Sygnatura
II SA/Wa 1076/25
Wyrok WSA w Warszawie z 14 stycznia 2026 r., II SA/Wa 1076/25
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 14 stycznia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odprawy mieszkaniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz P. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] Prezes Agencji Mienia Wojskowego, działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 47 ust. 1 i ust. 5 w zw. z art. 26 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1270, powoływanej dalej jako ustawa o zakwaterowaniu), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] o wypłacie P. Z. odprawy mieszkaniowej w wysokości 326.108,53 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że P. Z. w dniu [...] września 2024 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] o wypłatę odprawy mieszkaniowej, składając wniosek przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, które nastąpiło z dniem [...] września 2024 r. Wnioskujący w oświadczeniu jako dzień do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wskazał [...] września 2023 r., w którym zajmował stanowisko służbowe w stopniu etatowym – [...], a członkami jego rodziny byli: żona M. Z., córka L. Z. (ur. [...].09.2007 r.) oraz syn (dziecko własne) O. Z. (ur. [...].06.2022 r.), z którymi wspólnie zamieszkiwał przy ul. [...] w [...]. W toku postępowania organ I instancji zwrócił się z prośba do matek dzieci żołnierza, tj. matki L. Z. – M. Z. oraz matki O. Z. – A. M. z prośbą o złożenie dowodów w sprawie. W dniu [...] stycznia 2025 r. wnioskodawca złożył nowe dowody w sprawie, w postaci dokumentów ze szkół ponadpodstawowych o przyjęciu L. Z. do szkoły: informacja z Sportowego LO przy [...] w [...] z dnia [...].04.2023 r. oraz informacja z LO Ogólnokształcącego przy ul. [...] w [...] z dnia [...].09.2023 r. Złożone zostało także oświadczenie A. M., która potwierdziła wspólne zamieszkiwanie jej syna O. z ojcem w dniu wskazanym do wyliczenia odprawy. Organ I instancji ustalił, że z dniem [...] października 2024 r. ma mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt [...] związek małżeński P. Z. i M. Z. został rozwiązany przez rozwód. Z kolei na podstawie Rejestru PESEL organ stwierdził, że L. Z. nie była nigdy zameldowana pod adresem przy ul. [...] w [...], jest natomiast od [...].09.2021 r. zameldowana na pobyt stały w miejscu zameldowania matki, tj. w [...] przy ul. [...] oraz na pobyt czasowy w [...] przy ul. [...] (od [...].02.2023 r.). Organ I instancji nie uzyskał oświadczenia M. Z. o wspólnym zamieszkiwaniu córki z ojcem w dniu wskazanym do wyliczenia odprawy mieszkaniowej. A. M. również nie potwierdziła wspólnego zamieszkiwania L. Z. z ojcem. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją orzekł o wypłacie wnioskodawcy odprawy mieszkaniowej, przyjmując do obliczenia jej wysokości 3 normy: w tym 2 normy na P. Z. za zajmowane stanowisko służbowe oraz 1 normę na członka rodziny, tj. syna O. Z.. Organ wyjaśnił, że nie uwzględnił normy na córkę L. Z. gdyż nie dał wiary jakoby wnioskodawca wspólnie z nią zamieszkiwał i prowadził wspólne gospodarstwo domowe przy ul. [...] w [...]. Nie uwzględniono także normy na byłą żonę M. Z. z uwagi na treść art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, który wskazuje, że w przypadku orzeczenia rozwodu, w ilości norm nie uwzględnia się norm na byłego małżonka. P. Z. złożył od tej decyzji odwołanie do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy o zakwaterowaniu regulujące przyznawanie odprawy mieszkaniowej żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej i stwierdził, że sporna w tej sprawie jest jedynie liczba norm przyjęta do wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej, tzn. czy należało uwzględnić normę na córkę L. Z. oraz normę na byłą żonę M. Z., o które strona wnosiła. Odnosząc się do kwestii normy na byłą żonę M. Z. organ podniósł, że skoro małżeństwo wnioskodawcy zostało z dniem [...] października 2024 r. prawomocnie rozwiązane przez rozwód i była małżonka strony nie jest członkiem rodziny żołnierza zwolnionego ze służby wojskowej ubiegającego się o wypłatę odprawy mieszkaniowej, to okoliczność tę należało uwzględnić w sprawie. Status małżonka, o którym mowa w art. 26 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu przysługuje wyłącznie osobie, która faktycznie i aktualnie pozostaje w związku małżeńskim. Zdaniem organu, uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej, w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Powoływany przez stronę moment zwolnienia ze służby wojskowej jest więc terminem istotnym dla nabycia samego prawa do odprawy mieszkaniowej. Natomiast prawidłowa wykładnia przepisów dotyczących zasad naliczania wysokości odprawy mieszkaniowej prowadzi do wniosku, że o ilości norm przysługujących żołnierzowi, na podstawie których wyliczana jest wysokość odprawy mieszkaniowej, przesądza stan rodziny na dzień wskazany przez żołnierza niezależnie od ilości norm należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia ze służby wojskowej, z zastrzeżeniem, że w przypadku orzeczenia rozwodu, w ilości tych norm nie uwzględnia się norm na byłego małżonka. Przyjęcie natomiast do wyliczenia odprawy mieszkaniowej normy na byłą małżonkę M. Z., naruszałoby w sposób oczywisty normę wyrażoną w art. 47 ust. 1 pkt 3 i 4 w związku z art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu. Uzasadniając natomiast swoje rozstrzygnięcie dotyczące spornej normy na córkę L. Z. organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu przyznanie normy na dzieci jest uzależnione od ich wspólnego zamieszkiwania z żołnierzem zawodowym, natomiast w tej sprawie wspólne zamieszkiwanie córki z wnioskodawcą w dniu przez niego wskazanym nie zostało w żaden sposób potwierdzone. Organ powołał się na dokonane przez organ I instancji ustalenia dotyczące zameldowania L. Z. na pobyt stały i czasowy odpowiednio w [...] i [...] i podkreślił, że córka nigdy nie była zameldowana pod adresem przy ul. [...] w [...], tj. w miejscu zamieszkania oraz zameldowania (od [...].04.2024 r.) jej ojca. Zdaniem organu, kluczowy w sprawie jest także brak potwierdzenia przez M. Z. wspólnego zamieszkiwania córki z ojcem. Wspólnego zamieszkiwania nie potwierdziła również A. M. (matka syna wnioskodawcy), której własnością jest lokal przy ul. [...] w [...]. Odnosząc się do złożonych przez skarżącego dowodów w postaci informacji ze szkół ponadpodstawowych w [...] o przyjęciu L. Z. w roku szkolnym 2023/2024, organ uznał, że przedstawione dokumenty nie dowodzą wspólnego zamieszkiwaniu córki z ojcem, wskazując jedynie na przyjęcie córki do powyższych szkół. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione dokumenty i oświadczenie wnioskodawcy o zamieszkiwaniu nie są wiarygodne i należy uznać w oparciu o zasady doświadczenia życiowego i logikę, że dostosowane zostały one do potrzeb postępowania, co było podyktowane chęcią uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że córka L. jest "wspólnie zamieszkałym" dzieckiem wnioskodawcy, w rozumieniu art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, które powinno być uwzględnione przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej. P. Z. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie w stanie rodzinnym żołnierza na dzień wskazany przez wnioskodawcę we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej - żony oraz córki, który to stan ma wpływ na ustalenie ilości norm i wysokości wypłaconej odprawy; b) art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez jego niezastosowanie i pominięcie zawartej w nim normy prawnej, iż żołnierzowi przysługuje odprawa mieszkaniowa "przyjmując do obliczenia ilość norm należnych żołnierzowi w dniu wskazanym przez żołnierza, niezależnie od ilości norm należnych w dniu jego zwolnienia ze służby", (a stosując wykładnię a minori ad maius, tym bardziej w dniu wydania decyzji przez organ), bowiem wnioskodawca nie jest już w dacie wydania decyzji żołnierzem i jego stan rodzinny na dzień wydania decyzji jest obojętny dla wydawanej decyzji; c) art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu w zw. z art. 26 Kodeksu cywilnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i mylne przyjęcie, przez organ, iż "przebywanie L. Z. w miejscu zamieszkania ojca" miało miejsce, jednak "nie utożsamia tego ze "wspólnym zamieszkiwaniem", co stanowi dowolną interpretację ustawowych definicji miejsca zamieszkania oraz poprzez dowolną interpretację okoliczności faktycznych udowodnionych w sprawie w odniesieniu do córki, która na dzień wskazany we wniosku była niepełnoletnia, mieszkała z ojcem i realizowała w tej dacie obowiązek szkolny w [...], a jej zamieszkanie z ojcem miało na ten moment charakter stały; d) art. 26 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 47 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i nieprzyjęcie małżonka do stanu rodzinnego, od którego zależy liczba norm mieszkaniowych, pomijając, iż ustawodawca definiując członków rodziny żołnierza wskazał w art. 26 ust. 3 pkt 1, iż jest to "małżonek", nie stawiając dodatkowych warunków; Skarżący postawił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: a) art. 7 k.p.a., poprzez odstąpienie od zasady dążenia do prawdy obiektywnej, arbitralnego doboru argumentów, przy braku dowodów oraz ukształtowania postępowania dowodowego w sposób, który odbiegał od dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego podstaw prawnych wydania ww. decyzji; b) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w szczególności poprzez: dowolną ocenę materiału dowodowego w zakresie obliczenia ilości norm powierzchni mieszkaniowej przysługujących wnioskodawcy, ustalenia miejsca zamieszkania córki wnioskodawcy oraz nadanie w sposób dowolny znaczenia odmowie złożenia oświadczenia przez osobę trzecią, oraz dowolne ustalenie, iż miejsce zameldowania ma znaczenie dla ustalenia norm, od których zależy wysokość odprawy mieszkaniowej; c) art. 81a k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości organu na niekorzyść strony, w szczególności poprzez przyjęcie negatywnych konsekwencji odmowy złożenia oświadczenia przez osobę trzecią niebędącą w sprawie ani świadkiem ani stroną postępowania; d) art. 75, art. 77 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez przeprowadzenie dowodu z urzędu tj. dokonanie ustaleń na podstawie wpisu w bazie PESEL w przedmiocie okoliczności faktycznych, tj. rozwodu niemających znaczenia dla sprawy i powstałych po zakończeniu służby wojskowej oraz pozostające bez znaczenia dla ustalenia stanu rodzinnego żołnierza na dzień przez niego wskazany we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że postępowanie o wypłatę odprawy mieszkaniowej określone jest ramami czasowymi: datą złożenia wniosku, datą zwolnienia ze służby oraz datą wskazaną przez żołnierza we wniosku, na jaką organ ma obowiązek ustalić przysługujące mu normy na podstawie istniejącego w tej dacie (a nie w dacie dowolnie wybranej przez organ) stanu rodzinnego. Wszystkie zmiany stanu rodzinnego powstałe po zakończeniu służby wojskowej oraz poza wskazanymi wyżej ramami czasowymi pozostają bez znaczenia dla ustalenia stanu rodzinnego żołnierza na dzień przez niego wskazany we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W ocenie skarżącego, organ dowolnie interpretuje okoliczności faktyczne udowodnione w sprawie w odniesieniu do córki, która na dzień wskazany we wniosku była niepełnoletnia, mieszkała z ojcem - w tej samej miejscowości i realizowała w tej dacie obowiązek szkolny w [...]. Brak jest logicznego uzasadnienia dla sformułowanego wniosku, że małoletnia na dzień [...].09.2023 r. nie "zamieszkiwała" z ojcem a jedynie realizowała "kontakty", skoro organ otrzymał potwierdzenie, iż w tym czasie małoletnie dziecko uczęszczało do szkoły, która znajduje się w odległości ponad 300 km od przyjętego przez organ "miejsca zamieszkania dziecka". Skarżący podkreślił, że okoliczność zameldowania dziecka w innej miejscowości nie świadczy o faktycznym pobycie, co przy braku obowiązku potwierdzania urzędowego meldunku - sprawia, że ustalenia organu oraz skutki, jakie organ z nich wywodzi, są dowolne i sprzeczne zarówno z logiką, jak i przepisami prawa. Skarżący zauważył ponadto, że na dzień [...].09.2023 r. również był zameldowany pod tym samym adresem co córka, co w zaskarżonej decyzji pominięto - miejsce zameldowania córki skarżącego tj. [...] ul. [...], to bowiem także miejsce zameldowania na pobyt stały skarżącego - aktualne do dnia [...].04.2024 r. Fakt ten nie przesądza - jak organ błędnie ocenia - o "niezamieszkiwaniu córki z ojcem". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajmowane dotychczas stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona w rozpoznawanej sprawie decyzja utrzymuje w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] marca 2025 r. o wypłacie skarżącemu, na jego wniosek, odprawy mieszkaniowej w określonej wysokości. Uprawnienie skarżącego do otrzymania wnioskowanego świadczenia nie było przedmiotem sporu na żadnym etapie postępowania i nie budzi również wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Istota postawionych w skardze zarzutów dotyczy natomiast niezaliczenia przez organ przy obliczeniu wysokości odprawy mieszkaniowej dwóch norm: po pierwsze na byłą żonę skarżącego E. Z., a po drugie na córkę skarżącego L. Z.. Sąd w obydwu tych kwestiach podziela stanowisko skarżącego, że działanie organu było nieprawidłowe. Odnosząc się w pierwszej kolejności do nieuwzględnienia przy obliczeniu wysokości odprawy mieszkaniowej E. Z., należy zauważyć, że w tym zakresie istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności faktyczne nie są sporne. Nie jest bowiem kwestionowane przez skarżącego, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt [...] związek małżeński P. Z. i M. Z. został rozwiązany przez rozwód z dniem [...] października 2024 r. Nie budzi także wątpliwości, że skarżący we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej jako dzień do wyliczenia jej wysokości wskazał [...] września 2023 r., zaś zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem [...] września 2024 r. Zdaniem organu, w tak ustalonym stanie faktycznym znajdzie zastosowanie przepis art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, który stanowi, że w przypadku orzeczenia rozwodu, w ilości norm nie uwzględnia się norm na byłego małżonka. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę tego stanowiska nie podziela. W ocenie Sądu, organ dokonał bowiem błędnej wykładni powyższego przepisu, którego treść powinna być interpretowana w kontekście całej regulacji dotyczącej przyznawanie odprawy mieszkaniowej, a w szczególności treści art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, który stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, na jego wniosek złożony przed zwolnieniem ze służby, wydaje się decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej, przyjmując do obliczenia wartość przysługującego lokalu mieszkalnego, ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, niezależnie od ilości norm należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Z woli ustawodawcy zatem kluczowa dla ustalenia ilości norm przysługujących żołnierzowi jest data wskazana przez żołnierza niezależnie od ewentualnych zmian stanu faktycznego, które nastąpiły po tej dacie. Zdaniem Sądu, wprowadzony w art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu wyjątek od tej ogólnej zasady powinien być rozumiany wąsko, zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae. Ponadto wymaga podkreślenia, że to data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest datą graniczną, do której ewentualna zmiana stanu faktycznego mogłaby być prawnie relewantna. Świadczy o tym wyraźne wskazanie przez ustawodawcę, że w związku z zastosowaniem art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu obliczenie wysokości odprawy mieszkaniowej następuje "niezależnie od ilości norm należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej". Tylko więc zdarzenie, które zaistniało przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej może mieć wpływ na prawo do odprawy mieszkaniowej lub jej wysokość. Oznacza to, że nieuwzględnienie byłego małżonka na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy rozwód został orzeczony pomiędzy datą wskazywaną przez żołnierza a zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła, a więc zastosowanie przez organ omawianego przepisu w realiach tej sprawy było nieprawidłowe. W konsekwencji organ niezasadnie nie uwzględnił normy przysługującej skarżącemu na byłą (w dniu wydawania decyzji) żonę M. Z. Przechodząc z kolei do oceny prawidłowości nieuwzględnienia przez organ dla obliczenia wysokości należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej normy na córkę skarżącego L. Z., Sąd stwierdza, że organ niedostatecznie wnikliwie ustalił stan faktyczny tej sprawy w zakresie wspólnego zamieszkiwania córki z ojcem w [...] przy ul. [...]. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są wspólnie zamieszkałe dzieci własne, do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Biorąc pod uwagę, że córka skarżącego L. Z.(ur. w 2007 r.) na dzień wskazany przez skarżącego we wniosku nie była pełnoletnia, istotne z punktu widzenia uwzględnienia normy przysługującej na córkę było ustalenie faktu wspólnego zamieszkiwania z ojcem. W tym zakresie organ oparł się na informacjach dotyczących meldunku stałego i czasowego córki oraz na nieuzyskaniu w tym zakresie wyjaśnień od matki L. Z.. Organ nie wyprowadził natomiast właściwych wniosków z przedstawionych przez skarżącego dokumentów, tj. dwóch zaświadczeń potwierdzających uczęszczanie L. Z. w roku szkolnym 2023/2024 do szkół ponadpodstawowych w [...]. Należy zwrócić uwagę, że sądy administracyjne wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślały (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt I OW 154/23, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), że fakt zameldowania w danym miejscu nie stanowi potwierdzenia okoliczności zamieszkiwania tam z zamiarem stałego pobytu. Samo zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Natomiast miejscem zamieszkania osoby fizycznej zgodnie z art. 25 k.c. jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie można wykluczyć, że dane o zameldowaniu nie odzwierciedlają już od dłuższego czasu i nie pokrywają się z miejscem, gdzie osoba rzeczywiście przebywa i realizuje swoje potrzeby życiowe. Sądy administracyjne wskazywały w swoich orzeczeniach (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt II GW 3/22), że o zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej. Przez zamiar stałego pobytu należy rozumieć koncentrowanie wszystkich swoich spraw w danym miejscu, gdzie złożone w tym zakresie oświadczenie woli co do posiadanego miejsca zamieszkania powinno znajdować zauważalne i obiektywnie sprawdzalne odzwierciedlenie w okolicznościach faktycznych, wskazujących na rzeczywisty zamiar zamieszkiwania w określonym miejscu. Skoro zatem ustawa uzależnia uwzględnienie normy na córkę od faktu wspólnego zamieszkiwania z ojcem, to organ powinien dążyć do ustalenia tej okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości. Oczywiście, potwierdzenie zameldowania pod danym adresem może stanowić jeden z dowodów w sprawie podlegający ocenie organu zgodnie z wyrażoną w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, jednak organ powinien mieć na względzie, że jak podkreślono wyżej zameldowanie nie jest tożsame z zamieszkiwaniem, a jeśli zgromadzony materiał dowodowy budzi uzasadnione wątpliwości co do miejsca faktycznego koncentrowania przez daną osobę swojej aktywności życiowej w miejscu zameldowania, organ powinien tego rodzaju wątpliwości uwzględnić i ewentualnie zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. rozstrzygnąć je na korzyść strony. Taka sytuacja zdaniem Sądu, zaistniała w niniejszej sprawie. Otóż, jak wynika z przedstawionych przez skarżącego – a niezakwestionowanych przez organ – zaświadczeń, L. Z. uczęszczała w dniu wskazanym przez skarżącego we wniosku, tj. [...] września 2023 r., do liceum ogólnokształcącego w [...]. Zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują zatem, że jej miejscem zamieszkania nie mógł być ani adres stałego, jak i czasowego zameldowania, bowiem te miejscowości są położone około 300 km od [...]. Organ tę istotna okoliczność w istocie pominął, stwierdzając jedynie, że przedłożone zaświadczenia nie potwierdzają faktu zamieszkiwania z ojcem. Organ jednak nie wyjaśnił, gdzie w jego ocenie L. Z. faktycznie zamieszkiwała, uczęszczając do stacjonarnego liceum w [...], skoro nie mogła w tym czasie mieszkać w miejscu zameldowania. Organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że L. Z. nie zamieszkiwała w miejscu deklarowanym przez skarżącego, skoro z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, by mieszkała w tym czasie w innym miejscu. W ocenie Sądu, również okoliczność, że matka L. Z. nie udzieliła odpowiedzi na prośbę organu o udzielenie wyjaśnień, nie potwierdza, że córka nie zamieszkiwała z ojcem w dniu [...] września 2023 r. Organ nie ustalił zatem dostatecznie wnikliwie okoliczności istotnej z punktu widzenia ustalenia uprawnienia skarżącego do odprawy mieszkaniowej w określonej wysokości, tj. nie wyjaśnił, czy L. Z. faktycznie zamieszkiwała ze skarżącym w dniu wskazanym przez niego we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni powyższe wskazania Sądu. Po pierwsze, dokona prawidłowej wykładni art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, uwzględniając, że przepis ten nie ma zastosowania w stanie faktycznym, w którym rozwód byłego żołnierza nastąpił po dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Po drugie, zgromadzi materiał dowodowy niezbędny do ustalenia, czy córka L. Z. zamieszkiwała ze skarżącym w dniu [...] września 2023 r. Organ uwzględni również, że zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia (a więc również w niniejszej sprawie), a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach w punkcie 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę stanowi wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego w wysokości 480 zł.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 czerwca 2025
- Hasła tematyczne
- Żołnierze zawodowi
- Skarżony organ
- Minister Obrony Narodowej
- Sędziowie
- Ewa Marcinkowska Iwona Maciejuk /przewodniczący/ Mateusz Rogala. /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
art. 26 ust. 3 pkt 2. art. 47 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 · Dz.U. 2018 poz. 133
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny