III OSK 1626/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.D. o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Miasta Limanowa z dnia 8 listopada 2022 r. znak [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 799/23 w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 20 kwietnia 2023 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom postanawia wstrzymać wykonanie decyzji Burmistrza Miasta Limanowa z dnia 8 listopada 2022 r. znak [...].

Wyrokiem z 6 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.D. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 20 kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Limanowa z 8 listopada 2022 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. Wniosek nie zawierał uzasadnienia i został oddalony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2024 r. III OSK 1626/24. Następnie w piśmie z 15 maja 2025 r. skarżąca ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, załączając uzasadnienie wniosku oraz dokumenty mające uprawdopodobnić przesłanki udzielenie ochrony tymczasowej Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji jest dopuszczalny, chociaż mając na uwadze, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 20 kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Limanowa decyzją z 8 listopada 2022 r., wniosek ten powinien w istocie dotyczyć wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego, ponieważ to ta decyzja ostateczna podlega wykonaniu. Nie miało to jednak wpływu na możliwość rozpoznania wniosku skarżącej, a samo wstrzymanie decyzji organu I instancji oznacza, że obowiązki nałożone decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego, nie mogą podlegać egzekucji do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Argumenty mające przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji organu I instancji skarżąca przedstawiła w piśmie z 15 maja 2025 r. Są to argumenty dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, skarżąca wskazuje na trwałą niewykonalność obowiązków nałożonych na nią przez organy na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 – dalej: Prawo wodne). Po drugie, skarżąca wskazuje na swoją trudną sytuację majątkową, która uniemożliwia jej wykonanie nałożonego obowiązku. Odnosząc się do pierwszego z tych argumentów należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uregulowana w sposób kompleksowy, zgodnie z zasadami sformułowanymi w rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z 15 listopada 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych. Rekomendacja zastrzega jednoznacznie, że środki tego rodzaju nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Stąd też na etapie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest merytoryczna ocena zaskarżonego aktu administracyjnego. Kwestia prawidłowości obowiązków nałożonych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie mogła mieć zatem wpływu na ocenę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Trwała niewykonalność decyzji administracyjnej stanowi kwalifikowaną wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) i powinna być przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji lub przedmiotem zarzutów skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie jest to jednak kwestia, która może podlegać ocenie na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub decyzji organu I Instancji. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca uprawdopodobniła przesłanki wskazane w cytowanym przepisie powołując się na swoją sytuację życiową i majątkową. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Złożony przez skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania zawiera tego rodzaju uzasadnienie. Wynika z niego, że koszt wykonania obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją wyniesie 4919,35 zł netto, co potwierdza zestawienie kosztów przygotowane przez mgr inż. J.H. (k. 262 akt sądowych). Kwota ta nie uwzględnia transportu, przygotowania podłoża i innych materiałów, które zwiększą koszt do około 7000 zł. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżąca została zwolniona z kosztów sądowych oraz korzysta z pomocy społecznej. Dodatkowo w relacji do dochodów z przyznanych zasiłków, skarżąca szczegółowo przedstawiła wydatki obejmujące podstawowe potrzeby takie jak prąd, gaz, wywóz śmieci, leki i żywność. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak przedstawiona argumentacja świadczy o uprawdopodobnieniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania, sporządzony przez fachowego pełnomocnika przyznanego skarżącej z urzędu, w sposób nieprawidłowy wskazuje, że skarga kasacyjna w tej sprawie została wniesiona do Sądu Najwyższego (s. 3 i 6 wniosku), który nie jest oczywiście właściwy do rozpoznania tego rodzaju środka zaskarżenia złożonego od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.