III OSK 2366/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 czerwca 2024r., sygn. akt IV SA/Wa 454/24 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 5 grudnia 2023 r. nr DKO-WOP.401.215.2023.kp w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 17 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 454/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 5 grudnia 2023 r. nr DKO-WOP.401.215.2023.kp w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł za prowadzenie na działce nr [...] obręb [...], gmina [...], działalności polegającej na rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "[...]" odpadami nieujętymi w decyzji Marszałka Województwa Opolskiego z 12 lipca 2019 r., znak: DOŚ-IY.7244.10.2019.DP, na przetwarzanie odpadów w ramach rekultywacji wyrobiska "[...]", czyli mieszankami bitumicznymi zawierającymi smołę (kod odpadu 17 03 01*), strzępami folii tworzyw sztucznych oraz innymi nieustalonego pochodzenia, odpadami rurek gumowych, liści, a także twardych tworzyw sztucznych, bez wymaganego zezwolenia. Pismem z 8 sierpnia 2024 r., pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Natomiast w piśmie z 25 lipca 2025 r. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z 25 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w kwocie 100 000 zł grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zarówno dla pracowników skarżącego, jak i dla niego samego. Skarżący stwierdził, że konieczność zapłaty kary będzie równoznaczna z likwidacją prowadzonego przedsiębiorstwa. Skarżący oświadczył również, że nie posiada wolnych środków. Do wniosku załączył m. in. zeznanie podatkowe PIT za rok 2022, 2023, 2024 oraz podatkową księgę Przychodów i Rozchodów za rok 2025. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka, określona jako możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest to wyjątek od zasady, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Działanie sądu na wniosek powoduje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzależnione od uzyskania dostatecznej wiedzy o okolicznościach uzasadniających taką konieczność. Uzasadnienie wniosku powinno wskazywać takie okoliczności, które pozwolą na uznanie przez Sąd, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2024 r., sygn. akt I OZ 333/24, Legalis). Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj., gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III FZ 234/24, Legalis). Natomiast pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na uznanie, że szkoda ma charakter znaczny, wpływa też sytuacja finansowa strony skarżącej. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarcza przy tym samo powołanie się na treść obowiązujących przepisów, a uzasadnienie wniosku powinno wskazywać konkretne okoliczności rozpoznawanej sprawy świadczące o spełnieniu przesłanek przyznania ochrony tymczasowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2024 r., sygn. akt I OZ 204/24, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 481/24, Legalis). Rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie ocenia bowiem, czy zaskarżony akt jest wadliwy i należy go wyeliminować z obrotu prawnego, lecz czy wykonanie tego aktu przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku w którym akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez skarżącego argumentacja oraz załączona do zażalenia dokumentacja jego sytuacji finansowej pozwalają na przyjęcie, że w sposób dostateczny uprawdopodobnił on, że zapłata kary finansowej niesie ze sobą wysokie ryzyko destabilizacji jego sytuacji ekonomicznej. Tym samym za uzasadnione uznać należało twierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki z uwagi na możliwość pozbawienia go płynności finansowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że administracyjna kara pieniężna w wysokości 100 000 zł stanowi znaczną kwotę. Mając zaś na uwadze oświadczenia o braku wolnych środków, załączone zeznanie podatkowe PIT za rok 2022, 2023, 2024 oraz podatkową księgę Przychodów i Rozchodów za rok 2025, NSA uznał za uprawdopodobnione twierdzenia skarżącego, iż natychmiastowa zapłata kary wpłynie destruktywnie na jego sytuację materialną. Wobec braku ostateczności, a za tym braku wykonalności decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej nie było konieczne. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.