III OSK 1932/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: starszy asystent sędziego Artur Bełczewski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadmnistracyjnej wniosku E.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 11/26 w sprawie ze skargi E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 22 października 2025 r. nr SKO.4170.22.2025 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia oddalić wniosek.

Postanowieniem z 27 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 11/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA w Rzeszowie), po rozpoznaniu wniosku E.B. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: SKO, Kolegium) z 2 października 2025 r. nr SKO.4170.22.2025 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Wyrokiem z 27 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 11/26 WSA w Rzeszowie oddalił skargę skarżącej. Pismem z 21 lipca 2026 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wywiodła skargę kasacyjną od tego wyroku. W skardze kasacyjnej wniesiono, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. oraz art. 86f ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 670 ze zm.) wniesiono o wstrzymanie wykonania Kolegium utrzymującej w mocy decyzję Wójta o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia p.n. Przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w procesie granulowania w granulatorze na terenie istniejącej Wytwórni Mas Bitumicznych G. na terenie działek nr. ew. [...] w miejscowości G., gmina T., województwo p., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie podjęcie realizacji przedsięwzięcia na podstawie zaskarżonej decyzji grozi powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 86f ust. 1 u.u.i.ś. w szczególności poprzez: trwałą zmianę funkcji i sposobu zagospodarowania przestrzennego, która będzie wiązać organy przy wydawaniu kolejnych decyzji czy pogorszenie warunków życia (hałas, emisje, uciążliwości komunikacyjne), które nie zostaną w pełni usunięte nawet po ewentualnym uchyleniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 86f, ust. 4 ustawy, u.u.i.ś., rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, na rozprawie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że aktualne brzmienie art. 86f, u.u.i.ś. ukształtowane zostało ustawą z 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 r., poz. 1890 dalej: "ustawa nowelizująca", "ustawa zmieniająca"). W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano, że: "rozwiązanie wprowadzane w nowym art. 86f, ustawy zapewni możliwość stosowania przez sądy administracyjne środków tymczasowych w stosunku do ostatecznych decyzji środowiskowych. Podział procesu uzyskiwania zezwolenia na inwestycję determinuje konieczność określenia przesłanki szczególnej w stosunku do przesłanek określonych w art. 61 ust. 3 p.p.s.a., która stanowić będzie dla sądów administracyjnych podstawę do wstrzymywania decyzji środowiskowej". Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie ocenia, czy zaskarżona decyzja jest wadliwa i należy ją wyeliminować z obrotu prawnego, lecz czy wykonanie tej ostatecznej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku w którym decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Wskazuje się na to w piśmiennictwie podnosząc, że "(...) możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna zapobiegać sytuacjom, kiedy ze względu na wykonanie tego aktu lub czynności ustalenie przez sąd ich niezgodności z prawem i pozbawienie bytu prawnego byłoby pyrrusowym zwycięstwem dla skarżącego" (por. T. Woś, red. w: Postępowanie Sądowoadministracyjne (Tadeusz Woś), Warszawa 2017, s. 299). Trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., dla spraw dotyczących środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia zostały zdefiniowane w art. 86f ust. 1 u.u.i.ś., jako następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Stosownie zaś do art. 86f ust. 2a u.u.i.ś., Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w ust. 1, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. Innymi słowy, z jednej strony przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji środowiskowej jest "znaczna szkoda", przez którą należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (por. postanowienia NSA: z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II OZ 1026/12, LEX nr 1248494; z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 1841/12, LEX nr 1240712). Z drugiej strony przesłanką uzasadniającą udzielenie ochrony tymczasowej są trudne do odwrócenia następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, które nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane (zob. postanowienie NSA z 8.11.2022 r., II OSK 2321/22, LEX nr 3433102). Przenosząc wyżej poczynione rozważania na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła w wystarczającym stopniu, aby "wykonanie" decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego prowadziło do powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Argumentacja przedstawiona przez skarżącą sprowadza się do ogólnych twierdzeń i nie została poparta odpowiednimi dokumentami ani nawet bardziej rozbudowanym wywodem. Wbrew stanowisku skarżącej, decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie rozstrzyga o funkcji i sposobie zagospodarowania przestrzennego. Samo zaś ewentualne negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko nie uzasadnia automatycznie udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu dotyczącym kontroli decyzji środowiskowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 86f ust. 1 u.u.i.ś. i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.