Sygnatura
III OSK 1340/23
III OSK 1340/23 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 29 lipca 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 2070/22 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 2070/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także jako: "spółka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania: oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "organ I instancji") z dnia 14 lipca 2022 r., znak: [...] wymierzono skarżącej spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 200 000,00 zł za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, na terenie zakładu w [...], na działkach o numerach ewid.: [...], [...], [...], [...], obręb [...], miasto [...] oraz w części hali zlokalizowanej przy ul. [...], co zostało stwierdzone w dniu 18 lutego 2021 r. Pismem z dnia 3 sierpnia 2022 r. (data prezentaty – dnia 5 sierpień 2022 r.) skarżąca spółka, za pośrednictwem organu I instancji, wniosła do organu odwoławczego odwołanie. Pismo te nadane zostało za pośrednictwem operatora [...] Sp. z o.o. w dniu 3 sierpnia 2022 r., a przekazane organowi w dniu 5 sierpnia 2022 r. Po analizie materiałów sprawy, mając na uwadze treść art. 129 § 2 k.p.a., a także art. 57 § 5 k.p.a., postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2022 r, znak: [...] organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 14 lipca 2022 r., znak: [...] – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, iż w powyższej decyzji zawarto stosowne pouczenie dotyczące zarówno terminu, jak i sposobu jej zaskarżenia. Decyzja ta została skarżącej Spółce doręczona w dniu 20 lipca 2022 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, a czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 3 sierpnia 2022 r. Z akt sprawy wynika, iż w powyższym dniu strona nadała odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, za pośrednictwem operatora [...] Sp. z o. o. W następstwie powyższego odwołanie wpłynęło do organu I instancji w dniu 5 sierpnia 2022 r. Tym samym, w ocenie organu II instancji, pismo zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Mając na uwadze treść art. 134 k.p.a. organ był zobowiązany do stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie organu odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr [...] zarzucając naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nadanie w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania przedmiotowego odwołania za pośrednictwem operatora innego niż Poczta Polska S.A. skutkuje uznaniem, że dla zachowania terminu znaczenie ma data wpłynięcia pisma do urzędu, nie zaś data złożenia pisma u operatora niebędącego operatorem publicznym. Powyższe doprowadziło organ do nieuzasadnionego nieuwzględnienia okoliczności terminowego wniesienia przez skarżącą odwołania, za pośrednictwem operatora pocztowego innego niż wyznaczony, i w konsekwencji przedwczesnego wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia, podczas gdy obowiązkiem organu było merytoryczne rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji prawidłowo zainicjowanym odwołaniem. Wobec powyższego, w oparciu o podniesione zarzuty, skarżąca spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości i o zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi, odnośnie możliwości skutecznego złożenia pisma w terminie u innego operatora niż wyznaczony miedzy innymi podniosła, iż w następstwie wyroku TSUE z dnia 27 marca 2019 r. w sprawie o sygn. C-545/17, Sąd Najwyższy, postanowieniem składu 7 sędziów z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt III UZP 3/17 uznał, że nadanie pisma procesowego za pośrednictwem operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym jest równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Sąd Najwyższy stwierdził, że po odstąpieniu od wykładni językowej art. 165 § 2 k.p.c. przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do sądu jest także nadanie pisma procesowego za pośrednictwem operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym. Oczywiście, zarówno powoływany wyżej wyrok TSUE, jak i postanowienie Sądu Najwyższego koncentrują się na art. 165 § 2 k.p.c., to jednak, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż termin na wniesienie pisma należy uznać za zachowany także wtedy, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane za pośrednictwem innego niż wyznaczony operatora pocztowego świadczącego usługi pocztowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2023 r., w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2070/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: oddalił skargę. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca spółka zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1. naruszenie prawa materialnego przez jego niezastosowanie, a mianowicie niezastosowanie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE") w zw. z art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze i w zw. z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 grudnia 1997r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z 20 lutego 2008 r., podczas gdy treść art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "kpa"), częściowo sprzeczna z art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 8 ww. dyrektywy 97/67 WE, zmienionej dyrektywą 2008/6/WE, wymagała (wobec wyroku TSUE z 27.03.2019 r. w sprawie [...], C-545/17) zastosowania art. 267 TFUE i pominięcia w procesie stosowania prawa odpowiedniego fragmentu normy prawnej z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., tj. fragmentu mówiącego o operatorze wyznaczonym (wprowadzającego ograniczenie do operatora wyznaczonego); 2. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi (oddalenie jej) mimo naruszenia przez organ prawa materialnego (w zakresie tożsamym z naruszeniem dokonanym przez WSA w pkt 1 powyżej) oraz art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na: a. błędnym przyjęciu, że nadanie odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego innego niż operator wyznaczony skutkuje uznaniem, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania znaczenie ma data wpłynięcia pisma (odwołania) do organu administracji, który wydał decyzję, nie zaś data nadania pisma u operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym, co doprowadziło organ do nieuzasadnionego wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy obowiązkiem organu było merytoryczne rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji prawidłowo zainicjowanym odwołaniem; b. zastosowaniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. także w zakresie, w jakim ustawodawca wprowadził ograniczenie do operatorów wyznaczonych, podczas gdy w procesie stosowania prawa wymagane było (wobec wyroku TSUE z 27.03.2019 r., w sprawie [...], C-545/17) pominięcie odpowiedniego fragmentu normy prawnej tj. fragmentu mówiącego o operatorze wyznaczonym. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca spółka wniosła o uchylenie wyroku w całości i postanowienia organu odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2022 r. wydanego w sprawie [...] w całości, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz przyznanie (zasądzenie) skarżącej kasacyjnie od organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak wskazano, ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). W rozpatrywanej sprawie skarżąca kasacyjnie oparła skargę kasacyjną, wskazując obie podstawy – naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując legalność postanowienia organu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej stwierdził, że kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji z dnia 14 lipca 2022 r., została skarżącej spółce doręczona w dniu 20 lipca 2022 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy, wraz ze stosownym pouczeniem co do terminu i sposobu jej zaskarżenia. Pismem z dnia 3 sierpnia 2022r. (data prezentaty – dnia 5 sierpień 2022 r.) skarżąca spółka, za pośrednictwem organu I instancji, wniosła do organu odwoławczego odwołanie. Pismo to nadane zostało za pośrednictwem operatora [...] Sp. z o.o. w dniu 3 sierpnia 2022 r., a doręczone organowi w dniu 5 sierpnia 2022 r. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest w myśl art. 134 k.p.a. – stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 58 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek przywrócić termin, jeżeli uchybienie terminowi nastąpi bez winy zainteresowanego, brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełni czynności, dla której określony był termin równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie. Brak jednej z nich powoduje, że organ nie może uwzględnić złożonego wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 59 § 2 k.p.a. stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Jednakże w razie uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania i równoczesnego wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie, kwestii tego, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (art. 58 § 1 k.p.a.) należy przypisać znaczenie pierwszoplanowe, czego skutkiem jest obowiązek rozpatrzenia w pierwszym rzędzie ww. wniosku złożonego przez stronę. Sposób rozstrzygnięcia o żądaniu strony, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. w zw. art. 59 § 2 k.p.a., wywiera bezpośredni wpływ na ocenę terminowości złożonego odwołania, którego formalnym wyrazem jest skorzystanie przez organ odwoławczy z kompetencji przewidzianej w art. 134 k.p.a., albowiem w sytuacji uwzględnienia prośby strony o przywrócenie terminu brak jest możliwości wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, natomiast w przypadku odmownego rozpatrzenia wniosku postanowienie określone w art. 134 k.p.a. musi być traktowane jako procesowa konsekwencja poprzedzającego go aktu. Ustalenia, którymi powinien kierować się organ w takiej sytuacji, sprowadzają się do potwierdzenia, po pierwsze, że decyzja organu I instancji została stronie prawidłowo doręczona, po drugie, że złożyła ona odwołanie od decyzji, po trzecie, że tenże środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., i po czwarte, że organ odwoławczy postanowieniem ostatecznie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bądź wniosek taki jeszcze nie wpłynął. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący składając odwołanie po terminie ( 5 sierpnia 2022 r.) spowodował wydanie postanowienia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w dacie 16 sierpnia 2022 roku stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia z dnia 14 lipca 2022 r. nakładającego karę pieniężną w wysokości 200 000 zł. Dopiero w dacie 24 sierpnia 2022 roku, a więc już po wydaniu postanowienia z 16 sierpnia 2022 roku, strona złożyła kolejny wniosek i to o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia z dnia 14 lipca 2022 r. nakładającego karę pieniężną w wysokości 200 000 zł. To postępowanie administracyjne zakończyło się wydaniem w dacie 29 września 2022 roku postanowienia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania od wyżej wskazanej decyzji nakładającej karę. Na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 roku stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania skarżący złożył w dacie 16 września 2022 roku skargę, a sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą IV SA/Wa 2070/22, w której rozstrzygnięcie oddalające skargę zostało zaskarżone skargą kasacyjną, sprawa została oznaczoną sygnaturą III OSK 1340/23. Na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 września 2022 roku odmawiające przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżący również złożył skargę, ale w dacie 11 października 2022 roku, a sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą IVSA/Wa 2327/22, w której rozstrzygnięcie oddalające skargę zostało zaskarżone skargą kasacyjną, sprawa została oznaczoną sygnaturą III OSK 897/23. Obie skargi na te postanowienia, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmawiające przywrócenie terminu do złożenia odwołania zostały rozpoznane przez WSA w Warszawie przez ich oddalenie, jak wskazano wyżej, na jednej rozprawie w dacie 24 stycznia 2023 roku w tym samym składzie orzekającym. Przytoczone okoliczności są znane NSA z urzędu. W tym miejscu wypada przypomnieć, że w dacie rozpoznania zażalenia, które zakończyło się wydaniem postanowienia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie wpłynął jeszcze wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, co miało miejsce dopiero w dniu 24 sierpnia 2022 roku. Tak więc w tej sprawie nie istnieje przeszkoda formalna do orzekania przez organ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Dalej wskazać należy, iż w myśl art. 57 § 5 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. — Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym: a) złożone w polskim urzędzie konsularnym; b) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; c) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; d) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Skarżąca spółka odwołanie wniosła za pośrednictwem operatora [...] Sp. z o. o.,, a więc u innego operatora niż wyżej wskazanego. Skutek wniesienia odwołania w terminie, w sprawie niniejszej sprawy, mógł zostać osiągnięty między innymi poprzez nadanie odwołania w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, czyli Poczty Polskiej a także np. drogą elektroniczną, z której spółka nie skorzystała. Operatorem wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych do dnia 31 grudnia 2025 r. na podstawie decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r. ([...]) jest wyłącznie Poczta Polska S.A. z siedzibą w Warszawie. W związku z powyższym w razie nadania pisma w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony, tj. operatora zobowiązanego do świadczenia usługi powszechnej, o zachowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej decyduje data wpływu pisma do urzędu, w tym przypadku do organu I instancji. Jeżeli więc strona nie korzystała z usług Poczty Polskiej, lecz innego operatora pocztowego, w tym przypadku operatora [...] Sp. z o. o., przyjęła na siebie ryzyko niezachowania terminu. Faktycznie więc nie istnieje zakaz nadawania przesyłki u innego operatora pocztowego, czy świadczącego usługi pocztowe niż Poczta Polska, a więc nie istnieje ograniczenie co do operatora wyznaczonego, zaś nadawca musi się liczyć z konsekwencjami dostarczenia przesyłki na czas dla zachowania terminu procesowego, a niekiedy i wykazania tego stosownym potwierdzeniem. W kontekście powyższego, a także wbrew stanowisku skarżącej, wskazać należy na uchwałę siedmiu sędziów z dnia 19 października 2015 r., podjętą w sprawie o sygn. akt I OPS 1/15, którą Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął wątpliwości orzecznicze dotyczące stosowania art. 83 § 3 p.p.s.a. i uznał, że oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w sprawie sądowoadministracyjnej w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. Oddanie zatem odwołania w dniu 3 sierpnia 2022 r. u innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. (w polskiej placówce pocztowej), nie mogło skutkować zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono już po jego upływie tj. w okolicznościach sprawy – w dniu 5 sierpnia 2022 r. (też: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 740/17). Podkreślić również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści tego przepisu. Uzależnienie natomiast zachowania terminu wniesienia pisma do organu, od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej, operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich stron postępowania. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego, w myśl art. 17 ww. ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1557/16). Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego przedstawionego w pkt 1. skargi kasacyjnej, Sądowi orzekającemu w składzie niniejszym znana jest ta regulacja i zaprezentowane stanowisko. To, że art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze i w zw. z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 grudnia 1997r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z 20 lutego 2008 r. nie znalazł zastosowania w sprawie niniejszej jest konsekwencją zapisów art. 57 § 5 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego. Ta podnoszona częściowa sprzeczność z art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 8 ww. dyrektywy 97/67 WE, zmienionej dyrektywą 2008/6/WE, która spowodowała wydanie wyroku TSUE z 27.03.2019 r. w sprawie [...], C-545/17 i zastosowania art. 267 TFUE z pominięciem w procesie stosowania prawa odpowiedniego fragmentu normy prawnej z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., tj. fragmentu mówiącego o operatorze wyznaczonym, nie wprowadza istotnego ograniczenia dla zachowania gwarancji procesowych strony. Nadto jest stanowiskiem wyrażonym w konkretnej sprawie. Nie jest ostatecznie możliwe przyjęcie tej interpretacji zaprezentowanej w powyższym wyroku przy uwzględnieniu treści art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. To urzeczywistnienie znajduje swoje uszczegółowienie w dalszych jej zapisach, to jest np. w treści art. 7, gdzie organy władzy publicznej zobowiązane są do działania na podstawie i w granicach prawa. Zapisy K.p.a. w omawianym względzie nie pozostawiają żadnej wątpliwości zachowując zasady traktowania wszystkich stron postępowania w jednolity sposób, a tymi przepisami związane były organy. Należy zwrócić uwagę, że przywołane rozstrzygnięcie TSUE z 27.03.2019 r. w sprawie [...], C-545/17) z zastosowaniem art. 267 TFUE i pominięcia w procesie stosowania prawa odpowiedniego fragmentu normy prawnej z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., zostało wydane w czasie, gdy w prawie polskim nie istniała jeszcze możliwość komunikacji procesowej z organami i sądem w formie elektronicznej, równoważnej złożeniu pisma u wyznaczonego operatora pocztowego. Problemu w sprawie nie należy sprowadzić tylko do sporu czy wprowadzenie zapisów obowiązujących w prawie polskim do operatora wyznaczonego jest ograniczeniem praw strony, lecz spojrzeć na to szerzej, kompleksowo. W dacie wydania decyzji z dnia 14 lipca 2022 roku przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wymierzającej skarżącej spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 200 000,00 zł za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia, mamy już wyznaczone dwa sposoby dokonania czynności procesowej w wersji elektronicznej przez ePUAP i Pocztę Polska, nie wolno zapomnieć też o tradycyjnym osobistym dokonaniu czynności w siedzibie organu lub sądu, czy też możliwości posłużenia się osobą trzecią. Zniesienie ograniczeń, o których mówią przywołany przepis art. 267 TFUE i wyrok TSUE z 27.03.2019 r. mają na celu ujednolicenie wspólnych zasad rynku wewnętrznego usług pocztowych, jednak nie uwzględniają poziomu bezpieczeństwa owej usługi ukształtowanej w poszczególnych krajach członkowskim, a więc bezpieczeństwa jednostki biorącej udział w procesie stosowania prawa. Owa dążność do ujednolicenia zasad nie może pomijać specyfiki realiów poszczególnych państw, co niekiedy może prowadzić do skutku odwrotnego i zmniejszenia ochrony obywateli. Taki sam zarzut można postawić co do wyboru jako formy komunikacji procesowej przez platformę ePUAP i zadać pytanie czy aby nie jest wystarczające wysłanie pisma procesowego zwykłym mailem z uznaniem jego skuteczności procesowej. Nie kwestionując oczywiście słusznego kierunku wyznaczonego przez art. 267 TFUE i wyrok TSUE z 27.03.2019 r. nie możemy zapominać, że nie każdy operator może być operatorem wyznaczonym, taki podmiot musi jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spełniać określone warunki, gdyż nie sposób sobie wyobrazić otwarcie rynku w tym zakresie w sposób nieograniczony. W konsekwencji zawsze będą to operatorzy "wyznaczeni", gdyż to ustawodawca określa zasady przez stanowienie prawa i zawsze jakiś inny operator, podmiot pozostanie poza systemem, choć chciałby świadczyć takie usługi, niespełniając warunków i niezapewniając tym samym wymaganego bezpieczeństwa. Kwestia regulacji prawnej i dopuszczenia, w konsekwencji wyznaczenia podmiotu uprawnionego do doręczania przesyłek w toku stosowania prawa przed organami i sądami jest otwarta i pozostaje w gestii ustawodawcy. Należy jeszcze raz przytoczyć wcześniejsze wyjaśnienie, że potwierdzenia nadania przesyłki za pośrednictwem Poczty Polskiej korzysta z mocy dokumentu urzędowego, w myśl art. 17 ustawy Prawo pocztowe, jest więc wyjątkowym przejawem dbałości o prawa strony, jednym z trzech sposobów doręczania korespondencji przewidzianym w polskim systemie prawa. Jedynym wymogiem skierowanym do strony, na gruncie obecnych przepisów jest tylko dbałość o swoje interesy w toku procesu stosowania prawa i dotyczy on wszystkich stron. Takie rozumienie przepisów prawa o doręczeniach obowiązującego w Polsce znajduje też swoje uzasadnienie w zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa dla obywateli. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej nie możemy zapominać, że skarżący poza Pocztą Polską, która akurat nie mogła świadczyć usług na 5 minut przez zamknięciem jej wyznaczonych godzin funkcjonowania, mógł skorzystać również z innych form doręczenia odwołania w dniu 3 sierpnia 2022 roku przez złożenie go drogą elektroniczną poprzez Elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej (ePUAP), a nadto, od otwarcia terminu do złożenia odwołania poprzez złożenie go osobiście w organie. Nie można pomijać też i zapominać o istnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 19 października 2015 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 1/15, którą Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął wątpliwości orzecznicze dotyczące stosowania art. 83 § 3 p.p.s.a., co doprowadziło też do związania orzecznictwa sądów administracyjnych i to na gruncie zmieniającego się prawa o doręczeniach i komunikacji w toku procesu stosowania prawa. Nie jest zatem również zasadny zarzut naruszenia prawa procesowego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. podnoszony w kasacji w związku z naruszeniem, w ocenie skarżącego art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Potwierdza to też argumentacja uzasadnienia przedstawiona wyżej. Przywołane przepisy p.p.s.a. są przepisami wynikowymi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że mają one charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 145 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Takiego powiązania w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie dokonano skutecznie wobec niewykazania naruszenia art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Sąd Wojewódzki zasadnie oddalając skargę zobligowany był do wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia jako art. 151 p.p.s.a. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 czerwca 2023
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Ochrony Środowiska
- Sędziowie
- Arkadiusz Windak Rafał Stasikowski /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 57 § 5 pkt 2 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny