III OSK 1511/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 maja 2026 r. sygn. akt II SAB/Lu 124/26 odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi M.J. o wznowienie postępowania w przedmiocie wyłączenie sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie oraz uchylenia wydanych w tym zakresie postanowień w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 180/25 ze skargi M.J. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w postępowaniu dotyczącym wniosku o udostępnienie informacji prasowej postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Pismem z 5 maja 2026 r. M.J. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 16 kwietnia 2026 r. K 8/26, w zakresie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie II SAB/Lu 180/25. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień wydanych w przedmiocie wyłączenia oraz zniesienia postępowania w całości w tym zakresie, jak również skierowania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na wadliwość postępowania w stopniu kwalifikowanym. Jako podstawę żądania skarżący wskazał art. 272 § 1 i § 2a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.". Postanowieniem z 20 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę o wznowienie postępowania, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 270 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy kwestionowanych przez skarżącego rozstrzygnięć w przedmiocie wyłączenia sędziów (asesorów sądowych), które wydane zostały w toku postępowania w sprawie II SAB/Lu 180/25. W ocenie WSA ma to istotne znaczenie w sprawie, albowiem zgodnie z przepisem art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w ustawie, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Nie ma wątpliwości natomiast, że postanowienia dotyczące wyłączenia bądź odmowy wyłączenia sędziów (asesorów), mają charakter procesowy oraz incydentalny i nie kończą postępowania, a zatem nie ma do nich zastosowania instytucja wznowienia postępowania. Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie: "art. 174 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji w związku z art. 270 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię pojęcia "prawomocne orzeczenie" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "kończące postępowanie" i odrzucenie na tej podstawie zasadnej skargi o wznowienie postępowania, art. 174 § 2 i 5 p.p.s.a. w związku z art. 25 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 7 ust. 2 pkt 8 ustawy Prawo Prasowe poprzez chybioną wykładnię a to poprzez uznanie iż skarżącym jest osoba fizyczna podczas gdy skarżącym jest jednostka organizacyjna prasy mająca ułomną osobowość prawną, którą to jednostkę reprezentuje osoba fizyczna piastująca funkcje redaktora naczelnego". W związku z powyższymi zarzutami skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie skargi o wznowienie, następnie uchylenie postanowień wydanych przy rozpoznaniu wniosku o wyłączenie, zniesienie postępowania i skierowanie wniosku o wyłączenie do rozpoznania w trybie wskazanym w wyroku TSUE z 24 marca 2026 r. sprawa C-521-21 z pominięciem przepisów krajowych i związanego z nimi orzecznictwa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Znajdując podstawę do zastosowania powołanego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wniesionej skargi kasacyjnej. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że jest bezzasadna. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy, dotyczącym wznowienia postępowania, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym chodzi tu o zakończenie postępowania wszczętego przed sądem administracyjnym na skutek wniesienia skargi w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. albo wniosku, o jakim mowa w art. 63 p.p.s.a., tj. o zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego. Powołany przepis dotyczy prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 22 czerwca 2006 r., I GZ 2/06, 10 lutego 2016 r., I OZ 1736/15, 18 sierpnia 2015 r., I OZ 1738/15. Odnosząc powyższe uwagi względem rozpatrywanej skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że żądanie wznowienia postępowania było niedopuszczalne z uwagi na to, że postanowienia dotyczące wyłączenia bądź odmowy wyłączenia sędziów (asesorów), mają charakter procesowy oraz incydentalny i nie kończą postępowania, a zatem nie ma do nich zastosowania instytucja wznowienia postępowania. Wskazać należy, że przepisy art. 270-285 p.p.s.a. nie przewidują bowiem możliwości wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie. W przepisie art. 270 p.p.s.a. chodzi o zakończenie postępowania wszczętego przed sądem administracyjnym na skutek wniesienia skargi w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. albo wniosku, o jakim mowa w art. 63 p.p.s.a. w sprawie sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 i 134 § 1 p.p.s.a. Do orzeczeń kończących należą wyroki, tj. orzeczenia, które rozstrzygają sprawę merytorycznie - co do istoty sprawy (art. 132 p.p.s.a.) oraz postanowienia, które w inny sposób kończą postępowanie w sprawie (art. 160-165 p.p.s.a.) Skarga o wznowienie postępowania jest więc dopuszczalna tylko w przypadku orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (zob. np. postanowienia NSA z: 22 czerwca 2006 r., I GZ 2/06; 13 maja 2009 r., II OZ 393/09; 23 października 2018 r., I OZ 942/18; 8 lutego 2023 r., II GZ 168/22). Wskazać należy, że niniejsza sprawa została zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 maja 2026 r. II SAB/Lu 180/25, natomiast w skardze o wznowienie skarżący wniósł o wznowienie postępowania w zakresie rozpoznania wniosków o wyłączenie sędziów. Podczas postępowania sądowoadministracyjnego WSA w Lublinie postanowieniem z 14 stycznia 2026 r. oddalił wniosek o wyłączenie sędziów (NSA postanowieniem z 27 marca III OZ 89/26 oddalił zażalenie na to postanowienie), postanowieniem z 14 stycznia 2026 r. WSA w Lublinie odrzucił wniosek skarżącego o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów WSA w Lublinie, postanowieniem z 30 kwietnia 2026 r. WSA w Lublinie odrzucił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów i asesorów sądowych od rozpoznania sprawy. Z uwagi na incydentalny charakter wyżej wymienionych orzeczeń skarga o wznowienie postępowania w zakresie tych wniosków – jak wskazano powyżej - jest niedopuszczalna i dlatego podlegała odrzuceniu. W związku z powyższym zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty uznać należy za niezasadne, albowiem Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania z uwagi na jej niedopuszczalność. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.