Sygnatura
III OSK 2101/22
Wyrok NSA z 16 maja 2025 r., III OSK 2101/22
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3807/21 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz A. D. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3807/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz A. D. zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 2). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. A. D. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") przesłanym pocztą elektroniczną wnioskiem z dnia [...] maja 2021 r. zwrócił się do Biura Prawnego Służby Kontrwywiadu Wojskowego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii treści (skanu) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: "Szef SKW", "organ") w miesiącu kwietniu 2021 r. Jednocześnie skarżący wniósł, by udostępniając żądaną informację, organ zasłonił dane prywatne, tj. adres zamieszkania i numer PESEL kontrahentów, ale zachował imiona i nazwiska wykonawców oraz "nazwy" przedsiębiorców. Ponieważ skarżący w opisanym wniosku z dnia [...] maja 2021 r. nie podał jakichkolwiek danych identyfikujących osobę wnioskującą (lecz tylko adres poczty elektronicznej), Szef SKW w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez podanie danych osobowych, tj. imienia i nazwiska skarżącego, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący wykonał powyższe wezwanie organu w wyznaczonym terminie. W piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. Szef SKW poinformował skarżącego, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną oraz wezwał do wykazania w terminie 14 dni, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. stwierdził, że jego wniosek nie dotyczy informacji przetworzonej, a wezwane organu jest bezpodstawne. Jednocześnie oświadczył, iż pokryje koszty przekształcenia informacji, jeżeli organ wskaże ich wysokość. Szef SKW decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej: "k.p.a.") oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, zwana dalej: "u.d.i.p."), odmówił skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Szef SKW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 16 maja 2022 r. strony podtrzymały stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że ustawodawca nie zawarł w u.d.i.p. definicji legalnej pojęcia "informacji przetworzonej". W judykaturze utrwalone jest natomiast obecnie stanowisko, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która: 1) w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste, 2) jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, 3) jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu, 4) może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, 5) nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją (przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy), 6) której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że nie ulega kwestii, że kluczowym dla stwierdzenia, czy podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej prawidłowo odmówił jej udostępnienia z uwagi na stwierdzenie, iż udostępnienie to nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jest ustalenie, czy informacja, której udostępnienia odmówiono, jest informacją przetworzoną. Obowiązkiem organu jest zatem wykazanie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego określoną informację traktuje jako przetworzoną, co oznacza nie tylko konieczność wyjaśnienia, co organ ten rozumie przez informację przetworzoną, ale także odniesienia tego rozumienia do wnioskowanej informacji oraz innych okoliczności konkretnej sprawy. Sąd I instancji stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef SKW przedstawił wprawdzie argumentację mającą uzasadniać wezwanie skarżącego do wykazania, że uzyskanie informacji żądanej we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jednakże argumentacja ta oparta jest w istocie na ogólnych twierdzeniach, niepopartych odniesieniem sią do przedmiotu i zakresu informacji, która miałaby podlegać udostępnieniu. Szef SKW obszernie odwołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego rozumienia pojęcia "informacji przetworzonej" oraz posługuje się takimi sformułowaniami, jak: "zgromadzenie, przekształcenie (zanonimizowanie) i sporządzenie wielu kserokopii określonych dokumentów", "znaczący nakład pracy", "ponadstandardowa analiza dokumentów", "szczegółowa, szeroka anonimizacja". Nie odnosi ich jednak do przedmiotu i zakresu wniosku skarżącego i nie podaje jakichkolwiek konkretnych danych (jak choćby liczba umów zawartych w kwietniu 2021 r., czy "rozmiar" tych umów – liczba stron), które pozwoliłyby przynajmniej oszacować nakład pracy koniecznej do udzielenia wnioskowanej informacji, a tym samym potwierdzić, że realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. W tym aspekcie Szef SKW także powinien wskazać - czego zaniechał - jakimi zasobami ludzkimi dysponuje i ilu pracowników musiałby oddelegować do tej pracy. Sąd I instancji miał na uwadze, że w odpowiedzi na skargę podano rząd wielkości liczby stron umów, które należałoby poddać analizie, natomiast na rozprawie w dniu 16 maja 2022 r. pełnomocnik organu przedstawiła dodatkową argumentację mającą przemawiać za zasadnością odmowy udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem A. D.. Niemniej jednak należy podkreślić, że przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja administracyjna, a nie stanowisko organu wyrażone w odpowiedź na skargę lub przedstawione przez pełnomocnika. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który uzasadnia jej uchylenie. Uzasadnienia decyzji, jakkolwiek formalnie poprawna, nie pozwalają bowiem na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu z uwagi na naruszenie przepisu postępowania, które uniemożliwia Sądowi weryfikację, czy rzeczywiście informacja publiczna objęta wnioskiem A. D. z dnia [...] maja 2021 r. jest informacją przetworzoną, obecnie nie można stwierdzić, czy na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania, że uzyskanie przez niego żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dlatego na obecnym etapie postępowania ocena zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim stwierdzono w niej, że skarżący nie spełnił warunku udostępnienia informacji przetworzonej przewidzianego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jest nieuprawniona. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."): I. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z 107 § 3 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu pomimo braku oceny czy ustalone przez Sąd I instancji naruszenia prawa procesowego mogły mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy z uzasadnienia decyzji organu wynika, że ustalone przez Sąd I instancji uchybienie pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie postępowania; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej, mimo że organ wskazał, że uwzględnienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymagałoby czynności "w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, co "wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, co przesądza o przyjęciu stanowiska, że wniosek z dnia [...] marca 2021 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej (...). Uwzględnienie wniosku wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem (scanowanie) dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej analizy dokumentów a także wykonywaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji" (str. 3 decyzji Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] września 2021 r.), co doprowadziło Sąd I instancji do bezzasadnego uznania, iż przedwczesna jest ocena, czy informacja ma charakter przetworzony; II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegającą na przyjęciu, że poczynione przez organ ustalenia nie pozwalają na ocenę, czy objęte wnioskiem skarżącego informacje nie są informacją przetworzoną, podczas gdy organ wskazał, że aby zrealizować wniosek skarżącego wymagałoby czynności "w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, co "wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, co przesądza o przyjęciu stanowiska, że wniosek z dnia [...] marca 2021 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej (...). Uwzględnienie wniosku wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem (scanowanie) dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej analizy dokumentów a także wykonywaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji" (str. 3 decyzji Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] września 2021 r.), co byłoby wystarczające do uznania, iż żądana informacji stanowi informację przetworzoną. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. D. wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Jednocześnie A. D. zrzekł się rozpatrzenia sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Nieuzasadniony jest zarzut nr I. 1) tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji poczynił rozważania jak wskazane uchybienia wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. wpływają na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Sąd I instancji wskazał bowiem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala przyjąć, jak to uczynił organ, że przedmiotem złożonego w sprawie wniosku jest udostępnienie informacji przetworzonej. Sąd ten wskazał w jaki sposób ustalenie (lub choćby oszacowanie) liczby umów mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Bez ustalenia tego kluczowego w realiach sprawy faktu, trudno jest zweryfikować inne ustalenia wskazujące na konieczność ponadstandardowego zaangażowania organu w realizację wniosku. W tym przypadku wadliwość decyzji wpływa też na naruszenie przepisów prawa materialnego (szczególnie na zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), które w oczywisty i bezpośredni sposób oddziałuje na wynik sprawy. Skoro bowiem organ nie wykazał zasadności zakwalifikowania wniosku skarżącego jako obejmującego udostępnienie informacji przetworzonej, to nie mógł na tej podstawie wydać zaskarżonego rozstrzygnięcia, czyli decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nieskuteczny jest zarzut także nr I. 2) tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Zatem organ nie wykazał tej przesłanki rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji. Organ uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie nieprzekonująco i niewystarczająco. Szef SKW posłużył się bowiem ogólnymi twierdzeniami, niepopartymi odniesieniami do przedmiotu i zakresu wniosku. Nie podał jakichkolwiek konkretnych danych (jak choćby liczba umów zawartych w miesiącu objętym wnioskiem dostępowym, czy liczba kontrahentów, objęcie ich klauzulami tajności, szacunkowa liczba stron umów i ich załączników), które pozwoliłyby przynajmniej oszacować nakład pracy koniecznej do udzielenia wnioskowanej informacji a tym samym potwierdzić, że realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania organu i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. Za skarżącym należy tu zauważyć, że zaskarżona decyzja nie wskazuje ani na liczbę umów, których udostępnienie byłoby następstwem realizacji wniosku, ani na konkretnie oszacowany zakres nakładów niezbędnych do zrealizowania wniosku. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest tak ogólne, że w istocie mogłoby stanowić odmowę udostępnienia jakiejkolwiek informacji publicznej wskutek uznania, że obejmuje ona udostępnienie informacji przetworzonej. Choć organ w uzasadnieniu decyzji wskazuje czynności, które jego zdaniem należy podjąć (czynności te wymienił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), to nie wyjaśnia w sposób realny i przekonujący, dlaczego podjęcie tych czynności miałoby świadczyć o konieczności ponadstandardowego zaangażowania zasobów wyspecjalizowanej Służby, jaką jest SKW. Sąd I instancji nie pominął argumentów przywołanych przez organ, ale uznał je za nieprzekonywujące i niewystarczające. Należy podkreślić, że za prawidłowością decyzji nie mogą przemawiać okoliczności i związane z nimi argumenty, które organ obszernie podnosi dopiero w skardze kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, to stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Po pierwsze w omawianym zarzucie nie kwestionowano wykładni tego przepisu, zatem jako podstawę oceny zarzucanego naruszenia Naczelny Sąd Administracyjny przyjął wykładnię tego przepisu zaprezentowaną przez Sąd I instancji. Po drugie zarzut skargi kasacyjnej odnosi się na prawidłowości zastosowania tego przepisu poprzez przyjęcie, że poczynione przez organ ustalenia nie pozwalają na ocenę, czy objęte wnioskiem skarżącego informacje są informacją przetworzoną, podczas gdy organ wskazał, że aby zrealizować wniosek skarżącego wymagałoby "czynności w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów. (...) Uwzględnienie wniosku wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem i kopiowaniem (skanowanie) dokumentów oraz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej analizy dokumentów, a także wykonywaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji"." Przypomnieć należy, podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być przy tym dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15). Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut w istocie dotyczy oceny stanu faktycznego sprawy, a więc dokonania błędnego ustalenia, że objęte wnioskiem skarżącego informacje nie są informacją przetworzoną. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w ten sposób ocenę treści jednego z najistotniejszych elementów stanu faktycznego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, tj. ocenę konkretnego wniosku. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała w skuteczny sposób stanu faktycznego sprawy skoro zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieskuteczny. Nie zakwestionowano również skutecznie wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Oznacza to, że w procesie kontroli sądowoadministracyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje jako punkt odniesienia wykładnię prawa materialnego i ocenę stanu faktycznego przyjęte przez Sąd I instancji. W sytuacji, w której z zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego wynika, że treścią wniosku było żądanie udostępnienia informacji publicznej w przyjętym przez Sąd rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., brak podstaw do twierdzenia o niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu w realiach niniejszej sprawy, co czyni zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. niezasadnym. Należy tu przypomnieć, że Sąd I instancji, w okolicznościach ustalonych przez organ, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bowiem zaskarżona decyzja naruszała art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który uzasadniał jej uchylenie. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że Szef SKW - obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie uzasadnił tej odmowy prawidłowo. Obowiązkiem organu jest wykazanie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego określoną informację traktuje jako przetworzoną, co oznacza nie tylko konieczność wyjaśnienia, co rozumie przez informację przetworzoną, ale także odniesienia tego rozumienia do wnioskowanej informacji oraz innych okoliczności konkretnej sprawy. Jak to wskazał już Sąd I instancji, Szef SKW w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił wprawdzie argumentację mającą uzasadniać wezwanie skarżącego do wykazania, że uzyskanie informacji żądanej we wniosku z [...] maja 2021 r. jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jednakże argumentacja ta oparta jest w istocie na ogólnych twierdzeniach, niepopartych odniesieniem się do przedmiotu i zakresu informacji, która miałaby podlegać udostępnieniu. Szef SKW obszernie odwołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego rozumienia pojęcia "informacji przetworzonej" oraz posługuje się takimi ogólnymi sformułowaniami, jak: "zgromadzenie, przekształcenie (zanonimizowanie) i sporządzenie wielu kserokopii określonych dokumentów", "znaczący nakład pracy", "ponadstandardowa analiza dokumentów", "szczegółowa, szeroka anonimizacja", "sporządzenie wielu kserokopii", akcentując jednocześnie, iż wymagają one takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok jego działania. Nie odnosi ich jednak do przedmiotu i zakresu wniosku skarżącego i nie podaje jakichkolwiek konkretnych danych (jak choćby liczba umów zawartych w miesiącu wskazanym we wniosku, czy liczba kontrahentów, objęcie ich klauzulami tajności, szacunkowa liczba stron tych umów i załączników), które pozwoliłyby przynajmniej oszacować nakład pracy koniecznej do udzielenia wnioskowanej informacji, a tym samym potwierdzić, że realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania organu i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. W tym aspekcie Szef SKW powinien także wskazać - czego zaniechał, jakimi zasobami ludzkimi dysponuje i szacunkowo ilu pracowników musiałby oddelegować do tej pracy i na jaki czas. Brak jest zatem jakichkolwiek konkretnych danych na poparcie stanowiska Szefa SKW w kwestii charakteru żądanej informacji. W tej sytuacji ani arbitralne stanowisko organu odnośnie waloru wnioskowanej informacji ani brak wykazania przez skarżącego przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie uprawnia do wydania decyzji odmownej. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż organ nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. tj. do uznania, że żądaną informację publiczną należy zakwalifikować jako informację przetworzoną w rozumieniu tego przepisu. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 sierpnia 2022
- Symbol z opisem
- 6480
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c · Dz.U. 2022 poz. 329
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 107 par. 3 · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 3 ust. 1 pkt 1 · Dz.U. 2020 poz. 2176
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny