III OSK 1314/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.L. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 1314/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej S.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 671/18 w sprawie ze skargi S.L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 1314/21.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 maja 2022 r., III OSK 1314/21 oddalił skargę kasacyjną S.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2019 r., II SA/Wa 671/18, w sprawie ze skargi S.L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej za lata 2007 i 2008. Pismem z 1 marca 2024 r. S.L. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") złożył wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści tego wyroku oraz wcześniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2021 r., I OSK 247/12. Wnioskodawca wskazał, że "w związku z wątpliwościami co do wynikającej z art. 153 oceny prawnej, wskazań co do dalszego postępowania oraz z art. 170 mocy wiążącej ww. wzajemnie się wykluczających wyroków, na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) zwraca się z prośbą o wydanie postanowienia rozstrzygającego wątpliwości, co do ich treści, a w szczególności ostatecznego ustalenia, który z ww. wyroków jest faktycznie wiążący dla stron postępowania oraz sądów". W obszernym uzasadnieniu wniosku skarżący przywołał fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych obu instancji zapadłych w sprawach dotyczących nie tylko odmowy przyznania mu nagrody rocznej, ale również tych związanych z jego zwolnieniem ze służby w Policji oraz dotyczących przyznania uposażenia, które w jego ocenie nie zachowują wymogów, o których mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a., czego nie zauważył NSA wydając sporne orzeczenie. Skarżący przypomniał, że w okresie od 3 stycznia 2007 r. do 15 października 2008 r. (data zwolnienia ze służby), nie pełnił służby z powodu chorób wynikających z warunków pełnionej służby, a także w związku z faktem, że od 19 stycznia 2007 r. przełożeni zwolnili go z obowiązku stawiania się do służby oraz podejmowania czynności służbowych, zachowując na podstawie art. 121 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm. dalej "ustawa o Policji"), prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Zdaniem skarżącego NSA w wyroku z 24 maja 2022 r., III OSK 1314/21 nie zastosował się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w orzeczeniu NSA z 8 listopada 2012 r., I OSK 247/12, do czego był zobowiązany. Jeżeli bowiem stan faktyczny oraz prawny nie został w prawem określonym trybie wzruszony oraz nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w ww. sprawach, to na podstawie art. 153 i 170 p.p.s.a zarówno Komendant Główny Policji, jak i Sądy, zobligowani byli (i nadal są) do uznania, że skarżącemu przysługuje nagroda roczna za cały sporny okres, a w dalszej konsekwencji także żądane uposażenie (tj. uposażenia zasadnicze wraz z przysługującymi z mocy prawa dodatkami). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że niniejsze postanowienie odnosi się jedynie do wykładni wyroku NSA z 24 maja 2022 r., III OSK 1314/21, który wydany został w tożsamym składzie orzekającym. Dotyczy zatem sprawy, której przedmiotem była odmowa przyznania skarżącemu nagrody rocznej za lata 2007 i 2008. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023, poz. 259 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Z dyspozycji art. 158 p.p.s.a. wynika zatem, że sąd nie może przeprowadzać wykładni innego wyroku, niż tego który sam wydał. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że konieczność wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wtedy, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku. Dodać należy, że wykładnia może odnosić się do rozstrzygnięcia, jak i do uzasadnienia wyroku. Uwzględnienie wniosku o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku może nastąpić jedynie wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do stanowiska sądu zawartego w rozstrzygnięciu lub uzasadnieniu. Wątpliwości co do uzasadnienia orzeczenia mogą być wyjaśnione w trybie art. 158 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do dokonania prawidłowej interpretacji sentencji orzeczenia. Istotne jest przy tym, aby odczytać sentencję wyroku łącznie z jego uzasadnieniem. Podkreślić także należy, że wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może nadto zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania albo udzielania porad prawnych (por. postanowienia NSA z: 23 września 2008 r., I OZ 698/08, 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10; 15 kwietnia 2010 r., II GSK 406/09). Takie poglądy prezentowane są również w doktrynie (por. T. Woś komentarz do art. 158 (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, str. 576). W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalony jest także pogląd, że w trybie wykładni nie rozstrzyga się o wszystkich wątpliwościach, jakie strona powzięła wobec treści wyroku, lecz muszą to być wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością wyroku (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98). Z powyższego wynika, że wykładni wymaga wyrok, którego treść powoduje niejasności interpretacyjne wskutek nieprecyzyjnego jego sformułowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wątpliwości związane z interpretacją spornego wyroku. Zarówno sentencja, jak i jego uzasadnienie są jasne, w sposób oczywisty przedstawiają stanowisko Sądu oraz przyjęty tok rozumowania prowadzący do rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem tym oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2019 r., II SA/Wa 671/18, oddalającego skargę wnioskodawcy w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej za lata 2007 r i 2008 r. W orzeczeniu tym NSA wskazał, że zarzuty naruszenia art. 153 i art. 170 p.p.s.a., nie były skuteczne, bowiem zasady wynikające z powyższych przepisów zostały przez WSA w Warszawie uwzględnione. NSA za niezasadne uznał również naruszenie przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny szczegółowo wyjaśnił, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż przesądzenie wyrokiem NSA z 13 lipca 2017 r., I OSK 3014/15 kwestii prejudycjalnej, tj. ustalenia, że skarżącemu w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] października 2008 r. nie przysługiwało prawo do uposażenia, miało bezpośredni wpływ na ocenę zasadności żądań skarżącego w przedmiocie nagrody rocznej, co pozostaje w zgodzie ze stanowiskiem zawartym w orzeczeniu NSA z 16 czerwca 2015 r., I OSK 2952/13. Uznanie, że skarżącemu za okres od [...] lutego 2007 r. do [...] października 2008 r. nie należy się uposażenie - gdyż to przysługuje policjantowi pełniącemu służbę - oznaczało, że nie ma on również prawa do nagrody rocznej. Warunkiem przyznania funkcjonariuszowi nagrody rocznej jest 6 miesięczny okres służby, a ten nie zaistniał ani w 2007 ani w 2008 roku. Relacja pomiędzy art. 110 ust. 3 i 4 ustawy o Policji, a § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie przyznawania policjantom nagród i zapomóg, a także sposobu tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla policjantów (Dz. U. z 2006 r, nr 251, poz. 1859 ) jest taka, że ustawa wskazuje na te zdarzenia, które nawet jeśli zaistnieją nie mają wpływu na ustalenie okresu 6 miesięcy służby o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, czy istnieją okresy, które nie podlegają zaliczeniu do okresu służby, od którego zależy prawo do nagrody rocznej. Jeżeli organ ustalił, że w roku 2007 skarżący pełnił służbę do 19 stycznia 2007 r., za okres do 31 grudnia 2007 r. nie otrzymał prawa do uposażenia (nie zachodzi przypadek z art. 121 ustawy), nie zaszły okoliczności, o których mowa w § 3 ww. rozporządzenia. W roku 2008 skarżący nie wykonywał czynności służbowych za okres do 15 października nie pobrał uposażenia (art. 121 ustawy o Policji), nie zaszły też przesłanki, o których mowa w § 3 ww. rozporządzenia. Ustalenia te w toku postępowania nie zostały skutecznie podważone. To zdaniem NSA prowadziło do wniosku, że zasadna była odmowa przyznania skarżącemu prawa do nagrody rocznej za lata 2007 i 2008. Analizując powyższe stanowisko, zdaniem NSA, brak jest podstaw do przyjęcia, że na tle przedmiotowego wyroku, o którego wykładnię wnosi skarżący, mogą istnieć obiektywne wątpliwości co do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie odmowy przyznania wnioskodawcy nagrody rocznej. Kwestia ta wynika bowiem wprost z sentencji spornego wyroku oraz przywołanego wyżej fragmentu uzasadnienia. Dlatego też nie można stwierdzić, że zagadnienie, którego wyjaśnienia domaga się skarżący, sformułowane jest w sposób niejasny, utrudniający zrozumienie przedstawionego uzasadnienia czy też, aby nie było zgodne z kierunkiem rozstrzygnięcia. Zdaniem NSA żądanie wnioskodawcy dokonania wykładni wyroku, stanowiące w istocie polemikę ze stanowiskiem Sądu oraz subiektywną ocenę zasadności wyroku, zmierza do nowej interpretacji rozstrzygnięcia w zakresie określonym przez skarżącego. Jak wskazano wyżej wykładnia nie może jednak doprowadzić do zmian merytorycznych rozstrzygnięcia, polegających na ponownej interpretacji uzasadnienia wyroku czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Tym bardziej, zmiany rozstrzygnięcia w sposób zgodny z jego oczekiwaniami, poprzez uznanie zarzutów podnoszonych przez stronę w skardze kasacyjnej, w szczególności tych odnoszących się do niewłaściwego zastosowania art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze uznać trzeba, że treść wyroku nie nasuwa wątpliwości zarówno co do jego sentencji, jak i uzasadnienia, które zostały sformułowane w sposób jasny i zrozumiały. Uzasadnienie jest spójne z sentencją, a powołane w uzasadnieniu szerokie motywy, które nie pozostają ze sobą w sprzeczności oraz podstawa prawna orzeczenia nie budzą wątpliwości, zwłaszcza takich, których wystąpienie stanowiłoby przesłankę wykładni wyroku. Patrząc przez pryzmat dużej liczby spraw skarżącego zakończonych przed sądami administracyjnymi prawomocnymi wyrokami, ich chronologią oraz oceną i wskazaniami co do dalszego postępowania, można dojść do przekonania, że zrozumienie sytuacji prawnej w jakiej obecnie znajduje się wnioskodawca może nastręczać mu problemów. Nie mniej jednak rolą Sądu nie jest udzielanie porad prawnych, ani tłumaczenie konsekwencji jakie wydane przez Sąd orzeczenia wywołują dla strony. W szczególności nie służy temu instytucja wykładni wyroku określona w art. 158 p.p.s.a. Tego typu informacje strona mogła uzyskać od osoby zajmującej się zawodowo poradnictwem prawnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 158 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.