Sygnatura
III OSK 1281/25
III OSK 1281/25 - Wyrok NSA z 2025-11-05
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 5 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/24 w sprawie ze skargi P.P. na orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 maja 2024 r. nr 5/24 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek skarżącego P.P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1354/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.P. (dalej: "funkcjonariusz", obwiniony" albo "skarżący") na orzeczenie Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "organ odwoławczy", "Komendant" albo "skarżący kasacyjnie organ") z dnia 23 maja 2024 r. nr 5/24 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby: 1. uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w P. z dnia 20 marca 2024 r. nr 3/2024 (punkt pierwszy sentencji wyroku); 2. zasądził od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt drugi sentencji wyroku). U podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. Orzeczeniem z dnia 23 maja 2024 r. nr 5/24 Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 136bze ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1080 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.P. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w P. z dnia 20 marca 2024 r. nr 3/2024 w przedmiocie uznania ww. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 8 grudnia 2023 r., w trakcie kontroli pełnienia służby zastępca komendanta Placówki Straży Granicznej w K. w trakcie rozmowy ze st. chor. SG P.P. nabrał podejrzeń co do stanu psychofizycznego obwinionego oraz wyczuł od ww. wyraźną woń alkoholu. Około godziny 06:00 zastępca komendanta placówki wraz z technikiem kryminalistyki oraz obwinionym udali się do Komendy Powiatowej Policji w U., celem zbadania P.P. na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W wyniku przeprowadzonego badania trzeźwości przez funkcjonariuszy Policji Komendy Powiatowej Policji w U. uzyskano wynik potwierdzający zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r. nr 33/2023 Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko st. chor. SG P.P., zarzucając mu, że: 1. w dniu 07/08 grudnia 2023 r. w godzinach 19:00 - 07:00 pełnił służbę w Placówce SG w K. z zadaniem dokonywania kontroli ruchu granicznego na kierunku wyjazdowym z RP, będąc w stanie nietrzeźwości, jak również spożywał alkohol w czasie służby, co potwierdziło badanie stanu trzeźwości przeprowadzone analizatorem wydechu [...] nr 1001/02: 1 badanie – 08 grudnia 2023 r. godz. 06:24 - wynik 0,78 mg/l, II badanie – 08 grudnia 2023 r. godz. 06:24 - wynik 0,86 mg/l, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 135 ust. 2 pkt 10 ustawy o Straży Granicznej; 2. w dniu 07/08 grudnia 2023 r. w godzinach 19:00 - 07:00, pełniąc służbę w Placówce SG w K. z zadaniem dokonywania kontroli ruchu granicznego na kierunku wyjazdowym z RP, wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości oraz spożywał alkohol w czasie służby, czym naraził dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy, poprzez co naruszył § 3 Zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej określonych w załączniku Nr 1 do Zarządzenia Nr 90 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 10 listopada 2023 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. Urz. KGSG poz. 97), tj. o popełnienie czynu określonego w art. 134 ustawy o Straży Granicznej; 3. w dniu 07/08 grudnia 2023 r. wniósł na teren obiektu Placówki SG w K. alkohol, czym naruszył treść art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r., poz. 2151), tj. o popełnienie czynu określonego w art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wskazanym na wstępie orzeczeniem z dnia 20 marca 2024 r. uznał obwinionego winnym zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W dalszej części uzasadnienia własnego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy regulujące odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy Straży Granicznej, a także procedurę badania funkcjonariusza na zawartość w organizmie alkoholu i stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, staranny i rzetelny, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni ze sobą koresponduje, jest pełny, logiczny i spójny. Zdaniem Komendanta obwiniony swoim zachowaniem, umyślnie, w sposób zawiniony dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej określonej w art. 135 ust. 2 pkt 10, w art. 134 oraz w art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Wina w tym zakresie nie budzi żadnych wątpliwości. Powyższe zostało w pełni potwierdzone zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Organ odwoławczy podniósł, że bezspornym dowodem winy funkcjonariusza jest protokół badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu z dnia 8 grudnia 2023 r., z treści którego wynika, że