III OSK 2318/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1672/23 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia 28 czerwca 2023 r. nr 119/LOG/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. K. na rzecz Komendanta Służby Ochrony Państwa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 11 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Wa 1672/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej także: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. K. na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z 28 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy. Wnioskiem z 21 marca 2023 r. skarżący będący funkcjonariuszem Służby Ochrony Państwa wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. We wniosku wskazał, że w terminie do 31 maja 2023 r. nabędzie dom położony w L. przy ul. A., dz. ew. nr [...] (brak nr porządkowego budynku) składający się z trzech pokoi, o powierzchni mieszkalnej 99,80 m2, w którym planuje zamieszkać wspólnie z żoną i córką. Podał również, że na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej był współwłaścicielem: - spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w N. przy ul. M. [...], - spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w N. przy ul. B. [...], - prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w N. przy ul. C. [...]. Ponadto skarżący oświadczył, że na dzień składania wniosku posiada udział 1/8 budynku mieszkalnego o łącznej powierzchni 65 m2, położonego w N. przy ul. W. [...], który nabył w drodze dziedziczenia. W toku postępowania, podczas przesłuchania skarżący 29 marca 2023 r. wyjaśnił, że do SOP został przyjęty 13 maja 2019 r., zaś wcześniej pełnił służbę w Biurze Spraw Wewnętrznych Policji. Decyzją z 28 kwietnia 2023 r. Komendant Służby Ochrony Państwa, na podstawie art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 181 pkt 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 66 ze zm.; dalej także: "ustawa o SOP") w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 czerwca 2018 r. w sprawie przyznawania i cofania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 1223 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), a także art. 104 i 268a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej także: "k.p.a."), odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że skarżący nie udokumentował twierdzenia, iż lokal który wskazuje jako adres do korespondencji nie jest jego adresem domowym, lecz należy do jego teściowej. Komendant SOP ustalił, że dwa z posiadanych przez funkcjonariusza, na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej, lokali w N., a mianowicie przy ul. B. [...] (nieruchomość o powierzchni użytkowej 47,58 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 29,72 m2, której skarżący był współwłaścicielem od 2006 r. do 17 marca 2022 r.) oraz przy ul. C. [...] (nieruchomość o powierzchni użytkowej 58,30 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 41,16 m2, której skarżący był współwłaścicielem od 2015 r. do 20 grudnia 2022 r.) spełniały przysługujące mu normy zaludnienia, a następnie zostały przez niego zbyte podczas trwania stosunku służbowego w SOP. Obecnie jest on posiadaczem 1/8 udziału budynku mieszkalnego o łącznej powierzchni 65 m2 w N. przy ul. W. [...]. Zamieszkuje w domu, na który ubiega się o przyznanie pomocy finansowej, położonym w L. przy ul. A., przy czym nieruchomość ta, jak wynika z załączonych do wniosku dokumentów, nie została jeszcze podłączona do sieci energetycznej. Dodatkowo organ pozyskał od córki skarżącego oświadczenie wskazujące, że podjęła ona pracę, a wnioskodawca dodał, iż nie pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu i ubiega się o przyjęcie na studia wyższe. Dalej organ podał, że miejscowością w której funkcjonariusz na stałe pełni służbę jest W., zaś N. jest dla niego miejscowością pobliską w rozumieniu art. 178 ust. 4 ustawy o SOP. Skarżącemu jako funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługują trzy normy zaludnienia (jedna dla członka rodziny wymienionego w art. 178 ust. 5 ustawy o SOP - żona oraz dwie normy dla niego ze względu na zajmowanie stanowiska głównego specjalisty o stopniu etatowym pułkownika), tj. łącznie minimum 21 m2 powierzchni mieszkaniowej (3x7 m2). Komendant SOP stwierdził, że skarżący rozpoczynając służbę w SOP (od początku w służbie stałej), miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a w konsekwencji - w myśl art. 181 pkt 2 w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy o SOP - nie spełniał warunków do przydzielenia lokalu mieszkalnego, jak też jego form alternatywnych. Nadto najpóźniej z chwilą dokonania sprzedaży mieszkania przy ul. B. [...] w N., zrealizowała się wobec niego kolejna negatywna przesłanka - przewidziana w art. 181 pkt 4 ustawy o SOP. Skoro zachodzą negatywne przesłanki do przydzielenia skarżącemu lokalu mieszkalnego, to nie przysługują mu także formy zastępcze (surogaty) tego uprawnienia - w tym wypadku pomoc finansowa. Poza tym, organ odnotował, że funkcjonariusz nie ubiegał się o przyznanie tego typu świadczenia podczas służby w innych formacjach, co wskazuje, że uznał swoje potrzeby mieszkaniowe za zaspokojone. Istotna jest też okoliczność, iż kwestia możliwości skorzystania przez skarżącego z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, była już przedmiotem badania organu i została rozstrzygnięta negatywnie w ramach ostatecznej i prawomocnej decyzji z 24 września 2020 r. Głównym powodem odmowy był wówczas fakt posiadania przez funkcjonariusza lokali mieszkalnych w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, zaspakajających jego potrzeby mieszkaniowe (art. 182 pkt 2 ustawy o SOP). Stan faktyczny niniejszej sprawy rożni się tym, że w międzyczasie skarżący zbył dwa z posiadanych wówczas lokali w N. (tj. przy ul. B. [...] oraz przy ul. C. [...]), a jednocześnie zmniejszył się należny mu normatyw powierzchni mieszkaniowej (z czterech na trzy normy zaludnienia). Po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 28 czerwca 2024 r. Komendant SOP w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zw. art. 180 ust. 5 pkt 2 ustawy o SOP, utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję własną z 28 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje stanowisko, wedle którego skoro funkcjonariuszowi nie można przydzielić lokalu mieszkalnego z powodu m.in. zbycia przez niego lub jego małżonka prawa do lokalu mieszkalnego (art. 181 pkt 4 w zw. z pkt 2 ustawy o SOP), to niedopuszczalne jest także przyznanie mu świadczenia zastępczego przewidzianego w art. 180 ust. 1 ustawy o SOP, a taka właśnie sytuacja zaistniała na gruncie przedmiotowej sprawy. Komendant SOP wyjaśnił, że nie uwzględnił normy dla dziecka funkcjonariusza, bowiem zamieszkująca z nim dorosła (dwudziestoletnia) córka, nie pobiera stacjonarnie nauki, a zarazem pracuje i uzyskuje przychody, przez co nie spełnia przesłanek do uznania jej za członka rodziny funkcjonariusza w rozumieniu art. 178 ust. 5 pkt 2 ustawy o SOP, ponieważ nie pozostaje na jego utrzymaniu. Kwestia ta jednak nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż organ odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej co do zasady, a nie co do jej wysokości. Liczba członków rodziny i należnych norm zaludnienia jest istotna dopiero na etapie ustalania wysokości tej pomocy (vide: § 4 ust. 1 rozporządzenia). Odnośnie do zarzutu sprzeczności rozstrzygnięcia z decyzją w sprawie pomocy finansowej wobec innego funkcjonariusza SOP, organ podał, iż nie jest w stanie się odnieść do tego zarzutu, gdyż skarżący nie precyzuje o jaką inną sprawę chodzi, zaś każda sprawa administracyjna ma indywidualny charakter, określony stan prawny i faktyczny. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 180 ust. 1 ustawy o SOP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odmowę udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego; 2) art. 181 pkt 4 ustawy o SOP poprzez jego wadliwe zastosowanie oraz sprzecznie z wydaną wobec innego funkcjonariusza SOP decyzją, co winno stanowić wprost o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku WSA stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja nie naruszają tak prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Opisując przebieg stanu faktycznego sprawy, z przywołaniem poszczególnych przepisów, Sąd pierwszej instancji podzielił argumentację organu, wspartą doktryną i orzecznictwem, że zaistnienie przesłanki negatywnej z art.181 pkt 4 w zw. z pkt 2 i art. 178 ust. 1 ustawy o SOP, wobec zbycia posiadanych przez skarżącego dwóch mieszkań, implikowała brak możliwości skorzystania ze świadczenia zastępczego przez funkcjonariusza. Błędnie także odczytana została treść uchwały NSA z 29 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 7/08) na którą skarżący się powołał, albowiem na jej gruncie pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie, tj. składając wniosek, nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, a taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie skarżącego, począwszy od podjęcia przez niego służby w SOP. Zasadnie także Komendant SOP uwzględnił jedynie trzy normy zaludnienia zamiast trzech, bowiem z wyłączeniem córki, która podjęła zatrudnienie i nie pozostaje na wyłącznym utrzymaniu wnioskodawcy, tym samym pozbawiając się statusu członka rodziny zdefiniowanego w art. 178 ust. 5 pkt 2 ustawy o SOP. Chybiona okazała się także argumentacja odnosząca się do sprawy innej funkcjonariuszki wskazanej przez skarżącego, o całkowicie odmiennym stanie faktycznym i prawnym. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez uchylenie obu decyzji organu, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, a także "dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które będą wiązać w sprawie". Sądowi pierwszej instancji zarzucono: I. naruszenie przepisów o postępowaniu (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.), tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a w zw. z art. 180 ust. 1 i art. 178 ust. 5 pkt 2 i nast. ustawy o SOP, polegające na: a) mylnym przyjęciu przez sąd, że organy administracji, w sposób prawidłowy ustaliły, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego spełniły się negatywne przesłanki do jej przyznania, gdy tymczasem na dzień złożenia wniosku nie zaistniała żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 181 pkt 1 - 4 ustawy o SOP przesłanka do wyłączenia skarżącego jako osoby uprawnionej do udzielenia pomocy finansowej; b) mylnym przyjęciu przez sąd, że organy administracji w sposób prawidłowy dokonały wyliczenia norm zaludnienia, przyjmując że okazjonalne podejmowanie pracy przez córkę skarżącego, implikuje uznanie jej za nie pozostającą na "wyłącznym utrzymaniu" i powoduje wyłączenie z norm zaludnienia, gdy tymczasem z treści normy prawnej art. 178 ust. 5 pkt 2 ustawy o SOP wynika wprost, że ustawodawca użył w niej wyrażenia "na utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia", a tym samym córka skarżącego powinna pozostać w kręgu osób do obliczenia przysługujących skarżącemu norm zaludnienia; II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 180 ust. 1 w zw. z art. 181 pkt 4 ustawy o SOP, poprzez wadliwą wykładnię art. 180 ust. 1 ustawy o SOP, że nabycie prawa własności do lokalu mieszkalnego i jego późniejsze zbycie w przysługującej części, spełnia kryteria zastosowania wykluczenia następczego przyznania pomocy finansowej w trybie regulowanym jego treścią; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 5 pkt. 2 ustawy o SOP, poprzez wadliwą wykładnię art. 178 ust. 5 pkt 2 ustawy o SOP, przyjmując że okazjonalne podejmowanie pracy przez córkę skarżącego, implikuje uznanie jej za nie pozostającą na "wyłącznym utrzymaniu" i powoduje wyłączenie z norm zaludnienia, gdy tymczasem z treści normy prawnej art. 178 ust. 5 pkt 2 ustawy o SOP wynika wprost, że ustawodawca użył w niej wyrażenia "na utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia'', a tym samym córka skarżącego powinna pozostać w kręgu osób do obliczenia przysługujących skarżącemu norm zaludnienia. Skarżący uzasadniając podniesione zarzuty wskazał na dwie kwestie, które jego zdaniem zostały błędnie ocenione przez Sąd meriti. Pierwsza z nich dotyczyła nieuwzględnienia przy obliczaniu norm zaludnienia córki skarżącego, wskutek tego że pozostaje zatrudniona oraz wedle oświadczenia nie jest na wyłącznym utrzymaniu skarżącego. Zdaniem skarżącego córka pozostaje na jego utrzymaniu, a jej praca miała wyłącznie charakter okazjonalny i pozwalała na zaspokajanie drobnych potrzeb. Ponadto w ocenie skarżącego, Sąd a quo mylnie przyjął, że jest on właścicielem trzech mieszkań, gdy tymczasem skarżący był właścicielem na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej dwóch mieszkań oraz nieruchomości jako udziału w spadku w części 1/8 po swojej zmarłej matce. Wykazana we wniosku kawalerka podana została jedynie w celu określenia wysokości norm i została sprzedana jeszcze przed zakupem drugiego mieszkania, a środki ze sprzedaży stanowiły wkład na zakup nowego mieszkania. Zauważono także, że organ w kwestiach przyznawania pomocy finansowej winien opierać się na przepisach ustawy o SOP, a nie innych aktach prawnych, jak uczynił, co miało związek z nieprawidłowym zastosowaniem art. 180 ust. 1 ustawy o SOP. Odpowiadając na skargę kasacyjną, Komendant SOP, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznanie sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym następuje w granicach złożonej skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA, który w odróżnieniu od Sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z uwagi na okoliczność, iż skarżący złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozpoznania sprawy na rozprawie, zaś organ żądania takiego nie zgłosił, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że treść uzasadnienia skargi kasacyjnej nie odnosi się do postawionych zarzutów, a co więcej nie odnosi się też do przedmiotu oraz okoliczności niniejszej sprawy. Porównanie treści uzasadnienia skargi kasacyjnej ze sprawą skarżącego III OSK 6287/21, która dotyczyła sądowej kontroli wcześniejszej decyzji Komendanta Służby Ochrony Państwa z 24 września 2020 r. odmawiającej skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wskazuje, że argumentacja skarżącego w istocie pochodzi z poprzedniej sprawy i odnosi się do innej sytuacji faktycznej, co ma znaczenie dla oceny zarzutów. Dla porządku wyjaśnić trzeba, że materialnoprawną podstawę orzeczenia, na którą słusznie powołał się Sąd meriti, stanowił przepis art. 178 ust. 1 ustawy o SOP, wedle którego: "Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". W realiach analizowanego przypadku, uzupełnieniem powyższego jest norma art. 180 ust. 1 ustawy o SOP, z której wynika, że: "Funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, społecznej inicjatywie mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość". Okolicznością bezsporną, której nie podważa skarżący jest to, że od 13 maja 2019 r. został on przeniesiony w trybie art. 70 ustawy o SOP ze służby w Policji (Biura Spraw Wewnętrznych) do pełnienia służby w Służbie Ochrony Państwa i z tym dniem mianowany do służby stałej. Faktem jest także to, iż przed przeniesieniem do SOP wnioskodawca nie występował w ramach pełnienia służby w innych formacjach mundurowych o jakiekolwiek świadczenie dotyczące kwestii mieszkaniowych, czego potwierdzeniem są załączone do wniosku z 21 marca 2023 r.: zaświadczenie z 10 marca 2020 r. Komendanta BSW, zaświadczenie z 11 lutego 2020 r. Dyrektora Biura Logistyki ABW oraz zaświadczenie z 28 maja 2020 r. I Zastępcy Komendanta Rejonowej Policji Warszawa IV. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kwestionuje natomiast błędne jego zdaniem przyjęcie przez Sąd, że jest on właścicielem trzech mieszkań, gdy tymczasem "jest on właścicielem na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej dwóch mieszkań (ul. C. [...] i ul. B. [...] w N.) oraz nieruchomości jako spadku w części 1/8 po mojej zmarłej matce. Pierwsza wykazana w sprawie wniosku nieruchomość to kawalerka - przy ul. M. [...] w N., która została ujęta we wniosku jedynie do określenia norm, czyli w dniu uzyskania lokalu przy ul. B. [...] takie prawo skarżącemu przysługiwało. Ponadto nieruchomość ta została sprzedana jeszcze przed zakupem mieszkania przy ul. B. [...], a środki ze sprzedaży stanowiły wkład na zakup nowego mieszkania". Nic podobnego nie wynika natomiast z ustaleń Sądu pierwszej instancji, który wyraźnie wskazał, że skarżący był, a nie że jest właścicielem lub współwłaścicielem na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej trzech mieszkań oraz na dzień złożenia wniosku posiada udział w części 1/8 budynku mieszkalnego o łącznej powierzchni 65 m2, który nabył w drodze dziedziczenia. Z decyzji Komendanta SOP z 28 kwietnia 2023 r. wynika, że lokal przy ul. M. [...] w N. (pow. 30,80 m2), którego był współwłaścicielem został zbyty jeszcze przed przyjęciem do służby w SOP, a co więcej zanim jeszcze uchwalona i wprowadzona została sama ustawa o Służbie Ochrony Państwa z 8 grudnia 2017 r., czyli przed 1 lutego 2018 r. Natomiast dwa pozostałe lokale, tj. przy ul. B. [...] (pow. 47,58 m2) oraz przy ul. C. [...] (pow. 58,30 m2) zostały zbyte odpowiednio 17 marca 2022 r. i 20 grudnia 2022 r., a zatem już w okresie pełnienia służby w SOP. Powyższe okoliczności mają kluczowe znaczenie z punktu widzenia możliwości ubiegania się przez skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na zakup mieszkania, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. W przepisie art. 181 ustawy o SOP wymienione zostały negatywne przesłanki niweczące prawo funkcjonariusza do przydziału lokalu mieszkalnego, w następujących sytuacjach: "1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 180; 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej; 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; 4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2". Zgodzić się należy zatem ze skarżącym, że zbycie posiadanych przez niego dwóch nieruchomości, których był współwłaścicielem nastąpiło w trakcie odbywania służby w SOP, ale jeszcze przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej związanej z zakupem domu jednorodzinnego, jednakże cytowany wyżej przepis, wbrew odmiennym zapatrywaniom na tą kwestię ponad wszelką wątpliwość nie określał, co do zasady kiedy nastąpić mają wymienione w nim przesłanki uniemożliwiające przyznanie takiej pomocy. A zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności wskazane w cytowanym wyżej przepisie aktualizują się nie tylko po dacie złożenia przez uprawnionego wniosku o przyznanie pomocy, ale także i przed tą datą. Istotne jest, aby zdarzenia te miały miejsce w okresie pozostawania w służbie w SOP. Ponadto kluczowym aspektem sprawy, na co słusznie zwracał uwagę zarówno organ, jak też i Sąd meriti, jest to aby funkcjonariusz ubiegający się o pomoc mieszkaniową nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Podstawą bowiem instytucji pomocy mieszkaniowej określonej w ustawie o SOP jest zapewnienie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy SOP. Cel ten realizowany jest bądź przez przydział mieszkania dla funkcjonariusza w służbie stałej, jak skarżący lub też kwatery tymczasowej dla funkcjonariusza w służbie przygotowawczej, jako podstawowa forma spełnienia obowiązku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, bądź też jako pomoc finansowa na jego zakup. Tymczasem sytuacja w jakiej znalazł się skarżący definitywnie przeczy takiemu założeniu, bowiem w trakcie pozostawania w służbie SOP posiadał on trzy nieruchomości, które potrzeby te mogły zaspokajać, z czego dwie z nich zostały zbyte w ramach umowy sprzedaży, przed złożeniem wniosku o udzielenie pomocy finansowej, zaś jedna z nich pozostawała w dalszym ciągu w posiadaniu skarżącego (udział 1/8 w nieruchomości uzyskany wskutek spadkobrania). Na gruncie uprzednio prawomocnie zakończonej zbliżonej sprawy z udziałem skarżącego pod sygn. akt: III OSK 6287/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził w uzasadnieniu, iż kluczową kwestią przyznania pomocy finansowej jest to czy na dzień złożenia wniosku dany funkcjonariusz spełniał podstawową przesłankę otrzymania prawa do lokalu, a mianowicie miał niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W pełni koresponduje to także z treścią uchwały NSA z 29 kwietnia 2009 r. (I OPS 7/08) i dokonaną jej wykładnią przez Sąd a quo, która potwierdza, iż to nie fakt nabycia mieszkania (czy jak w niniejszej sprawie domu) po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy musi implikować brak możliwości przyznania wnioskowanej pomocy, o ile wnioskującemu przysługiwało ogólne i podstawowe prawo do przydziału lokalu mieszkalnego wynikające z art. 178 ust. 1 ustawy o SOP, a nadto jeżeli wskutek nabycia tej nieruchomości nie zostały zaspokojone potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza, przy uwzględnieniu dodatkowo liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, a nieruchomość ta znajduje się w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 178 ust. 4 ustawy o SOP (tak też NSA w wyroku z 13.12.2022 r., III OSK 6255/21; to i inne orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.cbois.nsa.gov.pl.). W przedmiotowej z kolei sprawie stan faktyczny zmienił się o tyle, że przed datą złożenia wniosku pomocowego w trybie art. 180 ust. 1 ustawy o SOP, skarżący dokonał zbycia dwóch nieruchomości, których był współwłaścicielem ze swoją małżonką na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej, aktualizując tym samym przesłankę negatywną wymienioną w art. 181 pkt 4 ustawy o SOP przydziału lokalu mieszkalnego wnioskującemu funkcjonariuszowi, ergo także i brak możliwości udzielenia innej pomocy związanej z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, tj. surogatu względem podstawowej formy przydziału mieszkania (art. 178 ust. 1 ustawy o SOP). A zatem, o ile we wcześniejszej sprawie (III OSK 6287/21) skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy z art. 180 ust. 1 ustawy o SOP z uwagi na fakt posiadania lokalu mieszkalnego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej w pobliskiej miejscowości do pełnienia służby, tj. realizację negatywnej przesłanki z art. 181 pkt 2 ustawy o SOP, a tym samym zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o tyle w przedmiotowej sprawie odmowa ta jest efektem ziszczenia negatywnej przesłanki określonej art. 181 pkt 4 ustawy o SOP. Reasumując, skarżący nie mógł skutecznie ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, albowiem nie przysługiwało mu w ogóle podstawowe prawo wynikające z art. 178 ust. 1 ustawy o SOP w zakresie przydziału lokalu mieszkalnego, ponieważ zaktualizowała się względem niego negatywna przesłanka wymieniona w art. 181 pkt 4 ustawy o SOP, w związku ze sprzedażą dwóch nieruchomości, których był współwłaścicielem, w okresie pełnienia służby w SOP. W tym znaczeniu irrelewantne dla sprawy pozostaje to, że zbycie nieruchomości nastąpiło przed datą złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej, skoro sprzedaż nastąpiła w okresie pozostawania w służbie SOP. Obie sprawy rozstrzygają zatem dwie tylko częściowo zbliżone do siebie sytuacje w jakich znalazł się skarżący. Słusznie zwrócił także uwagę organ w ramach wywiedzionej odpowiedzi na skargę, iż sytuacji skarżącego nie można przekładać na sytuację innego funkcjonariusza, któremu pomoc ta została udzielona, albowiem odnosiła się ona do zgoła odmiennego stanu faktycznego, ponieważ funkcjonariusz ten dokonał zbycia posiadanej nieruchomości jeszcze przed wprowadzeniem ustawy o SOP i przed wejściem w szeregi tej formacji. Sytuacja ta diametralnie różniła się zatem od tej, w której znalazł się skarżący w ramach rozpatrywanej w niniejszym przypadku sprawy, stąd w konsekwencji nie może mieć ona jakiegokolwiek przełożenia na nią. Powyższe względy doprowadziły Naczelny Sąd Administracyjny do przekonania o niezasadności zarzutów opisanych w pkt I ppkt 1 lit. a) oraz pkt II ppkt 1 skargi kasacyjnej. Warto zauważyć również w kontekście zarzutu naruszenia prawa materialnego (pkt II ppkt 1 skargi kasacyjnej), że podnosząc tego typu zarzut wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. W takiej sytuacji autor skargi kasacyjnej musi wykazać, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w zastosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Skarżący stwierdza natomiast wyłącznie, że Sąd wadliwie zinterpretował okoliczność nabycia i późniejszego zbycia przysługującego udziału w prawie własności do lokalu mieszkalnego, jeszcze przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy, jako spełniającego kryteria wykluczenia następczego przyznania takiej mocy, wobec ziszczenia się przesłanki wskazanej w art. 181 pkt 4) ustawy o SOP. Skarżący nie wyjaśnia zatem jak należałoby jego zdaniem prawidłowo interpretować przesłankę określoną wskazanym przepisem, co dodatkowo czyni ten zarzut bezzasadnym. Jako nieskuteczne należało ocenić również dwa pozostałe zarzuty wyrażone w pkt I ppkt 1 lit. b) oraz pkt II ppkt. 2 skargi kasacyjnej odnoszące się do braku uwzględnienia przy wyliczeniu przysługujących skarżącemu norm zaludnienia także jego córki. Także i w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację organu i Sądu pierwszej instancji, albowiem liczba norm zaludnienia mogłaby stanowić przedmiot rozważań wyłącznie w przypadku w ogóle przysługiwania skarżącemu pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w dowolnej formie określonej ustawą o SOP, czy to w ramach przydziału mieszkania czy też surogatu w postaci pomocy finansowej na zakup nieruchomości. Wynika to wprost z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Dopiero bowiem ustalenie, że dany funkcjonariusz posiada roszczenie względem organu o zaspokojenie prawa do lokalu mieszkalnego, czy też jego formy zastępczej w ramach przyznania środków finansowych aktualizuje obowiązek weryfikacji ilości norm zaludnienia przysługujących wnioskodawcy, w oparciu o jego sytuację zawodową i rodzinną. Abstrahując od powyższego nie sposób odmówić również racji Sądowi meriti, iż organ prawidłowo ustalił liczbę norm zaludnienia przysługujących skarżącemu z pominięciem jego córki, albowiem z akt sprawy jasno wynika, iż jest ona osobą pełnoletnią, niepozostającą na utrzymaniu wnioskodawcy – zgodnie ze złożonym przez niego oświadczeniem. Przepis art. 178 ust. 5 pkt 2) ustawy o SOP wyznacza górną granicę wieku dziecka własnego lub małżonka, przysposobionego lub przyjętego na wychowanie w ramach rodziny zastępczej do której możliwe jest zaliczenie w krąg członków rodziny wnioskodawcy. Przepis ten nie wyznacza zatem dolnej granicy, skupiając się na kwestii "pozostawania na utrzymaniu" wnioskodawcy, jako drugiej przesłance w nim określonej, poza wiekiem. Skoro zatem sam skarżący w treści złożonego przed organem oświadczenia stwierdza, że jego córka nie pozostaje na jego utrzymaniu, tym bardziej nie ma podstaw, aby założenie to kwestionować. Z wyżej wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia złożonej skargi kasacyjnej w pkt 1 sentencji orzekł o jej oddaleniu, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Podstawę z kolei orzeczenia o kosztach postępowania zawartego w pkt 2 sentencji stanowił art. 204 pkt 1 p.p.s.a.