III OSK 1941/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2341/18 w sprawie ze skargi H. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zamiany lokalu na lokal o zbliżonym metrażu 1/ oddala skargę kasacyjną; 2/ zasądza od H. G. na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy reprezentowanego przez Prezydenta m.st. Warszawy kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2341/18 oddalił skargę H. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zamiany lokalu na lokal o zbliżonym metrażu. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zamianę zajmowanego lokalu na lokal o zbliżonym metrażu. W toku postępowania ustalono, że przedmiotowy lokal położony w W. przy ul. [...] znajdował się w dyspozycji Komendanta Głównego Policji a osobą posiadającą do niego tytuł prawny, na podstawie decyzji Nr [...] z [...] listopada 1956 r., był C. G., który zmarł [...] maja 1989 r. H. G. będąca jego żoną wraz z dziećmi byli osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w rzeczonym lokalu. Uchwałą Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy nr [...] z [...] marca 2018 r. odmówiono zakwalifikowania H. G. do zawarcia umowy najmu ww. lokalu oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z uwagi na niespełnienie kryteriów z § 47 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z [...] lipca 2009 r., nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (ze zm.) – tzn. skarżąca, która zamieszkiwała w spornym lokalu na stałe do chwili śmierci męża, nie pozostała w nim po jego śmierci, ponieważ od kilu lat zamieszkuje u córki. Tym samym nie został spełniony podstawowy warunek z przywołanego przepisu, który pozwala na zawarcie umowy z osobami "pozostającymi w lokalu po śmierci osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, należącymi do kręgu osób wymienionych w art. 691 k.c., jeśli osoby te zamieszkiwały wspólnie z tą osobą w tym lokalu stale do jej śmierci". Powyższa uchwała nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, wiążąc organ wynikającymi z niej skutkami. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt dysponowania przez skarżącą pismami, w których określona została jako najemca ww. lokalu. Skoro bowiem skarżąca nie jest najemcą przedmiotowego lokalu, to tym samym nie przysługuje jej prawo do jego zamiany, co prawidłowo stwierdzono w zaskarżonej uchwale nr [...] z [...] października 2018 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła H. G. zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania: - 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały pomimo, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa wynikającym z faktu, że organ administracji (a zanim Sąd) całkowicie pominął istnienie w obrocie prawnym decyzji z [...] czerwca 1990 r. Naczelnika Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej ZAG MSW w sprawie [...] potwierdzającej uprawnienie skarżącej do zamieszkiwania na prawach najemcy w przedmiotowym lokalu po śmierci męża, na podstawie której wstąpiła w stosunek najmu, co powoduje, że rozstrzygnięcie organu i Sądu zostało oparte na nieprawidłowym ustaleniu, że skarżąca nigdy nie legitymowała się umową najmu ww. lokalu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy prowadząc do przyjęcia, że skarżąca nie jest legitymowana do złożenia wniosku o jego zamianę; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7,77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej uchwały mimo wadliwej i niepełnej oceny materiału dowodowego przez organ administracji, polegające na pominięciu faktu wydania po śmierci męża skarżącej decyzji ustalającej jej prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu, podczas gdy w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja z [...] czerwca 1990 r. Naczelnika Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej ZAG MSW w sprawie [...] potwierdzająca uprawnienie skarżącej do zamieszkiwania na prawach najemcy w przedmiotowym lokalu po śmierci męża będącego jego najemcą, na podstawie której wstąpiła w stosunek najmu, co powoduje, że rozstrzygnięcie organu i Sądu oparte zostało o nieprawidłowe ustalenie, że nie jest ona stroną stosunku najmu; - art. 141 § 4 p.p.s.a. – przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w oparciu o jakie akta i jakiego postępowania administracyjnego Sąd ustalił, że skarżąca nie legitymowała się tytułem prawnym do lokalu i nie jest stroną stosunku najmu, ponieważ nie wydano w stosunku do niej decyzji administracyjnej potwierdzającej powyższy fakt, co powoduje, że brak jest możliwości instancyjnej kontroli w tym zakresie. W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że pomimo żądania strony skarżącej kasacyjnie przeprowadzenia rozprawy w sprawie, istniały podstawy do jej rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość, z uwagi na obowiązujący stan epidemii wprowadził art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego, których istota sprowadza się w rozumieniu skarżącego kasacyjnie do pominięcia przez organy administracji, a następnie Sąd I instancji istnienia w obrocie prawnym, jak to określono, decyzji z [...] czerwca 1990 r. Naczelnika Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej ZAG MSW o nr [...] potwierdzającej uprawnienie skarżącej do zamieszkiwania na prawach strony w przedmiotowym lokalu. Powyższe doprowadziło do wadliwej i niepełnej oceny materiału dowodowego (art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.). Nadto w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w oparciu o jakie akta i jakiego postępowania administracyjnego Sąd I instancji ustalił, że skarżąca nie legitymowała się tytułem prawnym do lokalu. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne. Przedmiotem postępowania jest ocena prawna uchwały Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zamiany lokalu na lokal o zbliżonym metrażu. Tymczasem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą kwestii tytułu prawnego skarżącej do lokalu położonego przy ul. [...] w W., które to zagadnienie zostało rozstrzygnięte wcześniej w uchwale Zarządu Dzielnicy m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. Na podstawie przywołanej uchwały odmówiono zakwalifikowania H. G. do zawarcia umowy najmu ww. lokalu oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z uwagi na niespełnienie kryteriów § 47 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z [...] lipca 2009 r., nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (ze zm.). To w powyższym postępowaniu procedowano zagadnienie dotyczące uprawnienia skarżącej do zamieszkiwania na prawach najemcy w przedmiotowym lokalu po śmierci małżonka jak słusznie zaznaczył WSA w Warszawie uchwała w tym przedmiocie z [...] marca 2018 r. pozostaje w obrocie prawnym. Uchwała w sprawie odmowy zakwalifikowania do zamiany zajmowanego przez skarżącą lokalu na lokal o zbliżonym metrażu nie kreuje stosunku cywilnoprawnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego na wspomnianym etapie mamy do czynienia z wykonaniem zadania o charakterze publicznoprawnym i stąd osoba, która nie uzyskała wpisu na listę oczekujących na zamianę lokalu ma możliwość złożenia skargi na uchwałę rozumianą jako akt z zakresu administracji publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji wnikliwie ocenił dotychczasowy materiał dowodowy, odniósł się również do uchwały z [...] marca 2018 r. o nr [...], którą odmówiono zakwalifikowania H. G. do zawarcia umowy najmu zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.