Sygnatura
III OSK 129/25
III OSK 129/25 - Wyrok NSA z 2026-05-12
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 12 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1066/24 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 marca 2024 r. nr DKO-WPUB.401.15.2024.mo w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kwotę 465 (czterysta sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 1066/24 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, skarżący kasacyjnie) z 15 marca 2024 r. nr DKO-WPUB.401.15.2024.mo w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej: WIOŚ) z 1 lipca 2021 r. znak: PDI.7062.55.2021.BW; w pkt 2. umorzył postępowanie administracyjne; a w pkt 3. zasądził od GIOŚ na rzecz skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 15 marca 2024 r., znak: DKO-WPUB.401.15.2024.mo, GIOŚ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 194 ust. 1 pkt 2c oraz ust. 3, art. 25 ust. 6a i 6f ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania spółki od decyzji WIOŚ z 1 lipca 2021 r., znak: PDI.7062.55.2021.BW, wymierzającej spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów przeznaczonych do przetwarzania w procesie R3 - kompostowania odpadów, przy ul. [...], niezgodnie z przepisami art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach, co zostało stwierdzone podczas kontroli w dniu 4 grudnia 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka, zaskarżając ją w całości i podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 194 ust. 1 pkt 2c oraz ust. 3 i art. 25 ust. 6a, i 6f ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez nieuzasadnione wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł za prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów przeznaczonych do przetwarzania w procesie R 3 - kompostowania odpadów przy ul. [...], niezgodnie z przepisami art. 25 ust. 6 a ustawy o odpadach; 2) art. 194 ust. 1 pkt 2c oraz ust. 3 i art. 25 ust. 6a i 6f ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca spółka zobowiązana jest prowadzić dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny z uwagi na to, że magazynuje lub składuje odpady palne w postaci drewna i odpadów drewnopochodnych. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 11 lipca 2024 r. spółka wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłej dr inż. D.Z., biegłego sądowego w dziedzinie ochrony środowiska z 24 kwietnia 2024 r. na okoliczność, że działania spółki są zgodne z przepisami prawa, gdyż odpady o kodzie 20 02 01 nie mogą być zaliczone do odpadów z drewna i odpadów drewnopochodnych i brak jest podstaw do naliczenia kary. Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję WIOŚ z 1 lipca 2021 r. znak: PDI.7062.55.2021.BW oraz umarzając postępowanie administracyjne wskazał, że kwestia sporna w tej sprawie dotyczy prawidłowości zastosowania przez organ art. 25 ust. 6f pkt 6 ustawy o odpadach i przyporządkowania odpadów o kodzie 20 02 01 - odpady ulegające biodegradacji do odpadów drewna i odpadów drewnopochodnych, o których mowa w tym przepisie. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się szerzej do tej kwestii prawnej, podzielając wyrażone w tym zakresie stanowisko organu I instancji i akcentując, że wskazane odpady o kodzie 20 02 01 są odpadami palnymi. Sąd I instancji zauważył, że art. 25 ust. 6f ustawy o odpadach nie obejmuje swoim zakresem zastosowania wszystkich odpadów palnych, lecz tylko te odpady palne, które zostały wyszczególnione w pkt 1-8 tego przepisu. Sąd I instancji uznał za zasadne zarzuty skargi naruszenia przez organy obu instancji art. 194 ust. 1 pkt 2c oraz ust. 3 i art. 25 ust. 6a i 6f ustawy o odpadach przez nieuzasadnione wymierzenie spółce administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł za prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów niezgodnie z przepisami art. 25 ust. 6a. Organy błędnie uznały, że na skarżącej spółce ciążył obowiązek wskazany w art. 25 ust. 6f ustawy, tj. obowiązek zapewnienia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska właściwemu ze względu na lokalizację miejsca magazynowania lub składowania odpadów dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny w związku z magazynowaniem odpadów ulegających biodegradacji (20 02 01), które organ błędnie zakwalifikował jako odpady palne w postaci drewna i odpadów drewnopochodnych. W skardze kasacyjnej GIOŚ reprezentowany przez r.pr. na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., mogące mieć istotny w pływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) przez błędne uznanie przez Sąd, że organy obu instancji nie ustaliły właściwie stanu faktycznego sprawy, szczególnie w zakresie składu odpadów magazynowanych przez stronę i ich kwalifikacji, co miało przemawiać za uchyleniem decyzji zapadłych w sprawie, podczas gdy dowody zgromadzone w sprawie, jednoznacznie wskazują, że wśród magazynowanych odpadów o kodzie 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) znajdowały się m.in. liście, pnie, konary, korzenie, gałęzie, trociny, kora drzew i krzewów, które należało zakwalifikować do odpadów palnych drewna oraz odpadów drewnopochodnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie przez Sąd, że w sprawie zachodzą niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, które powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony i przemawiać za uchyleniem decyzji zapadłych w sprawie, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy niewątpliwie dowodzi, że odpady o kodzie 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) magazynowane przez stronę należało zakwalifikować jako odpady palne drewna oraz odpady drewnopochodne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3) art. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez umorzenie przez Sąd postępowania administracyjnego w sprawie, podczas gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące możliwość stwierdzenia deliktu i nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej za prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów niezgodnie z przepisami art. 25 ust. 6a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej: ustawa o odpadach); II. naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w przepisie art. 174 § 1 p.p.s.a., tj.: 1) art. 194 ust. 1 pkt 2c, w zw. z art. 25 ust. 6a, w zw. z art. 25 ust. 6f, pkt 6 ustawy o odpadach przez ich błędną wykładnię przez Sąd polegającą na uznaniu, że strona nie była zobligowana do zapewnienia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny w sytuacji magazynowania palnych odpadów o kodzie 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) w składzie których ujawniono m.in. liście, pnie, konary, korzenie, gałęzie, trociny, korę drzew i krzewów, które należało zakwalifikować jako odpady drewna i które stanowiły część wszystkich magazynowanych odpadów ulegających biodegradacji; 2) art. 194 ust. 1 pkt 2c, w zw. z art. 25 ust. 6a, w zw. z art. 25 ust. 6f, pkt 6 ustawy o odpadach przez ich błędną wykładnię przez Sąd polegającą na uznaniu, że obowiązek zapewnienia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny dotyczy tylko przypadków, w których odpady drewna (lub odpadów drewnopochodnych) stanowią jedyny i wyłączny rodzaj magazynowanych odpadów, podczas gdy wykładnia językowa, systemowa, celowościowa i funkcjonalna przemawia za koniecznością objęcia tym obowiązkiem również podmiotów, które magazynują mieszaniny rożnych rodzajów odpadów palnych wśród których znajdują się odpady drewna (lub odpady drewnopochodne); 3) art. 25 ust. 6a, w zw. z art. 25 ust. 6f, pkt 6 ustawy o odpadach przez ich błędną wykładnię przez Sąd polegającą na uznaniu, że o możliwości zakwalifikowania magazynowanych przez stronę odpadów palnych jako odpadów drewna (lub odpadów drewnopochodnych) decyduje kod odpadów wynikający z posiadanego pozwolenia (zintegrowanego), podczas gdy kluczowe znaczenie dla obowiązku zapewnienia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny ma faktyczny skład magazynowanych odpadów; 4) art. 194 ust. 1 pkt 2c, w zw. z art. 194 ust. 3 w zw. z art. 199 w zw. z art. 25 ust. 6a, w zw. z art. 25 ust. 6f, pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że strona nie dopuściła się popełnienia deliktu administracyjnego, podczas gdy zgromadzone w sprawie dowody oraz prawidłowo ustalony na ich podstawie stan faktyczny przemawiały za słusznością wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w analizowanej sprawie. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi w razie uznania przez Sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - na podstawie art. 188 p.p.s.a.; 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia - na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia przez Sąd wniosku organu z pkt 1; 3) zwrócenie organowi przez skarżącego poniesionych, niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. złożono oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy i wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że analiza pisemnego uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji poprawnie rozpoznał istotę przedmiotowej sprawy, wskazując, że jest nią ocena konieczności zapewnienia przez Stronę wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska – właściwemu ze względu na lokalizację miejsca magazynowania odpadów - dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny w sytuacji magazynowania palnych odpadów o kodzie 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) w składzie których ujawniono m.in. liście, pnie, konary, korzenie, gałęzie, trociny, korę drzew i krzewów. Zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia jest także ustalenie możliwości uznania niekwestionowanego składu magazynowanych odpadów jako odpadów drewna (lub odpadów drewnopochodnych). Według skarżącego kasacyjnie organu, należy zwrócić uwagę na wybiorcze zdefiniowanie przez Sąd I instancji "drewna" i niepełne wyjaśnienie sposobu rozumienia tego pojęcia, szczególnie na gruncie przepisów art. 25 ust. 6a i ust. 6f pkt 6 ustawy o odpadach. Pełna aprobata stanowiska strony przez Sąd I instancji w tym zakresie jest nieprawidłowa, chociażby z uwagi na pominięcie innych możliwości rozumienia tego wyrażenia, a przemawiających niewątpliwie za prawidłowością poglądów prezentowanych przez organ. Brak definicji legalnej tego pojęcia w ustawie obliguje więc do interpretowania go właśnie w taki, możliwie najszerszy, sposób. Zawężanie zakresu jego rozumienia wyłącznie do ściętego, oczyszczonego drzewa jest nieuzasadnione, ponieważ w takiej formie drewno bardzo często stanowi pełnowartościowy produkt a nie odpad. To z kolei powodowałoby dalsze trudności na etapie kwalifikacji m.in. gałęzi, konarów, pni, korzeni przy uwzględnieniu katalogu odpadów. Trudno więc nie odnieść wrażenia, że Sąd I instancji meriti zaaprobował w swoim wywodzie jedynie te pojęcia, które były odpowiednie z punktu widzenia zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W tym więc sensie gałęzie, konary, pnie, korzenie lub inne drewniane elementy drzewa, jako przedmioty zbyte przez dotychczasowego posiadacza powinny być traktowane jako odpady drewna. Nie sposób bowiem logicznie zakwalifikować ich do jakiejś innej kategorii odpadów. W świetle powyższego, wolą ustawodawcy odpady z drewna (szczególnie niezanieczyszczone innymi substancjami), pochodzące z ogrodów i parków (w tym cmentarzy) o kodzie 20 02, mogące przybierać różnoraką postać (np. liści, pni, konarów, korzeni, gałęzi) mieszczą się więc zasadniczo w ramach bardzo szerokiej kategorii odpadów ulegających biodegradacji oraz bioodpadów. Co za tym idzie, mogły one stanowić (i rzeczywiście stanowiły) część odpadów biodegradowalnych o kodzie 20 02 01, magazynowanych przez stronę na podstawie posiadanego przez nią pozwolenia zintegrowanego. Stwierdzenie jednak w ich składzie także odpadów drewna (i odpadów drewnopochodnych), którym przypisano właściwości palne, niesie za sobą - na gruncie ustawy o odpadach - obowiązek zapewnienia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny, czego strona nie dopełniła. Odnosząc się do wadliwości wysuniętych przez Sąd I instancji wniosków w zakresie niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego przez organ, należy przede wszystkim zaznaczyć, że zgromadzone w sprawie dowody bezsprzecznie wskazują, że strona magazynowała - w ramach posiadanego pozwolenia zintegrowanego - odpady w postaci m.in. liści, korzeni, gałęzi, konarów. Fakty w tym zakresie potwierdza przede wszystkim niekwestionowany i podpisany przez upoważnioną osobę (Prezesa Zarządu Spółki) protokół kontroli nr [...] z którego bezsprzecznie wynika stwierdzone w toku kontroli naruszenie. Brak zanegowania protokołu przez kontrolowaną jednostkę powinien być interpretowany jako akceptacja stwierdzonych przez organ faktów. Według skarżącego kasacyjnie organu, spółka nie kwestionowała - ani w toku postępowania administracyjnego, ani w toku postępowania sądowego - faktu magazynowania odpadów w postaci m.in. trawy, liści, gałęzi, korzeni, konarów. Przykład potwierdzenia tej okoliczności znajduje choćby wyraz w uzasadnieniu skargi. Strona de facto aprobuje ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska, kwestionując jedynie, że wskazane rodzaje odpadów nie są odpadami drewna i odpadami drewnopochodnymi. Tym samym argumentacja Sądu o wadliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście składu magazynowanych odpadów jest niewłaściwa. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, ujawnione w składzie magazynowanych odpadów m.in. gałęzie, korzenie, konary powinny być traktowane jako odpady drewna. Częściowy nawet udział odpadów z drewna (lub drewnopochodnych) w ogólnej ilości magazynowanych przez stronę odpadów palnych o kodzie 20 02 01 (ulegających biodegradacji) uzasadniał zapewnienie przez stronę wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. Zaniechanie realizacji tego obowiązku przez Spółkę obligowało organy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należy to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, które wyznaczają przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie. Zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt I.1),2),3) petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tych zarzutów oraz ich uzasadnienia, zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że dowody zgromadzone w sprawie, jednoznacznie wskazują, że wśród magazynowanych odpadów o kodzie 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) znajdowały się m.in. liście, pnie, konary, korzenie, gałęzie, trociny, kora drzew i krzewów, które w trafnej ocenie organu należało zakwalifikować do odpadów palnych drewna oraz odpadów drewnopochodnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodzić też należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że gałęzie, konary, pnie, korzenie lub inne drewniane elementy drzewa, jako przedmioty zbyte przez dotychczasowego posiadacza powinny być traktowane jako odpady drewna. Spółka jest podmiotem uprawnionym do prowadzenia działalności polegającej na przyjmowaniu do przetwarzania, a także do magazynowania odpadów palnych. Dotyczy to nie tylko okresów faktycznego przyjmowania i magazynowania odpadów palnych, ale również dopuszczonego na podstawie posiadanej przez stronę decyzji, tj. także w czasie, gdy odpadów palnych nie ma w miejscach przeznaczonych do ich magazynowania. Strona miała obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów w czasie rzeczywistym przez system teleinformatycznym oraz do przekazania informacji umożliwiających logowanie do ww. wizyjnego systemu kontroli Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Orzekające w sprawie organy prawidłowo zakwalifikowały odpady o kodzie 20 02 01 przyjmowane, magazynowane i następnie przetwarzane w procesie R3 (kompostowanie odpadów) przez stronę jako odpady palne wymienione w 25 ust. 6f ustawy o odpadach (grupa: drewno i odpady drewnopochodne). Odpady o kodzie 200201 to odpady należące do grupy 20 – odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie , podgrupy 20 02 – odpady z ogrodów i parków (w tym cmentarzy) i rodzaju 200201 – odpady ulegające biodegradacji. Są to odpady komunalne pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, w skład których wchodzą m.in. skoszona trawa, byliny lub ich części, liści, owoce, a także pnie, konary, gałęzie, trociny, kora drzew i krzewów oraz ich korzenie oraz inne odpady nadające się do kompostowania. Przyjmowane do przetwarzania przez stronę sporne odpady o kodzie 20 02 01, magazynowane przed przetworzeniem na terenie Zakładu w obrębie kompostowni (plac 4 i 4a) zostały prawidłowo zakwalifikowane przez orzekające organy jako odpady, o których mowa w art. 25 ust. 6f pkt 6 ustawy o odpadach – czyli odpadów palnych. Należy podkreślić, że strona wnioskując o zmianę pozwolenia zintegrowanego przedłożyła operet przeciwpożarowy, opracowany przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, którego wynika, że odpady o kodzie 200201 (w postaci skoszonej trawy, liści i gałęzi) są odpadami palnymi. Na str. 13 tego operatu w tabeli wskazano na odpady ulegające bodegradacji – kod 200201 i uznano je za odpady palne. Na str. 35 przedmiotowego operatu przeciwpożarowego opisano, że w obrębie kompostowni (plac 4 i 4A), gdzie magazynowane są odpady zaliczane do palnych zlokalizowane są 4 hydranty nadziemne DN 80 rozmieszczone w skrajnych narożnikach działki. Odpady z drewna (szczególnie niezanieczyszczone innymi substancjami), pochodzące z ogrodów i parków (w tym cmentarzy) o kodzie 20 02, mogące przybierać zróżnicowaną postać (np. liści. pni. konarów, korzeni, gałęzi) mieszczą się więc zasadniczo w ramach bardzo szerokiej kategorii odpadów ulegających biodegradacji oraz bioodpadów. W konsekwencji stanowiły one część odpadów biodegradowalnych o kodzie 20 02 01, magazynowanych przez stronę na podstawie posiadanego przez nią pozwolenia zintegrowanego. Stwierdzenie jednak w ich składzie także odpadów drewna (i odpadów drewnopochodnych), którym przypisano właściwości palne, spowodowało na gruncie ustawy o odpadach - obowiązek zapewnienia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. Strona tego obowiązku nie wykonała. Ma rację skarżący kasacyjnie organ, że spółka nie kwestionowała - ani w toku postępowania administracyjnego, ani w toku postępowania sądowego - faktu magazynowania odpadów w postaci m.in. trawy, liści, gałęzi, korzeni, konarów. Potwierdza to treść uzasadnienia skargi z 16 kwietnia 2024 r. (str. 4-5, str. 6, str. 7). Na str. 6 skargi, stwierdzono wprost, że G. sp. z o.o. nie zaprzecza, iż magazynuje odpady palne – magazynowane przez nas odpady ulegające biodegradacji 20 02 01 (trawa, liście, gałęzie, owoce i inne części roślin) są uznawane za odpady palne, co określono w operacie przeciwpożarowym, w związku z tym stosujemy konsekwentnie zabezpieczenia przeciwpożarowe oraz realizujemy obowiązki prawne z tym związane, jednak podkreślić należy iż magazynowane odpady palne nie są wymienione w art. 25 ust. 6f ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. w tym punkcie 6: jako drewno i odpady drewnopochodne". Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 6f pkt 6) ustawy o odpadach, "W przypadku magazynowania lub składowania następujących odpadów palnych: drewno i odpady drewnopochodne, - posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów lub zarządzający składowiskiem odpadów zapewnia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska właściwemu ze względu na lokalizację miejsca magazynowania lub składowania odpadów dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny". Oznacza to, że strona akceptowała ustalenia poczynione w tym zakresie przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska, kwestionując jedynie, że wskazane rodzaje odpadów nie są odpadami drewna i odpadami drewnopochodnymi. Stanowisko Sądu I instancji dotyczące wadliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście składu magazynowanych odpadów jest błędne i nie odzwierciedlone w treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odnosząc się do przedłożonych przez stronę badań morfologicznych składu odpadów biodegradowalnych w latach 2021 – 2023, wskazać należy, że dokumenty te potwierdzają przede wszystkim, że w składzie magazynowanych przez spółkę odpadów ujawniono m.in. liście, gałęzie, korzenie, konary. Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że niski skład drewna ( W niniejszej sprawie bezsprzeczność materiału dowodowego spowodowała brak możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 81a § 1 k.p.a. Sąd I instancji naruszył art. 145 § § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt I lit. a) i c) p.p.s.a. przez umorzenie przez ten Sąd postępowania administracyjnego w sprawie, podczas gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące możliwość stwierdzenia deliktu i nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej za prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów niezgodnie z art. 25 ust. 6a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zasadnie okazały się zarzuty przedstawione w pkt II. 1),2),3),4) petitum skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Przypomnieć należy, że Sąd I instancji uznał, że magazynowane przez stronę odpady o kodzie 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) nie są odpadami drewna, nawet jeżeli w ich składzie ujawniono m.in. korzenie, konary, gałęzie. Ich częściowy udział w ogólnej ilości magazynowanych odpadów jest - w ocenie Sądu I instancji - irrelewantny dla końcowego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji odniósł się w tym zakresie do katalogu odpadów wynikających z rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. i wskazał, że odpady drewna i odpady drewnopochodne zostały ujęte w odrębnych grupach, podgrupach i rodzajach aniżeli odpady ulegające biodegradacji. Należy wyjaśnić, że ustawodawca nie połączył art. 25 ust. 6f, pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm., dalej: u.o.) z kodami odpadów uregulowanymi w rozporządzeniu Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10). Zakresem przedmiotowym art. 25 ust. 6f, pkt 6 ustawy objęte są również przypadki, gdy odpady drewna lub odpady drewnopochodne stanowią część wszystkich magazynowanych odpadów. Zmiana art. 25 u.o. polegająca na dodaniu w art. 25 u.o. po ust. 6e, ust. 6f-6j została zrealizowana ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579 ze zm.). W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wskazano, że "Dodanie powyższych przepisów ma na celu umocowanie na poziomie przepisów ustawy możliwości takiego prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów, aby wgląd w obraz w czasie rzeczywistym miał wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Dostęp do podglądu obrazu "na żywo" będzie wykorzystywany w ramach wykonywanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska czynności, tj. w przypadkach, o których mowa w art. 9 lub art. 10b ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 1471, z późn. zm.), i na podstawie udostępnionego loginu i hasła. Dotyczyć to będzie głównie pilnych kontroli interwencyjnych przeprowadzanych w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. W takich przypadkach wojewódzki inspektor ochrony środowiska będzie mógł podjąć czynności m.in. polegające na obserwowaniu i rejestrowaniu obrazu zdarzeń przy użyciu środków technicznych wizyjnego systemu kontroli. Podgląd obrazu »na żywo» będzie dotyczył wyłącznie odpadów palnych wymienionych w ust. 6f. Natomiast utrwalony obraz dotyczy wszystkich rodzajów odpadów". Jedną z przyczyn nowelizacji u.o. w opisanym wyżej zakresie, było zapewnienie wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępu do wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów palnych w celu zmniejszenia występowania poważanych awarii (w tym także pożarów) oraz przeciwdziałania popełnianiu przestępstw i wykroczeń. Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że ujawnione w składzie magazynowanych odpadów m.in. gałęzie, korzenie, konary powinny być uznane jako odpady drewna. Częściowy nawet udział odpadów drewna (lub drewnopochodnych) w ogólnej ilości magazynowanych przez stronę odpadów palnych o kodzie 20 02 01 (ulegających biodegradacji) uzasadniał w okolicznościach tej sprawy wykonanie obowiązku zapewnienia przez stronę wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. Zaniechanie wykonania tego obowiązku przez spółkę obligowało organy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Postępowanie z odpadami posiadającymi cechy niebezpieczne powinno być zgodne zasadami: prewencji i przezorności uregulowanymi w art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Stosowanie zasad prewencji i przezorności powinno dotyczyć obowiązku przekazania informacji umożliwiających logowanie do wizyjnego systemu kontroli. Zapewnienie organowi Inspekcji Ochrony Środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów, w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny, o którym mowa w art. 25 ust. 6f ustawy o odpadach realizuje funkcję wczesnego ostrzegania o zagrożeniach wynikających z postępowania z odpadami palnymi zgodnie z zasadami: prewencji, przezorności i likwidacji szkody u źródła jej powstawania. Ma to szczególne znaczenie w przypadku składowania odpadów palnych stwarzających duże ryzyko powstania zagrożeń dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi. Podkreślić należy w okolicznościach tej sprawy, że w toku kontroli ustalono, że strona posiadała wizyjny monitoring w postaci systemu kamer zainstalowanych na obiektach. Kontrolowany podmiot nie zapewnił jednak Wielkopolskiemu WIOŚ dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli miejsca składowania odpadów, w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny, o którym mowa w art. 25 ust. 6f ustawy o odpadach, gdyż nie przekazał informacji umożliwiających logowanie do wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów w sposób zapewniający zachowanie tych informacji w poufności zgodnie z art. 25 ust. 6h ustawy o odpadach, w ustawowym terminie, tj. do dnia 6 września 2019 r. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], który strona podpisała. Wyjaśnić należy, że kody magazynowanych odpadów wynikające z posiadanych przez podmioty korzystające ze środowiska zezwoleń/pozwoleń nie mogą mieć decydującego znaczenia dla oceny zasadności przestrzegania przez podmiot magazynujący odpady palne, obowiązku zapewnienia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska dostępności obrazu z wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. Podstawowe znaczenie dla oceny przestrzegania obowiązków wynikających z postępowania z odpadami ma faktyczny (rzeczywisty) skład odpadów. W konsekwencji w okolicznościach tej sprawy magazynowane przez stronę odpady o kodzie 20 02 01 (odpady ulegające biodegradacji) powinny być także objęte zakresem przedmiotowym tej regulacji, jeżeli w ich składzie stwierdzono występowanie odpadów drewna, którymi są m.in. gałęzie, korzenie, konary. Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 25 ust. 6f, pkt 6 u.o., która nie uwzględnia stosowania zasad ogólnych prawa ochrony środowiska obejmujących w szczególności zasadę prewencji i zasadę przezorności uregulowane w art. 6 p.o.ś. W konsekwencji organ był uprawniony do zastosowania art. 194 ust. 1 pkt 2c w zw. z art. 194 ust. 3 w zw. z art. 199 w zw. z art. 25 ust. 6a, w zw. z art. 25 ust. 6f pkt 6 u.o. oraz uznania, że strona dopuściła się popełnienia deliktu administracyjnego, a zgromadzone w sprawie dowody oraz prawidłowo ustalony na ich podstawie stan faktyczny przemawiały za słusznością wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej w okolicznościach tej sprawy. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia treści przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zobowiązany będzie uwzględnić w pełni treść motywów uzasadnienia tego wyroku, w tym w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Uznając za zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, należało na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 stycznia 2025
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady
- Hasła tematyczne
- Odpady
- Skarżony organ
- Inspektor Ochrony Środowiska
- Sędziowie
- Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Kiełkowski Teresa Zyglewska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 185 § 1 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
art. 194 ust. 1 pkt 2c w zw. z art. 194 ust. 3 w zw. z art. 199 w zw. z art. 25 ust. 6a, w zw. z art. 25 ust. 6f pkt 6 · Dz.U. 2023 poz. 1587
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny