Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2143/22

III OSK 2143/22 - Wyrok NSA z 2025-10-23

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
23 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Maria Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Muzeum [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 208/22 w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Dyrektora Muzeum [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2022r., sygn. akt III SA/Gl 208/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.G. (dalej jako strona lub skarżący) na decyzję Dyrektora Muzeum [...] (dalej jako organ, podmiot zobowiązany lub skarżący kasacyjnie) z dnia [...] października 2021 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 31 sierpnia 2021 r. strona zwróciła się do organu o udostępnienie: - treści umowy łączącej Muzeum [...] z kancelarią prawną [...] sp. p. (dalej jako kancelaria prawna) wskazaną w treści pisma, dotyczącej m.in. sporządzenia przez kancelarię audytu prawnego działań/zaniechań podejmowanych przez uczestników procesu budowlanego oraz analizy prawnej w zakresie ustalenia katalogu roszczeń przysługujących Muzeum [...] oraz wskazania dalszych kroków prawnych, - zapytania ofertowego dotyczącego wykonania ww. usługi sporządzenia audytu oraz analizy lub innego będącego podstawą wyboru wykonawcy, - ofert, jakie zostały złożone w ramach procedury wyboru podmiotu świadczącego usługi z zakresu sporządzenia audytu i analizy. Pismem z 10 września 2021 r. organ poinformowało stronę, że zamówienie zostało wyłączone ze stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych i w związku z czym nie zostało sporządzone zapytanie ofertowe, ani nie złożono ofert. W odniesieniu do części wniosku obejmującej treść umowy z kancelarią prawną, w dniu [...] września 2021 r. organ wydał decyzję Nr [...], którą odmówił udostępnienia wnioskowanych dokumentów podając, iż stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa – kancelarii prawnej. Pismem z dnia 13 października 2021 r. strona złożyła wniosek o ponownie rozpatrzenie sprawy podnosząc, że żądana przez nią informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa kancelarii prawnej. Ponadto wskazano, że organ nie wykazał, iż kancelaria prawna dochowała starań celem zachowania treści umowy w tajemnicy, co w ocenie strony stanowiło przesłankę uniemożliwiającą wydanie decyzji odmownej w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej jako u.d.i.p.). Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ decyzją z dnia [...] października 2021 r. uznał wniosek za nieuzasadniony i utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2021 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zakresie i na zasadach określonych m.in. w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Dalej organ podniósł, iż aby dana informacja podlegała ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy musi zostać spełniona zarówno przesłanka formalna, jak też materialna. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy. Odnośnie aspektu formalnego organ wyjaśnił, że kancelaria prawna zastrzegała fakt objęcia żądanych informacji tajemnicą przedsiębiorcy, w tym złożyła oświadczenie o przysługującym jej prawie do tajemnicy przedsiębiorcy oraz złożyła kompleksowe wyjaśnienia dotyczące zakresu tej tajemnicy. Zgodnie z deklaracją kancelarii prawnej dostęp do informacji o treści umowy zawartej z Muzeum ma jedynie ściśle określony krąg pracowników kancelarii prawnej, objętych dodatkowo obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej. Natomiast w zakresie aspektu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy, organ wyjaśnił, że ujawnienie żądanych informacji wiązałoby się z pogorszeniem pozycji konkurencyjnej i negocjacyjnej kancelarii prawnej. Informacje objęte wnioskiem mają dla kancelarii prawnej wysoką wartość gospodarczą, a ich ewentualne ujawnienie mogłoby wiązać się z uzyskaniem przez konkurentów nieproporcjonalnej przewagi rynkowej. Informacje dotyczące sytuacji finansowej czy organizacyjnej kancelarii prawnej - a właśnie takie informacje wynikają z treści umowy, której ujawnienia treści domaga się strona - mogłyby posłużyć konkurentom do przygotowania cenników usług lub ofert w przetargach w sposób korzystniejszy i doprowadzić do pozyskania nowych klientów, a jednocześnie kancelaria prawne nie posiadałaby tożsamej wiedzy o swoich konkurentach i na jej posiadanie nie mogłaby liczyć. Powodowałoby to znaczne obniżenie pozycji konkurencyjnej kancelarii prawnej i naruszałoby jej uzasadniony interes gospodarczy. Organ wskazał nadto, że w razie ziszczenia się przesłanek wynikających z art. 5 ust 2 u.d.i.p. ma nie tylko prawo, ale także bezwzględny obowiązek zastosowania ograniczenia w udostępnieniu informacji publicznej. Podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych musi respektować prawo przedsiębiorcy, którego informacja dotyczy ochrony jego tajemnicy, w kształcie określonym w art. 5 ust. 2 u.d.i.p Zaniechanie wykonania tego obowiązku mogłoby narażać go na zarzut umyślnego naruszenia nałożonej na niego tajemnicy, a więc z art. 266 § 1 Kodeksu karnego. Organ stwierdził zatem, że treść umowy o świadczenie usług obsługi prawnej może stanowić tajemnicę przedsiębiorcy. Za nieuzasadniony organ uznał także zarzut dotyczący rzekomego naruszenia w skarżonej decyzji art. 35 ustawy o finansach publicznych. Z decyzją organu nie zgodziła się strona, natomiast Sąd Wojewódzki wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2022 r. uwzględnił skargę, uznając ją za zasadną. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku organ będącego instytucją kultury, której organizatorem jest Województwo jest dysponentem środków publicznych. Wobec tego należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, w tym o majątku, którym dysponuje. Sąd pierwszej instancji uwzględnił zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., sprowadzający się do udziału w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, osoby podlegającej wyłączeniu z uwagi na fakt, że wydała decyzję w pierwszej instancji. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano m.in., że ugruntowany jest pogląd, w myśl którego instytucja wyłączenia pracownika ma odpowiednie zastosowanie do pracownika podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, który nie jest organem administracji publicznej, jeżeli pracownik ten wydawał w imieniu tego podmiotu decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podzielając taki pogląd Sąd Wojewódzki stwierdził, że w sprawie doszło do ziszczenia się przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., co z kolei uzasadniało zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) u.p.p.s.a. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyjaśniono, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Przypomniano również, że w zaskarżonej decyzji organ odmówił ujawnienia treści umowy łączącej go z kancelarią prawną uzasadniając to tajemnicą przedsiębiorcy, tj. kancelarii. Sąd Wojewódzki zwrócił jednakże uwagę na okoliczność, iż dopiero w odpowiedzi na skargę pojawiła się argumentacja podnosząca, że za utrzymaniem tajności treści umowy przemawia także interes Muzeum. W tym zakresie Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że po pierwsze – argumentacja ta jest spóźniona, gdyż sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia według stanu sprawy istniejącego na dzień jego wydania. Ponadto zwrócono uwagę, że argumentacja ta jest nazbyt ogólnikowa i w żaden sposób nie pozwalała Sądowi pierwszej instancji wyrobić sobie poglądu jakie interesy Muzeum mogłyby być naruszone poprzez fakt ujawnienia treści umowy i ocenić, czy takie niebezpieczeństwo jest realne i rzeczywiste. Natomiast w aspekcie objęcia umowy tajemnicą przedsiębiorcy z uwagi na interes kancelarii prawnej wskazano, że w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że "zarówno na etapie negocjowania umowy, jak i jej zawierania i w końcu – postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej – Kancelaria zastrzegała fakt objęcia żądanych informacji tajemnicą przedsiębiorcy, w tym złożyła oświadczenie o przysługującym jej prawie do tajemnicy przedsiębiorcy oraz złożyła kompleksowe wyjaśnienia dotyczące zakresu tej tajemnicy. Zgodnie z deklaracją Kancelarii dostęp do informacji o treści umowy zawartej z Muzeum ma jedynie ściśle określony krąg pracowników kancelarii, objętych dodatkowo obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej." Sąd pierwszej instancji stwierdził zatem, że twierdzenia te są gołosłowne i w żaden sposób nie udowodnione. Jak wskazano organ nie przedłożył dowodów na okoliczność zastrzeżenia przez kancelarię prawną poufności treści umowy ani złożenia oświadczenia, że przedsiębiorca podjął działania mające na celu zachowanie danych zawartych w umowie w poufności, a zatem, że została spełniona przesłanka formalna. Co do przesłanki materialnej Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, że jeśli kontrahent organu publicznego zastrzegł poufność określonych danych, to organ nie jest upoważniony do analizowania zasadności tego zastrzeżenia i badania, czy dane informacje mogą być uznane za stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy. W przeciwnym razie każde nawiązanie stosunków umownych z organem publicznym byłoby dla innego podmiotu, w tym także prywatnego, obarczone ryzykiem ujawnienia danych, które dla niego i z jemu wiadomych powodów stanowią jego tajemnicę. Jak wyjaśniono inaczej ma się sprawa w sytuacji, gdy informacja objęta klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy jest tajemnicą organu publicznego będącego adresatem wniosku. W takim przypadku, aby uznać wyłączenie jawności za uzasadnione, musi także zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy. Wówczas obowiązek wykazania, że zastrzeżone informacje są tego rodzaju, że istotnie spełniają przesłankę do zachowania jej poufności, ciąży na podmiocie objętym przepisami u.d.i.p., który z faktu tajności wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne w postaci odmowy podania do wiadomości informacji jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego rozróżnienie takie uzasadnione jest odmiennym w obu przypadkach statusem podmiotów uprawnionych do skorzystania z nieujawniania danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. W przypadku tajemnic podmiotów trzecich ochrona ta winna iść dalej, niż w przypadku "własnych" tajemnic podmiotów publicznych. W przeciwnym wypadku mogłoby dojść do ujawnienia tajemnic "cudzych" (kontrahentów podmiotu zobowiązanego do stosowania ustawy, których obowiązki wynikające z u.d.i.p. bezpośrednio nie dotyczą), a których rzeczywistej istotności organ nie jest w stanie, ani nie ma podstaw prawnych oceniać. Z tego względu wystarczające dla zachowania poufności jest poczynione przez kontrahenta zastrzeżenie co do poufności określonych danych. W przypadku natomiast, gdy na tajemnicę przedsiębiorcy jako własną powołuje się organ objęty obowiązkiem stosowania u.d.i.p., winien on wykazać, że w jego przypadku spełniona została także przesłanka materialna. Jak natomiast podkreślono organ w żaden sposób nie wykazał ani nie rozwinął oświadczenia o wartości gospodarczej informacji i naruszeniu przez fakt jej ujawnienia jego pozycji rynkowej, które zostało zawarte dopiero w odpowiedzi na skargę. W tym zakresie Sąd Wojewódzki uznał je za spóźnione. Sąd Wojewódzki wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uwzględnienie stanowiska Sądu, w tym wyłączenie od udziału w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy pracownika podlegającego wyłączeniu jako rozpoznającego ją w pierwszej instancji. Nadto wskazano, że jeśli organ ponownie dojdzie do wniosku, że treść umowy nie może być udostępniona w uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, to ustali i wykaże, że kancelaria prawna faktycznie zastrzegła zachowanie żądanych danych w poufności jako dotyczących jej tajemnicy przedsiębiorcy. Końcowo wskazano, że organ winien mieć na względzie, że jeśli rozstrzygnięcie w jego imieniu wydaje inna osoba, niż jego piastun, to powinna ona wykazać swe umocowanie do tego, czego w niniejszej sprawie również zabrakło. Z wydanym wyrokiem nie zgodził się organ zaskarżając go w całości. W wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez błędną wykładnię oraz nieuzasadnione przyjęcie, iż organ w sposób ogólnikowy uzasadnił oświadczenie o wartości gospodarczej informacji i nie spełnił przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy - art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do zaistniałego stanu faktycznego, przyjmując że powyższy przepis znajduje zastosowanie w sprawach dotyczących podmiotów innych niż organy administracji publicznej; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako u.p.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie, że decyzja wydana przez organ wydana została przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 2 , co daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi pierwszej instancji lub w przypadku gdyby Sąd uznał to za zasadne - uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w oparciu o art. 188 u.p.p.s.a., zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że w ocenie skarżącego kasacyjnie, pomimo iż dysponuje on majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne, to działa w ramach wolnego rynku w oparciu o § 16 Statutu, co niesie szereg zagrożeń dla jego właściwego funkcjonowania. Na rynku bowiem działają podmioty prowadzące działalność konkurencyjną względem Muzeum i upublicznienie pewnych informacji związanych z działalnością Muzeum może mieć dla niego bardzo dotkliwe skutki. W celu zapobieżenia takim niekorzystnym następstwom Muzeum nadaje pewnym dokumentom klauzule "tajemnica przedsiębiorstwa" aby zachować je w poufności i zapobiec ich ujawnieniu osobom trzecim. Do takich wrażliwych informacji bez wątpienia zalicza się umowy na świadczenie usług prawych, które zawierają dane odnoszące się do szczegółowych kwestii związanych z funkcjonowaniem Muzeum, a których udostępnienie mogłoby zagrozić jego interesom. Wiedza udostępniona podmiotom konkurencyjnym w tym zakresie spowodowałaby możliwość wykorzystania jej w sposób zagrażający interesem Muzeum w bardzo szeroki sposób, m.in.: poprzez użycie jej we własnej działalności lub toczącym się postępowaniu. Jednocześnie Muzeum nie miałoby możliwości uzyskania od konkurencyjnych podmiotów tożsamych danych co zachwiałoby równowagę na rynku i zagroziłoby tym samym interesom Muzeum. Jak dalej wskazano zastrzeżenie dotyczące spóźnienia oświadczenia było niezasadne, bowiem organ może w każdym stadium postępowania, uzupełnić postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu, co Muzeum uczyniło. Zatem fakt "spóźnienia" wykazania określonych faktów, oświadczeń nie powinien rodzić żadnych konsekwencji prawnych, ponieważ organ ma prawo uzupełniać przedstawiany materiał dowodowy. W zakresie naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zauważono z kolei, że z brzmienia art. 17 ust. 1 u.d.i.p. wynika jednoznacznie, iż do rozstrzygnięć podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji niebędących organami władzy publicznej art. 16 u.d.i.p., zawierający odwołanie do regulacji k.p.a., stosuje się odpowiednio. Ustawodawca stosując zasadę odpowiedniego stosowania przepisów wprowadza obowiązek stosowania przepisów k.p.a. z uwzględnieniem celu i istoty postępowania. Podkreślono, że w przeciwieństwie do organów władzy publicznej, w przypadku innych podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji, specyfika funkcjonowania nie pozwala na stosowanie przepisów k.p.a. wprost. Skoro podmiot zobowiązany jest organem władzy publicznej to stosowanie przepisów k.p.a. przy odmowie udostępniania informacji publicznej może nastąpić wyłącznie w takim zakresie w jakim jest to zgodne z przepisami u.d.i.p., w tym nie podważa jej założeń. W ocenie skarżącego kasacyjnie brak jest uzasadnienia dlaczego dyspozycja art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. miałaby znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Natomiast odnośnie naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) u.p.p.s.a. wskazano, że w sprawie, wbrew stanowisku Sadu Wojewódzkiego, nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ponieważ nie zaszedł przypadek wydania decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu, gdyż do udostepnienia informacji publicznej nie stosujemy przepisów k.p.a. o wyłączeniu pracownika czy organu. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi, dochodząc do przekonania, że są one nieusprawiedliwione, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a.), 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.). Skarżący kasacyjnie powołał się na obie podstawy kasacyjne, skutkiem czego w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, można przejść do oceny poprawności zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Należy zauważyć, że jedyny zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) u.p.p.s.a., w sposób immanentny powiązany jest z zarzutem naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., który przez autora skargi kasacyjnej został zakwalifikowany jako przepis prawa materialnego. Istota wskazanych wyżej zarzutów sprowadza się do próby zakwestionowania stanowiska Sądu Wojewódzkiego co do uznania, że pracownik podmiotu zobowiązanego winien wyłączyć się od ponownego rozpatrzenia sprawy z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej i w konsekwencji uznanie, że brak takiego wyłączenia stanowi wadę zaskarżonej decyzji prowadzącą do konieczności jej uchylenia. Skarżący kasacyjnie kwestionuje jakoby art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajdował zastosowanie w sprawach dotyczących podmiotów innych niż organy administracji publicznej. W tym zakresie zarzuty te wymagają łącznego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty w tym zakresie nie mogły wywołać zamierzonego skutku. Wbrew bowiem argumentacji skarżącego kasacyjnie, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Prawidłowo dostrzegł Sąd pierwszej instancji, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Należy bowiem zaznaczyć, że instytucja wyłączenia pracownika ma odpowiednie zastosowanie do pracownika podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, który nie jest organem administracji publicznej, jeżeli pracownik ten wydawał w imieniu tego podmiotu decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przepisy art. 17 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. odsyłają do odpowiedniego stosowania k.p.a. w zakresie wydania decyzji, przy czym obejmuje to nie tylko do uregulowań dotyczących jej wymogów formalnych, ale także przepisów określających warunki procesowe do jej wydania. W konsekwencji należy stwierdzić, że podpisanie obu wydanych w sprawie decyzji przez K.M. stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym: "Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji", co z kolei świadczy o wadliwości decyzji wydanej wskutek ponownego rozpoznania sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej prowadzącej do konieczności jej uchylenia i tym samym o nieskuteczności zarzutu podniesionego przez skarżącego kasacyjnie. Przechodząc dalej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie mógł zadziałać również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Na wstępie zaznaczyć należy, że zasadnie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, iż brak jest jakichkolwiek dowodów uwiarygodniających twierdzenia organu co do zastrzeżenia przez kancelarię prawną poufności treści umowy lub też złożenia oświadczenia, że przedsiębiorca podjął działania mające na celu zachowanie danych zawartych w umowie w poufności. Całkowicie niezrozumiałe są przy tym wywody skargi kasacyjnej wskazujące, iż fakt "spóźnienia" wykazania określonych faktów i oświadczeń nie powinien rodzić żadnych konsekwencji prawnych, ponieważ organ ma prawo uzupełniać przedstawiany materiał dowodowy. Rację ma tutaj Sąd Wojewódzki stwierdzając jednoznacznie, że akta sprawy nie pozwalają na przyjęcie, ażeby organ przedstawił jakikolwiek dowód na tę okoliczność. Jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji wymaga swoistej korekty poprzez wskazanie, że wynikająca z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego podmiotu. Nie wystarczy bowiem, aby żądana informacja dotyczyła podmiotu, tj. aby odnosiła się do prowadzonej przez niego działalności i aby z jego woli byłą objęta tajemnicą. W takim bowiem przypadku tajemnicą przedsiębiorcy objęte byłoby wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie uzna za taką tajemnicę, także na podstawie czynności kwalifikowanych (por. wyroki NSA z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1301/21; z dnia 13 kwietnia 2016, sygn. akt I OSK 2950/14, i z dnia 7 kwietnia 2022, sygn. akt III OSK 1258/21 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu). Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem sądów administracyjnych przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny (zob. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16). Określone informacje, aby mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy, muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację danego podmiotu. Tym samym nawet gdyby w aktach sprawy znajdowały się dowody potwierdzające twierdzenia organu co do zastrzeżenia przez kancelarię prawną poufności treści umowy to nie byłoby wystarczające samo powołanie się na stanowisko przedsiębiorcy – w niniejszej sprawie kancelarii prawnej – że sprzeciwia się udostępnieniu informacji oraz przedsięwziął środki w celu zapewnienia jej poufności oraz że informacje mają cechy tajemnicy przedsiębiorstwa. Wniosek taki wynika z tego, iż żeby takie zastrzeżenie było skuteczne konieczne jest dokładne wyjaśnienie dlaczego właśnie te konkretnie żądane informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym ona się wyraża. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał natomiast, że powołana – dopiero na etapie odpowiedzi na skargę – argumentacja odnosząca się do konieczności zachowania w poufności treści umów zawieranych przez Muzeum z zewnętrznymi kancelariami prawnymi ze względów dotyczących samego Muzeum nie mogła konwalidować braków decyzji w zakresie jej niedostatecznego uzasadnienia. Skoro zatem skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 września 2022
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny