Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2680/24

III OSK 2680/24 - Wyrok NSA z 2026-02-06

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
6 lutego 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 55/24 w sprawie ze skargi M.C. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 19 w przedmiocie uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenie kary nagany I oddala skargę kasacyjną, II zasądza od M.C. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Komendant Powiatowy Policji w O., działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.), orzeczeniem z 27 października 2023 r. nr 11 uznał M.C. winnym zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że w trakcie pełnienia domowego dyżuru dochodzeniowo-śledczego, będąc wezwany przez Komendanta Komisariatu w J. podinsp. D.D. do obsługi zdarzenia z udziałem funkcjonariuszy KP w J. i KPP w O., co do których istniało uzasadnione przypuszczenie spożywania alkoholu na terenie komisariatu, a następnie po tym jak stawił się do jednostki, w związku z podejrzeniem, że sam mógł spożywać wcześniej alkohol, odmówił wykonania tego polecenia podinsp. D.D. i poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 61c ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 6 ustawy o Policji, wymierzając mu karę nagany. Organ I instancji uznał, że ustalony w toku postępowania dyscyplinarnego stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Funkcjonariusz nie wykonał polecenia służbowego wydanego mu przez Komendanta Komisariatu Policji w J. w zakresie poddania się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel Polski, który m.in. posiada zdolność fizyczną i psychiczną do służby) w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Powyższemu odpowiada rota ślubowania składana przez funkcjonariusza, który ślubuje m.in. "przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych" Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że funkcjonariusz dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej, tj. przewidywał możliwość jego popełnienia i na to się godził. Wymierzając karę nagany Komendant wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg jego służby, tj. niekaralność dyscyplinarną oraz przyznawane mu wyróżnienia i nagrody. W wyniku rozpatrzenia złożonego przez M.C. odwołania Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, orzeczeniem z 4 grudnia 2023 r. nr 19 utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w O. Organ II instancji podkreślił, że w sprawie tej najistotniejszy jest fakt wydania przez uprawnioną osobę odwołującemu się polecenia służbowego poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu i fakt odmowy wykonania tego polecenia przez wymienionego policjanta. M.C. zaskarżył opisane wyżej orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.C. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z 4 grudnia 2023 r. nr 19 w przedmiocie uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenie kary nagany, wyrokiem z dnia 23 lipca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 55/24, oddalił skargę w całości. Jako istotne w sprawie Sąd Wojewódzki uznał to, że zgodnie z art. 61c ust. 6 ustawy o Policji, skarżący miał ustawowy obowiązek poddać się badaniu wynikającemu z polecenia służbowego oraz umożliwić jego przeprowadzenie. Sąd wskazał, że w myśl art. 61c ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji, badanie to może obejmować, odpowiednio przy badaniu na zawartość w organizmie alkoholu - badanie wydychanego powietrza lub badanie krwi. W tej sprawie polecenie służbowe skierowane do skarżącego dotyczyło poddania się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie w wydychanym powietrzu. Badanie zawartości alkoholu w organizmie poprzez przeprowadzenie badania krwi, jak trafnie wskazał organ w zaskarżonym orzeczeniu, w tym wypadku mogło być badaniem następczym po odmowie poddania się badaniu alkoholu w wydychanym powietrzu. Wynika to wprost z art. 61c ust. 8 pkt 1 ustawy o Policji. W niniejszej sprawie skarżącemu wydano polecenie służbowe poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu i tego polecenia odmówił wykonania skarżący. Tego dotyczy meritum postępowania. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący popełnił orzeczone wobec niego przewinienie dyscyplinarne. Prawidłowo organy uznały, na podstawie art. 132a pkt 1 ustawy o Policji, że skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego z winy umyślnej, ponieważ przewidywał możliwość jego popełnienia i na to się godził, co na podstawie art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji rodzi odpowiedzialność dyscyplinarną. Słusznie zauważył organ, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel Polski, który m.in. posiada "zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować", a ze słowami tymi koreluje rota ślubowania składana przez funkcjonariusza. Orzeczona kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Orzeczona kara nie jawi się jako surowa, ponieważ jest jedną z łagodniejszych kar dyscyplinarnych wskazanych w art. 134 ustawy o Policji. Organy w odpowiednim stopniu uzasadniły motywy, którymi się kierowały przy ustalaniu winy skarżącego i wyborze kary, uwzględniając dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji. M.C., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł od ww. wyroku skargę kasacyjną. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: 1) art. 2, art. 7, art. 30, art. 32 i art. 33 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie; 2) art. 25 i art. 58 ust. 1-2 oraz art. 61c ust. 8, art. 132 ust. 11-2 i art. 132a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w szczególności polegające na błędnej ich wykładni i uznaniu, że policjanci zobligowani są do wykonywania wszystkich poleceń przełożonych, które nie są przestępstwami, a w sprawie nie ziściła się dyspozycja normy prawnej, która skarżącemu dała prawo do wyboru sposobu badania stanu psychofizycznego, a także pominięcie braku zawinienia; 3) art. 30 Kodeksu karnego i brak rozważań co do błędu co do prawa w kontekście stosowania art. 61 ust. 1-8 oraz art. 132 ust. 1-2 i art. 132a ustawy o Policji przez wadliwe uznanie winy skarżącego i jej umyślności; W oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia - wszystkie w sposób mający istotny wpływ na treść zaskarżonego, a szczegółowo opisane w uzasadnieniu. Z powołaniem się na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł: 1. na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 2. na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. – "o zasądzenie od skarżącego na rzecz mojego Mandanta zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych". Jednocześnie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący zrzekł się rozprawy. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej jej autor podniósł m.in., że błąd w ustalenia faktycznych Sądu Wojewódzkiego polegał na uznaniu, że skarżący nie miał prawa domagać się badania zawartości alkoholu w organizmie z krwi zamiast z powietrza. Pominął także okoliczność jego ściągnięcia do komisariatu po zakończonej służbie bez żadnej podstawy i "wątpliwe jest, żeby w tym czasie był on w ogóle w trakcie wykonywania czynności służbowych". Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji nie przeprowadził własnych rozważań w konkretnym stanie faktycznym, przez co uzasadnienie nie wypełnia "art. 141 ust. 4 p.p.s.a.". Z 16 stron uzasadnienia 13 to stan sprawy, a tylko 2 strony to faktyczne rozważania Sądu w nieoczywistej i precedensowej sprawie. Merytoryczne wyjaśnienie stanowiska Sądu zajmuje kartkę i jest lakoniczne. Ponadto, Sąd nie odniósł się do przepisu art. 61c ust. 8 pkt 1 ustawy o Policji, poza jego przywołaniem. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, każde polecenie przełożonego musi mieć oparcie w przepisach prawa, zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności, a jeżeli nie ma to nie podlega wykonaniu. Powołując się na treść art. 2 Konstytucji RP skarżący kasacyjnie stwierdził, że w uzasadnieniu wyroku Sądu nie można odnaleźć realizacji tej normy, o czym świadczyć ma wadliwość orzeczenia ("art. 141 ust. 4 p.p.s.a."). Według autora skargi kasacyjnej, stan faktyczny jest niesporny poza tym, że skarżący nie odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu. To przełożony przerwał badanie trzeźwości na etapie wydychanego powietrze, nie kontynuując procedury poprzez badanie krwi, wbrew dyspozycji art. 61c ust 8 pkt 1 ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd nie przeprowadził również rozważań co do działania przez skarżącego w błędzie co do prawa, jako okoliczność wyłączającą odpowiedzialność za delikt, odwołując się w tym zakresie do art. 33 K.k. Jednocześnie wskazał, że co do kierowców testowanych na trzeźwość nie wyciąga się żadnych negatywnych skutków, jeżeli decydują się na badanie z krwi zamiast badania z powietrza, co miałoby świadczyć o nierówności wobec prawa i dyskryminowaniu policjantów (art. 32 Konstytucji RP). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu, działając poprzez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości jako opartej na nieusprawiedliwionych podstawach i zasądzenie od skarżącego na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej określanej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W sprawie objętej skargą kasacyjną nie zaistniały okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem zostały spełnione warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym bowiem ziściły się przesłanki o których mowa w art. 182 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą i powinny one zawsze zostać określone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1688/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1420/14). Z przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynikają także sposoby naruszenia prawa, a są nimi błędna wykładania lub niewłaściwe zastosowanie prawa. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie nie tylko konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji, lecz także precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wskazanie tych samych naruszeń prawa procesowego połączone z wykazaniem istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny może uczynić zadość obowiązkowi merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r. sygn. akt II FSK 764/09). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania, wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podsumowując, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest określenie podstawy lub podstaw kasacyjnych, prawidłowe skonstruowanie zarzutów obejmujące wskazanie naruszonych przepisów prawa, sposobu ich naruszenia połączone z precyzyjnym oznaczeniem w jaki sposób prawidłowo winien został zinterpretowany lub zastosowany każdy z przepisów, którego naruszenie zarzucono w uzasadnieniu. Przypomnienie powyższych reguł stało się konieczne ze względu na istotnie uchybiający przepisom art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 § pkt 1 p.p.s.a. sposób sformułowania skargi kasacyjnej, a w szczególności jej uzasadnienia. Autor skargi kasacyjnej uzasadnienie dla podniesionych zarzutów naruszenia prawa procesowego jak i materialnego zamieścił w jednej wspólnej dlań wypowiedzi, w sposób naprzemienny i w żaden sposób nieusystematyzowany przedstawiając swoje uwagi, nierzadko bez powiązania ich jasno z zarzutami konkretnych norm prawa. Takim przykładem swobodnej retoryki jest pierwszy zarzut z uzasadnienia skargi kasacyjnej "ewidentnego błędu w ustalenia faktycznych", który miał polegać na niewłaściwym uznaniu, że skarżący nie miał prawa domagać się badaniu z krwi zamiast z powierza. Poza tym, że zarzutu tego nie powiązano z naruszeniem jakiegokolwiek przepisu prawa, to nie stanowi elementu ustaleń faktycznych wykładnia norm prawnych, które miałyby dawać skarżącemu prawo domagania się przeprowadzenia badań na obecność alkoholu z krwi. W ramach zarzutu uchybienia przez Sąd Wojewódzki prawu procesowemu, do którego należy odnieść się w pierwszej kolejności, skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia. Przypomnieć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi jakie powinno spełniać uzasadnienie i tylko pod takim względem może być rozpatrywany zarzut naruszenia tego przepisu przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., strona nie może kwestionować podstawy faktycznej przejętej przez Sąd Wojewódzki jako podstawę rozstrzygnięcia. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kwestionowanego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu I instancji wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny Sąd przyjął za podstawę orzekania. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, Sąd Wojewódzki wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Rozważania Sądu w zakresie przesłanek prawnych są wystarczające, aby w powiązaniu z innymi elementami uzasadnienia ustalić całość rozumowania Sądu. Sąd Wojewódzki wskazał przy tym jednoznacznie przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. przepis art. 151 p.p.s.a., którego naruszenia autor skargi kasacyjnej nie zarzucił, oraz konkretne, przywołane przepisy ustawy o Policji. Nadmiernie rozbudowane, w ocenie skarżącego kasacyjnie, przedstawienie stanu sprawy w proporcji do rozważań Sądu w żaden sposób nie jest wystarczające do uznania, iż mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odmienna zaś od oczekiwanej przez skarżącego wykładnia lub zastosowanie przez Sąd przepisu art. 61c ust. 9 pkt 1 ustawy o Policji, wadliwie wiązana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej z nieistniejącą normą "art. 141 ust. 4 p.p.s.a.", wykracza poza zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku (por. wyrok NSA z 12 listopada 2025 r. sygn. akt III OSK 741/23, z 27 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 448/22). Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów art. 25, art. 28, art. 61c ust. 8, art. 132 ust. 1-2 i art. 132a ustawy o Policji oraz art. 30 Kodeksu karnego i szeregu przepisów Konstytucji RP, bez szczegółowej argumentacji naruszenia każdego z nich. Przyjęta przez autora skargi kasacyjnej konstrukcja zarzutu naruszenia zestawienia szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć Sąd I instancji, bez wskazania konkretnie na czym polega naruszenie każdej z nich, jest nieprawidłowa (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotnym uchybieniem jest również wskazanie na naruszenie art. 25 ustawy o Policji bez sprecyzowania, która z szeregu norm w nim znajdujących się miałaby zostać naruszona przez Sąd I instancji. Przepis art. 25 ustawy o Policji składa się wielu ustępów (ponad dwudziestu), a znaczna część z nich posiada wiele dodatkowych punktów. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji. Naruszony przez sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie ma kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Przedstawiona przez skarżącego kasacyjnie argumentacja do pozostałych zarzutów naruszenia norm prawa materialnego i konstytucyjnego sprowadza się do stanowiska, że skarżący kasacyjnie miał prawo wyboru sposobu badania stanu psychofizycznego, a tym samym nie odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu. Art. 61c ust. 4 ustawy o Policji stanowi, że w celu weryfikacji istnienia przesłanek uzasadniających niedopuszczenie policjanta do służby kierownik jednostki organizacyjnej Policji wobec podległych policjantów lub osoba przez niego upoważniona, przełożony policjanta lub policjant służby spraw wewnętrznych, zwani dalej "zarządzającym badania", są uprawnieni do wydania polecenia poddania się przez policjanta badaniu na zawartość w organizmie alkoholu lub badaniu na obecność w organizmie innego podobnie działającego środka. Stosownie do przepisu art. 61c ust. 6 ww. ustawy, policjant ma obowiązek poddać się badaniu, o którym mowa w ust. 4, oraz umożliwić jego przeprowadzenie. Według postanowień art. 61c ust. 7 pkt 1 ustawy, badanie, o którym mowa w ust. 4, może obejmować odpowiednio przy badaniu na zawartość w organizmie alkoholu - badanie wydychanego powietrza lub badanie krwi. Przy tym w myśl art. 61c ust. 8 ustawy o Policji, badanie krwi, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, przeprowadza się, jeżeli: 1) policjant odmawia poddania się badaniu wydychanego powietrza; 2) policjant, pomimo przeprowadzenia badania wydychanego powietrza, żąda badania krwi; 3) stan policjanta, w szczególności wynikający ze spożycia alkoholu, choroby układu oddechowego lub innych przyczyn, uniemożliwia przeprowadzenie badania wydychanego powietrza; 4) wystąpił brak wskazania stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu spowodowany przekroczeniem zakresu pomiarowego urządzenia wykorzystywanego do pomiaru. Łączna analiza przytoczonych norm prowadzi do następujących wniosków. Po pierwsze, o tym czy policjant ma być poddany badaniu w celu weryfikacji istnienia przesłanek uzasadniających niedopuszczenie policjanta do służby decyduje funkcjonariusz "zarządzający badanie" wydając polecenie służbowe. Po drugie, policjant względem którego wydano polecenie poddania się badaniu ma obowiązek mu się poddać i umożliwić jego przeprowadzenie. Po trzecie, to nie policjant wybiera formę przeprowadzenia badania na zawartość alkoholu ale funkcjonariusz "zarządzający badanie". Do niego należy bowiem decyzja czy ma być to badanie wydychanego powietrza lub badanie krwi. Użycie spójnik "lub" w art. 61c ust. 7 pkt 1 oznacza alternatywę nierozłączną, czyli dopuszcza możliwość przeprowadzenia badania wydychanego powietrza, badanie krwi, a także obu tych badań, dając zarządzającemu badanie szerszy zakres możliwości. Po czwarte, obligatoryjne badania krwi, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, przeprowadza się, jeżeli wystąpi któraś z okoliczności wymienionych w art. 61c ust. 8, np. jeżeli policjant odmawia poddania się badaniu wydychanego powietrza (pkt 1). Zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, że w przypadku w którym policjant odmawia poddania się badaniu wydychanego powietrza powinien być on poddany badaniu krwi. Jednak przedmiotem sprawy nie była ocena dlaczego tak się nie stało. lecz zachowanie skarżącego, który odmówił wykonania polecenia służbowego poddaniu się badaniu wydychanego powietrza. Z przepisu art. 61c ust. 8 pkt 1 ustawy o Policji w żaden sposób nie wynika prawo policjanta do odmowy poddania się badaniu wydychanego powietrza. Badaniu takiemu policjant ma obowiązek się poddać wykonując polecenie służbowe osoby zarządzającej badanie, co wynika wprost z art. 61c ust. 6 ww. ustawy. Przepis art. 61c ust. 8 pkt 1 ustawy o Policji wskazuje na następstwa jakie winna nieść za sobą odmowa przez policjanta poddania się badaniu wydychanego powietrza. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, polecenie służbowe wydane mu w dniu 24 sierpnia 2023 r. przez podinspektora D.D. poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu miało swą podstawę prawną wynikająca jednoznacznie z cyt. wyżej art. 61c ust. 4 ustawy o Policji. Skarżący był wówczas w trakcie pełnienia domowego dyżuru dochodzeniowo-śledczego. Oznacza to niezasadność zarzutu skargi kasacyjnej, jakoby wydane skarżącemu polecenie służbowe nie znajdowało oparcia w przepisach prawa, a tym samym stanowiło naruszenie szeregu norm konstytucyjnych, w tym zasady praworządności. Z tego względu jako chybioną należy również uznać argumentację skargi, wedle której policjant nie musi wykonywać jakichkolwiek poleceń przełożonego, nie tylko stanowiących przestępstwo (art. 58 ust. 2 ustawy o Policji), ale przykładowo podanych przez skarżącego "wykonania pompek lub zatańczenia kankana". W rozpoznawanej sprawie postępowanie dyscyplinarne było prowadzone w związku z odmową wykonania polecenia służbowego poddania się badaniu, które wprost przewiduje przepis art. 61c ust. 6 ustawy o Policji i które to badanie stanowiło realizację ustawowo określonego obowiązku przełożonego weryfikacji możliwości pełnienia przez skarżącego służby (art. 61c ust. 1). Zarzuty skargi w których strona powołuje się na nieświadomość bezprawności skarżącego co do prawa odmowy wykonania polecenia służbowego, nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem sprawy nie była kwestia wykonania "jakiegokolwiek" polecenia służbowego, lecz polecenia znajdującego bezpośrednie i jednoznaczne oparcie w podstawowym akcie prawnym dla każdego funkcjonariusza policji, tj. w ustawie o Policji, określającej prawa i obowiązku policjanta. Przy tym przepisy mające zastosowanie w sprawie, tj. w szczególności postanowienia art. 61c i art. 58 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, są jasne, jednoznaczne i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Z tego względu powołanie się przez skarżącego kasacyjnie na przepis art. 30 Kodeksu karnego (nieświadomość bezprawności) było nieskuteczne. Niezasadny okazał się również zarzut odwołujący się do zasady równości wobec prawa wynikającej z art. 32 Konstytucji RP, a wskazujący na odmienne traktowanie skutku odmowy poddania się badaniu wydychanego powietrza na zawartość alkoholu przez kierujących pojazdami z konsekwencjami takiej odmowy poddania się badaniu przez funkcjonariuszy Policji. Autor skargi kasacyjnej nie dostrzega, że polecenie poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu zostało wydane nie związku z kierowaniem przez skarżącego pojazdem w ruchu drogowym ale w ramach sprawdzenia możliwości pełnienia przez niego służby, w ramach odrębnych przepisów prawa zagadnienie to regulujących. Ponadto, służba w Policji wiąże się ze szczególnymi uprawnieniami jak i ograniczeniami. Policja jest bowiem formacją mundurową, zorganizowaną w sposób hierarchiczny. Dla skutecznej realizacji stojących przed nią celów (istotnych z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa) koniecznym jest zapewnienie Policji efektywności działania. Jednym z elementów wpływających na tą sprawność jest zasada podporządkowania funkcjonariusza rozkazom i poleceniom służbowym przełożonych. Dyscyplina służbowa jest jednym z podstawowych warunków jednolitości oraz sprawności realizacji zadań Policji wynikających z obowiązujących uregulowań normatywnych. W tym kontekście niezwykle ważne jest przestrzeganie, określonych przepisami prawa zasad podejmowania decyzji i wydawania poleceń niezbędnych do wykonania zadań, stosowanie przyjętych w Policji sposobów i metod wykonywania zadań oraz zasad postępowania wynikających z hierarchiczności i starszeństwa stopni policyjnych (wyrok NSA z 1 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 2287/21). Skarżący odmawiając wykonania polecenia służbowego wykazał brak umiejętności ścisłego podporządkowania się przełożonemu. Jedną z podstawowych cech stosunku służbowego, w jakim pozostaje osoba pełniąca służbę w Policji jest dyspozycyjność i posłuszeństwo poleceniom służbowym oraz podleganie odpowiedzialności dyscyplinarnej. Funkcjonariusz Policji jest związany rozkazem i poleceniem przełożonego a ich wykonywanie jest zasadniczą powinnością każdego policjanta i to niezależnie od tego jak ocenia rozkazy i polecenia przełożonego, oraz czy się z nimi zgadza, czy też nie. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący kasacyjnie był jedynym policjantem, który w Komisariacie Policji w J. w nocy z 23 na 24 sierpnia 2023 r. odmówił wykonania polecenia poddania się badaniu powietrza na ewentualną zawartość alkoholu. Odmowa wykonania tego polecenia nie została przez skarżącego w żaden sposób uzasadniona. Wbrew sugestiom autora skargi kasacyjnej, skarżący nie oczekiwał poddania go badaniu na zawartość alkoholu z krwi. W podpisanym przez skarżącego protokole badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu zaznaczono, że skarżący nie żąda przeprowadzenia badania krwi (pkt 9). Odstąpienie od wyciągnięcia wobec skarżącego konsekwencji dyscyplinarnych byłoby deprawujące również względem innych funkcjonariuszy, którzy zastosowali się do tożsamych poleceń osoby zarządzającej przeprowadzenie badań, które to polecenia służbowe miały uzasadnienie w okolicznościach sprawy, tj. ujawnienia butelki po alkoholu w zajmowanym przez nich pomieszczeniu Komisariatu. Odmowa wykonania przez skarżącego kasacyjnie polecenia służbowego stanowiła naruszenie dyscypliny służbowej, o jakim mowa w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, co trafnie ocenił Sąd Wojewódzki w wyroku oddalającym skargę. Ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
31 października 2024
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Arkadiusz Windak /sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny