkowo z § 1 pkt 5) uchwały mieszkaniowej wynika, że przez pojęcie definicji lokalu należy rozumieć lokal w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 i 1309), według którego jest to lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. W konsekwencji, mając na uwadze cel uchwały mieszkaniowej, podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ww. ustawy, niezasadnym byłoby obliczenie kryterium metrażowego lokalu zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy jedynie w sytuacji legitymowania się przez niego tytułem prawnym do tego lokalu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważył również, że gdyby skarżąca dysponowała tytułem prawnym do lokalu w postaci prawa własności lub prawa najmu i mogła samodzielnie zaspokoić własne potrzeby mieszkaniowe, to nie przysługiwałaby jej w tym zakresie pomoc określona przepisami uchwały mieszkaniowej. Przy czym z akt niniejszej sprawy wnika, że skarżąca zamieszkuje samotnie lokal nr [...] przy ul. [...] w [...], którego powierzchnia mieszkalna wynosi 37,50 m². Jednocześnie skarżącej została wypowiedziana umowa najmu tego lokalu ze skutkiem na [...] października 2021 r., a stan konta czynszowego na [...] marca 2022 r. wykazywał zadłużenie w wysokości [...] zł. Właściciel ww. lokalu nie złożył pozwu o eksmisję skarżącej. Na rozprawie przed WSA w Warszawie 11 września 2024 r. skarżąca oświadczyła, że nadal zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał słuszność stwierdzenia Sądu I instancji, że skarżąca nie spełnia kryterium metrażowego określonego w § 7 ust. 1 uchwały mieszkaniowej. W realiach przedmiotowej sprawy zauważyć w szczególności należy, że niezależnie od kwestii spełniania kryterium metrażowego wnioskowana pomoc skarżącej się nie należy już z uwagi na sam fakt niespełniania przez nią kryterium dochodowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec przedstawionych okoliczności sprawy zarzut postawiony w pkt 1) skargi kasacyjnej nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Trzeba jednakże mieć na uwadze, że w przypadku zmiany sytuacji dochodowej i mieszkaniowej skarżącej kasacyjnie służy jej uprawnienie wystąpienia do organu z nowym wnioskiem o przyznanie pomocy mieszkaniowej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wnoszącemu skargę kasacyjną wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 grudnia 2024
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Zarząd Dzielnicy
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Piotr Korzeniowski Sławomir Pauter /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny