III OSK 1915/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 131/23 w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 28 listopada 2022 r. nr R.451.30.II.2022 w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od D.W. na rzecz Rektora Uniwersytetu [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 131/23 oddalił skargę D.W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 28 listopada 2022 r. nr R.451.30.II.2022 w przedmiocie skreślenia z listy studentów. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. Rektor Uniwersytetu [...] (dalej w skrócie: "Rektor [...]") decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. nr R.451.30.II.2022, na podstawie art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm., dalej w skrócie: "ustawa"), § 11 ust. 2 Statutu Uniwersytetu [...] (uchwała nr 25/2021 Senatu [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie zmian w Statucie [...]) oraz § 51 ust. 2 pkt 3 i § 53 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] (uchwała nr 33/2021 Senatu [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r., dalej w skrócie: "Regulamin"), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 14 kwietnia 2021 r. nr CM.451.256.2021 o skreśleniu D.W. (dalej w skrócie: "skarżący" lub "student") z listy studentów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że Rektor [...] w dniu 14 kwietnia 2021 r. wydał decyzję nr CM.451.256.2021 o skreśleniu skarżącego z listy studentów I roku studiów stacjonarnych jednolitych magisterskich w roku akademickim 2020/2021 na kierunku [...] w [...], z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy student podniósł, że znajdował się w trudnej sytuacji, która uniemożliwiła mu zaliczenie kolokwiów w ostatnich dwóch tygodniach pierwszego semestru, a która związana była z odbywaniem izolacji z powodu choroby na COVID-19 oraz sprawami rodzinnymi. Ponadto podał, że próbował skontaktować się z prowadzącymi zajęcia z [...] oraz [...], jednak odmówili mu oni zaliczenia tych przedmiotów i zalecili kontakt z Dziekanem [...]. W ocenie skarżącego, ani Dziekan, ani Rektor, nie podjęli się analizy jego sytuacji, a fakt niewywiązania się z obowiązków spoczywających na studencie w żadnym stopniu nie nastąpił z jego winy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Rektor [...] wyjaśnił, że skarżący nie uzyskał w wymaganych terminach zaliczenia I semestru I roku w roku akademickim 2020/2021 z przedmiotów: [...] – wykład – zaliczenie z oceną, [...] – ćwiczenia – zaliczenie z oceną, [...] – ćwiczenia praktyczne – zaliczenie z oceną; [...] – wykład e-learning – zaliczenie; [...] – egzamin; [...] – ćwiczenia – zaliczenie z oceną. Zgodnie z harmonogramem zajęć, studenci I semestru I roku studiów na kierunku [...] powinni uzyskać 28,5 punktów ECTS, natomiast skarżący uzyskał 15,5 pkt ECTS. Z dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych studenta wynika, że składał on wniosek o wyrażenie zgody na wpis warunkowy na semestr II w roku akademickim 2020/2021 z powodu niezaliczenia przedmiotu [...]. Zgodnie z § 33 ust. 1 i 2 Regulaminu, decyzję w sprawie zgody na wpis warunkowy podejmuje Dziekan. Decyzja o dokonaniu wpisu warunkowego na kolejny semestr może być podjęta, jeżeli w semestrze poprzedzającym student uzyskał co najmniej 20 punktów ECTS wynikających z realizacji programu studiów w tym semestrze oraz niezaliczenie przedmiotów nie koliduje z możliwością kontynuowania studiów. Analizując wniosek, Dziekan wziął pod uwagę możliwość udzielenia zgody na wpis warunkowy, uzależniając decyzję od spełnienia warunku określonego w § 33 ust. 2 Regulaminu, tj. uzyskania minimum 20 pkt ECTS w I semestrze. W aktach osobowych studenta znajduje się informacja z dnia 9 marca 2021 r. od nauczyciela prowadzącego zajęcia z przedmiotu [...], że student nie uczestniczył w zajęciach i w związku z tym otrzymał ocenę niedostateczną. Natomiast w przypadku [...], w dniu 10 lutego 2021 r. otrzymał z egzaminu ocenę niedostateczną i taką samą ocenę otrzymał z egzaminu poprawkowego w dniu 18 lutego 2021 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi studenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której zarzucił naruszenie wskazanych przepisów postępowania w związku z przepisami prawa materialnego, tj. art. 6, art. 7a § 1, art. 9, art. 10 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy w zw. z § 33 ust. 1, 2 i 5 oraz § 51 ust. 2 pkt 3 Regulaminu. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał m.in., że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, a skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji zauważył, że wbrew poglądowi wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, decyzja, o której mowa w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy, tj. decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, jest decyzją uznaniową. Tezę o obligatoryjnym charakterze zaskarżonej decyzji organ wywodził z brzmienia przepisów Regulaminu, stanowiącego załącznik do podjętej, na podstawie art. 263 ust.1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669) oraz § 59 ust. 2 pkt 1 lit. c Statutu [...]. Przepisy te miały zastosowanie w sprawie z mocy intertemporalnego przepisu § 3 uchwały nr 33/2021 Senatu [...] z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie uchwalenia regulaminu studiów [...], jednak wskazywane przez organ przepisy Regulaminu, jako aktu niższego rzędu w hierarchii źródeł prawa, w sytuacji konfliktu norm prawa wewnętrznego Uczelni (Regulamin) i prawa powszechnie obowiązującego, musiały być wykładane w sposób nienaruszający norm ustawowych, a więc w okolicznościach tej sprawy – art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy. O istnieniu kolizji norm ustawy i Regulaminu przekonuje treść § 31 ust. 2 pkt 1 i § 33 ust. 2 tego Regulaminu. Zgodnie z nimi bowiem, w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru, dziekan podejmuje decyzję w przedmiocie zezwolenia na powtarzanie semestru, z tym że w przypadku pierwszego roku studiów zezwolenie dotyczy wyłącznie powtarzania drugiego semestru (§ 31 ust. 2 pkt 1), zaś decyzja o dokonaniu wpisu warunkowego na kolejny semestr może być podjęta, jeżeli w semestrze poprzedzającym student uzyskał co najmniej 20 punktów ECTS wynikających z realizacji programu studiów w tym semestrze oraz niezaliczenie przedmiotów nie koliduje z możliwością kontynuowania studiów (§ 33 ust. 2). Takie sformułowania Regulaminu pozostają w sprzeczności z zapisem ustawowym, gdyż zaostrzają kryteria skreślenia studenta z listy studentów wynikające z art. 108 ustawy. Ustawa wprowadza bowiem jedynie możliwość, a nie obligatoryjność, skreślenia z listy studentów w przypadku, jaki zachodzi w sprawie niniejszej, tj. nieuzyskania zaliczenia pierwszego semestru pierwszego roku studiów, a więc wprowadza rozstrzygnięcie o charakterze fakultatywnym (uznaniowym). Regulamin natomiast przewiduje obligatoryjne skreślenie studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie (§ 31 ust. 2 pkt 3) i równocześnie w stosunku do takiego studenta, który nie zaliczył pierwszego semestru na pierwszym roku studiów, nie dopuszcza możliwości podjęcia przez dziekana decyzji w przedmiocie zezwolenia na powtarzanie semestru (§ 31 ust. 2 pkt 1). Również warunkowe zezwolenie na podjęcie nauki w następnym semestrze (wpis warunkowy) może być podjęte tylko wtedy, jeżeli w semestrze poprzedzającym student uzyskał co najmniej 20 punktów ECTS wynikających z realizacji programu studiów w tym semestrze, oraz jeżeli niezaliczenie przedmiotów nie koliduje z możliwością kontynuowania studiów (§ 33 ust. 2 Regulaminu). Takie zapisy Regulaminu oznaczają zatem w istocie, że w razie spełnienia wskazanych warunków (które niespornie w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały), następuje obligatoryjne skreślenie studenta z listy studentów, co pozostaje w sprzeczności z ustawowym zapisem art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy, który w przypadku niezaliczenia semestru dopuszcza skreślenie z listy studentów, ale do takiego bezwarunkowego rozstrzygnięcia w żadnej sytuacji nie zobowiązuje. Zapisy Regulaminu nie pozostawiają organowi swobody w podjęciu decyzji, która została przewidziana w zapisie ustawowym, co oznacza, że są z nim sprzeczne. Przy takim konflikcie norm: prawa wewnętrznego Uczelni (Regulamin) i prawa powszechnie obowiązującego, organ był związany normami ustawowymi jako nadrzędnymi, a więc zobowiązany był orzekać w sposób nienaruszający norm ustawowych, tj. w oparciu o art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy. Ocena przepisów § 31 ust. 2 pkt 3 i § 33 ust. 2 Regulaminu nie oznacza jednak, że przepisy te nie mogą być brane pod uwagę w ramach uznaniowej oceny ustawowej przesłanki skreślenia studenta z listy studentów przewidzianej w art. 108 ust. 2 ustawy, tj. nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Skoro bowiem ustawa ta nie zawiera regulacji określającej warunki zaliczenia semestru lub roku i odsyła w tym zakresie do regulaminu studiów, uchwalanego na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy, to powody skreślenia z listy studentów przewidziane w takim regulaminie muszą być brane pod uwagę przy podejmowaniu przez właściwy organ decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W ocenie WSA w Kielcach, do naruszenia wskazanej normy ustawowej, przewidującej fakultatywne skreślenie z listy studentów, w niniejszej sprawie jednak nie doszło, o czym przekonuje uważna analiza zaskarżonej decyzji. W jej uzasadnieniu bowiem, odmiennie niż w odpowiedzi na skargę, stwierdzono wprost, że: "(...) decyzja w sprawie skreślenia z listy studentów z powodu niezaliczenia semestru bądź roku studiów w określonym terminie podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organy ją wydające są zobowiązane do wzięcia pod uwagę argumentacji przedkładanej przez studenta, a następnie do dokonania oceny, czy w konkretnym stanie faktycznym jest ona uzasadniona.". Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie organy dostatecznie ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz nie przekroczyły granic swobodnego uznania. Przede wszystkim niespornie ustaliły, że skarżący nie uzyskał w wymaganych terminach zaliczenia I semestru I roku studiów z tak istotnych na studiach medycznych przedmiotów, jak: [...]. Z [...] przy tym skarżący chciał uzyskać wpis warunkowy na semestr drugi w roku akademickim 2020/2021, ale Prodziekan [...] [...] nie wyraził na to zgody, z powodu nieuzyskania przez studenta wymaganej dla wpisu warunkowego liczby co najmniej 20 punktów ECTS w pierwszym semestrze I roku studiów. Punktów tych natomiast skarżący nie uzyskał, ponieważ nie uczestniczył w zajęciach z [...], w związku z czym otrzymał z tego przedmiotu ocenę niedostateczną, a z egzaminu z [...], do którego podchodził zarówno w pierwszym, jak i w drugim, terminie – uzyskał oceny niedostateczne. Poza powyższymi okolicznościami uwzględniono jednak również inne okoliczności sprawy, w tym te, na które powoływał się skarżący we wniosku o ponowne jej rozpatrzenie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono bowiem, że: "(...) podane przyczyny (stan zdrowia, sprawy rodzinne), nie mogą być podstawą do uznania, iż brak zaliczenia przedmiotów jest usprawiedliwiony". Choć więc organ nie rozwinął bliżej tej myśli, to jednak z użytego sformułowania, sprowadzającego się do stwierdzenia, że brak zaliczenia tych przedmiotów nie był w wypadku skarżącego usprawiedliwiony, wynika, iż poddał te okoliczności swojej ocenie. Niezasadne jest natomiast twierdzenie zawarte w uzasadnieniu skargi, że: "Rektor nigdy nie brał pod uwagę tych okoliczności, ponieważ nigdy faktycznie nie zapoznał się ze stanowiskiem skarżącego i nigdy nie przeprowadził z nim rozmowy". Takiemu twierdzeniu przeczy bowiem treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie tezy uzasadnienia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały przytoczone i poddane ocenie. W postępowaniu administracyjnym, regulowanym przepisami k.p.a., nie istnieje wymóg przesłuchania stron w każdej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Tymczasem w niniejszej sprawie taka potrzeba nie zachodziła, ponieważ organ ustalił istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności na podstawie innych przeprowadzonych w sprawie dowodów. Wśród nich znalazły się między innymi opinie pracowników naukowych [...], wyrażone w przedmiocie wniosku skarżącego o wpis warunkowy na drugi semestr roku akademickiego 2020/2021, jak i jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wspomniany wyżej brak szczegółowego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów uznania podanych przez skarżącego przyczyn niezaliczenia pierwszego semestru pierwszego roku studiów za nieusprawiedliwione, może co najwyżej świadczyć o naruszeniu przez organ przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł D.W.. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy w zw. z § 33 ust. 1, 2 i 5 oraz § 51 ust. 2 pkt 3 Regulaminu, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, jednocześnie wskazując, że organ odwoławczy nie ma racji, twierdząc, że student jest obligatoryjnie skreślany z listy studentów, a jedynie jest to decyzja fakultatywna, która winna zostać poprzedzona wszechstronnym rozpoznaniem przez organ sytuacji dotyczącej skarżącego, natomiast nie można w sytuacji skarżącego wprost stosować postanowień Regulaminu, który jest aktem prawnym niższego rzędu i winien być on zgodny z treścią obowiązującej ustawy, co jednak na [...] nie miało miejsca, a zatem zaskarżony wyrok oraz decyzje organów winny zostać uchylone; 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 i 145a § 1 p.p.s.a., poprzez brak uchylenia przez Sąd pierwszej instancji decyzji organów obu instancji oraz brak nakazania organowi pierwszej instancji wydania decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego o warunkowy wpis na drugi semestr pierwszego roku na kierunku [...]; względnie brak uchylenia obu decyzji, a także brak zobowiązania Rektora [...] do umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie skreślenia skarżącego z listy studentów na podstawie art. 105 k.p.a., w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki do uchylenia obu decyzji organu, a mimo to WSA w Kielcach oddalił skargę, tym bardziej, że doszło do rażącego naruszenia prawa, w sytuacji, gdy: а) na skutek braku zgodnego z przepisami k.p.a. zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania polegającego na doręczeniu zawiadomienia z dnia 12 marca 2021 r., wraz z pouczeniem o prawie przedstawienia stanowiska oraz wypowiedzenia się co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, które zostało odebrane przez osobę trzecią o imieniu [...] (nieczytelne nazwisko), Sąd pierwszej instancji wskazał, iż ze względu na fakt, że skarżący nie wypowiedział się wprost na temat doręczenia tego zawiadomienia, to należy przyjąć, że zostało ono doręczone skutecznie w trybie art. 43 k.p.a., co jest wnioskowaniem absolutnie błędnym i niepopartym żadnymi dowodami, bowiem skarżący kwestionował sposób zawiadomienia go o wszczęciu postępowania, a to poprzez wskazanie na okoliczność, iż prawidłowe zawiadomienie o wszczęciu postępowania (ponowne) zostało doręczone po wydaniu decyzji, a zatem skarżący podnosił, że ze względu na odebranie wcześniejszej korespondencji przez inną osobę niż skarżący, nie wiedział on o wszczętym postępowaniu i nie mógł w pełni uczestniczyć w postępowaniu przedstawiając swoje stanowisko w sprawie, a WSA w Kielcach, ignorując fakt, iż doszło do naruszenia podstawowych i naczelnych zasad k.p.a. strony do uczestniczenia w postępowaniu, nie uchylił zaskarżonych decyzji i oddalił skargę w całości, pomimo, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji takie postępowanie stanowi rażące i ewidentne naruszenie przepisów postępowania, które to winno skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz obu decyzji administracyjnych, gdyż zostały naruszone podstawowe prawa strony do czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym; b) do skreślenia skarżącego z listy studentów doszło na podstawie Regulaminu w sposób obligatoryjny, a nie fakultatywny, co jak zresztą słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji jest sprzeczne z aktem prawnym rangi ustawowej i brak jest podstaw do bezwarunkowego skreślenia studenta z listy studentów, a postanowienia Regulaminu nie dają żadnej swobody (luzu decyzyjnego) organowi odwoławczemu w podejmowaniu decyzji, co zresztą konsekwentnie podtrzymywał organ odwoławczy, a mimo to WSA w Kielcach stanął na stanowisku, że organ odwoławczy wziął pod rozwagę wszelkie okoliczności dotyczące skarżącego w zakresie skreślenia, bądź też jego nieskreślenia, z listy studentów, przy czym Sąd pierwszej instancji w ogóle nie wziął pod uwagę, że organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, zaś WSA w Kielcach oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na niczym nieuzasadnionym przekonaniu, że organ odwoławczy (który nawet nie podnosił tej okoliczności) ustalił istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności na podstawie innych dowodów, tj. opinii pracowników naukowych Uniwersytetu wyrażonych w przedmiocie wniosku skarżącego o warunkowy wpis na drugi semestr I roku, czym faktycznie Sąd pierwszej instancji usiłował wyręczyć organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji administracyjnej; 3) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 i art. 136 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., skutkujące brakiem uchylenia obu w/w decyzji, pomimo braku przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, a ponadto braku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przede wszystkim uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, zanim skarżący miał jakąkolwiek możliwość odniesienia się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia z listy studentów, braku przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jak również braku przeprowadzenia na żądanie strony postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy oraz braku uzasadnienia zaskarżonego wyroku w zakresie: a) oddalonego postanowieniem wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. wiadomości email z dnia 22 listopada 2022 r. wraz z załącznikami oraz wydruku wiadomości email z dnia 29 listopada 2022 r., na fakt wydania decyzji po upływie 10 miesięcy, które to w ocenie Sądu pierwszej instancji nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia spraw) – w tym zakresie należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Kielcach nie uzasadnił w pełni swojej decyzji procesowej, bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku ogranicza się jedynie do wskazania, iż dowody te nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przy czym Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił tej decyzji procesowej, a jedynie przytoczył treść art. 106 § 3 p.p.s.a., cytując przepis bez żadnego merytorycznego uzasadnienia, co sugeruje, że uzasadnienie w zakresie oddalenia wniosku dowodowego zostało sporządzone z gotowego wzoru uzasadnienia w tym zakresie, bez realnego odniesienia się do okoliczności niniejszej sprawy, konkludując treść sporządzonego uzasadnienia brakiem zasadności skargi (vide ostatni akapit strony 17 uzasadnienia wyroku), co nie spełnia ustawowych wymogów w zakresie sporządzania uzasadnienia wyroku, a ponadto jeśli faktycznie Sąd pierwszej instancji twierdził, iż dokument z dnia 29 listopada 2022 r. nie został dołączony do skargi, to powinien był wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, a co więcej organ odwoławczy również był w posiadaniu tej wiadomości email, którą mógł przedłożyć wraz z aktami postępowania administracyjnego, a tego nie uczynił, w sposób celowy usiłując ukryć swoją niekompetencję w rozpoznawaniu niniejszej sprawy; b) braku odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji co do szczegółowego wypowiedzenia się przez skarżącego w zakresie przyczyn losowych i niezależnych od skarżącego, będących przyczyną niezaliczenia semestru, a polegających na odbywaniu izolacji w wyniku zarażenia się wirusem COVID-19, śmierci ojca skarżącego oraz związanego z tym faktem konfliktu rodzinnego, a w szczególności brakiem realnej możliwości kontaktu skarżącego z prowadzącymi zajęcia na przedmiotach [...] i [...], co w sytuacji odniesienia się przez WSA w Kielcach do uznaniowego charakteru w ramach "luzu decyzyjnego" decyzji o skreśleniu z listy studentów stanowi naruszenie przepisów postępowania, w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji nie zmienił bądź nie uchylił decyzji, skoro w tym zakresie organy obu instancji naruszyły w sposób rażący przepisy postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o "zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości poprzez stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji – w całości z powodu zachodzenia przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa oraz uchylenie obu decyzji organów I i II instancji i nakazanie organowi I instancji wydania decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego o warunkowy wpis na drugi semestr pierwszego roku na kierunku [...], albowiem zgodnie z treścią art. 188 p.p.s.a. istota sprawy została w tym zakresie dostatecznie wyjaśniona", ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie, przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku wiadomości email z dnia 29 listopada 2022 r. (która rzekomo, a jeśli tak, to jedynie przez omyłkę, nie została dołączona do skargi do WSA w Kielcach) na okoliczność, iż decyzja w zakresie złożonego wniosku o ponowne rozparzenie sprawy była wydana po upływie 19 miesięcy (1,5 roku) od dnia złożenia wniosku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor [...] wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej sięgającego zarzutu, tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia powyższego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie oraz gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą zarzutu w/w przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia orzeczenia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest zatem jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga na decyzję organu w przedmiocie skreślenia z listy studentów nie zasługiwała na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku czyni go więc w pełni poddającym się kontroli instancyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Z wywodów WSA w Kielcach wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jakie znaczenie norm prawnych stosowanych w przedmiotowej sprawie Sąd ten przyjął, a także co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Sąd pierwszej instancji ocenił stanowisko skarżącego, nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności, czy też niezasadności, zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2204/11, LEX nr 1351331). Z kolei według przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakres postępowania dowodowego określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. W trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które prowadziłyby do nowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy. Dopuszczenie dowodu z dokumentu jest przy tym uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, a zarzut naruszenia przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej tylko wówczas, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji prowadził w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. takie postępowanie dowodowe, które było wywołane zakresem zarzutów skargi. W rozpoznawanej sprawie WSA w Kielcach poprawnie i szczegółowo uzasadnił stanowisko o odmowie zastosowania przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., wyjaśniając skarżącemu, że okoliczności, które miały być przedmiotem dowodzenia, nie mają istotnego znaczenia dla podjęcia rozstrzygnięcia przez ten Sąd. W powiązaniu z zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzuca także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 oraz art. 136 § 1 i § 2 k.p.a., które miało polegać na niepełnym zebraniu i rozważeniu materiału dowodowego. Należy zauważyć, że zakres postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym jest determinowany przez podstawę prawną rozstrzygnięcia, które w niniejszej sprawie znajdowało oparcie w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy. Zgodnie z powyższym przepisem, student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów oznacza, że organ uczelni, orzekając w konkretnej sprawie, może, ale nie musi, skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednak dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10). Sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia – w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia o skreśleniu z listy studentów. Dominujące jest stanowisko judykatury, według którego ocenie sądu nie podlegają kryteria słuszności czy celowości podjętego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie okolicznością faktyczną determinującą spełnienie przesłanki "nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie" było nieuzyskanie zaliczenia z przedmiotu [...] oraz innych przedmiotów. Należy podkreślić, że skarżący tej okoliczności nie kwestionował. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż działania organu nie były dowolne, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a ustalenia faktyczne poczynione przez organ nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. i realizuje w związku z tym sformułowaną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. Wskazać ponadto należy, że naruszenie przepisów postępowania uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji, jeśli strona skarżąca kasacyjnie wykaże, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego skarga kasacyjna nie wykazała. Z powyższych przyczyn zarzuty naruszenia przepisów postępowania należało uznać za bezzasadne. To z kolei powoduje, że stan faktyczny przyjęty przez WSA w Kielcach jako podstawę rozstrzygnięcia należy uznać za prawidłowy. Chybiony jest także zarzut naruszenia przepisów art. 151 w zw. z art. 145 § 1 i 145a § 1 p.p.s.a. Przepisy art. 151 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi – ich zastosowanie przez sąd pierwszej instancji jest konsekwencją poczynionych przez ten sąd ustaleń i oceny prawnej. Z kolei przepis art. 145a § 1 p.p.s.a. stanowi, że: "W przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu". Powołany przepis nie dotyczy decyzji uznaniowych, zatem nie mógł mieć w sprawie zastosowania, a w konsekwencji nie został naruszony. Wobec powyższego nie jest zasadny także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy, gdyż postępowanie wyjaśniające dało podstawy do ustalenia istnienia przesłanki skreślenia skarżącego z listy studentów. Jak już była wyżej mowa, z uwagi na uznaniowy charakter decyzji, ocenie Sądu nie podlegają kryteria słuszności czy celowości podjętego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do tego zarzutu podkreślić należy, że sformułowanie "student może być skreślony" wskazuje, że wydanie takiej decyzji dokonywane jest w ramach uznania administracyjnego organu uczelni. Tak podejmowane rozstrzygnięcie nie może oczywiście oznaczać jego dowolności. Wydanie decyzji uznaniowej musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem ogółu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, tj. zebraniem materiału dowodowego, a następnie jego wszechstronnym rozpatrzeniem, znajdującym odzwierciedlenie w uzasadnieniu tej decyzji. Jak podkreśla się w orzecznictwie, uzasadnienie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów powinno odpowiadać dwóm kryteriom, a mianowicie pozwolić studentowi na obronę jego interesów, zaś sądowi na przeprowadzenie skutecznej kontroli sądowadministracyjnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 265/21). Decyzja taka powinna zawierać także argumentację odnoszącą się do kwestii wyboru przez organ opcji skreślenia z tej przyczyny studenta z listy studentów. Nie może być aprobowane uchylanie się przez organ od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, a w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony organ powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec, z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne występujące w danej sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 471/20). W przeciwnym razie organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a) oraz wadliwego sporządzenia uzasadnienia. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie kwestionowanej w tej sprawie decyzji spełnia przedstawione wyżej wymogi. Wskazano w nim bowiem okoliczności, którymi kierował się organ, podejmując decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, pod uwagę były brane także argumenty i okoliczności podnoszone przez skarżącego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.