Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2277/25

III OSK 2277/25 - Postanowienie NSA z 2026-01-13

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
13 stycznia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W., T.L., M.Z. i D.Z. od pkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 306/25 o odrzuceniu skargi M.W., T.L., M.Z. i D.Z. w sprawie ze skargi M.W., S.W., T.L., K.L., M.Z. i D.Z. na uchwałę Rady Gminy Sierakowice z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr XIV/173/2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Sierakowice postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 306/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA w Gdańsku, Sąd I instancji), po rozpoznaniu skargi M.W., S.W., T.L., K.L. M. Z. i D.Z. na uchwałę Rady Gminy Sierakowice z 29 kwietnia 2025 r. nr XIV/173/2025 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Sierakowice, w pkt 1 odrzucił skargę S.W. i K.L., a w pkt 2 odrzucił skargę M.W., T.L., M.Z. i D.Z. Pismem z 28 sierpnia 2025 r. M.W., T.L., M.Z. i D.Z., reprezentowani przez adwokata, wywiedli skargę kasacyjną od ww. postanowienia WSA w Gdańsku z 24 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 306/25. Na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 175, w zw. z art. 176, w zw. z art. 177, w zw. z art. 33, w zw. z art. 193 p.p.s.a. zaskarżono w części, tj.: w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2, a więc w zakresie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w materii odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargi skarżących kasacyjnie na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025, postanowienie WSA w Gdańsku z 24 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 306/25. Na podstawie art. 174 § 1 p.p.s.a. zaskarżonemu w części postanowieniu zarzucono: II.1 naruszenie prawa materialnego (tj.: podstawę kasacyjną statuowaną na kanwie art. 174 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a mianowicie: II.1 Naruszenie art. 101a ust.1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2, w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 5, w zw. z art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, w zw. z art. 227 k.p.a., w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wyrażające się w: 1. braku dokonania przez Sąd I instancji na etapie procedowania oraz orzekania w sprawie III SA/Gd 306/25 (w szczególności na etapie formułowania rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 petitum rzeczonego postanowienia), kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji in ius, a mianowicie; A) regulacji art. 101a ust.1 ustawy o Samorządzie Gminnym, tj.; regulacji kreującej legitymację do wywiedzenia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji zaniechania przez organ gminy nakazanych prawem czynności lub niepodejmowania czynności prawnych lub faktycznych naruszających prawa osób trzecich; B) regulacji art. 30 ust. 2 pkt 5, oraz art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym , określających status Wójta jako zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu gminy, w tym zastępcy Wójta w razie jego wyznaczenia oraz określającego kompetencje i obowiązki Wójta w zakresie kontroli prawidłowości czynności podejmowanych przez pracowników urzędu gminy oraz obowiązki do podejmowania określonych działań w wypadku stwierdzenia nieprawidłowości w działaniu pracowników Urzędu Gminy; C) regulacji art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2 ustawy o samorządzie gminnym kreującym upoważnienie prawne Rady Gminy do przyjmowania sprawozdań z działalności Wójta, w tym sprawozdań z realizacji czynności, stanowiących zdania własne gminy oraz których realizacja należy do kompetencji organów gminy, w tym przyjmowania sprawozdań z podejmowanych przez Wójta czynności, objętych zakresem ustawowych kompetencji i obowiązków w szczególności: 1.2. braku dokonania przez Sad I instancji kumulatywnej subsumpcji regulacji art. 101a ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 30 ust. 2 pkt 5, 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2 ustawy o samorządzie gminnym na etapie oceny charakteru prawnego oraz podstaw prawnych wywiedzionej przez M.W., K.L., M.Z., D.Z. skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025, w tym na etapie oceny zakresu przedmiotowego wywiedzionej przez skarżących kasacyjnie skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice oraz na etapie oceny intencji prawnych towarzyszących skarżącym kasacyjnie w dacie wywiedzenia skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025 skutkującego: 1.3 dokonaniem przez Sąd I instancji błędnej kwalifikacji prawnej skargi skarżącego kasacyjnie wywiedzionej na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025 , wyrażającej się w: A) zastosowaniu w stosunku do przedmiotowej skargi regulacji art. 227 k.p.a., w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a. oraz art. 18b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz dokonaniem oceny kwalifikacji charakteru prawnego skargi M.W., K.L., M.Z., D.Z. na uchwałę Rady Gminy Sierakowice przez pryzmat wyszczególnionych regulacji in ius, a w konsekwencji : 1.4 uznaniem przez Sąd I instancji w następstwie zastosowania do skargi skarżących kasacyjnie na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025 regulacji art. 227 k.p.a., w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a. oraz art. 18b ust.1 ustawy o samorządzie gminnym , iż rzeczona skarga stanowi skargę do Rady Gminy Sierakowice na działanie Wójta Gminy Sierakowice, a więc skargę unormowana w Dziale VIII k.p.a. , która nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej objętej hipotezą art. 3 ust. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, a finalnie: 1.5 odrzuceniem skargi skarżących kasacyjnie na uchwale Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025 na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 k.p.a. jako skargi pozostającej poza zakresem kognicji Sądu, w sytuacji gdy: 1.6 kumulatywna subsumpcja regulacji art. 101a ust.1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2, a także art. 30 ust. 2 pkt 5 oraz art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym do stanu zaistniałego in casu przedmiotowej sprawy, w szczególności do oceny rzeczywistego charakteru prawnego skargi wywiedzionej przez M.W., K.L., M.Z., D.Z. skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173.2025, prowadzi do wniosku, iż: 1) skarga skarżących kasacyjnie w rzeczywistości nie stanowiła jak przyjął Sąd I instancji skargi opartej na regulacjach art. 227 k.p.a. w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a oraz art. 18d ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, wyłączonej spod zakresu kognicji i kontroli Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku, lecz: 2) przedmiotowa skarga stanowiła: A) skargę wywiedziona przez skarżących kasacyjnie na niewykonanie przez Radę Gminy Sierakowice czynności przyjęcia przez Radę Gminy Sierakowice sprawozdania Wójta Gminy Sierakowice ze sposobu wykonywania obowiązków zwierzchnika służbowego pracowników urzędu gminy Sierakowice w tym sposobu nadzoru nad praca urzędu gminy Sierakowice oraz podejmowania czynności kontrolnych nad sposobem i prawidłowością realizacji przez pracowników urzędu gminy Sierakowice, w tym Zastępcy Wójta Gminy czynności i działań objętych zakresem ich obowiązków, a "mieszczających się" w zakresie zadań własnych Gminy w tym w szczególności: B) skargę wywiedziona przez skarżących kasacyjnie na niewykonanie przez Rade Gminy Sierakowice czynności przyjęcia przez Radę Gminy Sierakowice sprawozdania Wójta Gminy Sierakowice ze sposobu wykonywania nadzoru służbowego nad sposobem realizacji przez "pracowników" Urzędu Gminy, w tym wypadku Zastępca Wójta Gminy jako podmiotu również podlegającego nadzorowi służbowemu Wójta Gminy czynności i zadań objętych zakresem ich kompetencji, w tym mieszczących się w zakresie zadań własnych Gminy Sierakowice, w tym nad sposobem kontroli nieprawidłowych, wykraczających zakres kompetencji o obowiązków zachowań pracowników Urzędu Gminy Sierakowice, w tym Zastępcy Wójta Gminy, a więc: 1.7. kumulatywna subsumpcja regulacji art. 101a ust. 1 ustawy o Samorządzie Gminnym, art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2 oraz art. 30 ust. 2 pkt 5, a także art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym do stanu zaistniałego in casu przedmiotowej sprawy, w szczególności do oceny rzeczywistego charakteru prawnego skargi wywiedzionej przez M.W., K.L., M.Z., D.Z. skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025, prowadzi do wniosku, iż skarga skarżących kasacyjnie stanowiła w rzeczywistości skargę na niewykonanie przez Radę Gminy czynności nakazanej prawem, w tym należącej do wyłącznej kompetencji Rady Gminy określonej na kanwie art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2 ustawy o samorządzie gminnym, a finalnie: A) skargę, której causę prawną stanowi regulacja art. 101a , w zw. z art. 18 ust.2 pkt 2 zdanie 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz w konsekwencji: B) skargę objętą w świetle regulacji art. 101a ust. 1 ustawy o Samorządzie Gminnym, objętą kognicją Sądów administracyjnych, a w rezultacie: 1.8 w świetle kumulatywnej subsumpcji regulacji art. 101a ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2 ustawy oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 i art. 33 ust. 5 o samorządzie gminnym do stanu zaistniałego in casu przedmiotowej sprawy, w szczególności do oceny rzeczywistego charakteru prawnego skargi wywiedzionej przez skarżących kasacyjnie na uchwałę Rady Gminy "Sierakowicie" nr XIV/173/2025: 1.1 skarga skarżących kasacyjnie stanowiła w opozycji do "stanowiska ocennego" Sadu I instancji skargę objętą zakresem hipotezy art. 101a ust. 1 ustawy o "Samorządzie Gminny", a wiec skargę, której kontrola merytoryczna objęta jest zakresem kognicji Sądu , a finalnie: 1.9 w świetle kumulatywnej subsumpcji regulacji art. 101a ust. 1, art. 18 art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2 ustawy oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 i art. 33 ust. 5 o samorządzie gminnym zastosowana przez Sąd I instancji instytucja odrzucenia skargi skarżących kasacyjnie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz wydane przez Sad I instancji rozstrzygnięcie w materii odrzucenia skargi mają charakter contra legem, oraz 1.10 w świetle kumulatywnej subsumpcji regulacji art. 101a ust. 1, art. 18, art. 18 ust. 2 pkt 2 zdanie 2 ustawy oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 i art. 33 ust. 5 o samorządzie gminnym z zachodzi podstawa do uchylenia wyroku Sądu I instancji w następstwie przeprowadzonej kontroli kasacyjnej, 2. naruszenie art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 5, w zw. z art. 33 ust. 5, w zw. z art. 11a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11b ustawy o samorządzie gminnym, w zw. z art. 227 k.p.a., w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a., w zw. z art. 18a ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. wyrażające się w: 2.1. braku dokonania przez Sąd I instancji na etapie procedowania oraz orzekania w sprawie III SA/Gd 306/25 (w szczególności na etapie formułowania rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 petitum rzeczonego postanowienia), kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji in ius, a mianowicie: A) regulacji art. 101a ust. 1 ustawy o Samorządzie Gminnym, tj.: regulacji kreującej legitymację do wywiedzenia skargi do sadu administracyjnego w sytuacji zaniechania przez organ gminy nakazanych prawem czynności, lub niepodejmowania czynności prawnych lub faktycznych naruszających prawa osób trzecich B) regulacji art. 30 ust. 2 pkt 5 oraz art. 33 ust. 5 oraz art. 11a ust. 1 pkt 2 oraz art. 11b ustawy o samorządzie gminnym, określających status Wójta Gminy jako zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu gminy, w tym Zastępcy Wójta Gminy w razie jego wyznaczenia oraz określającego kompetencje i obowiązku Wójta Gminy do kontroli prawidłowości czynności podejmowanych przez pracowników urzędu gminy oraz obowiązki do podejmowania określonych działań w wypadku stwierdzenia nieprawidłowości w działaniu pracowników urzędu gminy, w tym obowiązku do podejmowania stosownych działań nadzorczych w sposób jawny, w szczególności: 2.2. braku dokonania przez Sad I instancji kumulatywnej subsumpcji regulacji art. 101a ust.1 ustawy o Samorządzie Gminnym, art. 30 ust. 2 pkt 5, 33 ust. 5, art, 11a ust. 1 pkt 1 oraz art. 11b ustawy o samorządzie gminnym na etapie oceny charakteru prawnego oraz podstaw prawnych wywiedzionej przez M.W., K.L., M.Z., D.Z. skargi na "uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr" , w tym na etapie oceny zakresu przedmiotowego wywiedzionej przez skarżących kasacyjnie skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice oraz na etapie oceny intencji prawnych towarzyszących skarżącym kasacyjnie w dacie wywiedzenia skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025 skutkującego: 2.3. dokonaniem przez Sad I instancji błędnej kwalifikacji prawnej skargi skarżącego kasacyjnie wywiedzionej na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025 , wyrażającej się w: 1.1. zastosowaniu w stosunku do przedmiotowej skargi regulacji art. 227 k.p.a., w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a. oraz art. 18b ust.1 ustawy o samorządzie gminnym oraz dokonaniem oceny kwalifikacji charakteru prawnego skargi M.W., K.L., M.Z., D.Z. na uchwałę Rady Gminy Sierakowice przez pryzmat wyszczególnionych regulacji in ius, a w konsekwencji: 2.4. uznaniem przez Sąd I instancji w następstwie zastosowania do skargi skarżących kasacyjnie na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173/2025 regulacji art. 227 k.p.a. w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a. oraz art. 18b ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, iż rzeczona skarga stanowi skargę do Rady Gminy Sierakowice na działanie Wójta Gminy Sierakowice, a więc skargę unormowaną w Dziale VIII k.p.a. , która nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej objętej hipotezą art. 3 ust. 2 p.p.s.a., a finalnie: 2.5. odrzuceniem skargi Skarżących kasacyjnie na uchwałę Rady Gminy Sierakowicie nr XIV/173/2025 na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 k.p.a. jako skargi pozostającej poza zakresem kognicji Sadu, w sytuacji gdy: 2.6. kumulatywna subsumpcja regulacji art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 oraz art. 33 ust. 5 oraz art. 11a ust. 1 pkt 1 i art. 11b ustawy o samorządzie gminnym do stanu zaistniałego in casu przedmiotowej sprawy, w szczególności do oceny rzeczywistego charakteru prawnego skargi wywiedzionej przez M.W., K.L., M.Z., D.Z. skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173.2025, prowadzi do wniosku, iż: 1) skarga skarżących kasacyjnie w rzeczywistości nie stanowiła jak przyjął Sąd I instancji skargi opartej na regulacjach art. 227 k.p.a,, w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a oraz art. 18d ust. 1 "ustawy o Samorządzie Gminnej", wyłączonej spod zakresu kognicji i kontroli Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku, lecz: 2) przedmiotowa skarga stanowiła (obok skargi na zaniechanie wykonania przez Radę Gminy Sierakowice czynności przyjęcia przez Radę Gminy Sierakowice sprawozdania Wójta Gminy Sierakowice ze sposobu wykonywania obowiązków zwierzchnika służbowego pracowników urzędu gminy Sierakowice w tym sposobu nadzoru nad pracą urzędu gminy Sierakowice oraz podejmowania czynności kontrolnych nad sposobem i prawidłowością realizacji przez pracowników urzędu gminy Sierakowice, w tym Zastępcy Wójta Gminy czynności i "działaniań" objętych zakresem ich obowiązków, a "mieszczających się" w zakresie zadań własnych gminy), stanowiła również skargę na : A) zaniechanie realizacji przez Wójta Gminy Sierakowice obowiązków nadzoru służbowego nad Zastępcą Wójta Gminy Sierakowice jako pracownikiem Urzędu Gminy podlegającemu zwierzchnictwu służbowemu Wójta a także: B) podjęcie przez Wójta Gminy Sierakowice czynności faktycznych naruszających prawa skarżących kasacyjnie, w szczególności naruszających prawo skarżących kasacyjnie do dostępu do dokumentacji sprawy wywołanej skargą skarżących kasacyjnie na działanie Zastępcy Wójta Sierakowice zgodnie z art. 73 k.p.a., a także prawo do rzetelnego wyjaśnienia sprawy oraz zapewnienia skarżącym kasacyjnie ochronę swoich praw oraz dóbr osobistych naruszonych zachowaniem Zastępcy Wójta Gminy Sierakowice, a w "konsewkencji": 2.7. kumulatywna subsumpcja regulacji art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 oraz art. 33 ust. 5 oraz art. 11a ust. 1 pkt 1 i art. 11b ustawy o samorządzie gminnym do stanu zaistniałego in casu przedmiotowej sprawy, w szczególności do oceny rzeczywistego charakteru prawnego skargi wywiedzionej przez M.W., K.L., M.Z., D.Z. skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173.2025, prowadzi do wniosku, iż: A) skarga skarżących kasacyjnie (obok skargi na zaniechanie wykonania przez Rade Gminy Sierakowice czynności przyjęcia przez Radę Gminy Sierakowice sprawozdania Wójta Gminy Sierakowice ze "sposbu" wykonywania obowiązków zwierzchnika służbowego pracowników urzędu gminy Sierakowice w tym sposobu nadzoru nad pracą urzędu gminy Sierakowice oraz podejmowania czynności kontrolnych nad sposobem i prawidłowością realizacji przez pracowników urzędu gminy Sierakowice, w tym Zastępcy Wójta Gminy czynności i "działaniań" objętych zakresem ich obowiązków, a "mieszczających się" w zakresie zadań własnych Gminy), stanowiła również skargę na ":nie wykonanie" przez Wójta Gminy Sierakowice czynności nakazanych prawem oraz na podejmowanie przez Wójta Gminy Sierakowice czynności w sposób naruszający prawa skarżących kasacyjnie do dostępu do dokumentacji oraz prawa do "żądamia" rzetelnego rozpoznania sprawy i zapewnienia skarżącym ochrony wywołanej naruszającym dobra osobiste skarżących kasacyjnie zachowaniem Zastępcy Wójta Gminy Sierakowice, a finalnie: 2.8. kumulatywna subsumpcja regulacji art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 oraz art. 33 ust. 5 oraz art. 11a ust.1 pkt 1 i art. 11b ustawy o samorządzie gminnym do stanu zaistniałego in casu przedmiotowej sprawy, w szczególności do oceny rzeczywistego charakteru prawnego skargi wywiedzionej przez M.W., K.L., M.Z., D.Z. skargi na uchwałę Rady Gminy Sierakowice nr XIV/173.2025, prowadzi do wniosku, iż: A) skarga skarżących kasacyjnie stanowiła skargę w trybie art. 101a ust. 1 ustawy o Samorządzie Gminnym na zaniechanie realizacji przez Wójta Gminy Sierakowice obowiązków nakazanych prawem oraz podejmowanie czynności naruszających prawa skarżących kasacyjnych, mieszczącą się w granicach kognicji Sądu I instancji, a finalnie: 2.9 w świetle kumulatywnej subsumpcji regulacji art. 101a ust.1, art. 30 ust. 2 pkt 5 i art. 33 ust. 5 oraz "art. 11a uat.1 pkt1 i art. 11 b" ustawy o samorządzie gminnym "z zachodzi" podstawa do uchylenia wyroku Sądu I instancji w następstwie przeprowadzonej kontroli kasacyjnej. III. Mając na uwadze wyszczególnione w pkt II petitum skargi kasacyjnej zarzuty, skarżący kasacyjnie "wniosi o": III.1 uchylenie postanowienia Sądu I instancji w sprawie III SA/Gd 306/25 w objętej zaskarżeniem części, tj.: w zakresie zawartego w pkt 2 rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego "rozpozania", celem: Ponownego zbadania sprawy, w tym ponownego poddania analizie rzeczywistego charakteru prawnego i ratio złożonej przez Skarżących kasacyjnie skargi, w tym ponownego szczegółowego zbadania charakteru rzeczonej skargi. III.2 Ponadto skarżący kasacyjnie wnoszą o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kasacyjnie solidarnie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego podług norm przepisanych IV. skarżący kasacyjnie wnoszą również o rozpoznanie sprawy w warunkach rozprawy na podstawie art. 176 ust. 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Gminy Sierakowice, reprezentowana przez adwokata, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Uznając, że nie ma konieczności przeprowadzania rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 182 § 1 p.p.s.a. i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej – z uwagi na sposób ich skonstruowania – należało rozpoznać w sposób łączny. Pomijając niestaranność językową wniesionego środka odwoławczego i utrudniający czytelność sposób sformatowania jego tekstu, zarzuty skonstruowano w sposób polegający w istocie na wielokrotnym powtórzeniu tych samych przepisów wraz z tymi samymi rozwinięciami tych zarzutów. Przede wszystkim wskazać w tym miejscu należy na powoływany wielokrotnie konglomerat przepisów art. 101a ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 5, art. 33 ust. 5 oraz art. 11a ust. 1 pkt 1 i art. 11b ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący kasacyjnie, pomimo powoływania się na "kumulatywną subsumpcję" tych przepisów, nie przedstawili w jasny sposób, jaka ma być treść normy prawnej odkodowanej z tych przepisów i na czym miała polegać ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia prawa materialnego przejawia się w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu (lub przepisów) polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy, bądź zastosowaniu nieobowiązującej normy prawnej. Naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polega zaś na tzw. błędzie w subsumpcji, tj. błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej mającej zastosowanie w sprawie. Stawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego strona powinna zatem określić, czy naruszenie to nastąpiło przez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie. W pierwszym przypadku należy wskazać, jak naruszony przepis zinterpretował sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka, zdaniem strony, powinna być jego prawidłowa wykładnia. Wskazując na drugą postać naruszenia prawa materialnego (niewłaściwe zastosowanie) wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Naruszenie prawa materialnego wykazywać można poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego lub stawiając wprost zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Zawarty w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, na czym polegało według skarżących kasacyjnie wskazywane w zarzutach skargi kasacyjnej naruszenie prawa. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (zob. wyrok NSA z 26.09.2024 r., I OSK 2286/23, LEX nr 3780650). Złożony w rozpoznawanej sprawie środek odwoławczy nie do końca odpowiada przedstawionym wymaganiom. Wadliwość ta w świetle uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 nie dyskwalifikuje jednakże automatycznie tak sformułowanych zarzutów. Analiza przytoczonej podstawy kasacyjnej oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala określić granice zaskarżenia. Zważywszy, że pomimo częściowo błędnej konstrukcji zarzutów możliwe jest ustalenie granic wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że została ona sporządzona w stopniu umożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie. Pomimo tego skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie podstawę orzeczenia Sądu I instancji stanowił art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Art. 3 § 2 p.p.s.a. zawiera katalog spraw orzeka sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej. Zaskarżona uchwała Rady Gminy Sierakowice z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr XIV/173/2025 dotyczy rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Sierakowice, która została złożona w dniu 26 lutego 2026 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że uchwała, której próbę zaskarżenia podjęli skarżący, została podjęta w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta wniesionej w trybie działu VIII k.p.a. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 12.03.2013 r., I OSK 318/13, LEX nr 1305299). Skargi tego rodzaju są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA w Warszawie z 1.12.1998 r., III SA 1636/97, LEX nr 37138). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por.m.in. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 oraz z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07, publ. CBOSA). Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. "powszechnych" (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. W niniejszej sprawie ze względu na to, że organem właściwym do rozpoznania skargi był organ stanowiący gminy, to zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi przybrało formę uchwały. Taka forma wynika ze specyfiki działania organów kolegialnych. Działanie podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków przyjmuje tylko od strony formalnej postać uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Działanie to nie jest jednak aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., od strony materialnej (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28.02.2022 r., II SA/Go 3/22, LEX nr 3314079). Niekonkurencyjność postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania skargowo-wnioskowego powoduje, że nie jest zasadne kwalifikowanie skarg na działania organu samorządu terytorialnego jako skarg na działanie w formie uchwały lub zarządzenia podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 10.10.2017 r., II OSK 1906/17, LEX nr 2419456). Oznacza to, że nie służy skarga do sądu administracyjnego na uchwałę organu samorządu terytorialnego podjętą w wyniku rozpatrywania skargi wniesionej w trybie działu VIII k.p.a.(por. postanowienie NSA z 21.12.2010 r., II OSK 2389/10, LEX nr 743417). Mając powyższe na względzie fakt, że skarga na działalność Wójta została rozpatrzona przez Radę Gminy w formie uchwały, nie może skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.). Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że skarżący nie mogą posiadać interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Strona chcąca zaskarżyć uchwałę organu gminy musi bowiem wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Innymi słowy, zmuszona jest udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, tj. pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Zaskarżona uchwała nie wpływa na sytuację prawnomaterialną skarżących, gdyż nie ogranicza i nie pozbawia ich uprawnień wynikających z przepisów prawa, ani też nie skutkuje nałożeniem na nich jakichkolwiek obowiązków. Podstawę legitymacji procesowej strony musi natomiast stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Z istoty skargi na działalność organu wniesionej w trybie działu VIII k.p.a. wynika, że uchwała Rady Gminy w przedmiocie rozpatrzenia takiej skargi nie mogła naruszyć indywidualnego interesu prawnego, bowiem skarga ma charakter powszechny, przysługuje w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i społecznego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 listopada 2025
Symbol z opisem
645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny