III OSK 162/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 745/24 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 22 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie wezwania do zwrotu odpadów do Polski oraz ich zagospodarowania postanawia: oddalić wniosek.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 745/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku M.P. (dalej także jako: "skarżąca") o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "GIOŚ", "Organ") z dnia 24 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie wezwania do zwrotu odpadów do Polski oraz ich zagospodarowania: odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że ciężar dowodu leży przy tym na wnioskodawcy, który powinien przynajmniej uprawdopodobnić, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki wskazane w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy, więc poprzedzić analizą przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z 18 maja 2004r., FZ 65/04, CBOSA). Wskazać także należy, że zarzuty dotyczące wadliwości zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić uzasadnienia wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., z uwagi na odmienność przesłanek umożliwiających uwzględnienia takiego wniosku przez sąd administracyjny. Niezgodność decyzji z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowią dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, niweczyłoby z kolei kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. Dalej, rozpatrując wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej złożony w niniejszej sprawie, należy mieć na względzie, że skarżąca nie uzasadniła, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena przesłanek wystąpienia skutków opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zależy – jak już wyżej wskazano – od argumentacji przedstawionej przez autora wniosku, co oznacza że konieczne jest spójne uzasadnienie, poparte faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które przekonają Sąd o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża skarżącego. Rozpatrywany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Należy przy tym podkreślić, że jeżeli strona nie wykazała okoliczności uzasadniających żądanie wstrzymania wykonania decyzji, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej uzasadniający oddalenie wniosku. Nie można bowiem przenosić na Sąd obowiązku wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu w sytuacji, gdy strona we wniosku okoliczności tych nie wskazuje (por. postanowienie NSA z 14 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 1399/14, opubl. w Lex nr 1624460). Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca i zaskarżając je w całości oraz wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, której wniosek dotyczył. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi skarżącej na decyzję Organu z dnia 24 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie wezwania do zwrotu odpadów do Polski oraz ich zagospodarowania: oddalił skargę. Postanowieniem z dnia 10 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, zażalenia skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2024 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji: odrzucił zażalenie. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca i zaskarżając go w całości oraz wnosząc, m.in. o wstrzymanie wykonania decyzji do dnia zakończenia postępowania zainicjowanego pierwotnie złożonym wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że po oddaleniu skargi, skarżąca, która wniosła skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA z 2007 r. Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku przez Sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ponownego wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, złożonego na etapie skargi kasacyjnej, ma okoliczność, że w tej kwestii wypowiedział się wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie skarżąca zaskarżyła to postanowienie, ale na skutek nie uzupełnienia braków fiskalnych zażalenia, postanowieniem z dnia 10 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie. Postanowienie jest prawomocne. W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny obecnie rozpoznając ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jest związany granicami oceny takiego wniosku określonymi w art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania wydane, na podstawie § 2 i 3, w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny będzie uprawniony do zmiany wydanego w niniejszej sprawie prawomocnego postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1473/19, LEX nr 2695344). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że okoliczności powołane przez skarżącą jako przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji są takie same, jak w jej poprzednim wniosku odmownie rozpatrzonym przez Sąd pierwszej instancji. Okoliczności, na których skarżąca opiera zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odnoszą się zatem do tych samych kwestii, które były już przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w postanowieniu dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie przytoczyła żadnych nowych okoliczności, ani nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby zmiana jej sytuacji. Wobec tego nie zaistniała zmiana okoliczności w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, która była warunkiem koniecznym aby zmienić lub uchylić poprzednio wydane postanowienia w tym zakresie. Brak podstawy do zmiany postanowienia na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. powoduje, że niemożliwe jest uwzględnienie obecnie rozpatrywanego wniosku. Brak jest bowiem podstaw, by w oparciu o takie same argumenty i dokumenty strony skarżącej dokonywać odmiennej oceny zasadności złożonego wniosku. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.