Sygnatura
III OSK 2167/23
III OSK 2167/23 - Wyrok NSA z 2026-04-28
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 28 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1184/22 w sprawie ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr SKO.OŚ/4170/147/2022 w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 8 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Kr 1184/22 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 8 sierpnia 2022 r., SKO.OŚ/4170/147/2022 w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew, oddalił skargę. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że Wójt Gminy Z. (dalej: Wójt) decyzją z dnia 21 marca2022 r znak GK.6132.1.2021 wymierzył M.H. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) administracyjną karę pieniężną w łącznej kwocie 33 387 zł za usunięcie bez zezwolenia 4 szt. drzew gat. wierzba krucha, 11 sztuk drzew gat. robinia akacjowa, 1 szt. okazów dwupniowych drzew gat. robinia akacjowa, 1 szt. drzewa gat. olsza czarna z terenu dz. nr [...] w miejscowości O. Wskazano numer rachunku bankowego, termin uiszczenia kary pieniężnej oraz ewentualny obowiązek odsetek i możliwość rozłożenia kary na raty. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez skarżącą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO, Kolegium) decyzją z dnia 8 sierpnia 2022 r., znak SKO.OŚ/4170/147/2022 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 88 ust. 1 pkt 6 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 916, dalej: u.o.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz.735). Opisaną wyżej decyzję Kolegium zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca, zarzucając jej "naruszenie adekwatnych przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadzając do wydania wadliwego rozstrzygnięcia; naruszenie odpowiednich przepisów prawa materialnego, co wygenerowało błędne orzeczenie". Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 21 listopada 2022 r. skarżąca uzupełniła zarzuty skargi. Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie rozprawy i przeprowadzenie dowodu z załączonych printscreenów rozmów smsowych na okoliczność wprowadzania w błąd organów przez Z.K. oraz brak zlecenia przez skarżącą wycięcia drzew z jej działki, które to drzewa wymagałyby uprzedniego zezwolenia albo zgłoszenia w gminie. Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że ustalenia organów poczynione w niniejszej sprawie, co do przedmiotu i zakresu szkód – wyciętego drzewostanu na działce skarżącej, a także wymiaru administracyjnej kary pieniężnej nie budzą wątpliwości Sądu, gdyż znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalenia organów nie budziły żadnych zastrzeżeń i zarzutów ze strony skarżącej. Wbrew twierdzeniom skargi printscreeny rozmów smsowych (k. 29 akt sądowych) mające wykazać wprowadzenie w błąd organów, nic nie wnoszą do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego. Z SMS-ów wynika jedynie, że umowa zlecenia została wykonana, a kwestia ostatecznej ceny zostanie uzgodniona na miejscu, przy czym wykonawca nie chce w jego przekonaniu na właścicielach nieruchomości "zarobić, ale to chodzi o pracowników i o sprzęt". Sama skarżąca przyznała, że zleciła Z.K. dokonanie wycinki na swojej działce. Zdaniem skarżącej, zlecenie obejmowało jednak wyłącznie krzewy typu "samosiejki", bez wycinania drzew objętych obowiązkiem zgłoszenia. Skarżąca nie zawarła pisemnej umowy i to ją obciążał obowiązek wykazania zakresu łączącej strony umowy. Z materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w wyborze wykonawcy i zawierając ustną umowę nie określiła w sposób jednoznaczny zakresu zlecenia. W tej sytuacji trudno przyznać rację skarżącej, że dokonujący z jej polecenia wycinki działał "bez umocowania". W skardze kasacyjnej skarżąca, reprezentowana przez adw., na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 1 - 2 p.p.s.a., zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów materialnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: A. art. 88 ust. 2 akapit 3 ustawy o ochronie przyrody przez jego niezastosowanie pomimo, że drzewa zostały wycięte przez Z.K., działającego bez zgody posiadaczki nieruchomości; B. art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że z przepisu tego wynika, że "odpowiedzialność za delikt administracyjny musi zostać nałożona na zleceniodawcę właściciela nieruchomości". tymczasem z tego przepisu wynika, że "Wójt (...) wymierza administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa"; C. art. 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, i brak dostrzeżenia przez organ II instancji, że organ I instancji nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącej ani nie podjął inicjatywy dowodowej z urzędu i nie przesłuchał Ł.W. - osoby która zastała Z.K. na działce skarżącej i widziała że to on bezprawnie wyciął drzewa, o których ścięcie nigdy nie był proszony, ani byłego męża skarżącej A.H., który prowadził sms-ową korespondencję ze Z.K.; D. art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, pomijając wyjaśnienie, jaki był zakres zleconych prac Z.K. oraz przez brak uzupełnienia materiału dowodowego pomimo takiego wniosku skarżącej; E. art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie, przy dokonywaniu oceny całokształtu materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że dokonujący wycinki Z.K., jako profesjonalista nie wiedział co robi, wycinając drzewa, które wymagają zgłoszenia lub zezwolenia organu gminy na ich usunięcie oraz faktu, że dokonał przedmiotowej wycinki bez zlecenia ze strony właścicielki, która kazała mu wyciąć krzewy porastające pagórek, podczas gdy on wyciął wszystko oprócz zleconych krzewów oraz zeznał nieprawdę co do samodzielnego wykonania zlecenia; Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. wniesiono o uchylenie wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od organu II instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych). Stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania strona wnosząca skargę kasacyjną oprócz wskazania, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnych przepisów postępowania, ma również obowiązek wykazać istotny wpływ wskazanego uchybienia na wynik sprawy. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej we wszystkich zarzutach naruszenia przepisów postępowania nie wykazał istotnego wpływu wskazanych uchybień na wynik sprawy. Skuteczne podniesienie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga nie tylko wykazania błędu, który popełnił sąd administracyjny przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego aktu (tu decyzji), lecz także wykazania istnienia związku przyczynowego między wskazanym w skardze kasacyjnej naruszeniem przepisów postępowania a treścią rozstrzygnięcia. Powyższe jest wynikiem tego, że zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny jest odmienny od zakresu rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, który działa jako sąd I instancji. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie jest bowiem ocena zaskarżonej do tego sądu ostatecznej decyzji kończącej postępowanie administracyjne, lecz kontrola orzeczenia wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny, w granicach wyznaczonych przez art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w granicach skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej nie tylko nie wiąże poszczególnych zarzutów z legalną kontrolą dokonaną przez Sąd I instancji, ale również nie wskazuje na to jak sygnalizowane naruszenia przekładały się na wynik sprawy. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt: D, E petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia: art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, pomijając wyjaśnienie, jaki był zakres zleconych prac Z.K. oraz przez brak uzupełnienia materiału dowodowego pomimo takiego wniosku skarżącej oraz art. 80 k.p.a. przez nieuwzględnienie, przy dokonywaniu oceny całokształtu materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że dokonujący wycinki Z.K., jako profesjonalista nie wiedział co robi, wycinając drzewa, które wymagają zgłoszenia lub zezwolenia organu gminy na ich usunięcie oraz faktu, że dokonał przedmiotowej wycinki bez zlecenia ze strony właścicielki. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że zgodzić należy się z Sądem I instancji, że ustalenia organów poczynione w niniejszej sprawie, co do przedmiotu i zakresu szkód – wyciętego drzewostanu na działce skarżącej, a także wymiaru administracyjnej kary pieniężnej nie budzą wątpliwości, gdyż znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przy dokonywaniu ustaleń faktycznych sprawy organy działały zgodnie z art. 77 § 1 i § 2 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 30, poz. 168 ze zm., dalej: k.p.a.). Ma rację Sąd I instancji, że wbrew twierdzeniom skargi printscreeny rozmów smsowych (k. 29 akt sądowych) mające wykazać wprowadzenie w błąd organów, nic nie wnoszą do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Z treści SMS-ów wynika jedynie, że umowa zlecenia została wykonana, a kwestia ostatecznej ceny zostanie uzgodniona na miejscu, przy czym wykonawca nie chce w jego przekonaniu na właścicielach nieruchomości "zarobić, ale to chodzi o pracowników i o sprzęt". Z treści SMS-ów wynika również, że kwota 1000 zł "bedzie na dziś ze wszystkim, Może tak być?", "To jak będzie? Na początek 500 zl?", Spotkamy sie na miejscu i porozmawiamu?". W trafnej ocenie Sądu I instancji skarżąca przyznała, że zleciła Z.K. dokonanie wycinki na swojej działce. Zdaniem skarżącej, zlecenie obejmowało jednak wyłącznie krzewy typu "samosiejki", bez wycinania drzew objętych obowiązkiem zgłoszenia. Skarżąca nie zawarła pisemnej umowy i to ją obciążał obowiązek wykazania zakresu łączącej strony umowy. Z materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w wyborze wykonawcy i zawierając ustną umowę nie określiła w sposób jednoznaczny zakresu zlecenia. W tej sytuacji trudno przyznać rację skarżącej, że dokonujący z jej polecenia wycinki działał "bez umocowania". Słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że gdyby skarżąca dbała należycie o swoje interesy, to jednoznacznie określiłaby co wykonawca ma wyciąć, bądź wskazała konkretne drzewa i krzewy, na miejscu w terenie. Skarżąca tego nie uczyniła, wobec tego nie może zwolnić się z odpowiedzialności administracyjnej, bowiem nie wykazała, że Z.K. działał bez jej zgody jako właścicielki i posiadacza nieruchomości. Postępowanie dowodowe zostało przez organy administracyjne przeprowadzone w wystarczający sposób. Skarżąca nie wskazuje aby z jej inicjatywy toczyły się inne postępowania (cywilne bądź karne), w których ustalenia byłyby odmienne. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt C. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że po wnikliwej analizie materiału sprawy, Sąd I instancji nie miał podstaw, aby stwierdzić , że organy nie wypełniły zawartego w art. 7 k.p.a. nakazu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie wykonały określonego w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Fakt, że skarżąca kasacyjnie odmiennie ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Wręcz przeciwnie, jak już wyżej wskazano organy podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydały trafne rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzony i kompletny materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organ I instancji – Wójt Gminy Z. wystąpił o sporządzenie ekspertyzy (k. 19 akt adm.) w sprawie usunięcia drzew z terenu działki nr [...] w miejscowości O., bez wymaganego zezwolenia. Biegły mgr inż. T.J. w trakcie wizji dokonał czynności zmierzających do ustalenia gatunków i wymiarów ściętych drzew, z której to czynności sporządził ekspertyzę. Na działce stwierdzono obecność pniaków oraz pozostałości usuniętych drzew po bieżącej wycince drzew. Na podstawie zebranego materiału dowodowego biegły jednoznacznie stwierdził, że działka była zadrzewiona. Lokalizację usuniętych drzew przedstawiono na mapie nr 1. Według biegłego, w trakcie oględzin udało się ustalić na podstawie cech makroskopowych budowy drewna oraz wyglądu korowiny, pozostałych w miejscu wyrębu pniaków, gatunki usuwanych drzew. Wyniki przedstawiono w tabeli 1. W miejscu oględzin na pozostawionych pniakach możliwe było zmierzenie obwodów na wysokości 5 cm. Do dalszych pomiarów w celu ustalenia obwodu, biegły do naliczenia kary pieniężnej kwalifikował jedynie te, które wymagały zgłoszenia w zakresie wydania zezwolenia. We wnioskach ekspertyzy biegły stwierdził, że "zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenie parametrów w zakresie obwodu na 5 cm, średnicy pniaków, ora gatunku drzew w celu nałożenia kary za nielegalną wycinkę drzew". (s. 15 ekspertyzy). Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku (zob. wyrok NSA z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 1002/22). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt A. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia "art. 88 ust. 2 akapit 3" u.o.p. przez jego niezastosowanie. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 916, dalej: u.o.p.), kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest też stanowisko, że postępowanie w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia jest postępowaniem, którego celem jest ukaranie sprawcy nielegalnego czynu za popełnienie deliktu administracyjnego. Tym samym kara nakładana w tym postępowaniu jest karą nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, a nie w związku z naruszeniem interesu indywidualnego właściciela. Ewentualne roszczenia regresowe oraz skutki podnoszonego przez skarżącą przekroczenia granic zlecenia, mogą być natomiast oceniane w ramach postępowania cywilnego, toczącego się przed sądem powszechnym, jednak okoliczności te pozostają bez wpływu na wskazanie podmiotu odpowiedzialnego za wycinkę drzew bez zezwolenia na gruncie postępowania administracyjnego, którym była skarżąca. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego z terenu działki nr [...] w miejscowości O., będącej własnością M.H. zostały usunięte drzewa gatunku wierzba krucha, robina akacjowa, olsza czarna, które wymagały wcześniejszego zgłoszenia zamiaru ich usunięcia do organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że drzewa zostały usunięte na zlecenie M.H., przez Z.K.. W toku przeprowadzonych czynności wyjaśniających Z.K. oświadczył podczas wizji terenowej w dniu 6 maja 2021 r., że nie usunął drzew, które podlegały zgłoszeniu, a przed pracami gruntownie zapoznał się z przepisami prawa regulującymi zasady usuwania drzew. M.H. nie przedstawiła w niniejszej sprawie dowodów, które wykluczałyby jej udział w usunięciu drzew z działki [...], na które wymagane było zgłoszenie. W analizowanym stanie faktycznym orzekające organy prawidłowo ustaliły, że M.H. dokonała usunięcia kilkunastu drzew z trenu działki [...] w miejscowości O. Podkreślenia wymaga, że skarżąca kasacyjnie nie powiadomiła o swoim zamiarze Wójta Gminy Z. Zgłosiła natomiast usunięcie drzew do Komisariatu Policji w Z. w trakcie wszczętego postępowania administracyjnego w dniu 19 sierpnia 2021 r. Według oświadczenia M.H., złożonego podczas wizji terenowej w dniu 6 maja 2021 r. zleciła wykonanie Z.K., który miał usunąć tylko drzewa nie wymagające zgłoszenia. Według skarżącej przekroczył zakres zlecenia. W niniejszej sprawie nie została jednak sporządzona pisemna umowa zlecenia dotycząca zakresu usunięcia drzew, które miał wykonać Z.K. Karę za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, można wymierzyć jedynie tym podmiotom, które są obowiązane do dokonania zgłoszenia do organu zamiaru usunięcia drzewa (zob. wyrok NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 157/20). Wyjaśnić należy, że to na posiadaczu nieruchomości spoczywa ryzyko doboru wykonawcy prac wycinkowych, ale jednocześnie posiadacz nieruchomości powinien sprawować nadzór nad wykonywaniem zlecenia, w sposób minimalizujący ryzyko zagrożenia dla dóbr chronionych. Oznacza to, że zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie zasługiwały na uwzględnienie (zob. wyrok NSA z 20 maja 2025 r., sygn. akt III OSK 167/22). Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że skarżąca nie wykazała skutecznie, że Z.K. działał bez jej zgody. Organy administracji prawidłowo przyjęły obiektywną odpowiedzialność właścicielki za wycinkę drzew na jej działce, bez uprzedniego zgłoszenia. To skarżąca jako właściciel odpowiada za rosnące na jej nieruchomość drzewa, jednocześnie odpowiada za swoje zaniechania w postaci braku prawidłowego nadzoru nad własnością i osobami jej prawa reprezentującymi. Skarżąca winna tak wykonywać prawa właścicielskie, aby zapewnić sobie pełna kontrolę nad drzewostanem porastającym jej działkę. Wbrew twierdzeniom skargi trafny i adekwatny do okoliczności sprawy jest wniosek, że skarżąca może we własnym zakresie rozliczyć zleceniobiorcę z jego działań, skoro zakresu zlecenia nie umówiła w sposób wystarczająco szczegółowy i nie nadzorowała bezpośrednio jego wykonania. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem drzew, spowodowanego działaniem danego podmiotu. Skoro natomiast odpowiedzialność ta została zobiektywizowana, to dla jej oceny nie ma znaczenia, czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też skorzystał w tym zakresie z usług innego podmiotu, zlecając mu dokonanie tej czynności. Nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość konieczności uzyskania stosownego zezwolenia lub zgody, albo jej brak. Bez znaczenia pozostają także pobudki i motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo lub zlecająca dokonanie wycinki (zob. wyrok NSA z 17 marca 2026 r., sygn. akt III OSK 1249/23). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt B. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p. przez jego błędne zastosowanie. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia przypomnieć należy, że zgodnie z treścią tego przepisu, "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: 4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa". Sąd I instancji nie wypowiedział żadnego poglądu na temat stosowania art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p. Odnosząc dalej do tego zarzutu wyjaśnić należy, że podstawą prawną decyzji organu I instancji był art. 88 ust. 1 pkt 6 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody (Dz.U. 2022.916 t.j.). W podstawach prawnych decyzji organów I i II instancji nie powołano art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie było uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa (art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p.), lecz usunięcie bez zezwolenia 4 szt. drzew gat. wierzba krucha, 11 sztuk drzew gat. robinia akacjowa, 1 szt. okazów dwupniowych drzew gat. robinia akacjowa, 1 szt. drzewa gat. olsza czarna z terenu dz. nr [...] w miejscowości O. Oznacza to, że w niniejszej sprawie Wójt decyzją z 21 marca 2022 r znak GK.6132.1.2021 nie wymierzył skarżącej kasacyjnie administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie drzew spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną, która nie miała usprawiedliwionych podstaw oddalił w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 28 sierpnia 2023
- Symbol z opisem
- 6136 Ochrona przyrody
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/ Sławomir Pauter
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 184 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
art. 88 ust. 1 pkt 6, art. 89 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 916
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny