Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 138/26

III OSK 138/26 - Postanowienie NSA z 2026-03-10

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
10 marca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt III SAB/Łd 26/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K.Z. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie podpisania umowy finansowej na stypendium w ramach programu Erasmus+ postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Dnia 27 lipca 2025 r. K.Z. (dalej także jako: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Rektora [...] (dalej także jako: "Rektor", "organ") w przedmiocie podpisania umowy finansowej na stypendium w ramach programu Erasmus+. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, wskazując, że niniejsza sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Wyjaśnił, że sprawa ta była już przedmiotem rozstrzygnięcia tutejszego sądu pod sygn. III SA/Łd 360/24, gdzie sąd wyjaśnił kwestię niedopuszczalności skargi. W ramach programu Erasmus+ skarżący został zakwalifikowany do uczestnictwa w programie. Zgodnie z Zasadami organizacji i realizacji współpracy międzynarodowej [...] w ramach programu Erasmus+ dla projektu "Mobilność studentów i pracowników szkół wyższych między krajami programu" (umowa nr [...] w okresie 26 miesięcy: od 1 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2025 r.), Załącznik do Uchwały Senatu [...] nr [...] z 19 września 2023 r., student, aby zakwalifikował się do wyjazdu w ramach programu Erasmus+, powinien mieć w chwili wyjazdu zaliczony co najmniej I rok studiów i semestr poprzedzający wyjazd. W przypadku skarżącego oznaczało to zaliczenie I roku studiów na kierunku informatyka i III semestru na tymże kierunku. Skarżący nie spełnił tych warunków, zatem nie mogła z nim być podpisana umowa o finansowanie studiów w ramach programu. Na Rektorze nie spoczywał żaden prawny obowiązek wydania jakichkolwiek rozstrzygnięć o charakterze konkretnym, a dotyczących skarżącego, który nie spełnił warunków do uczestnictwa w programie Erasmus+. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt III SAB/Łd 26/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, m.in., że odnosząc do przedmiotu skargi wniesionej w niniejszej sprawie, należy wskazać, że nie mieści się ona w żadnej z kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Nie sprawują one bowiem kontroli nad zawieraniem przez organy administracji publicznej umów finansowych na stypendia w ramach programu Erasmus+ z osobami fizycznymi. Sąd pierwszej instancji nadmienił, że skarżący oprócz skargi na bezczynność, będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, wniósł również skargę na pismo Rektora [...] z 17 kwietnia 2024 r., informujące, w odpowiedzi na uprzednie pismo skarżącego z 5 kwietnia 2024 r., o braku podstaw do podpisania umowy finansowej w ramach programu Erasmus+, z powodu niezaliczenia I roku studiów i III semestru studiów na kierunku [...]. Sprawa dotycząca skargi na pismo z 17 kwietnia 2024 r. została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Łd 360/24. Postanowieniem z 12 lipca 2024 r. sąd odrzucił ww. skargę z uwagi na jej niedopuszczalność. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zaskarżona informacja Rektora z 17 kwietnia 2024 r. dotyczy de facto odmowy zawarcia umowy finansowej na stypendium w ramach programu Erasmus+ i nie mieści się w katalogu zagadnień należących do właściwości sądu administracyjnego. Wyjaśniono, że zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie informacyjny, stanowi odpowiedź na skierowane przez skarżącego do Rektora pismo związane z tokiem odbywanych studiów, nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie rozstrzyga o nich w sposób władczy i jednostronnie, nie nosi zatem koniecznej cechy aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie akty zakładowe zewnętrzne uczelni, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu, bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego, a więc zmieniające jego status prawny, ponieważ są one podejmowane w drodze decyzji administracyjnej. Skoro zatem odmowa zawarcia umowy finansowej na stypendium w ramach programu Erasmus+ nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to tym samym nie przysługuje skarga na bezczynność organu polegającą na braku zawarcia tej umowy, czy też nierozpatrzeniu ponagleń odnośnie jej zawarcia. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga na bezczynność jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiódł, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, skarżący zaskarżając je w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: 1. art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że działanie Rektora polegające na odmowie podpisania umowy finansowej oraz brak podjęcia czynności w tym zakresie nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tym samym nie podlega kognicji sądów administracyjnych; 2. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, podczas gdy wniesiona skarga dotyczyła bezczynności organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.; 3. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez dokonanie oceny dopuszczalności skargi bez wszechstronnego wyjaśnienia charakteru prawnego działań Rektora, w szczególności bez ustalenia, czy odmowa podpisania umowy finansowej była wykonywaniem zadań publicznych finansowanych ze środków publicznych (Erasmus+), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 4. art. 6, 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie obowiązku organu do działania na podstawie i w granicach prawa, w szczególności do podjęcia czynności rozstrzygających o przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium w formie przewidzianej przez przepisy prawa i regulacje programu Erasmus+. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, iż koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części. Ponadto skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną wyłącznie na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 3864/17, LEX nr 2744001; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2860/22, Legalis). Poczynienie powyższych uwag na temat konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej było konieczne, gdyż wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia tak określonych wymogów. W konsekwencji rozpoznawszy skargę kasacyjną, w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, przyjęto, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). Z uchwały tej wynika, że kwestionowanie wyroku (tutaj: postanowienia) sądu pierwszej instancji na podstawie powołanego przepisu jest możliwe zasadniczo tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku (tutaj: postanowienia) nie przedstawia stanu faktycznego przyjętego do wyrokowania przez ten sąd. Sytuacja tego rodzaju w rozpoznanej sprawie nie zachodziła. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazało ustalenia faktyczne, które przyjęto do wyrokowania, przedstawiono w nim podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Odrębną natomiast kwestią jest to, czy wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (w niniejszej sprawie postanowienia odrzucającego skargę) było umotywowane w sposób dla skarżącego kasacyjnie zadowalający. Kwestia ewentualnych uchybień/deficytów uzasadnienia w tym obszarze, podobnie jak inne naruszenia przepisów postępowania, musi być każdorazowo oceniana w płaszczyźnie istotnego wpływu na wynik sprawy, co wynika wprost z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny tak kwalifikowanych uchybień w tej sprawie nie stwierdził. Dalej, przy formułowaniu analizowanego tu zarzutu uwadze autora skargi kasacyjnej umknęły dwie ważkie kwestie. Po pierwsze, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek drobiazgowego omówienia w uzasadnieniu orzeczenia każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w danej sprawie (w tym w odpowiedzi na skargę). Uzasadnienie wyroku (tutaj: postanowienia) ma być bowiem "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że co do zasady sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym. Po drugie, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez sąd tego przepisu. Nie sposób było zgodzić się zatem ze skarżącym kasacyjnie, że naruszenie przepisu dotyczącego uzasadnienia postanowienia uniemożliwia ustalenie przesłanek, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie. Identyfikacja stanowiska zaprezentowanego przez Sąd pierwszej instancji na tle sporządzonego uzasadnienia – odmiennie niż sugerowano w skardze kasacyjnej – była możliwa, o czym świadczy zwłaszcza podjęta przez skarżącego kasacyjnie z nim polemika. Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. chociażby z samego faktu niepowołania z nim w związku innych przepisów prawa, które stanowiłyby podstawę oceny zaskarżonej działalności organu administracji publicznej. Odnosząc się dalej do wskazanego naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., należy wyjaśnić, iż przepis ten przewiduje, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (zob. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1580/11, CBOSA), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1560/12, CBOSA), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (zob. wyrok NSA z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1234/12 i wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych wyżej okoliczności nie wystąpiła. Podobnie zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji dyspozycji art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że odmowa zawarcia umowy finansowej na stypendium w ramach programu Erasmus+ nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to tym samym nie przysługuje skarga na bezczynność organu polegająca na braku zawarcia umowy, czy też nierozpatrzeniu ponagleń odnośnie jej zawarcia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2019 r., I OSK 2617/19, Legalis). Wskazać należy, że skarżący oprócz skargi na bezczynność, będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, wniósł również skargę na pismo Rektora z dnia 17 kwietnia 2024 r., informujące, w odpowiedzi na uprzednie pismo skarżącego z dnia 5 kwietnia 2024 r., o braku podstaw do podpisania umowy finansowej w ramach programu Erasmus+, z powodu niezaliczenia I roku studiów i III semestru studiów na kierunku [...]. Sprawa dotycząca skargi na pismo z dnia 17 kwietnia 2024 r. została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Łd 360/24. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2024 r. sąd odrzucił ww. skargę z uwagi na jej niedopuszczalność. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zaskarżona informacja Rektora z dnia 17 kwietnia 2024 r. dotyczy de facto odmowy zawarcia umowy finansowej na stypendium w ramach programu Erasmus+ i nie mieści się w katalogu zagadnień należących do właściwości sądu administracyjnego. Wyjaśniono, że zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie informacyjny, stanowi odpowiedź na skierowane przez skarżącego do Rektora pismo związane z tokiem odbywanych studiów, nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie rozstrzyga o nich w sposób władczy i jednostronnie, nie nosi zatem koniecznej cechy aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie akty zakładowe zewnętrzne uczelni, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu, bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego, a więc zmieniające jego status prawny, ponieważ są one podejmowane w drodze decyzji administracyjnej. Orzeczenie jest prawomocne. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 11 grudnia 2006 r., I OPS 4/06; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07). Wskazuje się jednocześnie, że sformułowanie "z zakresu administracji publicznej" – konieczny element kwalifikujący skargę do sądu administracyjnego jako dopuszczalną – należy rozumieć w ujęciu materialnym (por. np. postanowienie NSA z 16 października 2007 r., II OSK 1364/07). Działalność z zakresu administracji publicznej obejmuje w tym znaczeniu sprawy administracyjne, a więc zadania i kompetencje w zakresie władzy wykonawczej, wykonywane w formie władczej, którą cechuje jednostronność działania, moc wiążąca oraz dopuszczalność stosowania przymusu. Za zasadniczy element charakterystyczny dla określenia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej uważany być musi element władztwa administracyjnego (por. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 PostAdmU), ZNSA nr 2(5) 2006, s. 14-15). Przedmiot niniejszej sprawy nie wyczerpuje tych cech i w związku z tym nie podlega kontroli sądu administracyjnego w drodze skargi. Ponadto słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że brak poddania wszystkich czynności, jak i aktów organów uczelni dotyczących indywidualnych spraw studentów ocenie zgodności z prawem wynika z przyznania szkołom wyższym autonomii, a nakaz odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego należy rozumieć w ten sposób, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie jego przepisów, powinny mieć także zastosowanie do decyzji wydanych przez organy obu instancji, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 15 lipca 2008 r., sygn. II SA/Bk 320/08, podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 października 2009 r., sygn. III SA/Gd 152/09, publ. CBOSA). Wobec powyższego, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało uznać za całkowicie nieuzasadnione. Natomiast odnosząc się do bezzasadnego zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 6, 7, 8 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. wskazać należy, że art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ogólnym o charakterze tylko kompetencyjnym, stanowiącym, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepis art. 3 p.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 tej ustawy nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wskazywał, że naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wtedy, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, z czym nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Okoliczność, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1636/11; z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 745/11). Ponadto naruszenie tego przepisu zostało powiązane z naruszeniem art. 6, 7, 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, pytań takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez Sąd pierwszej instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W konsekwencji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Jednak w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczyniono tego prawidłowo łącząc je wyłącznie z naruszeniem art. 3 § 1 p.p.s.a., który jak już wyżej wskazano jest przepisem ogólnym o charakterze tylko kompetencyjnym. Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a. Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie (§ 1), zaś na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego (§ 3).

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 stycznia 2026
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów 658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny