Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2516/25

III OSK 2516/25 - Wyrok NSA z 2026-05-07

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
7 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uczelni [...] w Warszawie w zakresie punktów 1, 2, 3 i 5 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2025 r. sygn. akt VII SAB/Wa 1318/25 w sprawie ze skargi A.A. na bezczynność Rektora Uczelni [...] w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.A. (dalej także jako: "skarżąca") na bezczynność Uczelni [...] (dalej także jako: "Uczelnia" lub "organ") w przedmiocie wniosku skarżącej o wydanie karty przebiegu studiów, w punkcie 1) wyroku z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 1318/25 stwierdził, że Rektor Uczelni dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej o wydanie karty przebiegu studiów, w punkcie 2) stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 3) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, w punkcie 4) oddalił skargę w pozostałej części, a w punkcie 5) zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Skarżąca zawarła w dniu 7 września 2020 r. z X. Szkołą [...] umowę o świadczenie usług edukacyjnych nr [...] na studiach jednolitych magisterskich na kierunku psychologia od roku akademickiego 2020/2021, trwających 10 semestrów. Wnioskiem z 29 października 2024 r., złożonym za pośrednictwem platformy ePUAP, skarżąca wystąpiła do Uczelni o wydanie karty przebiegu studiów. Wniosek ów został ponowiony w formie pisemnej w dniu 11 stycznia 2025 r. W dniu 11 stycznia 2025 r. skarżąca wniosła ponaglenie do załatwienia sprawy, na które nie udzielono odpowiedzi. Dopiero w dniu 4 lutego 2025 r. skarżąca otrzymała zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 30 kwietnia 2025 r. W piśmie z dnia 12 lutego 2025 r. skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o wydanie karty przebiegu studiów, wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o wydanie karty przebiegu studiów w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że Uczelnia dopuściła się bezczynności w sprawie oraz stwierdzenie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od Uczelni na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2 000 złotych oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2787) w zakresie, w jakim stanowi, że odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów, wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Odpisy lub wydruki wydaje się w zakresie, w jakim dotyczą wnioskodawcy; 2. art. 8 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; 3. art. 8 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie; 4. art. 12 k.p.a. w zakresie, w jakim organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 74 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uczelnia dokumentuje przebieg studiów. Natomiast zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów odpisy lub wydruki kart okresowych osiągnięć studenta lub innych dokumentów przewidzianych regulaminem studiów wydaje się na wniosek osoby, której te dokumenty dotyczą. Odpisy lub wydruki wydaje się w zakresie, w jakim dotyczą wnioskodawcy. Skarżąca podkreśliła, że przedmiot postępowania o wydanie karty przebiegu studiów jest wąski i nie obejmuje konieczności analizy czy weryfikacji przez Uczelnię uzyskanych wyników studenta, tj. ustalania praw lub obowiązków podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji Uczelni. Uczelnia może zatem zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jej dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez nią ustawowych kompetencji. Skarżąca wskazała, mając na uwadze normy ujęte w Kodeksie postępowania administracyjnego, że postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie karty przebiegu studiów może zakończyć się więc poprzez wydanie dokumentu dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana lub przez odmowę wydania tego dokumentu, np. gdy organ jest niewłaściwy, gdy nie dysponuje danymi, gdy wnioskodawca nie ma interesu, gdy organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści dokumentu, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o dokument. Zatem po złożeniu wniosku o wydanie karty przebiegu studiów jako de facto zaświadczenia strona powinna uzyskać zaświadczenie o żądanej treści albo postanowienie odmawiające wydania takowego bądź postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Skarżąca podkreśliła, że termin na wydanie karty przebiegu studiów lub jego odmowę, wobec braku odpowiednich uregulowań w Regulaminie studiów, określony jest w art. 217 § 3 k.p.a. i stanowi lex specialis w stosunku do terminów wskazanych w art. 35 § 3 k.p.a. Tak określony termin, zdaniem skarżącej, nakłada na organ, do którego został złożony wniosek, duży rygoryzm co do sprawności prowadzonego postępowania związanego z rozpatrzeniem żądania wydania dokumentu, albowiem podstawowym nakazem dla organu jest w tym przypadku działanie nieujawniające zbędnej zwłoki. Skarżąca wskazała, że organ nie wydał jej wnioskowanych dokumentów, nie wskazał, jaka jest rzeczywista przyczyna bezczynności Uczelni, a podejmowane przez niego działania mają charakter czynności pozornych, które to skutkują naruszeniem zasady praworządności oraz zasady prawdy obiektywnej. Ponadto skarżąca dodała, że działanie Uczelni doprowadziło do utraty zaufania skarżącej do tej jednostki realizującej swoje zadania publiczne w oparciu o zapisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Skarżąca podkreśliła, że czynność w postaci wydania karty przebiegu studiów jest czynnością jednostronną z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Skarżąca zaznaczyła również, że dla dokonania powyższej czynności ustawodawca przewidział szczególny, rygorystyczny termin. W odpowiedzi na skargę Uczelnia wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., albowiem skarga nie była poprzedzona ponagleniem, umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania karty przebiegu studiów w związku z wydaniem skarżącej żądanych dokumentów oraz oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Ponadto Uczelnia wniosła o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w odpowiedzi na skargę dokumentów. W uzasadnieniu Uczelnia podkreśliła, że wydanie karty przebiegu studiów wymagało posiadania bazy danych zawierającej rzetelne informacje o stanie faktycznym, z której dokument mógłby być wygenerowany. Natomiast w okolicznościach faktycznych sprawy istnieje duże ryzyko, że wydanie tego dokumentu bez uprzedniej weryfikacji informacji, które miałyby być w nim zawarte, mogłoby stanowić przestępstwo. Z przyczyn niezależnych Uczelnia nie mogła wydać skarżącej żądanego przez nią dokumentu w momencie złożenia wniosku, jednak wydano go skarżącej niezwłocznie, gdy stało się to możliwe, tj. po przeprowadzonej przez zarządcę przymusowej weryfikacji informacji i dokumentów dotyczących przebiegu kształcenia skarżącej. Uczelnia podkreśliła, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Regionalnej [...] w sprawie o sygn. akt 1001-109.DS.9.2022 z dnia 14 marca 2024 r. w Uczelni został ustanowiony zarząd przymusowy. Mając na uwadze poczynione w Uczelni ustalenia związane z brakami ocen studentów w systemie informatycznym Uczelni oraz z zaistniałymi nieprawidłowościami w dotychczasowej procedurze dyplomowania, w trosce o interesy studentów podjęto decyzję o czasowym wstrzymaniu wydawania przez organ dokumentów i następnie o weryfikacji ocen każdego studenta tak, aby uzyskany przez niego dokument nie był kwestionowany, odzwierciedlając faktyczny, rzeczywisty przebieg kształcenia odbyty przez daną osobę. Jednocześnie wyjaśnił, że wszelkie działania Władz Uczelni od dnia 14 marca 2024 r. zmierzały do szybkiego usprawnienia jej funkcjonowania w każdym obszarze, dla dobra całej społeczności akademickiej - co w znacznej mierze już nastąpiło. W świeżo wówczas wdrażanym systemie informatycznym wspierającym tok kształcenia brakowało kilkaset tysięcy ocen studentów. Dodatkowo w Uczelni nie było wówczas kluczowych dla jej funkcjonowania instytucji - w tym Senatu. Natomiast w okresie od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 26 września 2024 r. w organie był vacat na stanowisku Rektora - na funkcję tę Zarządzeniem założyciela z dnia 26 września 2024 r. powołana została aktualna Rektor X.X.. Jedną z pierwszych czynności nowej Rektor było wydanie zarządzenia z dnia 23 października 2024 r. o zarządzeniu wyborów do Senatu Uczelni, które odbyły się w dniach 21-22 listopada 2024 r., a pierwsze posiedzenie Senatu odbyło się już 2 grudnia 2024 r. Jednocześnie do połowy grudnia 2024 r. nad przywołanym powyżej procesem weryfikacyjnym od strony organizacyjnej i merytorycznej pełnię władzy i kontroli sprawował zarządca przymusowy i wyznaczone przez niego osoby. Od drugiej połowy grudnia 2024 r., w związku z przejęciem czynności związanych z weryfikacją ocen przez Rektora Uczelni, dokonano modyfikacji i usprawnień wielu procesów związanych z realizacją wniosków studentów o wydanie dokumentów. Rektor podkreśliła, że na konieczność podjętego działania weryfikacyjnego w zakresie wszystkich studentów wskazały organy ścigania. Uczelnia sukcesywnie wydaje studentom wnioskowane przez nich dokumenty, co jest zadaniem czasochłonnym zarówno z uwagi na konieczność przeprowadzenia opisanej powyżej weryfikacji, jak i problemów organizacyjno-technicznych związanych z faktem, iż znaczna część dokumentacji znajduje się w posiadaniu organów ścigania. Uczelnia nie bagatelizuje swoich zadań, wręcz przeciwnie - czyni starania, by studenci - w tym skarżąca - otrzymali niezbędne dokumenty w możliwie jak najszybszym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywołanym wyżej wyroku z 11 września 2025 r. w pierwszej kolejności wskazał, że przedmiotowa skarga była formalnie dopuszczalna, gdyż skarżąca 11 stycznia 2025 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. złożyła ponaglenie do Uczelni na bezczynność i domagała się wydania karty przebiegu studiów. Natomiast z wnioskiem do Uczelni o wydanie karty przebiegu studiów skarżąca wystąpiła dnia 29 października 2024 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach Działu VII k.p.a. Stosownie do art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie i wynika niezbicie z akt administracyjnych, że skarżąca formalnie wnioskiem z dnia 25 października 2024 r. wystąpiła do Uczelni o wydanie karty przebiegu studiów. Przez kilka tygodni Uczelnia nie udzieliła jej żadnej informacji w sprawie, zamieszczając jedynie ogólne komunikaty na swojej stronie internetowej. W świetle przywołanego wyżej art. 217 § 3 k.p.a. - załatwienie tej sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu 7 dni od dnia wszczęcia postępowania. Tylko w tym terminie organ mógł też skutecznie "przedłużyć" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. Skoro zaś, jak sam przyznaje, uczynił to dopiero pismem z 1 lutego 2025 r., to czynność ta nie może chronić organu od zarzutu bezczynności w niniejszej sprawie. W konsekwencji nie można przyjąć, aby organ skutecznie przedłużył termin wydania wnioskowanego zaświadczenia. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub jeżeli nie, to czy z określonych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ w odniesieniu do karty przebiegu studiów dopuścił się bezczynności (pkt 1 sentencji wyroku), jednakże przyjął, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). W realiach badanej sprawy zwłoka organu w załatwieniu sprawy nie miała charakteru kwalifikowanego. Sąd uwzględnił, że po znanym powszechnie fakcie aresztowania Rektora [...], ustanowiony przez prokuratora zarządca, a następnie nowe władze Uczelni zmuszone zostały do wnikliwego sprawdzenia prawidłowości danych ujawnionych w prowadzonych na Uczelni rejestrach dotyczących osiągnięć studentów, co niewątpliwie miało wpływ na terminowe wydawanie dyplomów i realizowanie wniosków studentów o wydanie karty przebiegu studiów. Przed wystawieniem żądanych dokumentów konieczne było bowiem uprzednie weryfikowanie przebiegu studiów i efektów uczenia. Z odpowiedzi na skargę wynikało, że ponad 17.000 studentów złożyło wnioski o wydanie zaświadczeń lub dyplomów. W sprawie tej bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie organu do wydania w określonym terminie aktu (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), skoro organ załatwił już sprawę, wydając skarżącej kartę przebiegu studiów. Tym samym postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało umorzyć w części dotyczącej zobowiązania Uczelni do załatwienia sprawy (pkt 3 sentencji wyroku). Sąd oddalił skargę w zakresie zasądzenia sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę to, że w kontrolowanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego i była skutkiem działalności aresztowanego Rektora [...], któremu przedstawiono szereg zarzutów związanych m.in. z podrabianiem dokumentów dotyczących przebiegu studiów w postaci kart okresowych osiągnięć studenta. Ponadto w orzecznictwie wyraża się pogląd, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji niekwalifikowany charakter stwierdzonej bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania skarżącej sumy pieniężnej. O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Uczelnia, zaskarżając ten wyrok w części, tj. w zakresie punktu 1, 2, 3 i 5 orzeczenia oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi poprzez oddalenie skargi skarżącej w całości (art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także oświadczając, że zrzeka się rozprawy, zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie "art. 37 § pkt 1 k.p.a." w związku z art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności: 1) która to ocena nastąpiła bez uwzględnienia szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, a także bez uwzględnienia ilości wniosków (liczonych w tysiącach) spływających do Uczelni w przedmiocie wydania dokumentów – kart przebiegu studiów lub dyplomów, które każdorazowo muszą zostać przed ich wydaniem zweryfikowane od strony prawdziwości i rzetelności ujawnionych danych; 2) bez uwzględnienia szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię; 3) bez uwzględnienia szeregu działań naprawczych podjętych przez Uczelnię w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia; 4) a nadto bez uwzględnienia faktu usprawnienia przez Panią Rektor procesu weryfikacyjnego po odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 roku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że całokształt szczególnych okoliczności faktycznych i prawnych istniejących po stronie Uczelni, w szczególności bezprecedensowa w historii szkolnictwa wyższego sytuacja związana z ustanowieniem zarządu przymusowego w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego nad Uczelnią, będąca konsekwencją czynności podjętych przez organy ścigania, skutkująca koniecznością przeprowadzenia weryfikacji ocen i zaliczeń po stronie studentów przed wydaniem kart przebiegu studiów lub zaświadczeń o przebiegu studiów (czy dopuszczeniem do egzaminów dyplomowych lub wydaniem dyplomów), a także skutkująca niemożnością korzystania przez Rektora Uczelni z pełni swoich ustawowych kompetencji, doprowadziła do przekroczenia 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak w ocenie strony skarżącej kasacyjnie nie można kwalifikować go jako bezczynności, albowiem Uczelnia dopełniła aktów staranności, by dokument ten skarżącej (i pozostałym studentom) wydać w najkrótszym możliwym terminie, a opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu – konieczności przeprowadzenia weryfikacji oraz niemożności sprawowania w pełni zarządu i reprezentacji Uczelni przez Rektora (którego późniejsze działania m.in. przyspieszyły proces weryfikacji). Strona skarżąca kasacyjnie wymieniła szereg okoliczności faktycznych i prawnych stojących jej zdaniem za przekroczeniem terminu oraz na działania naprawcze w ramach struktur Uczelni. Wśród nich wskazała m.in. na to, że obecna Rektor Uczelni powołana została w dniu 26 września 2024 r., jednak pełnię swoich kompetencji mogła uzyskać dopiero z dniem uchylenia zarządu przymusowego, albowiem zarządca przymusowy do dnia 12 lutego 2025 r. uzurpował sobie istnienie swoich wyłącznych kompetencji w bardzo szerokim zakresie co do zarządzania i reprezentowania Uczelni, z pominięciem Rektora. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała jednak, że jeszcze w okresie przed uchyleniem zarządu przymusowego, a po powołaniu Rektora na stanowisko, zapadły istotne dla funkcjonowania Uczelni decyzje, m.in. wydanie zarządzenia o ogłoszeniu terminu zgłaszania kandydatów do Senatu Uczelni oraz terminie wyborów do Senatu, a po ogłoszeniu wyników wyborów do Senatu, zwołanie pierwszego, a następnie czterech kolejnych posiedzeń Senatu. Z kolei w dniu 18 grudnia 2024 r. w wyniku kontroli prowadzonej przez Ministra Nauki jako uprawnionego organu nadzoru nad Uczelnią, nastąpiło przyznanie, że w zakresie legalności organów uczelnia działała i działa legalnie. Od września 2024 roku Rektor podjęła szereg istotnych decyzji w zakresie powołania kadry oraz w sprawie organizacji struktur akademickich, ze szczególną rolą powołanej Komisji ds. Nadzoru i Uczelnianej Komisji ds. Jakości Kształcenia. Ponadto strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że od dnia 16 grudnia 2024 r. (data przejścia procesu weryfikacji pod Rektora) do dnia dzisiejszego w Uczelni odbyło się blisko 1100 obron, Uczelnia wydała blisko 1000 dyplomów (kolejne – po obronach – są w przygotowaniu). Uczelnia wydała również 2859 dokumentów związanych z przebiegiem studiów, a zatem tyle już zaświadczeń i kart przebiegu studiów trafiło do rąk studentów. Strona skarżąca kasacyjnie przywołała również przebieg procedury zatwierdzenia nowego wzoru dyplomu w związku ze zmianą nazwy Uczelni, który został zatwierdzony w dniu 2 grudnia 2024 r. Finalnie blankiet dyplomu Uczelni został zaakceptowany i dopuszczony do obrotu prawnego w dniu 4 lutego 2025 r., o czym Komisja do spraw dokumentów publicznych MSWiA poinformowała Uczelnię, która to niezwłocznie po uzyskaniu akceptacji prawnej blankietu dokumentu dyplomu przystąpiła do ich wydania. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała także, że w Uczelni wydano szereg aktów wewnętrznych, których celem jest zapewnienie legalności i usprawnienie kształcenia w ramach Uczelni i wymieniła ich przykłady. Ponadto wskazała, że mając na względzie wolę zapewnienia kształcenia w pełni zgodnego z przepisami prawa w uczelni został wdrożony Wewnętrzny System Zapewniania Jakości Kształcenia z pakietem zarządzeń odnoszących się do całego procesu kształcenia prowadzonego w Uczelni. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że dokonuje aktów najwyższej staranności, by jej działalność miała charakter zgodny z prawem, a jakość kształcenia była na najwyższym poziomie, czego wyrazem jest przeprowadzenie szeregu działań naprawczych. W kwestii wydania wnioskowanych tak przez skarżącą, jak i przez innych studentów kart przebiegu studiów strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że po ustanowieniu zarządu przymusowego w Uczelni, mając na uwadze poczynione ustalenia związane z brakiem ocen studentów w systemie informatycznym Uczelni oraz z zaistniałymi nieprawidłowościami w dotychczasowej procedurze dyplomowania, w trosce o interesy studentów podjęto decyzję o czasowym wstrzymaniu wydawania przez Uczelnię dokumentów i następnie o weryfikacji ocen każdego studenta tak, aby uzyskany przez niego dokument nie był kwestionowany i odzwierciedlał faktyczny, rzeczywisty przebieg kształcenia odbyty przez daną osobę. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że na konieczność podjętego działania weryfikacyjnego w zakresie wszystkich studentów wskazały organy ścigania m.in. w odpowiedzi udzielonej Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że efektem podjętych działań naprawczych i usprawnień jest zrealizowanie przez Uczelnię niemal 3000 wniosków o wydanie kart przebiegu studiów lub zaświadczeń o przebiegu studiów. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Badając ważność prowadzonego w sprawie postępowania wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 20 listopada 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.) określają zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki w zakresie dotyczącym uczelni publicznych i niepublicznych. W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślić należy, że nie można zatem uznać, że stosunek prawny łączący niepubliczną uczelnię ze studentem posiada jedynie charakter cywilnoprawny, a zatem w zasadzie wyłączona jest możliwość administracyjnoprawnego nadzoru nad tego typu placówką. Kwestie prawidłowości wykonania zobowiązań wynikających z umów cywilnoprawnych nie mają wpływu na gwarancje związane z wykonywaniem przez szkoły prywatne zadań publicznych. Z tego względu wskazać należy, że w sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie jeden zarzut naruszenia przepisów postępowania, na podstawie którego zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie "art. 37 § pkt 1" (w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sprecyzowano, że chodzi o art. 37 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) w związku z art. 217 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi oraz uznanie, iż organ dopuścił się bezczynności: 1) która to ocena nastąpiła bez uwzględnienia szczególnej sytuacji faktycznej i prawnej Uczelni związanej z ustanowieniem zarządu przymusowego, co skutkowało m.in. odebraniem rektorowi przeważającej części uprawnień ustawowych, a także bez uwzględnienia ilości wniosków (liczonych w tysiącach) spływających do Uczelni w przedmiocie wydania dokumentów – kart przebiegu studiów lub dyplomów, które każdorazowo muszą zostać przed ich wydaniem zweryfikowane od strony prawdziwości i rzetelności ujawnionych danych; 2) bez uwzględnienia szczególnej kwestii, jaką jest konieczność przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów (w tym kart przebiegu studiów i dyplomów), co było zgodne z zaleceniami organów ścigania, względami legalności i rzetelności działań podejmowanych przez Uczelnię; 3) bez uwzględnienia szeregu działań naprawczych podjętych przez Uczelnię w ramach jej struktur nakierowanych na legalność i jakość kształcenia; 4) a nadto bez uwzględnienia faktu usprawnienia przez Panią Rektor procesu weryfikacyjnego po odzyskaniu pełni kompetencji w lutym 2025 r.". Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim przechodząc do analizy zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej, podobnie zresztą jak np. art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 147 czy też art. 151 p.p.s.a., ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 czy pkt 3 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Strona skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. z art. 37 § 1 pkt 1 w związku z art. 217 § 3 k.p.a. W związku z powyższym podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stosował przepisów k.p.a., lecz jedynie oceniał prawidłowość ich zastosowania przez Uczelnię, co oznacza, że nie mógłby ich naruszyć podczas orzekania, co już świadczy o wadliwej konstrukcji omawianego zarzutu i tym samym o jego nieskuteczności. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że niezrozumiała jest próba wytknięcia przez stronę skarżącą kasacyjnie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nieuwzględnienia przy ocenie pozostawania przez Uczelnię w bezczynności wskazywanych przez nią okoliczności faktycznych dotyczących jej szczególnej sytuacji w związku z ustanowieniem zarządu przymusowego, konieczności przeprowadzenia weryfikacji wydawanych dokumentów, szeregu podjętych przez nią działań naprawczych, a także usprawnienia przez Rektora procesu weryfikacyjnego, na podstawie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 217 § 3 k.p.a. Art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy prawa strony do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Zgodnie zaś z art. 217 § 3 k.p.a. zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje zaś na podstawie omawianego zarzutu konieczności wniesienia ponaglenia w niniejszej sprawie, czy też oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji sprawy w tym zakresie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest także fakt niedochowania przez Uczelnię terminu wskazanego w art. 217 § 3 k.p.a. Zarzut nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazywanych przez Uczelnię okoliczności towarzyszących prowadzeniu w niej działań naprawczych nie mógł zatem być skutecznie podnoszony jako zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 pkt 1 i art. 217 § 3 k.p.a. W związku z treścią omawianego zarzutu dodać także należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając niniejszą sprawę uwzględnił wskazywane przez nią okoliczności faktyczne, co znajduje odzwierciedlenie w uznaniu przez Sąd pierwszej instancji braku rażącego charakteru stwierdzonej w sprawie bezczynności. Sąd pierwszej instancji wskazał wprost, że rozpoznając niniejszą sprawę uwzględnił argumenty Uczelni dotyczące aresztowania Rektora [...], zmianę formy organizacyjnej Uczelni, zmiany kadrowe związane z wszczęciem postępowania karnego, ustanowienie zarządu przymusowego, konieczność przeprowadzenia długotrwałego i skomplikowanego postępowania wyjaśniającego oraz weryfikacji danych przed wydaniem studentom dokumentów. Nie można zatem zgodzić się ze stroną skarżącą kasacyjnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął problemy organizacyjne wskazywane przez Uczelnię w toku postepowania sądowego. Słusznie jednak Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie mogą one usprawiedliwić trwającej ponad 6 miesięcy bezczynności Uczelni w przedmiocie wydania skarżącej karty przebiegu studiów. Skoro podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut okazał się nieskuteczny, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 grudnia 2025
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów 658
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny