III OSK 220/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt: IV SA/Po 219/22 o odrzuceniu skargi M.O. na uchwałę Rady Miasta Piły z dnia 24 listopada 2020 r., nr XXXIV/346/20 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Piły postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt: IV SA/Po 219/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M.O. na uchwałę Rady Miasta Piły z dnia 24 listopada 2020 r., nr XXXIV/346/20 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Piły, wskazując, że M.O. nie wykazała związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a naruszeniem jej indywidualnej sytuacji prawnej. Skarżąca nie wskazała bowiem w jaki sposób postanowienia zaskarżonej uchwały naruszają jej indywidualny i konkretny interes prawny. Brak jest bowiem podstaw do wywodzenia interesu prawnego skarżącej z treści samych postanowień uchwały Rady Miasta Piły z dnia 24 listopada 2020 r., podjętej na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 października 2022 r. Pismem z dnia 28 października 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia, zaś w uzasadnieniu wskazując, że z uwagi na wadliwe doręczenie przesyłki wzywającej do wykazania interesu prawnego skarżąca nie mogła wywiązać się z nałożonego zobowiązania, a ponadto w piśmie procesowym z dnia 6 września 2022 r. wskazała na czym polega naruszenie własnego interesu prawnego skarżącej. W wykonaniu zarządzenia z dnia 31 października 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków pisma z dnia 28 października 2022 r. błędnie nazwanego zażaleniem poprzez wskazanie, czy stanowi ono skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, a jeżeli tak, wezwano pełnomocnika do sporządzenia jej zgodnie z wymogami określonymi w art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w terminie siedmiu dni – pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie to ekspediowano na adres kancelarii pełnomocnika, a w związku z brakiem odpowiedzi, następnie w wykonaniu zarządzenia z dnia 29 listopada 2022 r. wezwanie wysłano ponownie na podawany przez pełnomocnika adres do doręczeń. Pełnomocnik skarżącej wezwanie odebrała w dniu 13 grudnia 2022 r. i w dniu 19 grudnia 2022 r. przesłała do Sądu pismo wskazujące, że pismo z dnia 28 października 2022 r. stanowi skargę kasacyjną, zaś w załączeniu przedstawiła Sądowi skargę kasacyjną, sporządzoną zgodnie z wymogami określonymi w art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Nie ulega wątpliwości, że od wydanego w niniejszej sprawie postanowienia o odrzuceniu skargi stronie przysługiwała skarga kasacyjna, która jest sformalizowanym środkiem prawnym w przeciwieństwie do zażalenia (por. art. 176 § 1 i 2 oraz art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) dalej p.p.s.a.). Pełnomocnik skarżącej wniosła w dniu 28 października 2022 r. pismo nazwane zażaleniem. Z uwagi na fakt, że właściwym środkiem prawnym, jaki przysługiwał od postanowienia o odrzuceniu skargi była skarga kasacyjna, pismo to mimo nazwania go zażaleniem, musiało zostać potraktowane jako skarga kasacyjna, celem zrealizowania uprawnienia strony do wniesienia środka zaskarżenia, a także ze względu stanowisko pełnomocnika, która oświadczyła, że pismo to stanowi skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, wyrażone w zawisłej sprawie przez Sąd I instancji wobec innego "zażalenia" wniesionego osobiście przez skarżącą pismem z dnia 7 listopada 2022 r. Słusznie Sąd wskazał, że charakter środka zaskarżenia winien zostać ustalony na podstawie treści pisma, a nie jego oznaczenia. Niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywołać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj. Priorytet należy przyznać treści pisma, bowiem z niej wynika intencja strony. Samo mylne oznaczenie pisma procesowego nie powinno prowadzić do jego odrzucenia, zatem samo zatytułowanie wniesionej skargi kasacyjnej jako "zażalenie" nie przesądza o charakterze wniesionego środka zaskarżenia. Uwagi powyższe należy w całości odnieść także do pisma z dnia 28 października 2022 r., którego autorem był pełnomocnik skarżącej. Wskazać jednakże należy, że dokonanie korekty wniesionego pisma w zakresie jego elementów konstrukcyjnych mogło skutecznie nastąpić wyłącznie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej i nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że w dniu 19 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej skutecznie uzupełniła braki skargi kasacyjnej poprzez jej prawidłowe skonstruowanie. Reprezentujący stronę fachowy pełnomocnik miał obowiązek wnieść prawidłowy oraz niewadliwy konstrukcyjnie środek odwoławczy w terminie przewidzianym do zaskarżenia wydanego w sprawie postanowienia. Nawet przy hipotetycznym zaakceptowaniu koncepcji Sądu I instancji o możliwości wezwania pełnomocnika do prawidłowego skonstruowania środka zaskarżenia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 176 § 1 i 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, że ze względu na to, że skargę kasacyjną wnosi się w określonym ustawowo terminie, tj. w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia, a także wykładając przepisy p.p.s.a. w sposób gwarantujący w jak największym stopniu realizację prawa do sądu, ewentualne uzupełnienie skargi kasacyjnej o elementy konstrukcyjne mogłoby skutecznie nastąpić co najwyżej w terminie do jej wniesienia. Trafnie wskazuje się w piśmiennictwie prawniczym, że "Elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej mają inny charakter. Brak któregokolwiek z nich powoduje, że nie jest możliwe nadanie skardze kasacyjnej dalszego prawidłowego biegu. Powyższe braki nie podlegają konwalidacji, co skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej bez potrzeby wzywania o ich uzupełnienie. Strona może skutecznie uzupełnić braki skargi kasacyjnej o charakterze szczególnym (konstrukcyjnym) wyłącznie w terminie do wniesienia tego środka odwoławczego. Uzupełnienie powyższych braków po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest bezskuteczne. (...) Do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej przewidzianych w art. 176 p.p.s.a., których brak powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej bez potrzeby wzywania o ich uzupełnienie, należy zaliczyć jedynie przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie" (zob. H. Knysiak-Sudyka [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2021, Komentarz do art. 176). W zaistniałej sprawie, pełnomocnik skarżącej w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie złożyła skargi kasacyjnej, która mogła podlegać merytorycznej ocenie, skoro nie wskazano w niej podstaw kasacyjnych, na których została oparta. Z treści art. 177a p.p.s.a. wynika, że "Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi". Oznacza to, że będące elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie nie stanowią takiego braku skargi kasacyjnej, który może zostać skutecznie uzupełniony po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w tym także na wezwanie Sądu. Mając na uwadze, że od wydanego w sprawie postanowienia stronie przysługiwała skarga kasacyjna, zaś pismo z dnia 28 października 2022 r. wniesione w ramach zakwestionowania zaskarżonego postanowienia nie spełniało warunków formalnych skargi kasacyjnej, w tym w zakresie jej elementów konstrukcyjnych, a brak podstaw, aby przyjąć, że pismem z dnia 19 grudnia 2022 r. było możliwe uzupełnienie treściowe skargi kasacyjną z dnia 28 października 2022 r., tj. o jej elementy konstrukcyjne, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił w oparciu o art. 180 p.p.s.a. odrzucić skargę kasacyjną.