Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1601/21

Wyrok NSA z 25 marca 2022 r., III OSK 1601/21 – funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
25 marca 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1593/18 w sprawie ze skargi W.J. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odprawy z tytułu zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W.J. na rzecz Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1593/18, oddalił skargę W.J. (dalej: skarżący) na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odprawy z tytułu zwolnienia ze służby. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że skarżący został zwolniony ze służby w CBA z dniem 24 maja 2018 r. na podstawie art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1993, z póżn. zm.), zwanej dalej "ustawą o CBA". Szef CBA decyzją personalną z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], na podstawie art. 96 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA przyznał skarżącemu odprawę w wysokości 15 667,32 brutto (słownie: piętnaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem złotych 32/100) - co stanowi 600% uposażenia, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym tj. 50 622,00 zł brutto, pomniejszonego o wysokość odpraw otrzymanych z tytułu zwolnienia: 1. z dniem 30 listopada 2004 r. ze służby w Jednostce Wojskowej nr [...], tj. o kwotę 1 390,00 zł brutto (słownie tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt złotych), 2. z dniem 30 kwietnia 2013 r. ze służby w Straży Granicznej, tj. o kwotę 17 299,08 zł brutto (słownie siedemnaście tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć złotych 08/100), 3. z dniem 30 kwietnia 2016 r. ze służby w Jednostce Wojskowej nr [...], tj. o kwotę 16 265,60 zł brutto (słownie szesnaście tysięcy dwieście sześćdziesiąt pięć złotych 60/100), tj. łącznie o kwotę 34 954,68 zł brutto (słownie trzydzieści cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt cztery złote 68/100). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o CBA funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 64 ust. 3 otrzymuje odprawę. Wysokość należnej odprawy uzależniona jest od charakteru służby: przygotowawcza bądź stała oraz od stażu Służby w CBA. Art. 97 ust. 1 ustawy o CBA przewiduje, że wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości sześciomiesięcznego uposażenia, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa CBA. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości ośmiomiesięcznego uposażenia. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. Organ wyjaśnił, że na podstawie akt osobowych skarżącego ustalono, iż został on przyjęty do służby w CBA w dniu 4 maja 2016 r i mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej, a z dniem 24 maja 2018 r. został zwolniony ze służby. Na dzień zwolnienia skarżący posiadał staż służby w CBA wynoszący 2 lata, 0 miesięcy i 21 dni. W związku ze zwolnieniem ze służby, stosownie do dyspozycji art. 97 ust. 1 ustawy o CBA, charakter służby (stała) oraz długość stażu w CBA uprawniał funkcjonariusza do otrzymania odprawy w wysokości 600 % uposażenia należnego w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa CBA. Na dzień zwolnienia uposażenie miesięczne funkcjonariusza wynosiło: 8 437,00 zł brutto. Organ podał także, że w toku ustalania prawa ww. do odprawy, na podstawie akt osobowych, ustalono, że skarżący w okresie od 20 sierpnia 2000 r. do 30 listopada 2004 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim, w okresie od 10 grudnia 2004 r. do 30 kwietnia 2013 r. pełnił służbę w Straży Granicznej oraz w okresie od 20 marca 2013 r. do 30 kwietnia 2016 r. pełnił ponowie służbę w Wojsku Polskim. Szef CBA wskazał, że w związku z powyższym, należało ustalić, czy funkcjonariuszowi z tytułu zwolnienia ze służby w Wojsku Polskim oraz Straży Granicznej nie zostały wypłacone odprawy. Organ podał, że w tym celu do Jednostki Wojskowej nr [...], Jednostki Wojskowej nr [...] oraz Morskiego Oddziału Straży Granicznej zwrócono się ze stosownymi zapytaniami i ustalono w ten sposób, że: 1. ze służby wojskowej w Jednostce Wojskowej nr [...] wypłacono odprawę w wysokości 1 390,00 zł brutto, 2. ze służby w Straży Granicznej wypłacono odprawę w wysokości 17 299,08 zł brutto, 3. ze służby wojskowej w Jednostce Wojskowej nr [...] wypłacono odprawę w wysokości 16 265,60 zł brutto. Zdaniem Szefa CBA, z wykładni funkcjonalnej art. 96 ust. 1 ustawy o CBA wynika, że odprawa z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy. Zatem w sytuacji gdy już raz wypłacono odprawę w związku ze zwolnieniem z formacji zmilitaryzowanej, to w przypadku ponownego podjęcia służby i kolejnego zwolnienia, należy wypłacić wyłącznie świadczenie wyrównawcze. Na poparcie tej tezy organ przywołał stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 224/13. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Szef CBA utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję personalną. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Szef CBA podniósł, że uznanie, iż każdorazowe zwolnienie ze służby skutkowałoby każdorazowym wypłacaniem należności w pełnej kwocie mogłoby stanowić pole do nadużyć i stawiałoby w nierównej sytuacji pozostałych funkcjonariuszy. Powołując się na wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 931/08, organ podał, że świadczenie to co do zasady jest podobne do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (art. 92 Kodeksu pracy). Organ wskazał, że w kwestii nabycia prawa do odprawy emerytalnej, o której mowa w Kodeksie pracy, Sąd Najwyższy wielokrotnie prezentował pogląd, iż pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na emeryturę (rentę), a następnie podjął zatrudnienie, które ustało ponownie w związku z przejściem na emeryturę (rentę) kolejnej odprawy nie może otrzymać ( wyrok SN z dnia 25 czerwca 1993 r., sygn. akt I PR 5/93). Ponadto Szef CBA wyjaśnił, że na tle spraw związanych z wypłatą, świadczeń pieniężnych wielokrotnie podkreślano, że nie ma podstaw do wypłaty odprawy w pełnej wysokości osobie pełniącej służbę w formacji zmilitaryzowanej, której raz już wypłacono odprawę, a następnie ponownie zaczęła ona pełnić służbę w tej samej lub innej służbie mundurowej. Zdaniem organu, analogiczna sytuacja występuje w przypadku odprawy wypłacanej funkcjonariuszom CBA w związku ze zwolnieniem ze służby i nie ma żadnych podstaw, aby w tym zakresie odmiennie ich traktować. W ocenie Szefa CBA, z wykładni funkcjonalnej art. 96 ust. 1 ustawy o CBA wynika, że odprawa z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy. Zatem w sytuacji, gdy już raz wypłacono odprawę w związku ze zwolnieniem z formacji zmilitaryzowanej, to w przypadku ponownego podjęcia służby i kolejnego zwolnienia, należy wypłacić wyłącznie świadczenie wyrównawcze. Stąd również funkcjonariusze CBA nie mają prawa do kilku tego typu świadczeń, a jedynie uprawnienie do odpowiedniego wyrównania otrzymanej odprawy. Szef CBA na poparcie swojego stanowiska powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego i zaznaczył, że odmienne rozumowanie i uwzględnienie stanowiska skarżącego doprowadziłoby do sytuacji, w której odprawa utraciłaby swój jednorazowy charakter. Organ wskazał także, powołując się tym razem na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1879/16, że dokonanie pomniejszenia odprawy przysługującej w związku z rozwiązaniem z funkcjonariuszem CBA stosunku służbowego o wysokość odprawy już wcześniej wypłaconej temu funkcjonariuszowi w związku z wcześniejszym rozwiązaniem stosunku służbowego w Policji jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa i posiada oparcie w przyjętych przez ustawodawcę rozwiązaniach systemowych służb mundurowych. Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Szef CBA w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2018, poz. 2104 ze zm.). Zgodnie z jego treścią wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości sześciomiesięcznego uposażenia, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości ośmiomiesięcznego uposażenia. Nieprzerwane pełnienie służby w rozumieniu art. 97 ust. 1 ustawy o CBA oznacza pełnienie służby tylko w tej służbie mundurowej. Do tego okresu nie wlicza się okresu pełnienia służby w innych formacjach zmilitaryzowanych. Powyższe stanowisko wynika z wykładni językowej i systemowej art. 97 ust. 1 ustawy o CBA. Przepis ten wyraźnie odnosi się tylko do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i nie wiąże w żaden sposób okresu uprawniającego do wyższej odprawy ze służbą w innych formacjach zmilitaryzowanych. Konstrukcja tego przepisu nie zawiera rozwiązania znanego z art. 115 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015, poz. 355 ze zm.) i art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.), w których określono, że do okresu uprawniającego do nabycia odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby wlicza się także okres służby w innych formacjach zmilitaryzowanych, a zatem należy przyjąć, że do okresu uprawniającego do wypłaty wyższej niż sześciomiesięczne uposażenie na ostatnio zajmowanym stanowisku należy wliczyć tylko okres służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. W ocenie Sądu, powyższe odrębności, jak też odmienne uregulowanie nabycia prawa do odprawy z tytułu rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem CBA w oparciu o określoną podstawę prawną (art. 96 ust. 1 i 2 ustawy o CBA), nie czynią przedmiotowego świadczenia (przyznawanego funkcjonariuszom CBA) wyjątkowym, w tym znaczeniu, że traci ono walor świadczenia jednorazowego. Sąd I instancji w pełni podzielił dotychczasowy dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych, który ukształtował pogląd, iż odprawa przysługująca z tytułu zwolnienia ze służby - tak samo jak emerytura - ma charakter jednorazowy. Regulacje te mają zapobiec kilkukrotnemu wypłacaniu tego świadczenia. Należna jest tylko odprawa jednorazowa (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 540/10; publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby (por. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1714/04, z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 757/09, z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 224/13; publ. j. w.). Sąd I instancji stwierdził, iż dokonanie pomniejszenia odprawy przysługującej w związku z rozwiązaniem z funkcjonariuszem CBA stosunku służbowego o wysokość odpraw już wcześniej wypłaconych temu funkcjonariuszowi w związku w wcześniejszym rozwiązaniem stosunku służbowego w Wojsku Polskim oraz w Straży Granicznej jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa i posiada oparcie w przyjętych przez ustawodawcę rozwiązaniach systemowych służb mundurowych. Reasumując, w ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, Szef CBA nie dopuścił się przede wszystkim naruszenia norm prawa materialnego, w tym mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie przepisów art. 96 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 96 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, że przepisy te stanowią podstawę do pomniejszenia przyznanej odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w CBA o wysokość odprawy otrzymanej z tytułu zwolnienia ze służby w poprzednich formacjach, tj. o kwotę 34.954,68 zł brutto. Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej; 2) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej poprzez zastosowanie analogii; 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji personalnej z dnia 6 czerwca 2018 r. w sytuacji, gdy nie było do tego przesłanek; 4) art. 7 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na błędnym przyjęciu, iż zachodzą podstawy do pomniejszenia wysokości odprawy przyznanej w związku ze zwolnieniem ze służby w CBA o wysokość odprawy otrzymanej z tytułu zwolnienia ze służby w poprzednich formacjach. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu kasacyjnego, a mianowicie do zarzutu naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., które miałoby polegać na niezasadnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że kontrolowana decyzja Szefa CBA została wydana w oparciu o istniejącą podstawę prawną, trzeba stwierdzić, że zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Jeżeli bowiem, za uzasadnione uznać twierdzenie, które znajduje swoje odzwierciedlenie w utrwalonym już i jednolitym stanowisku judykatury oraz doktryny prawa, a mianowicie, że przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej, aktualizuje się w sytuacji, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego obiektywnie nie zawierają podstawy do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej – a więc, innymi słowy, gdy nie istnieje norma prawa, która podlegałaby autorytatywnej konkretyzacji przez właściwy organ administracji publicznej w drodze decyzji – co w świetle znaczenia pojęcia "decyzja wydana bez podstawy prawnej" oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania polegającego na wydaniu decyzji administracyjnej (por. np. wyroki NSA z dnia: 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1800/16; 5 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 717/15; 4 października 2011 r., sygn. akt I OSK 245/11; 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1369/06; 16 czerwca 1999 r., sygn. akt III SA 5540/98), to – wbrew stanowisku strony skarżącej, nie ma podstaw, aby twierdzić, że tak rozumiana przesłanka nieważności decyzji zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, skoro kompetencyjna, a co za tym idzie również materialnoprawna podstawa jej podjęcia jednoznacznie wynikała z art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, a nie może budzić przy tym żadnych wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się również określone hipotezą normy prawnej rekonstruowanej ze wskazanego przepisu prawa przesłanki podjęcia tej decyzji. Zupełnie niezasadne są również zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. Przede wszystkim podkreślić należy, że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok Sądu I instancji, co powoduje, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej odnosić się muszą do działania tego Sądu, a nie organów. Dla poprawności zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania konieczne jest co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez ten Sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność administracji publicznej. Sąd administracyjny nie stosuje bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego czy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie ocenia prawidłowość ich zastosowania przez organy. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów dotyczących samego postępowania administracyjnego, bez niezbędnego powiązania ich z przepisami ustawy Prawo o postępowania administracyjnego, co czyniło ten zarzut bezskutecznym. Skarga kasacyjna, jako sformalizowany środek prawny, została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego należy oczekiwać sporządzenia jej zgodnie z wymogami prawa. Sąd kasacyjny nie może go zastępować przez konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o domniemane intencje jej autora. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 96 ust. 1 i 97 ust. 1 ustawy o CBA, stwierdzić należy, iż są one nieuzasadnione. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w CBA nie przysługuje odprawa w pełnej wysokości, a to z uwagi na fakt, iż skarżący otrzymał już odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w Wojsku Polskim oraz Straży Graniczenj. Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w art. 96 przewiduje prawo do odprawy, w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 58 ust. 3, art. 61 ust. 4, art. 64 ust. 1 pkt 1 i 7, ust. 2 pkt 1 i 4. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że funkcjonariusz CBA nabywa prawo do odprawy tylko w niektórych wskazanych przypadkach zwolnienia. Uzyskanie prawa do odprawy nie stanowi zatem, tak jak w przypadku policjanta, powszechnego, generalnego uprawnienia z tytułu zwolnienia ze służby, jest ono bowiem związane z określonymi przesłankami zwolnienia. W ustawie o Policji przesłanki nabycia prawa do odprawy z tytułu zwolnienia ze służby mają szerszy zakres niż w ustawie o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Przypomnieć należy, iż ustawodawca może w szerokim zakresie określać sytuację prawną funkcjonariuszy służb mundurowych, często regulując ich prawa i obowiązki odmiennie. Poszczególne formacje mundurowe, nie są kategorią jednolitą i dopuszczalne jest zróżnicowanie sytuacji prawnej ich funkcjonariuszy. Każda z formacji posiada odrębną regulację ustawową określającą jej charakter i zakres działania. Powyższe odrębności uzasadniają występowanie zróżnicowania zarówno w zakresie dotyczącym statusu jak i uprawnień funkcjonariuszy różnych służb, a także warunków dotyczących przejścia do poszczególnych służb. Odmienny status policjanta uzasadnia zróżnicowanie jego pozycji prawnej w porównaniu z funkcjonariuszem Centralnego Biura Antykorupcyjnego, żołnierzem zawodowym, czy też funkcjonariuszem pozostałych służb mundurowych. W tej sytuacji policjanci i funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz inni funkcjonariusze służb mundurowych nie charakteryzują się takimi samymi lub podobnymi cechami w stopniu równym, tzn. nie występują w relewantnej sytuacji. W związku z powyższym nie jest konieczne przyznawanie wszystkim funkcjonariuszom jednakowych praw i jednakowych obowiązków, a wręcz przeciwnie uzasadnione jest ich zróżnicowanie. Dla prawidłowej wykładni art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o CBA nie ma znaczenia, czy i jakie różnice występują w uregulowaniu odprawy w innej służbie, ale istotne jest to, czy w tej innej służbie przewidziano odprawę, rozumianą szeroko, jako świadczenie pieniężne wypłacane funkcjonariuszowi po zakończeniu służby. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 224/13 stwierdził, że wielokrotne przyznawanie odprawy oraz innych świadczeń związanych z odejściem ze służby w pełnej wysokości, byłoby nieuzasadnionym i niesprawiedliwym przywilejem, a więc, takie świadczenia powinny być wypłacane tylko raz. W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby. Z tym jednak zastrzeżeniem, o ile powoduje to uzyskanie uprawnienia do odprawy w maksymalnej wysokości sześciomiesięcznego uposażenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela dotychczas prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym odprawa przysługująca z tytułu zwolnienia ze służby - tak samo jak i emerytura - ma charakter jednorazowy (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 540/10). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał pogląd, który to pogląd prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że w sytuacji, gdy funkcjonariuszowi służby mundurowej już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby (por. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1714/04, z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 757/09, z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 224/13), a treść wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym nie zmienia reguł w tym zakresie (por. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt. I OSK 1564/16 oraz z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. alt I OSK 2569/18). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 stycznia 2021
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/ Mariusz Kotulski Rafał Stasikowski

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny