Sygnatura
III OSK 2791/23
Wyrok NSA z 25 sierpnia 2026 r., III OSK 2791/23 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 25 sierpnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 311/23 w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 grudnia 2022 r. nr SKO.OS/41.9/338/2022/9726/BL w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie stosunków wodnych oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 311/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 grudnia 2022 r. nr SKO.OS/41.9/338/2022/9726/BL w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie stosunków wodnych, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie obowiązujący tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę. Wyrok wydano w poniższym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 30 listopada 2021 r. Prezydent Miasta Katowice (dalej "organ I instancji") decyzją numer 77/Ś/21 nakazał skarżącemu przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenie pierwotnego ukształtowania terenu działek o numerach (...) w terminie do dnia 30 stycznia 2022 r. (punkt drugi sentencji decyzji). Orzekł także o umorzeniu postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym w punkcie pierwszym sentencji decyzji. Pismami z 2 kwietnia 2022 r. skarżący za pośrednictwem pełnomocnika złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Postanowieniem z dnia 13 maja 2022 r. Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednakże zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. 2095 z późn. zm.; dalej "ustawa z dnia 2 marca 2020 r." lub "ustawa o COVID") wyznaczyło skarżącemu termin 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia o uchybieniu terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium wyjaśniło też, że skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia we wniosku, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. skarżący za pośrednictwem pełnomocnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 30 listopada 2021 r. oraz złożył – także pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. stosowne odwołanie od decyzji. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu przed organem I instancji skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika, dla którego stosowne pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy. Decyzja organu I instancji została skierowana na adres do doręczeń podany przez tego pełnomocnika. Przesyłka pocztowa zawierająca decyzję została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta Polska jako list polecony za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki zawierającej decyzję została ona 3 grudnia 2021 r. pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym Katowice [...]. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w opisany powyżej sposób zostało umieszczone w skrzynce pocztowej adresata wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia w skrzynce pocztowej adresata – co stwierdza druk zwrotnego potwierdzenia odbioru. Przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została powtórnie awizowana 13 grudnia 2021 r. – co stwierdza druk zwrotnego potwierdzenia odbioru. Z powodu niepodjęcia pisma przez pełnomocnika skarżącego, została zwrócona do nadawcy 20 grudnia 2021 r., gdzie wpłynęła 28 grudnia 2021 r. – co stwierdza druk zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wobec tego Kolegium uznało za prawidłowe i skuteczne doręczenie pełnomocnikowi skarżącego przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu organ odwoławczy wskazał, że nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej nastąpiło bez winy skarżącego, działającego przez pełnomocnika. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważających prawidłowość wypełnienia druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję ani też wskazujących na niepozostawienie tego druku w skrzynce pocztowej pełnomocnika bądź w innym miejscu opisanym w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikało, że pełnomocnik skarżącego wniósł reklamację nie podając numeru rejestrowego przesyłki. Z tego względu pismo to zostało uznane przez Pocztę Polską nie za reklamację, a za skargę sygnalizującą zastrzeżenia co do jakości świadczonych usług. W skardze do WSA w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. WSA w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i skargę tę oddalił. Na wstępie Sąd I instancji wyjaśnił, że adnotacje znajdujące się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wraz z adnotacjami uwidocznionymi na kopercie zawierającej przesyłkę uzasadniały przyjęcie, że doręczenie pełnomocnikowi skarżącego decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. było skuteczne. Skoro przesyłka została uznana za doręczoną 17 grudnia 2021 r., to termin na skuteczne wniesienie odwołania od decyzji upłynął 31 grudnia 2021 r. Natomiast skarżący składając od tej decyzji odwołanie 4 kwietnia 2022 r. (data stempla pocztowego na kopercie) nie zachował terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że termin na wniesienie odwołania od decyzji z 30 listopada 2021 r. przypadał w czasie trwania stanu epidemii z powodu COVID-19, wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Zgodnie zaś z § 1 tego rozporządzenia stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. do odwołania. Odwołanie stanu epidemii nastąpiło z kolei z dniem 16 maja 2022 r., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). Stosownie natomiast do art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Sąd I instancji podkreślił też, że w kontrolowanej sprawie Kolegium pouczyło skarżącego o treści powyższej regulacji. I tak, w zawiadomieniu zawartym w postanowieniu Kolegium z dnia 13 maja 2022 r. wyznaczono skarżącemu termin 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że skarżący zobowiązany był do uprawdopodobnienia we wniosku, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Rozpoznając sprawę WSA w Gliwicach wyjaśnił, że w odniesieniu do przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. podziela dominujący w orzecznictwie pogląd prawny, zgodnie z którym to poglądem omawiany przepis nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach k.p.a., a wprowadza jedynie dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Toteż przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej (samodzielnej) podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przechodząc z kolei do przesłanek przywrócenia terminu (art. 58 § 1 k.p.a.), Sąd I instancji uznał, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie przywołał okoliczności wskazujących na to, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, poza stwierdzeniem, że placówka pocztowa nie zawiadomiła pełnomocnika skarżącego o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. W tym zakresie Sąd I instancji stwierdził, że wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i korzystają z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nich stwierdzone. Wobec tego skarżący chcąc obalić domniemanie faktyczne doręczenia zastępczego decyzji organu I instancji dokonanej w trybie art. 44 k.p.a., powinien był wykazać, że dane wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz umieszczone na kopercie zawierającej przesyłkę są niezgodne z rzeczywistością (np. wskutek przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego). Jednak skarżący tego nie uczynił, a wniesiona przez jego pełnomocnika reklamacja doręczenia decyzji organu I instancji była nieskuteczna. Poczta Polska wniesione pismo reklamacyjne, ze względu na brak oznaczenia przesyłki numerem rejestrowym, zakwalifikowała bowiem tylko jako skargę na jakość świadczenia usług. Mając powyższe na uwadze WSA w Gliwicach nie dopatrzył się zarzucanych zaskarżonemu postanowieniu naruszeń (art. 58 § 1 i § 2, art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) i skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok WSA w Warszawie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do dalszego rozpoznania. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wystąpił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 15 zzzzzn2 ust.1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CoVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przywołany przepis nie wskazuje zasad i reguł, którymi organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, a w konsekwencji organ po otrzymaniu wniosku o przywrócenie terminu powinien automatycznie przywrócić termin do wniesienia odwołania. Przywołany przepis nie odsyła w tym zakresie do art. 58 § 1 k.p.a., co oznacza, że organ powinien termin przywrócić, b. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez winy strony, podczas gdy pełnomocnik strony M. M. oświadczyła pismem z dnia 19 czerwca 2022 r., że placówka pocztowa nie zawiadomiła jej jako adresata o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Nadto, w ślad za złożonym oświadczeniem pełnomocnik strony złożył stosowną reklamację w Urzędzie Pocztowym w Katowicach. Oba te dokumenty uprawdopodobniły, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie doszło z winy strony, c. art.7, 7a, 77 § 1 i 80 p.p.s.a.. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także prowadzenia postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez pominięcie oświadczenia pełnomocnika strony z dnia 19 czerwca 2022 r., w którym pełnomocnik Strony wyraźnie stwierdził, że przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta Miasta Katowice z dnia 30 listopada 2021 r. nr 77/Ś/21 nie została mu prawidłowo doręczona, gdyż placówka pocztowa nie zawiadomiła go jako adresata o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w Katowicach wniosło o jej oddalenie. Organ stwierdził, że zarówno wyrok Sądu I instancji, jak i zaskarżone do tego Sądu postanowienie były zgodne z prawem. Z kolei w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesioną przez uczestnika postępowania P., reprezentowanego przez radcę prawnego, uczestnik ten również wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako niezasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Rozpatrzenie zarzutów skargi kasacyjnej należało poprzedzić pewną uwagą wstępną. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1688/07). Wprawdzie nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa samodzielnie poszukiwać wzorca kontroli kasacyjnej, czy też domniemywać intencji strony, tudzież konkretyzować zarzuty kasacyjne sformułowane przez stronę postępowania, w tym domyślać się i uzupełniać przedstawioną w rozpoznawanym środku prawnym argumentację. Dlatego też do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1448/06). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji, a w przypadku kiedy przepis składa się z wielu jednostek redakcyjnych wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej, której naruszenie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej oznacza zatem, że sąd ten – co do zasady – nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną, wskazując podstawę wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tą uwagą, że wszystkie postawione w ramach tej podstawy zarzuty skierował wobec organu, a nie Sądu I instancji. Wynika to z samej treści zarzutów i przytoczonych w nich przepisów, których Sąd I instancji nie stosował i nie mógł stosować (przepisy k.p.a. oraz przepis ustawy o COVID – art. 15 zzzzzn2 modyfikujący treść art. 58 § 2 k.p.a.), a których skarżący kasacyjnie nie powiązał z żadnym z przepisów p.p.s.a. (np. przepisem art. 151 p.p.s.a.), ale również z uzasadnienia skargi kasacyjnej (vide pkt 1 uzasadnienia skargi kasacyjnej: "Organ rozpoznając sprawę nie zastosował (...), oraz pkt 2 uzasadnienia tej skargi: "Organ błędnie uznał (...). Jedynie w dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor zarzucił Sądowi I instancji, że nie wziął pod uwagę oświadczenia pełnomocnika z dnia 19 czerwca 2022 r., czy też, że Sąd nieprawidłowo uznał, że twierdzenia strony o braku awizacji przesyłki nie zostały uprawdopodobnione oraz, że ocena terminowości wniesienia środka odwoławczego przez stronę w zestawieniu z kwestią prawidłowości doręczenia decyzji nie została przez Sąd wystarczająco wnikliwie rozpoznana. W tej zaś sytuacji tylko przywołana uchwala NSA o sygn. I OPS 10/09, nakładała na NSA, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych., mimo, że sposób sporządzenia skargi kasacyjnej był daleki od standardów oczekiwanych od profesjonalnego pełnomocnika (adwokata). Wszystkie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się chybione. Jako pierwszy należało rozpoznać zarzut naruszenia przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., ponieważ, zdaniem skarżącego kasacyjnie, jego zastosowanie w sprawie powinno polegać, na automatycznym przywróceniu terminu do wniesienia, co oznaczałoby, że w sprawie nie miałby w ogóle zastosowania art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i nie doszłoby do badania kwestii uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących, że uchybienie nastąpiło bez winy odwołującego się. Pogląd ten jest nieprawidłowy. Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA, nałożony na organ administracji publicznej ustawą o COVID obowiązek powiadomienia strony o uchybieniu terminu wyznaczonego do dokonania czynności i wyznaczenie stronie 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie przesądza, że złożenie przez stronę wniosku skutkuje automatycznym przywróceniem tego terminu. Ustawodawca nie wskazał bowiem, by wniosek taki miał podlegać obligatoryjnemu uwzględnieniu. Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ (...) powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2025 r., sygn. akt III FSK 400/25, Legalis nr 3282233, czy też wyrok NSA z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt I OSK 1818/22, Legalis nr 3001299). W konsekwencji, na gruncie kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy oznaczało to, że w przypadku gdy odwołanie zostało wniesione po terminie organ powinien, zawiadomić stronę o uchybieniu terminu w sposób przewidziany w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID. W sytuacji zaś złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, obowiązkiem organu było jego rozpatrzenie. Biorąc zaś pod uwagę treść art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID, który nawiązuje wprost do art. 58 k.p.a., należało przyjąć, że wniosek powinien zostać rozpatrzony na podstawie przepisów k.p.a., co też organ odwoławczy uczynił, a Sąd I instancji słusznie uznał takie działanie za zgodne z prawem. Mimo próby zakwestionowania powyższym zarzutem zasadności zastosowania w sprawie art. 58 § 1 k.p.a., skarżący kasacyjnie postawił również zarzut naruszenia art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Jego zdaniem doszło do naruszenia tego przepisu przez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy, mimo że pełnomocnik skarżącego złożyła oświadczenie o braku awiacji przesyłki pocztowej zawierającej decyzje organu I instancji, a w ślad za tym oświadczeniem złożyła również stosowną reklamację w urzędzie pocztowym. Zarzut ten należało rozpoznać łącznie z zarzutem naruszenia przepisów art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ dotyczą one, jak sformułował to skarżący kasacyjnie - niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodnego w tym zakresie oraz pominięcia wskazanych powyżej dokumentów złożonych przez jego pełnomocnika przed organem odwoławczym. NSA podziela w tej części stanowisko WSA w Gliwicach, że wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce, w tym adnotacje o jej podwójnej awizacji, mają walor dokumentu urzędowego, a ich podważenie (czyli de iure uprawdopodobnienie braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a.), nie może odbywać się tylko za pomocą oświadczenia, czy też oświadczeń. Wykazanie nieprawidłowości w zakresie doręczenia przesyłki powinno nastąpić w przewidzianym do tego trybie wynikającym z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 558), przewidującym zgłoszenie do operatora pocztowego reklamacji. Brak uruchomienia tego trybu i stwierdzenia tego rodzaju nieprawidłowości w drodze postępowania reklamacyjnego skutkuje brakiem możliwości skutecznego podważenia prawidłowości doręczenia przesyłki organu w postępowaniu administracyjnym w sposób przewidziany w art. 44 § 1-3 k.p.a. (podobnie NSA w wyroku z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 2941/21, Legalis nr 2861339). Podobna uwaga dotyczy również bezskutecznej próby wszczęcia takiego postępowania, co miało miejsce w stanie faktycznym sprawy ustalonym przez organ, a następnie przyjętym przez Sąd I instancji. W tej zaś sytuacji nie doszło do naruszenia ani art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., ani też art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W rezultacie oznaczało to, że wniesiona skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 października 2023
- Symbol z opisem
- 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
- Hasła tematyczne
- Przywrócenie terminu
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Sławomir Pauter Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art.58 §1 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
art.15 zzzzzn2 · Dz.U. 2021 poz. 2095
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III OSK 1512/25 · 25 sierpnia 2026
Wyrok NSA z 25 sierpnia 2026 r., III OSK 1512/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SA/Bd 210/26 · 12 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 12 sierpnia 2026 r., II SA/Bd 210/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SA/Lu 494/26 · 12 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Lublinie z 12 sierpnia 2026 r., II SA/Lu 494/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny