III OSK 1983/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 271/25 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 14 stycznia 2025 r., znak SKO-OŚ-4170-135/24 w przedmiocie nakazu wykonania odcinka przyłącza kanalizacyjnego postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 271/25, o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 22 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił przedmiotową skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić skarżącemu trudne do odwrócenia skutki oraz narazić go na znaczną szkodę, która nie będzie mogła być w pełni zrekompensowana. Skarżący oszacował, że koszty nakazanej inwestycji oraz wzrost kosztów utrzymania mogą składać się na szkodę rzędu 23200 – 41500 zł. W przypadku wykonania przyłącza, a następnie ewentualnego uchylenia decyzji w toku postępowania sądowego, poniesione przez skarżącego wydatki byłyby niemożliwe do odzyskania, co stanowiłoby rażące naruszenie jego praw majątkowych. Ponadto wykonanie przyłącza skutkowałoby bezpowrotną ingerencją w nieruchomość poprzez likwidację obecnie funkcjonującej przydomowej oczyszczalni ścieków, której istnienie i zgodność z przepisami stanowi przedmiot sporu. Taka ingerencja stanowiłaby istotną zmianę w sposobie korzystania z nieruchomości, której odwrócenie - w przypadku uchylenia decyzji - wiązałoby się z dodatkowymi wysokimi kosztami. Podłączenie do kanalizacji zmusi skarżącego do ponoszenia comiesięcznych opłat za odbiór ścieków, których obecnie skarżący nie generuje, co stanowi naruszenie praw majątkowych i bezpodstawne obciążenie nieuzasadnionymi kosztami. Ewentualne późniejsze uwzględnienie skargi kasacyjnej spowoduje konieczność wystąpienia przez skarżącego na drogę sądową w przedmiocie odszkodowania i spowoduje poważny i nieodwracalny uszczerbek finansowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest kolejnym wnioskiem tego rodzaju złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też powinien zostać rozpoznany, stosownie do art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jako wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie zaś jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Zgodnie bowiem z tym przepisem, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przez zmianę okoliczności, o których mowa we wskazanym powyżej przepisie należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio (por. postanowienie NSA z 16 stycznia 2019 r., II OSK 1159/18). W ocenie Sądu z akt sprawy nie wynika, by którekolwiek z okoliczności, które brał pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przy wydawaniu postanowienia z 25 kwietnia 2025 r., uległy zmianie. Wprawdzie skarżący zawarł w przedmiotowym wniosku bardziej rozbudowaną argumentację, wskazał również na szacunkowe koszty realizacji przyłącza kanalizacyjnego, gdyby organ próbował wykonać zaskarżoną decyzję, lecz skarżący nie przedstawił w jakikolwiek sposób swojej sytuacji majątkowej, na co zwrócił już uwagę sąd pierwszej instancji w ww. postanowieniu. Oddalając wniosek, sąd ten podniósł, że: "uzasadnieniem wniosku są grożące skarżącemu koszty związane z wykonaniem orzeczonego decyzją nakazu wykonania odcinka przyłącza kanalizacyjnego oraz związana z wykonaniem tego obowiązku potrzeba likwidacji istniejącej przydomowej oczyszczalni ścieków, a także fakt poniesienia dotychczas kosztów budowy przydomowej oczyszczalni ścieków i dalszych kosztów za odbiór ścieków przez kanalizację. Skarżący nie wskazał przy tym żadnych danych o swoim stanie majątkowym, o poniesionych i grożących kosztach; nie podał żadnych konkretnych informacji na poparcie wniosku.". W przedmiotowym wniosku skarżący powołał się na potencjalne koszty realizacji przyłącza kanalizacyjnego, a do oceny czy takie koszty mogą w jego konkretnej sytuacji wskazywać na wyrządzenie w jego majątku znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków potrzebne jest zarysowanie jego sytuacji majątkowej. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody. Wykonanie tego typu decyzji co przedmiotowa zawsze wiąże się z pewnymi skutkami zarówno finansowymi, które co do zasady są odwracalne, a także ze skutkami w sferze rzeczywistej poprzez ingerencję w nieruchomość, które to skutki są również co do zasady odwracalne, lecz pytanie jakim kosztem. Jak już wyżej podniesiono, skarżący nie przedstawił we wniosku swojej sytuacji majątkowej, wobec czego Sąd nie mógł ocenić, czy oszacowany przez niego uszczerbek spowodowany przez ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji można zakwalifikować jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazując na powyższe, wobec ponownego braku uprawdopodobnienia przez skarżącego przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić należało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było podstaw do zmiany zapadłego w sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. .