III OSK 2506/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 163/23 w sprawie ze skargi Adama Łaskawskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 grudnia 2022 r. nr SKO.PW/4171/93/2022 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz A.Ł. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2023r., sygn. akt II SA/Kr 163/23, oddalił skargę A.Ł. (dalej jako skarżący lub skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium lub SKO) z dnia 12 grudnia 2022 r., znak SKO.PW/4171/93/2022, w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji skarżący zawnioskował o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...] obręb [...] przez skierowanie rur odpływowych z budynków znajdujących się na działce do rowu przy drodze gminnej oraz wprost na sąsiednią nieruchomość, co wywołuje szkodliwy wpływ na położone niżej działki nr [...] (stanowiącej własność skarżącego) i nr [...] w postaci notorycznego ich podtapiania. Wójt Gminy [...] (dalej jako Wójt lub organ pierwszej instancji) decyzją z dnia 22 września 2022 r., znak OŚ.604.2.16.2021, odmówił nałożenia obowiązków na właściciela działki sąsiedniej. Organ pierwszej instancji przytoczył ustalenia opinii biegłego, z której wynika, że właściciel działki sąsiedniej zadbał o to, aby wody deszczowe i gruntowe miały możliwość spływu w kierunkach wymuszonych morfologią terenu i siłami grawitacji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r. Kolegium w uzasadnieniu powołało się na ustalenia wizji lokalnej i opinii biegłego. Wskazano, że skarżący nie podał żadnych dat zalania pola, nie określono strat w areale upraw, nie przedstawiono dokumentacji zdjęciowej, która potwierdziłyby proces zlewania się wód opadowych czy roztopowych z działki sąsiedniej na działkę skarżącego. Nie przedstawiono także świadków, którzy mogliby potwierdzić, że do takiego zalewania dochodziło od lipca 2021 r., kiedy to rozpoczęły się prace budowlane na działce sąsiedniej. W wykonanych odwiertach hydrogeologicznych nie stwierdzono zalegania wód gruntowych i sączeń. W ocenie biegłego z wykonanej mapy oraz porównania kierunków spływu wód powierzchniowych wynika, że nie doszło do zmian współczesnych kierunków spływu tych wód z tymi wyznaczonymi archiwalnie. Zdaniem Kolegium twierdzenia biegłego są logicznie umotywowane, stanowcze i konsekwentne. Kierunek spływu wód jest wymuszany ukształtowaniem terenu, a wody z przedmiotowych działek ciążą i od zawsze ciążyły do cieku o nazwie "Dopływ z [...]". Organ odwoławczy podkreślił także, że nie dyskwalifikuje prawidłowości rozstrzygnięcia fakt, że przed terminem pierwszych oględzin pracownik organu dokonał wstępnej oceny sytuacji na nieruchomości, bowiem istotne w sprawie jest to, że wyznaczone zostały oględziny, o których strona została prawidłowo zawiadomiona. Z decyzją organu odwoławczego nie zgodził się skarżący, natomiast Sąd Wojewódzki wymienionym powyżej wyrokiem oddalił skargę uznając ją za bezzasadną. Jak wskazano postępowanie administracyjne może być prowadzone na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566; dalej jako u.P.w.), który był materialnoprawną podstawą do orzekania w kontrolowanym postępowaniu, tylko wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki z tego przepisu, tj. gdy doszło do zmiany stanu wód i gdy zmiana ta spowodowała szkody na gruntach sąsiednich. Brak którejkolwiek z tych przesłanek czyni zbędnym dokonywanie wyboru możliwych kierunków rozstrzygania o nałożeniu na właściciela obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wydania mu nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Dalej wyjaśniono, że zastosowanie art. 234 ust. 3 u.P.w. uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Ustalenie tego związku wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu. W postępowaniu takim koniecznym jest zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Dalej Sąd pierwszej instancji podniósł, że w postępowaniu został przeprowadzony dowód z opinii biegłego w osobie uprawnionego hydrogeologa. Sąd Wojewódzki zaznaczył przy tym, że wniosek inicjujący postępowanie dotyczył działki nr [...] własności M.K., która miała szkodliwie oddziaływać na działki nr [...] i nr [...]. Działka nr [...] przedziela działki nr [...] i nr [...], lecz jej właściciel nie zgłaszał żadnych szkód oraz nie brał czynnie udziału w postępowaniu. Odnośnie ustaleń biegłego dotyczących działki nr [...], będącej własnością skarżącego, wskazano, że: 1) naturalny kierunek spływu wód opadowych pokazuje mapa i wynika z niej, że wody opadowe z działki nr [...] płyną w kierunku działki nr [...], a nadto wody ciążą w kierunku cieku wodnego, czynnego okresowo na skutek pojawienia się wód opadowych, którego początek zaznaczono w zagłębieniu terenu przy granicy z działką nr [...]; 2) na terenie objętym sprawą najczęściej występują opady nawalne, pomiędzy którymi występują dłuższe okresy suche. W tym stanie rzeczy nadmiar wody gromadzi się w lokalnych zagłębieniach terenu, po czym odpływa grawitacyjnie zgodnie ze spadkiem terenu. Na badanym obszarze, który cechuje się znacznymi opadami i dużym spływem po mało przepuszczalnych utworach fliszowych, wody ciążą do wskazanego "Dopływu z [...]", odprowadzającego wody opadowo-śnieżne; 3) wzdłuż drogi gminnej i działki nr [...] znajduje się rów przydrożny, do którego spływa woda z korony drogi, a który leży na terenie działki nr [...]. Otwory w ogrodzeniu były zawsze, co potwierdza fragment nieprzebudowanego starego ogrodzenia. Przebudowany został natomiast północno-zachodni narożnik ogrodzenia działki nr [...]. Otwory te pełniły rolę "śluzy" dla przepływu wód opadowych, zgodnie z kierunkiem spływu. Przy przebudowie ogrodzenia właściciel zadbał o to, aby wody deszczowe i gruntowe nie niszczyły ogrodzenia, ale miały możliwość spływu zgodnie z grawitacją. Otwory zapewniają stabilność ogrodzenia posadowionego na kierunku spływu wód powierzchniowych. Ponadto wskazywane przez skarżącego na zdjęciach kółeczka obrazują miejsca w ogrodzeniu, gdzie zastosowano wyloty rurek drenarskich do ewentualnego odprowadzenia nadmiaru wody opadowej, co ma przeciwdziałać rozmywaniu skarpy np. w czasie deszczu nawalnego; 4) wspomniana przebudowa północno-zachodniego narożnika działki nr [...] nie spowodowała zwiększenia spływu wód opadowych ze względu na: a) posadowienie ogrodzenia na cokole betonowym; b) porastanie narożnika dorosłymi drzewami iglastymi i tym samym występowanie bioretencji; c) zastosowanie kory jako podłoża chłonnego i spowalniającego ewentualny spływ wód; Gdyby spływ wód nastąpił, to kierunek spływu odpowiadać będzie temu sprzed przebudowy ogrodzenia. Aktualnie ogrodzenie przesunięto o ok. 1,5 m w głąb posesji; 5) na działce nr [...] nie zmieniono zagospodarowania, tj. liczby budynków oraz areału biologicznie czynnego. Na posesji wykonany jest drenaż oraz drenaż opaskowy wokół budynku. Wody z połaci dachowych odprowadzane są na teren własny, zarówno z budynku mieszkalnego, jak i gospodarczego, co potwierdziły eksperymenty wlewania wody do rynien; 6) brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o wystąpieniu szkód na działce nr [...]; nie podano żadnych dat zalania pola, nie przedstawiono dokumentacji zdjęciowej strat w uprawach oraz dokumentacji zdjęciowej dotyczącej zalewania działki wodami z działki nr [...], zwłaszcza po lipcu 2001, kiedy to rozpoczęto prace budowlane co do ogrodzenia. Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, iż w efekcie powyższego biegły stwierdził, że właściciel działki nr [...] nie zmienił kierunku i natężenia odpływu wody opadowej i roztopowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w szczególności dla działki nr [...], zaś w oparciu o tę opinię organy odmówiły nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W ocenie Sądu pierwszej instancji opinia jest wyczerpująca, szczegółowa i odpowiada na wszelkie wątpliwości. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że biegły nie przeprowadził badań co do zainstalowania rur odpływowych podłączonych do orynnowania dachów na działce nr [...], wskazano, iż nie bardzo wiadomo, jakie konkretnie badania i z użyciem jakiego sprzętu zdaniem skarżącego miałby przeprowadzić biegły. Zaznaczono jednakże, iż biegły przeprowadzał eksperymenty wlewania wody do rynien celem ustalenia, gdzie pokaże się woda i dotyczyło to zarówno budynku mieszkalnego, jak i budynku gospodarczego. Eksperymenty te jednoznacznie zaprzeczyły tezie skarżącego, że woda z rynien odprowadzana jest na teren inny niż własny. Podniesiono przy tym, że eksperyment był przeprowadzany w obecności przedstawicieli Urzędu Gminy, a przedstawiciel skarżącego odmówił wejścia na posesję. Odnośnie rurek drenarskich w północnym ogrodzeniu wskazano, że służą one odprowadzaniu nadmiaru wody z terenu ogrodzenia a nie z połaci dachowych. W protokole oględzin z udziałem biegłego zaznaczone jest stanowisko przedstawiciela skarżącego o odsłonięcie rur skierowanych w stronę rowu przydrożnego, jednakże nie żądano wówczas projektów technicznych co do drenażu. Sąd Wojewódzki podkreślił, że biegły poczynił ustalenia na podstawie swego doświadczenia i obserwacji w terenie, w sytuacji gdy istotniejszy od projektów technicznych jest przebieg odwodnienia w terenie. Zwrócono również uwagę, że w zakresie prawidłowości wykonanego odwodnienia czy zgodności ze sztuką budowlaną właściwym do oceny tych kwestii jest organ nadzoru budowlanego. W dalszej części uzasadnienia podkreślono w aspekcie szkody, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 u.P.w., gdyż konieczne jest ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Sąd Wojewódzki zauważył, że materiał zgromadzony w sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wskazuje na występowanie szkodliwych oddziaływań związanych z przebudową ogrodzenia. W trakcie postępowania skarżący nie przedłożył bowiem materiału, z którego wynikałoby, że doznał szkody. Tuż przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji pojawiły się zdjęcia pokazujące mokrą glebę (ewidentnie po opadzie). Jednak część zdjęć zorientowana przestrzennie wskazuje działkę nr [...] (sąsiednia do działki nr [...]), której właściciel nie zgłaszał szkody. Sąd Wojewódzki podniósł w tym zakresie, iż można jedynie domyślać się, że zdjęcia obrazują działkę nr 579. Jednakże zgodnie z opinią biegłego, po deszczach nawalnych może pojawić się zjawisko zastoin wody na słabo przepuszczalnym podłożu, która grawitacyjnie odpłynie. Natomiast z mapy przedstawiającej kierunek spływu wód wiadomo, że odpływ był i jest od działki nr [...] w kierunku działki nr [...]. Tak więc czasowe zaleganie wody na działce nr [...] po większym opadzie jest zjawiskiem naturalnym. Woda opadowa zawsze będzie na ten teren opadać, ponieważ będzie spływała zadbanym rowem na działce nr [...] i będzie się starała przepływać zaniedbanymi rowami na działkach nr [...] i nr [...]. Odnośnie zarzutów skargi, że nie chodzi o wodę opadową spływającą w sposób naturalny, ale o tę "nadmiarową", Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że biegły wykluczył istnienie wody "nadmiarowej", czyli tej mającej być zdaniem skarżącego przekierowaną przez właściciela działki nr [...]. Woda naturalnie spływa wzdłuż ogrodzenia, zaś wobec posadzenia drzew i rozsypania na podłożu kory z samego północno-zachodniego ogrodzenia w zasadzie może spłynąć tylko wyjątkowo. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego brak jest też podstaw, aby twierdzić, że woda z dachów jest odprowadzana poza ogrodzenie, a to z uwagi choćby na rozległy teren, na który spływa. Słowem, brak jest podstaw by twierdzić, że nastąpiła ingerencja w naturalny spływ wód powodująca szkody na działce nr [...]. Sąd pierwszej instancji dalej wskazał, że w sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk co do zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego winna być dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym - w razie przesądzenia tego związku - rodzaj koniecznych do wykonania czynności zapobiegających szkodom. Jak jednak zaznaczono w wypadku niniejszej sprawy opinia biegłego takiego związku nie wykazała. Sąd Wojewódzki podkreślił także, że nie można przy tym domagać się przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego tylko dlatego, że w subiektywnym przekonaniu strony biegły jest jej nieprzychylny. Biegły oświadczył, że w miejscowości [...] był pierwszy raz w życiu, nie zna nikogo zamieszkującego tę miejscowość i brak podstaw do zarzucania mu braku obiektywizmu. Zaznaczono przy tym, że w trakcie postępowania skarżący składał zarzuty do opinii i biegły dwukrotnie odniósł się do nich, przez co organy miały możliwość prawidłowej oceny opinii. Z wyrokiem Sądu pierwszej instancji nie zgodził się skarżący, który w wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) w zw. z art. 234 ust. 3 u.P.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zainstalowanie rur odpływowych z orynnowania budynków na działce nr [...] skierowanych do rowu przy drodze gminnej oraz wprost na sąsiednią nieruchomość podczas przebudowy ogrodzenia nie wpłynęło na zmianę kierunku ani natężenia wód opadowych, pomimo przedłożenia przez skarżącego licznych dowodów w szczególności w postaci dokumentacji fotograficznej, nagrań wideo oraz dokumentów jednoznacznie wskazujących, że właściciel działki nr [...] (...) zmienił stan wód na gruncie ze szkodą dla działek nr [...] i nr [...] (...), a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, iż brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu w sprawie; II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w rezultacie stwierdzenie, że w ocenie Sądu opinia biegłego jest wyczerpująca, szczegółowa, odpowiada na wszelkie wątpliwości oraz w konsekwencji oddalenie skargi, w przypadku gdy opinia biegłego stanowi wyłącznie dowód w sprawie, który winien być oceniany na równi z innymi dowodami, a także nie może być przyjmowany bezkrytycznie, natomiast trafność przedstawionych w opinii wniosków powinna być przedmiotem szczegółowej weryfikacji i konfrontacji z pozostałymi dowodami w szczególności zważywszy, że skarżący przedstawił szereg dowodów w tym również wyczerpujące zastrzeżenia do opinii biegłego, które przemawiają za przyjęciem konstatacji, że właściciel działki nr [...] dopuścił się naruszenia stosunków wodnych przez skierowanie rur odpływowych z budynków znajdujących się na działce do rowu przy drodze gminnej oraz wprost na sąsiednią nieruchomość, co wywołuje szkodliwy wpływ na położoną niżej działkę nr [...] stanowiącą własność skarżącego, a także działkę nr [...] poprzez ich notoryczne zalewanie w czasie opadów deszczu; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a., art. 134 § 1 u.p.p.s.a., art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez błędne przeprowadzenie przez Sąd Wojewódzki kontroli sądowoadministracyjnej, a w konsekwencji oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, polegającego na dokonaniu przez organy dowolnej oceny materiału dowodowego z pominięciem dowodów przedstawianych przez skarżącego, która to ocena doprowadziła do błędnie ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz przyjęcia, że właściciel działki nr [...] nie zmienił kierunku i natężenia odpływu wody opadowej roztopowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w szczególności dla działki nr [...]; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a., art. 134 § 1 u.p.p.s.a., art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przeprowadzenie przez Sąd Wojewódzki kontroli sądowoadministracyjnej, a w konsekwencji oddalenie skargi z powodu niedostrzeżenia uchybień organów, polegających na braku wyczerpującego rozpoznania zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, wskutek: - zignorowania i przemilczenia bez jakiegokolwiek uzasadnienia, przedłożonej przez skarżącego dokumentacji zdjęciowej i nagrań wideo obrazujących przebieg prac wykonanych przez właściciela działki nr [...] polegających na zainstalowaniu rur odpływowych skierowanych do rowu przy drodze gminnej oraz bezpośrednio na sąsiednią nieruchomość, które po wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, zostały "zakamuflowane" przez właściciela działki nr [...] za pomocą agrowłókniny nasypów z kruszywa i kamieni, - pominięcia i zbagatelizowania w szczególności nagrań wideo i dokumentacji fotograficznej, które przedstawił skarżący w toku niniejszego postępowania, a z których jednoznacznie wynika, że podczas opadów deszczu z "zakamuflowanych" (m.in. za pomocą kruszywa i kamieni) rur odpływowych skierowanych przez właściciela działki nr [...] do rowu, wydobywają się ogromne ilości wody, które następnie spływają rwącym nurtem na sąsiednie działki nr [...] i nr [...] powodując znaczne szkody, - nie uwzględnienia dokumentacji fotograficznej, nagrań wideo oraz pism przedstawionych przez skarżącego, a w szczególności pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23 lipca 2021 r., a także z dnia 11 lipca 2022 r., z których wynika, że na działkach nr [...] i nr [...] nie występują cieki naturalne ani rowy melioracyjne, co w oczywisty sposób stanowi o tym, że woda odprowadzana do rowu za pomocą "zakamuflowanych" rur odpływowych przez właściciela działki nr [...] spływa na sąsiednie działki nr [...] i nr [...] powodując szkody, - nie uwzględnienia dokumentacji fotograficznej oraz nagrań wideo przedstawiających szkody na działkach nr [...] i nr [...] w postaci zniszczonych zasiewów i zalewisk, które powstały na skutek odprowadzania wód opadowych przez właściciela działki nr [...] z dużych połaci dachowych do rowu i na sąsiednie działki nr [...] i nr [...], - braku zobowiązania właściciela działki nr [...] (...) przez organy, które prowadziły postępowanie w niniejszej sprawie do przestawienia projektów technicznych, co do drenażu oraz sposobu rozprowadzenia wód opadowych, - nie przeprowadzenia oględzin nieruchomości podczas opadów deszczu, d) art. 151 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi skarżącego pomimo naruszenia przez organy w toku postępowania administracyjnego wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a więc nieuwzględnienie naruszeń, których dopuścił się organ w toku postępowania administracyjnego i zarzutów skarżącego dotyczących tychże naruszeń, a podnoszonych ówcześnie w środkach odwoławczych przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. W piśmie z dnia 13 maja 2026 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów: 1. decyzji administracyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w J. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia 3 kwietnia 2025 r.. znak: RT.ZUZ.4217.5.2025.NC; 2. decyzji administracyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia 6 października 2025 r., znak R.RUZ.4219.8.2025.PK; 3. pisma Dyrektora Zarządu Zlewni w J. z dnia 9 kwietnia 2026 r.; 4. pisma skarżącego z dnia 9 kwietnia 2026 r, wraz z załączaną dokumentacją fotograficzną z dnia 9 kwietnia 2026 r. oraz potwierdzenia nadania przesyłki do Dyrektora Zarządu Zlewni w J. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi, dochodząc do przekonania, że są one w części usprawiedliwione, przeto skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a.), 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.). Skarżący kasacyjnie powołał się na obie podstawy kasacyjne, skutkiem czego w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, można przejść do oceny poprawności zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Odnośnie zarzutów naruszenia prawa procesowego należy wskazać, że zasadniczo skoncentrowane są one wokół próby wykazania wadliwości oraz niekompletności sporządzonej w sprawie ekspertyzy (opinii biegłego), a nadto nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, z którą powiązana miałaby być wadliwa ocena zgromadzonego materiału. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te w zasadniczej mierze okazały się uzasadnione. W tym miejscu należy poczynić jeszcze kilka uwag o charakterze ogólnym. W niniejszej sprawie zakres postępowania oraz ustaleń faktycznych organów w przedmiotowej sprawie był wyznaczony przesłankami wynikającymi z art. 234 ust. 3 u.P.w. Wyjaśnić zatem należy, że postępowanie prowadzone w trybie powyższego przepisu u.P.w. ma na celu restytucję poprzedniego stanu wody na gruncie, jeżeli w następstwie działań danego podmiotu na swojej działce, stan wody na tej działce uległ zmianie w sposób powodujący szkody na działce sąsiedniej. W konsekwencji niezbędne jest ustalenie, że na danej działce podjęto działania (prace), które spowodowały zmianę ilości wody gromadzonej na terenie tej działki, zmianę kierunku jej spływu, zmianę intensywności jej spływu, zmianę parametrów absorbcji wody przez grunt, itp. Przyczynowo- skutkowym następstwem tych zmian muszą być szkody na gruntach sąsiednich (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt III OSK 577/23 – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w postępowaniach dotyczących zmiany stosunków wodnych jednym z podstawowych dowodów jest – co do zasady – opinia biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, a także czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda. Jak już sygnalizowano zastosowanie art. 234 ust. 3 u.P.w. możliwe jest dopiero po bezspornym ustaleniu, że właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie oraz że zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Jednakże w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 234 ust. 3 u.P.w., tak jak w każdym postępowaniu administracyjnym, organ orzekający musi kierować się ogólnymi zasadami postępowania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania jego obowiązkiem jest stanie na straży praworządności i podejmowanie z urzędu lub na wniosek stron wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane przez organ administracji dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zdanie pierwsze k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Takiej samej ocenie podlega opinia biegłego. Organ, co prawda, nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii (ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną jaką posiada biegły), nie oznacza to jednak, że jest zwolniony z obowiązku oceny wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy. To bowiem na organie spoczywa obowiązek dokładnego i pełnego wyjaśnienia sprawy. W szczególności organ winien dokonać oceny, czy opinia biegłego zawiera ustosunkowanie się do wszystkich aspektów sprawy istotnych do jej rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu jest także obowiązek ustosunkowania się i udzielenia odpowiedzi na zarzuty sformułowane przez stronę. Sama zaś opinia podlegać musi ocenie w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, który ma być kompleksowo zgromadzony. W okolicznościach sprawy wymaga zauważenia, że skarżący kasacyjnie konsekwentnie podnosił (począwszy już na etapie postępowania administracyjnego), iż konieczna jest weryfikacja przedłożonej opinii i konfrontacja z pozostałymi dowodami zważywszy, że skarżący przedstawił szereg dowodów, w tym również wyczerpujące zastrzeżenia do opinii biegłego, które przemawiają za przyjęciem konstatacji, że właściciel działki nr [...] dopuścił się naruszenia stosunków wodnych przez skierowanie rur odpływowych z budynków znajdujących się na działce do rowu przy drodze gminnej oraz wprost na sąsiednią nieruchomość, co wywołuje szkodliwy wpływ na położoną niżej działkę nr [...] stanowiącą własność skarżącego, a także działkę nr [...], poprzez ich notoryczne zalewanie w czasie opadów deszczu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie stan faktyczny nie został wyjaśniony w sposób wystarczający. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że do zmiany stosunków wodnych dochodzi na konkretnej działce, a w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący wskazał, że to właściciel działki nr [...] dopuszcza się działań, które naruszają stosunki wodne. I tak postanowieniem z dnia 21 lutego 2022 r. Wójt dopuścił dowód z opinii biegłego zgodnie z zawartą umową nr [...] z dnia 21 lutego 2022 r. na zadanie pn.: "Wykonanie ekspertyzy i sporządzenie opinii przez biegłego (specjalistę) w zakresie hydrologii, hydrogeologii, stosunków wodnych lub urządzeń melioracji wodnej dotyczącej ewentualnego naruszenia stosunków wodnych na działkach nr [...], [...] obrębu [...]". Dostrzec należy, że organy całkowicie pominęły w tym zakresie uwagi skarżącego zawarte w piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. o rozszerzenie przedmiotu opinii o działkę nr [...]. W tym też piśmie skarżący wskazał pytania, które w jego ocenie wymagają udzielenie odpowiedzi, a dotyczące m.in. kwestii rozprowadzania wody opadowej z dachów budynków położonych na działce nr [...], rozprowadzania wody z instalacji drenażowej działki nr [...], montażu rur odpływowych, których wylot skierowany jest do rowu przy drodze gminnej w miejscowości [...] oraz zamontowanych już w okresie po złożeniu wniosku powyżej mostka wjazdowego ulokowanego w miejscu bezpośredniego wjazdu z drogi gminnej do stodoły. Kwestie te nie zostały – co do zasady – uwzględnione w opinii biegłego. Nadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dowód z opinii biegłego zawiera istotne wadliwości, które wpływają na jego przydatność, a nadto opinia ta nie została poddana należytej ocenie przez organy. Jak już zatem wskazano organy pominęły wnioski skarżącego o objęcie przedmiotem opinii biegłego również działki nr [...]. Doprowadziło to w efekcie do tego, że zasadniczo biegły skupił się na działkach nr [...] i nr [...]. W ramach opinii zabrakło bowiem chociażby dokładnej mapy zasadniczej, która obejmowałaby działkę nr [...]. Należy podkreślić, że takiego warunku nie spełnia mapa stanowiąca załącznik nr 6 do opinii biegłego, na której nie zaznaczono m.in. jakichkolwiek obiektów budowlanych znajdujących się w rzeczywistości na działce nr [...]. Wskazana opinia nie zawiera również mapy (rysunków) systemu odwodnienia działki nr [...], który zobrazowany został na zdjęciach przedkładanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, a z którego to systemu - w ocenie skarżącego – kierowane są wody przyczyniające się do zalewania gruntów należących do niego i sąsiada. Jednocześnie zaniechano porównania stanu historycznego w zakresie ogrodzenia budynku ze stanem obecnym. W szczególności nie dokonano porównania umiejscowienia śluz jakie zostały wykonane w ogrodzeniu działki nr [...]. Całokształt wskazanych wyżej okoliczności uniemożliwia – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – ocenę zmian jakie zostały dokonane wskutek prac wykonanych na działce nr [...]. Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego nie wynika również, aby zostało ustalone jaki jest rzeczywisty wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej oraz utwardzonej działki nr [...], a tym samym jaki jest rzeczywisty poziom retencji wody na tej działce. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie udzielono odpowiedzi na pytanie, czy możliwe jest przyjęcie maksymalnych poziomów opadów w ramach tejże działki. W tym zakresie zabrakło ustalenia, jaka ilość wody może spływać z działki nr [...] w okresie suchym, a także w okresie maksymalnych opadów. To bowiem pozwoliłoby na udzielenie odpowiedzi na pytanie o kwestię zagospodarowania wody na działce nr [...]. W tym jednak celu konieczne byłoby, w szczególności, ustalenie jaka jest rzeczywista powierzchnia dachów zabudowań i powierzchni utwardzonej znajdujących się na działce nr [...] – czego również zaniechano. Kwestia ta jest bowiem powiązana ze znajdującym się na działce system odwodnienia, który – jak wynika z materiału zdjęciowego przedkładanego przez skarżącego – skierowany jest poza obszar działki nr [...]. Nie można także pomijać, że biegły nie odpowiedział na pytanie o wpływ wód opadowych i roztopowych w najmniej korzystnym okresie roku – co stanowiło jeden z elementów opisu przedmiotu zamówienia już na etapie zapytania ofertowego w 2022 r. Ponadto w opinii biegłego zawarto następujące twierdzenie: "[...] Skarżąca nie przedstawiła żadnych danych, informacji, dowodów, potwierdzeń, które urealniałyby szkodę powstałą na działce ewid. nr [...], do której Skarżąca posiada pełnomocnictwo właściciela." W tym zakresie należy wskazać, że przeciwnie do twierdzeń biegłego skarżący (w istocie jego małżonka, której udzielił pełnomocnictwa w sprawie administracyjnej) przedkładał materiał dowodowy (w tym zdjęcia – vide k. 308 akt organu pierwszej instancji), na których wyraźnie dostrzegalne są zastoiny wody tworzące się w trakcie opadów. Wątpliwa jest zatem teza opinii, zgodnie z którą: "Zarówno w dokumentacji przekazanej biegłemu przez Zamawiającego, jak również podczas wizji lokalnej nie zostały przekazane/zaprezentowane dowody, które świadczyłyby o zalaniu/zalewaniu działki ewid. nr [...] obr. [...] i o powstających z tego tytułu szkodach." Tak samo należy ocenić stanowisko biegłego zawarte w piśmie z dnia 24 maja 2022 r., w którym wskazano m.in., że: "[...] przedstawione przez Stronę Skarżącą zdjęcia dokumentujące opad deszczu w dniu 25 kwietnia 2022 r. nie wnoszą do sprawy niczego, co wskazywałoby na zmianę stanu wody na gruncie działki o nr ewid. [...] obr. [...] ze szkodą dla działek nr ewid. [...] i [...] obr. [...]. Woda opadowa zawsze będzie na ten teren opadać, zawsze będzie spływała zadbanym rowem po działce ewid. nr [...] i będzie starała się przepływać zaniedbanymi urządzeniami wodnymi (rowami) po działkach ewid. nr [...] i [...]." Co więcej biegły, a następnie organy całkowicie pominęły, iż pojęcie "szkodliwy wpływ", jaki stosownie do postanowień art. 234 ust. 3 u.P.w. ma wywołać zmiana stanu wody na gruncie sąsiednim nie należy utożsamiać z wystąpieniem szkody w ujęciu cywilistycznym. Szkodliwe oddziaływanie w rozumieniu art. 234 ust. 3 u.P.w. nie musi konotować ze szkodą majątkową. Może sprowadzać się również do spotencjalizowanego niebezpieczeństwa zalania lub zatopienia. Sam fakt pojawienia się wody stojącej tam, gdzie jej wcześniej nie było na działce, pozostający w związku przyczynowo-skutkowym ze zmianą stosunków wodnych na działce sąsiedniej, jest szkodą (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 546/10). Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego budzi również sposób przeprowadzonego w trakcie wizji lokalnej w dniu 18 marca 2022 r. eksperymentu, który polegać miał na "wlaniu wody do systemu rynnowe" (zachowano oryginalną pisownię). W rzeczywistości, jak wynika z załączników zdjęciowych do opinii biegłego, polegał on na wlaniu wody do rynien za pomocą konewki, co jak wydaje się – w założeniu biegłego – miało symulować opady deszczu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie przeprowadzenie wskazanego eksperymentu może wywoływać uzasadnione wątpliwości. Autor opinii nie wskazał chociażby jaka ilość wody została wykorzystana w toku eksperymentu, jakie było podłoże przed przeprowadzeniem eksperymentu (np. suche, wilgotne, częściowo wilgotne). Jednocześnie biegły nie wypowiedział się co do możliwości odtworzenia w toku eksperymentu warunków gruntu już wysyconego wodą oraz jego przełożenia na wnioski. Zupełnie pominięto w opinii kwestię przebiegu orynnowania budynków i dalszego przebiegi w gruncie rur odwadniających, dlatego też trudno jest stwierdzić czy dokonanie wlewu wody do rynny w konkretnym miejscu w rzeczywistości dotyczyło drożnego systemu odprowadzania wody a nie zamkniętego odcinka, który mógłby być niemiarodajny dla ustalenia kierunku spływu wód deszczowych. W zakresie wiarygodności twierdzeń biegłego odnotować na marginesie można, że jak wynika z oświadczenia biegłego zawartego w jego piśmie z dnia 24 maja 2022 r. (k. 314 akt administracyjnych) w [...] był on po raz pierwszy w życiu podczas wizji lokalnej w dniu 18 marca 2022 r. Tymczasem jak wynika z podpisanej przez M.G. oferty z dnia 20 stycznia 2022 r. na wykonanie ekspertyzy i sporządzenie opinii przez biegłego (specjalistę) w zakresie hydrologii, hydrogeologii, stosunków wodnych lub urządzeń melioracji wodnej dotyczącej ewentualnego naruszenia stosunków wodnych na działkach nr [...], [...] obrębu [...] (k. 147 akt administracyjnych) dokonał on wizji lokalnej terenu, jego otoczenia, a także zdobył na swoją własna odpowiedzialność i ryzyko wszelkie dodatkowe informacje, które mogą być konieczne do przygotowania oferty i wykonania zamówienia. Należy również wskazać, że Sąd Wojewódzki nie dostrzegł uchybień w zakresie decyzji zarówno Wójta, jak i Kolegium. Po pierwsze - organy całkowicie zaniechały oceny, czy opinia biegłego zawiera ustosunkowanie się do wszystkich aspektów sprawy istotnych do jej rozstrzygnięcia. Tymczasem – jak już powyżej zwrócono uwagę – przedmiotowa opinia nie odpowiada na wszystkie istotne dla sprawy pytania, i nie pozwala na udzielenie odpowiedzi, czy w sprawie mamy do czynienia ze zmianą stanu wody na gruncie działki nr [...] ze szkodą dla działek nr [...] i nr [...]. Po drugie - organy praktycznie powtórzyły – w sposób prawie bezrefleksyjny – ustalenia zawarte w opinii biegłego. Tymczasem to na organach spoczywał obowiązek dokładnego i pełnego wyjaśnienia sprawy. Szczegółowa analiza decyzji organu pierwszej instancji pozwala na dostrzeżenie, że w odniesieniu do materiału dowodowego dostarczanego przez skarżącego zasadniczo powtórzono twierdzenia biegłego zawarte w piśmie z dnia 24 maja 2022 r., iż przedstawione zdjęcia dokumentujące opad deszczu w dniu 25 kwietnia 2022 r. nie wnoszą do sprawy niczego, co wskazywałoby na zmianę stanu wody na gruncie działki nr [...] ze szkodą dla działek nr [...] i nr [...]. Jednocześnie Wójt zaniechał wyjaśnienia jakie okoliczności determinowały taką ocenę. W rezultacie organ pierwszej instancji nie wywiązał się z podstawowego obowiązku jakim jest ocena zgromadzonego materiału dowodowego. Zarzut ten jest również aktualny w odniesieniu do decyzji Kolegium, które zasadniczo ograniczyło się do przytoczenia ustaleń biegłego, nie dokonując zestawienia ich z materiałami przedstawionymi przez skarżącego. Dotychczasowe uwagi nie pozwalają na przyjęcie, jak uczyniły to organu, a w szczególności Kolegium, że: "[...] twierdzenia autora sporządzonej na użytek rozpoznawanej sprawy opinii są logicznie umotywowane, stanowcze i konsekwentne, a zatem zasługujące na uwzględnienie i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie." Co istotne Kolegium na etapie rozpoznawania odwołania dysponowało materiałem zdjęciowym (dostarczonym przez skarżącego na płycie CD wraz z odwołaniem), który wskazywał na zalewanie gruntów. W żaden jednak sposób organ ten nie skonfrontował danych przekazywanych przez skarżącego z wnioskami opinii biegłego. Organy zaniechały jednocześnie pozyskania tak podstawowych dla sprawy dokumentów jak np. dokładne mapy zasadnicze w odniesieniu do działki nr [...]. Nie zauważono także, że dla sprawy przydatnym mogłoby być pozyskanie projektu zagospodarowania działki nr [...], który pozwoliłby na poczynienie ustaleń w zakresie docelowych wskaźników powierzchni biologicznie czynnej i utwardzonej na tej działce. Dalej należy wskazać, że nieprawidłowe było uzasadnienie Wójta, co do odmowy przeprowadzenia dowodu z dokumentacji fotograficznej, zamieszczonej na dysku CD, który stanowił załącznik do pisma skarżącego z dnia 19 września 2022 r. Jak bowiem wyjaśnił to organ pierwszej instancji okoliczność wykazania szkód na działkach nr [...] i nr [...] wynikających z naruszenia stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...] ustalono za pomocą innych dowodów. W świetle zgromadzonego materiału aktowego sprawy, a także uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji jest to całkowicie nieprawdziwe stwierdzenie, bowiem organ wprost wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 234 ust. 3 u.P.w. bazując na twierdzeniach opinii, w której wskazano, że szkód nie stwierdzono. Wójt nieprawidłowo również określił w uzasadnieniu swojej decyzji, że właściciel działki nr [...] brał udział w oględzinach w dniu 18 sierpnia 2022 r., w których to nie uczestniczył skarżący. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby w tym dniu prowadzone były jakiekolwiek oględziny. Biorąc pod uwagę dotychczasowe uwagi trafne okazały się zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 151 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. Zasadność zarzutów dotyczących naruszenia procedury, w tym przepisów odnoszących się do ustaleń faktycznych, na których oparł swoje wnioski Sąd pierwszej instancji oznacza, że przedwczesnym jest odnoszenie się do zarzutów prawa materialnego. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał na podstawie art. 188 u.p.p.s.a., że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji, a nadto, wobec uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Wójta będzie wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe z uwzględnieniem nie tylko działek nr [...] oraz nr [...], ale i działki nr [...]. Wójt winien pozyskać niezbędną dokumentację, a w szczególności aktualne mapy zasadnicze dotyczące wskazanych wyżej działek, a także plan zagospodarowania terenu działki nr [...], jeżeli na tej działce prowadzone były prace inwestycyjne wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych. Konieczne będzie również przeprowadzenie opinii przez nowego biegłego (posiadającego specjalistyczną wiedzę z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, ale także postępowań wodnoprawnych), w której zostanie udzielona wyczerpująca odpowiedź na pytanie, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. Biegły powinien w swojej opinii uwzględnić w szczególności kwestie związane z odprowadzaniem wody opadowej z dachów budynków położonych na działce nr [...] oraz z instalacji drenażowej działki nr [...], a także montażem rur odpływowych, które kierowane są poza działkę nr [...], a które widoczne są na materiałach zdjęciowych dostarczanych przez skarżącego. W opracowanej opinii powinna znaleźć się również odpowiedź na pytanie, jaki jest możliwy maksymalny poziom opadów na działce nr [...], który nie spowoduje takiej zmiany stanu wód na tej działce, która mogłaby poczynić szkody na gruntach sąsiednich. Ustalenia w tym zakresie winno być poparte odpowiednią dokumentacją (w tym np. mapami oraz szkicami pozwalającymi na ustalenie konkretnego położenia instalacji odpływowej oraz śluz znajdujących się w ogrodzeniu), a także dokładnie skonfrontowane z materiałem dowodowym przedłożonym do akt sprawy przez skarżącego. Należy także uwzględnić aktualny status urządzeń wodnych, w tym przepustu wodnego pod drogą gminną nr [...] w obszarze działek o nr [...], [...], [...]. W niniejszej sprawie konieczne jest także uwzględnienie faktu, że przeprowadzenie miarodajnych eksperymentów lub pomiarów nie może odbywać się w okresie suszy hydrologicznej. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że brak jest podstaw do obciążania skarżącego kosztami sporządzenia nowej opinii biegłego. W świetle dostrzeżonych braków opinii zalegającej w aktach sprawy takie rozwiązanie nie znajdowałoby uzasadnienia. W rezultacie dopiero dysponując kompleksowo pozyskanym materiałem dowodowym – w tym materiałami przedkładanymi przez skarżącego oraz nową opinią biegłego – będzie możliwe wydanie przez Wójta rozstrzygnięcia w trybie art. 234 ust. 3 u.P.w. Na zakończenia wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego kasacyjnie. Prowadzone przez sąd administracyjny w trybie art. 106 u.p.p.s.a. postępowanie dowodowe ma charakter uzupełniający. Celem tego postępowania nie jest uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie dotyczącej zaskarżonego aktu, lecz materiału, który jest konieczny do przeprowadzenia sądowoadministracyjnej kontroli tego aktu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskowane przez skarżącego kasacyjnie dowody nie były niezbędne do wydania rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 u.p.p.s.a.