III OZ 298/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.L. i W.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1568/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.L. i W.L. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 1 października 2024 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2024 r. wezwano M. L. i W. L. (dalej także jako: "strona skarżąca", "skarżący") do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie 1 odpis skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego (zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a.) – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Ponadto pouczono skarżących, że wykonanie tego obowiązku przez jednego z nich, zwalnia z tego obowiązku drugiego skarżącego. Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2024 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 535) – w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto pouczono skarżących, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia. Przedmiotowe ww. zarządzenia zostały wykonane w dniu 16 grudnia 2024 r. Skarżący odebrali wezwanie do uzupełnienia braków formalnych w dniu 20 grudnia 2024 r. (k. 16, k. 17). Następnie skarżący w dniu 21 grudnia 2024 r. uiścili wpis od skargi (k. 18), jednocześnie do czasu upływu terminu na uzupełnienie braków formalnych tj. do dnia 27 grudnia 2024 r., nie uzupełnili braku w postaci złożenia jednego odpisu skargi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1568/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M. L. i W. L. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 1 października 2024 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych: w punkcie pierwszym – skargę odrzucił; w punkcie drugim – zwrócił skarżącym wpis w wysokości 300 (słownie: trzysta) złotych. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podniósł, że wobec doręczenia wezwania w dniu 20 grudnia 2024 r., ostatnim dniem siedmiodniowego terminu do usunięcia braków był 27 grudnia 2024 r. W wyznaczonym terminie jakkolwiek skarżący uiścili wpis, to jednak nie uczynili zadość wezwaniu o złożenie 1 odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Wobec nieusunięcia braków skargi w terminie Sąd zobligowany był odrzucić skargę, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dnia 25 lutego 2025 r. (data prezentaty WSA) skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu wraz z uzupełnieniem braków formalnych skargi. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wywiedli skarżący zaskarżając je w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez uznanie przez Sąd, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, podczas gdy termin na ich uzupełnienie nie minął, bowiem złożyliśmy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków, a nadto, Sąd nie dokonał wezwania w sposób jasny i czytelny, zamieszczając w piśmie przewodnim informacje o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, co zgodnie z wezwaniem strona skarżąca wykonała. Mając na uwadze powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, które określone zostały w art. 46 p.p.s.a., a ponadto zawierać dodatkowe elementy wskazane w pkt 1 – 3 powołanego wyżej przepisu. Dodatkowo jednym z wymagań pisma procesowego jest dołączenie jego odpisów i odpisów załączników w celu doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Z kolei w sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, między innymi poprzez brak jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., czy też niedołączenia odpowiedniej liczby odpisów, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Również w uchwale z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 39), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników – choćby jednego – zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga złożona przez skarżących dotknięta była brakiem formalnym, tj. do skargi nie dołączono odpowiedniej liczby odpisów, co skutkowało niemożnością doręczenia odpisu skargi. Nadto pierwotnie była dotknięta również brakiem formalnym (fiskalnym) w postaci braku uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi. Dlatego też wykonując zarządzenia z dnia 11 i 12 grudnia 2024 r. wezwano skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie 1 odpis skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe zarządzenia zostały wykonane w dniu 16 grudnia 2024 r., zaś strona skarżąca odebrała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w dniu 20 grudnia 2024 r. Do chwili wydania postanowienia o odrzuceniu skargi skarżący nie nadesłali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odpisu skargi, a jedynie w dniu 21 grudnia 2024 r. uiścili wpis sądowy, tym samym tylko częściowo uzupełniając braki formalne skargi. W zażaleniu strona skarżąca wskazała, że powzięła do wiadomości, że w kopercie było drugie pismo dotyczące wezwania do uzupełnienia braków poprzez nadesłanie 1 odpisów skargi dopiero w dniu 17 lutego 2025 r., tj. w dniu odebrania zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi. Dalej strona skarżąca podnosi, że: "(...) nie zauważyliśmy, że w kopercie jest drugie pismo, gdyż tytuł pisma w sprawie dokonania opłaty był wprost zatytułowany jako "zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego". Nadto, pismo przewodnie z Sądu zostało zatytułowany jako DORĘCZENIE ODPISU ZARZĄDZENIE O WEZWANIU DO UISZCZENIA WPISU. Tymczasem wezwanie obejmujące nadesłanie 1 odpisów skargi zostało zatytułowane jako "wezwanie", przez co nie zorientowaliśmy się, że obejmuje ono braki formalne". Podkreślić należy, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało sporządzone w sposób jasny, czytelny i zrozumiały. Treść wezwania jest czytelna i nie budzi wątpliwości, bowiem wyraźnie w nim wskazano, że należy złożyć 1 odpis skargi poświadczonej za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast argumentację strony skarżącej uznać należy za chybioną, bowiem sprowadza się do tego, co przyznała sama strona skarżąca, że nie zauważyli, że w odebranej korespondencji sądowej znajduje się również wezwanie do uzupełnienia jeszcze innego braku formalnego skargi poza wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego. Z treści zażalenia wynika, że skarżący ocenili pismo "wezwanie" wyłącznie przez pryzmat samego nagłówka, nie zaś pełnej treści pisma, co nie znajduje tym bardziej aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego jako argumentu mającego wpłynąć na zasadność zażalenia. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucając skargę, bowiem brak formalny skargi występował w sprawie i pomimo wezwania nie został w terminie uzupełniony. Na marginesie nadmienić należy, że strona skarżąca w dniu 25 lutego 2025 r. (data prezentaty WSA) złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z uzupełnieniem braków formalnych skargi (k. 34 – 35). W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.