wynik pierwszego pomiaru o godz. 06:24 wyniósł 0,78 mg/l, a wynik drugiego pomiaru dokonanego o godz. 06:34 wyniósł 0,86 mg/l, co oznacza, że zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu u obwinionego miała tendencję rosnącą. Również sam obwiniony przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, wyjaśniając w toku postępowania, że alkohol spożywał sam, od godz. 03:00, przebywając w szatni podczas przysługującej mu przerwy. Alkohol spożył w postaci butelki czystej wódki "[...]" o pojemności 0,5 litra wypełnionej w 3/4 alkoholem. Funkcjonariusz przyznał jednocześnie, że około godz. 05:00 opuścił szatnię i miał zamiar udać się na kierunek wyjazdowy z Polski, aby kontynuować pełnienie służby (tj. dokonywać odprawy granicznej podróżnych). Zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdził także popełnienia kolejnego z zarzucanych czynów, tj. wniesienie alkoholu w dniu 07/08 grudnia 2023 r. na teren obiektu Placówki SG w K. Organ odwoławczy wskazał, że przesłuchany w charakterze obwinionego funkcjonariusz przyznał się do popełnienia zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego, wyjaśniając, że alkohol spożyty przez niego w trakcie pełnienia służby w dniu 07/08 grudnia 2023 r. w postaci butelki wódki "[...]" o pojemności 0,5 litra wypełnionej w 3/4 alkoholem przywiózł z domu. Odnosząc się do twierdzeń obwinionego, że miał problemy związane z nadużywaniem alkoholu, Komendant stwierdził, że tak przyjęta linia obrony jest nie do zaakceptowania i nie zasługuje na uwzględnienie. Funkcjonariusz, mając świadomość swoich problemów zdrowotnych, powinien podjąć odpowiednie leczenie terapeutyczne, a nie potencjalnie narażać na niebezpieczeństwo siebie i osoby trzecie. Organ odwoławczy uznał, że wymierzona surowa kara dyscyplinarna w postaci wydalenia ze służby jest współmierna i adekwatna do popełnionych przewinień. Bezdyskusyjne w ocenie organu odwoławczego jest zachowanie obwinionego, które ocenić należy jako szczególnie karygodne, które w żaden sposób nie przystoi funkcjonariuszowi publicznemu. W czasie służby funkcjonariusz publiczny nie może bowiem spożywać alkoholu, ani też wykonywać czynności służbowych w stanie nietrzeźwości lub w stanie po spożyciu alkoholu, mając przy sobie broń służbową. Takie zachowanie i postawa w miejscu służby zasługuje na szczególne potępienie i bezwzględną reakcję ze strony przełożonych. Zachowanie obwinionego służbowo, zawodowo i społecznie jest nie do zaakceptowania. Swoim zachowaniem nie wykazał się on bowiem zawodowym profesjonalizmem, a skala jego negatywnych zachowań jest znaczna. Organ odwoławczy podniósł nadto, że w sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać zachowanie funkcjonariusza i które miałyby mieć wpływ na zmianę wymiaru kary. Komendant podkreślił, że niniejsza sprawa powinna w przyszłości oddziaływać również prewencyjnie wobec innych funkcjonariuszy, tak aby podchodzili oni do swoich obowiązków służbowych w sposób profesjonalny z należytą starannością, poświęceniem i oddaniem - zgodnie ze złożonym ślubowaniem. Zachowanie obwinionego oddziałuje natomiast negatywnie i demoralizująco na innych funkcjonariuszy [...] Oddziału Straży Granicznej. W opinii organu odwoławczego P.P. utracił tym samym właściwości oraz predyspozycje, które są niezbędne do pełnienia służby w zorganizowanej, uzbrojonej, zdyscyplinowanej i podporządkowanej strukturalnie społeczności, jaką jest formacja Straży Granicznej. Swoim karygodnym zachowaniem i postawą, w oczach przełożonych utracił wiarygodność, uczciwość zawodową i gwarancję prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych jako funkcjonariusz Straży Granicznej. Funkcjonariusz wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie orzeczeń, przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak podjęcia przez organ pierwszej instancji wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego opisanego w punkcie II przedstawionych skarżącemu zarzutów poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkujących błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na błędnym przyjęciu, że skarżący wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości, czym naraził dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy, podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, żeby skarżący wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości (zarzut z punktu II), a sam organ pierwszej instancji wskazał, iż skarżący miał zamiar udać się na kierunek wyjazdowy z Polski, aby kontynuować pełnienie służby - do czego jednak nie doszło; b. art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie przez organ prowadzący postępowanie zasady zaufania do władzy poprzez niekierowanie się przy rozpatrzeniu stanu faktycznego zasadą proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania, bowiem w analogicznej sytuacji dotyczącej innych pracowników Straży Granicznej nie wyciągnięto w stosunku do nich aż tak dalece idących konsekwencji w postaci wydalenia ze służby, a jedynie wobec skarżącego, który przyznał się do części zarzucanych mu przewinień oraz nie uchylił się od planowanego badania trzeźwości, co narusza również utrwaloną praktykę w podobnym stanie faktycznym. Skarżący sformułował również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: a. art. 136aa ustawy o Straży Granicznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego i pominięciu dowodów korzystnych dla skarżącego, co w konsekwencji spowodowało wymierzenie mu najsurowszej z możliwych kar dyscyplinarnych w postaci wydalenia ze służby, podczas gdy biorąc pod uwagę wielokrotnie przyznawane skarżącemu nagrody, dotychczasowy wieloletni i nieskazitelny przebieg służby, reprezentowanie przez skarżącego formacji na zawodach oraz nienaganną postawę wystarczające byłoby wymierzenie mu kary łagodniejszej; b. art. 136bb ust. 3 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieustaleniu, czy czyn opisany w pkt II postanowienia o przedstawieniu zarzutów został popełniony i czy skarżący jest jego sprawcą, nieprzyznanie wiarygodności materiałowi dowodowemu zebranemu w postępowaniu dyscyplinarnym ani wyjaśnieniom skarżącego wskazującego, iż nie wykonywał on obowiązków służbowych po spożyciu alkoholu; ponadto Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej nie udowodnił wykonywania czynności przez skarżącego w stanie nietrzeźwości, a w zgromadzonym materiale dowodowym nie można doszukać się dowodów wskazujących na pełnienie służby przez skarżącego będącego w stanie nietrzeźwości, a sam organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazał, iż skarżący miał zamiar udać się na kierunek wyjazdowy z Polski, aby kontynuować pełnienie służby - do czego jednak nie doszło; c. art. 136bw ust. 1 i 2 ustawy o Straży Granicznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na: - wymierzeniu skarżącemu niewspółmiernie surowej kary do popełnionych przez niego przewinień dyscyplinarnych oraz stopnia zawinienia, podczas gdy w analogicznej sytuacji innych pracowników Straży Granicznej nie wyciągnięto w stosunku do nich aż tak dalece idących konsekwencji w postaci wydalenia ze służby, a jedynie wobec skarżącego, który przyznał się do części zarzucanych mu przewinień, okazał skruchę oraz przeprosił przełożonego, podjął terapię, a co najważniejsze nie uchylił się od planowanego badania trzeźwości, przewidując, że wynik będzie pozytywny, a mimo to zastosowano wobec niego karę tak surową i niewspółmierną; - nieuwzględnieniu rodzaju i wagi czynu, skutków i okoliczności jego popełnienia, pobudek działania skarżącego, opinii służbowej o skarżącym, zachowania skarżącego przed i po popełnieniu zarzucanych mu czynów, a także okoliczności łagodzących istotnych w sprawie oraz dowodów korzystnych dla skarżącego, tj. chociażby przyznania się przez skarżącego od początku postępowania dyscyplinarnego do części zarzucanych mu czynów, złożenia obszernych wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, nieutrudniania toczącego się postępowania, niewzięciu pod uwagę dotychczasowego wieloletniego i nieskazitelnego przebieg służby skarżącego, podczas której był on wielokrotnie nagradzany pieniężnie, jak i urlopami, niewzięciu pod uwagę wielokrotnego udziału w zawodach, w których skarżący reprezentował jednostkę oraz jego nienagannej dotychczas postawy, co w konsekwencji spowodowało uznanie, że zasadne jest zastosowanie wobec skarżącego najsurowszej i niewspółmiernej kary dyscyplinarnej; d. art. 136bw ust. 3 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, że skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów z motywacji zasługującej na szczególne potępienie, jednakże organ nie wskazał, na czym motywacja zasługująca na szczególne potępienie miałaby polegać. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2024 r. skarżący wskazał, że Rzecznik Dyscyplinarny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej ppor. SG M.S., która brała udział w postępowaniu dyscyplinarnym w niniejszej sprawie, została odwołana z funkcji rzecznika dyscyplinarnego, na jej wniosek, z uwagi na fakt, że łączenie funkcji Pełnomocnika Komendanta Oddziału SG ds. Ochrony Praw Człowieka oraz rzecznika dyscyplinarnego stoi w sprzeczności z zasadą bezstronności. W związku z powyższym skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci oświadczenia M.S. oraz postanowienia nr 30/2024 o wyłączeniu rzecznika dyscyplinarnego. Skarżący wniósł także o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że w postępowaniu w celu wydania orzeczenia powinien brać udział bezstronny rzecznik dyscyplinarny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem uchylił wydane w sprawie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." wskazując, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione były zasadne. Uzasadniając wydany wyrok Sąd pierwszej instancji podał, że zgodnie z art. 136bzi ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym funkcjonariuszy Straży Granicznej nie mają zaś zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego oraz sporządzania uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. nie mogły zostać uwzględnione. Mając na uwadze treść art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd meriti wskazał, że poddał kontroli zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że dokonane przez organ ustalenia stanu faktycznego tej sprawy, istotne z punktu widzenia ustalenia odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza, nie były w toku postępowania dyscyplinarnego i sądowego kwestionowane przez skarżącego. Jak wynika z protokołu przesłuchania obwinionego z dnia 27 lutego 2024 r. (k. 103-104 akt postępowania dyscyplinarnego), skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i opisał przebieg zdarzeń w nocy 7/8 grudnia 2023 r., który jest zbieżny z przebiegiem zdarzeń ustalonym przez organ. Zdaniem Sądu meriti nie jest w istocie sporne między stronami, że skarżący o godz. 03.00 zakończył wykonywanie czynności służbowych i udał się do budynku głównego placówki, gdzie w pomieszczeniu, w którym znajduje się szatnia spożył ¾ butelki alkoholu (wódki "[...]") o pojemności pół litra. Następnie około godziny 05.00 opuścił ww. pomieszczenie z zamiarem kontynuowania służby. Zamiar ten nie został jednak zrealizowany, bowiem spotkany przez skarżącego przełożony, mjr SG G.K., wyczuł od skarżącego woń alkoholu i wszczął procedurę zmierzającą do przeprowadzania badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu u skarżącego. W tak ustalonym stanie faktycznym nie budzi zatem – w ocenie Sądu pierwszej instancji – wątpliwości, że skarżący dopuścił się czynów określonych w pkt I i III orzeczenia o ukaraniu z dnia 20 marca 2024 r., tj. po pierwsze pełnił służbę będąc w stanie nietrzeźwości oraz spożywał alkohol w czasie służby (zarzut I), a po drugie wniósł alkohol na teren obiektu Placówki SG w K. (zarzut III). Fakt popełnienia przez skarżącego tych czynów jest niesporny i w istocie niekwestionowany przez skarżącego. Jednak, co istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w orzeczeniach obydwu instancji skarżący został uznany również winnym popełnienia drugiego ze stawianych mu zarzutów, tj. tego, że w dniu 7/8 grudnia 2023 r. wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości oraz spożywał alkohol w czasie służby, czym naruszył dobre imię Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji opisany wyżej przebieg zdarzeń w nocy 7/8 grudnia 2023 r. nie potwierdza, że skarżący wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości. Organ odwoławczy nie twierdzi wszak, by skarżący przed rozpoczęciem przerwy w wykonywaniu czynności służbowych o godz. 03.00 znajdował się w stanie nietrzeźwości lub by wcześniej spożywał alkohol. Natomiast po zakończeniu przerwy o godz. 05.00 skarżący nie rozpoczął wykonywania czynności służbowych, bowiem w drodze na kierunek wyjazdowy z Polski (w celu rozpoczęcia wykonywania czynności służbowych) został zatrzymany przez przełożonego. Jak wynika zatem ze stanu faktycznego, skarżący po rozpoczęciu spożywania alkoholu nie wykonywał już czynności służbowych. Nie można było więc skutecznie zarzucić mu wykonywania czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, które dodatkowo wywołało skutek w postaci narażenia dobrego imienia Straży Granicznej i jej funkcjonariuszy. Sam zamiar powrotu do wykonywania czynności służbowych przez skarżącego (również niesporny w tej sprawie) nie jest wystarczający do przypisania mu odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn opisany w pkt II zarzutów. Zamiar ten nie został bowiem zrealizowany, co nie jest kwestionowane przez organ. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w tym zakresie orzeczenia obydwu instancji, uznające skarżącego winnym popełnienia czynu opisanego w pkt II stawianych zarzutów, zostały wydane z naruszeniem art. 136aa ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi, że podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne. W omawianym zakresie dokonane przez organ ustalenia faktyczne nie potwierdzają popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu. W myśl zaś art. 136bu ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uniewinnieniu, jeżeli przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło zarzutów stawianych obwinionemu. Skoro w zakresie zarzutu postawionego w pkt II orzeczenia, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, by skarżący dopuścił się deliktu dyscyplinarnego w postaci wykonywania czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, organ powinien na podstawie wskazanego przepisu wydać orzeczenie o uniewinnieniu skarżącego od popełnienia tego czynu, czego jednak nie uczynił, czym naruszył wskazany przepis prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji wskazał także, że w myśl art. 136bw ust. 2 ustawy o Straży Granicznej przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa negatywne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed popełnieniem i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie. Dla prawidłowego ustalenia wymiaru kary konieczne jest zatem przede wszystkim dokonanie prawidłowej oceny, czy doszło do popełnienia wszystkich zarzucanych obwinionemu czynów. W przypadku uniewinnienia skarżącego w zakresie zarzutu opisanego w pkt II zaskarżonego orzeczenia konieczne będzie dokonanie przez organ ponownej analizy wszystkich przesłanek mających wpływ na wymiar orzeczonej kary. Z tych przyczyn według Sądu pierwszej instancji jako przedwczesne należy ocenić zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego ustalenia przez organ wymiaru kary. Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższe rozważania, w szczególności weźmie pod uwagę, że z ustalonego w toku postępowania dyscyplinarnego stanu faktycznego nie wynika, by skarżący popełnił czyn zarzucany mu w pkt II zarzutów, natomiast wina skarżącego w zakresie pozostałych stawianych mu zarzutów nie budzi wątpliwości. Odnosząc się z kolei do stawianych w piśmie procesowym z dnia 4 listopada 2024 r. zarzutów, dotyczących osoby rzecznika dyscyplinarnego, Sąd pierwszej instancji podniósł, że w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie wystąpiły przesłanki wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego z mocy prawa wskazane w art. 136bi ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Nie doszło również do wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego na podstawie art. 136bi ust. 2 ww. ustawy. W niniejszej sprawie nie wystąpiła zatem nieważność postępowania, brak jest również podstaw do jego wznowienia na wskazywanej podstawie. Z powyższych powodów Sąd meriti postanowił również nie uwzględnić zgłaszanych w ww. piśmie wniosków dowodowych jako niedotyczących okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Komendant Główny Straży Granicznej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości i zarzucając naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 136aa ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez uznanie, iż ustalenia faktyczne nie potwierdzają popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu opisanego w pkt. II orzeczenia dyscyplinarnego, tj. w dniu 07/08 grudnia 2023 r., w godz. 19:00 - 07:00, pełnienia służby z zadaniem dokonywani kontroli ruchu granicznego i wykonywania czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, co powinno skutkować, na podstawie art. 136bu ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej wydaniem orzeczenia o uniewinnieniu od popełnienia tego czynu, podczas gdy sąd nie uwzględnił, iż czyn opisany w zarzucie II obejmuje, co wynika z jego treści, nie tylko wykonywanie czynności służbowych w stanie nietrzeźwości, ale również spożywanie alkoholu w czasie służby, czego obwiniony nie kwestionuje, a ponadto, sąd nie uwzględnił, iż niewątpliwie obwiniony wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości, tj. pobrał broń służbową oraz amunicję, po stawieniu się do służby - co jest powinnością każdego funkcjonariusza podejmującego służbę - której obowiązany jest zapewnić ochronę oraz w sposób niezagrażający bezpieczeństwu sprawować pieczę nad bronią i amunicją, co wynika z § 11 ust. 1 i 3 zarządzenia nr 26 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 maja 2016 r. w sprawie norm należności uzbrojenia oraz norm wyposażenia specjalnego, a także warunków przyznawania i użytkowania uzbrojenia Straży Granicznej (Dz. Urz. KG SG z 2016 r. poz. 21); ponadto zgodnie z przepisami zarządzenia zastrzeżonego KG-BP-Z-77/13 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 25 października 2013 r. w sprawie sposobu pełnienia służby granicznej i prowadzenia działań granicznych, funkcjonariusz pełniąc służbę obowiązany jest sprawować nadzór nad legitymacją służbową oraz nad pobranymi do służby: stemplem kontroli granicznej, notatnikiem służbowym zawierającym informacje niejawne, środkami przymusu bezpośredniego, takimi jak gaz obezwładniający, kajdanki, pałka służbowa, a także nad kartą PKI zapewniającą dostęp do elektronicznych systemów informacyjnych zawierających informacje niejawne, nad którym to wyposażeniem obowiązany jest w sposób prawidłowy sprawować pieczę, co z uwagi na stan nietrzeźwości funkcjonariusza nie było możliwe, niewątpliwie zaś wykonywanie tych obowiązków mieści się w pojęciu wykonywania czynności służbowych, zatem zastosowanie art. 136bu ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który dotyczy uniewinnienia, było nieprawidłowe; II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, co znalazło wyraz w naruszeniu art. 145 § 1 P.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 20 marca 2024 r. nr 3/2024, mimo naruszenia przez Sąd art. 136aa ust. 1 oraz art. 136bu ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej. Wskazując na powyższe, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ oświadczył nadto, że zrzeka się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzona przez pełnomocnika skarżącego została zwrócona pełnomocnikowi w trybie art. 66 § 1 P.p.s.a. (zarządzenie – k. 163). W dniu 7 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo zatytułowane "odpowiedź na skargę kasacyjną", w którym to piśmie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. Nie zachodzi również żadna z przesłanek odrzucenia skargi albo umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej odnotować należy, że zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co istotne, granice skargi kasacyjnej winny być wyznaczane przez stronę skarżącą kasacyjnie w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest bowiem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r.; sygn. akt II FSK 1688/07). Ważne jest nadto zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, podjęta w pełnym składzie (publ.: ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz.1). Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r.; sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2012 r.; sygn. akt I FSK 1679/11). W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu winny podlegać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wyjaśnić należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie organ powołał się na ogólnie za zarzut naruszenia "art. 145 § 1 P.p.s.a.". W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu należy wskazać, że art. 145 § 1 P.p.s.a. składa się z trzech paragrafów, z czego pierwszy, podzielony jest na trzy punkty. Paragraf pierwszy, dotyczący sytuacji uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi, podzielony jest na punkty, z których pierwszy odnosi się do możliwości uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzonych naruszeń prawa – określonych w kolejnych literach (a, b oraz c). Mając na uwadze powyższe zapatrywanie zasadnym jest wskazanie, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony jedynie wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 stycznia 2013 r.; sygn. akt II GSK 1573/12 oraz z dnia 19 października 2022 r.; sygn. I OSK 1407/19). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet gdyby przyjąć, że sformułowany zarzut dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., to stwierdzić należy, iż przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Powołany przepis wyczerpuje zbiór możliwych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego poprzez generalne ujęcie wszystkich tych naruszeń, które nie zostały wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 P.p.s.a., tj. dających podstawę do wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu. Zarzucając naruszenie powołanego przepisu przez uwzględnienie skargi należy wykazać, że sąd uchylił zaskarżony akt mimo, iż organ administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego nie naruszył żadnych przepisów procesowych. Oznacza to konieczność wskazania a stosownych przepisów proceduralnych, które nie zostały naruszone w postępowaniu przed organem administracji publicznej, a których naruszenie bezzasadnie zakwestionował sąd pierwszej instancji, uwzględniając skargę. Należy odnotować, że autor skargi kasacyjnej w warstwie opisowej analizowanego zarzutu podał, że Sąd meriti naruszył art. 136aa ust. 1 oraz art. 136bu ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, uchylając zaskarżone orzeczenia dyscyplinarne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonych orzeczeń przez pryzmat wzorców sądowej kontroli i miał podstawy do zastosowania regulacji zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. W odniesieniu do podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego wyjaśnić należy, że przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Oceniając zatem zarzut naruszenia art. 136aa ust.1 ustawy o Straży Granicznej w powiązaniu z jego warstwą opisową, stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie organ, zarzucając naruszenie prawa materialnego w rzeczywistości kwestionuje ustalenia i oceny dokonane przez Sąd pierwszej instancji w zakresie stanu faktycznego sprawy. Tymczasem zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2013 r.; sygn. akt I OSK 2747/12 oraz z dnia 6 marca 2013 r.; sygn. akt II GSK 2327/11). Co istotne, ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który podmiot skarżący kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Jeżeli strona uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię jest niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może bowiem opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu. Pomimo ujawnionych wad konstrukcyjnych skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny jej nie odrzucił, gdyż uznał, że możliwa jest rekonstrukcja treści zarzutów kasacyjnych na podstawie ich skonfrontowania z uzasadnieniem wniesionego środka odwoławczego. Uwzględniając więc warstwę opisową stawianych zarzutów oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej, wskazać należy, że autor ocenianego środka odwoławczego naruszenie przepisów postępowania upatruje w tym, że Sąd pierwszej instancji uchylił wydane w postępowaniu dyscyplinarnym rozstrzygnięcia, mimo że skarga winna podlegać oddaleniu. Według autora skargi kasacyjnej organy procedowały prawidłowo i poczyniły wystarczające ustalenia, które stanowiły podstawę do orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia funkcjonariusza ze służby. W toku postępowania dyscyplinarnego zostało bowiem wykazane, że obwiniony wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości m.in. pobrał broń służbową oraz amunicję. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiona w treści skargi kasacyjnej argumentacja stanowi niezasadną polemikę ze stanowiskiem (oceną prawną) wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2025 r.; sygn. akt II FSK 833/22). W konfrontacji z prawidłowymi i rzetelnymi rozważaniami Sądu pierwszej instancji argumenty skargi kasacyjnej bez wskazania na przekonywujące okoliczności nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący pełnił służbę w stanie nietrzeźwości, spożywał alkohol w czasie służby, a także wniósł alkohol na teren obiektu Placówki Straży Granicznej w K. Nie zostało jednak w sprawie wykazane, ażeby skarżący wykonywał wówczas jakiekolwiek czynności służbowe będąc w stanie nietrzeźwości. Organ nie twierdził bowiem, że skarżący przed rozpoczęciem przerwy w wykonywaniu czynności służbowych o godz. 03.00 znajdował się w stanie nietrzeźwości lub by wcześniej spożywał alkohol. Natomiast po zakończeniu przerwy o godz. 05.00 skarżący nie rozpoczął wykonywania czynności służbowych, bowiem w drodze na kierunek wyjazdowy z Polski (w celu rozpoczęcia wykonywania czynności służbowych) został zatrzymany przez przełożonego. W konsekwencji trafnie argumentował Sąd meriti, że nie sposób przypisać funkcjonariuszowi odpowiedzialności dyscyplinarnej za ten czyn, a tym samym nie może on podlegać karze z tego tytułu. Sam zamiar powrotu do wykonywania czynności służbowych przez skarżącego (również niesporny w tej sprawie) nie jest wystarczający - jak zasadnie skonstatował Sąd pierwszej instancji - do przypisania mu odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn opisany w pkt II zarzutów orzeczenia dyscyplinarnego. Zamiar ten nie został zrealizowany, co nie jest kwestionowane przez organ. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, aby skarżący dopuścił się deliktu dyscyplinarnego w postaci wykonywania czynności służbowych w stanie nietrzeźwości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego próba wykazania przez organ na etapie postępowania kasacyjnego jakoby funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości jest nieuprawiona i stoi w jaskrawej opozycji do fundamentalnej funkcji sądu administracyjnego. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną zasadniczo pod względem zgodności z prawem. Są więc sądami prawa, a nie faktu, co sprawia, że orzekają na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.) i nie prowadzą postępowania dowodowego oraz nie ustalają stanu faktycznego, a jedynie kontrolują proceduralną prawidłowość ustalenia przez organy administracji publicznej faktycznej podstawy podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Dlatego też chybione jest oczekiwanie, że sąd administracyjny, a już zwłaszcza sąd administracyjny drugiej instancji, będzie czynił ustalenia faktyczne i od rezultatu tych czynności uzależniał podejmowane rozstrzygnięcie sądowoadministracyjne (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 września 2025 r.; sygn. akt III OSK 1395/22 oraz z dnia 27 kwietnia 2021 r.; sygn. akt III FSK 2330/21). Wymaga podkreślenia, że postępowanie dyscyplinarne zmierzające do wymierzenia kary dyscyplinarnej zawiera w sobie istotne elementy uznaniowości, które powodują konieczność rzetelnego zgromadzenia i ocenienia materiału dowodowego. To zaś prowadzi do konieczności rozważenia w uzasadnieniu orzeczenia wszelkich aspektów dotyczących ustalenie winy oraz wymiaru kary, w taki sposób, aby orzeczona kara nie wydawała się zastosowana przypadkowo lub dowolnie. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że orzeczona wobec funkcjonariusza kara musi być przede wszystkim adekwatna do popełnionego czynu, jego wagi i skutków dla służby. Z tych przyczyn stwierdzić należy, że prawidłowe są wnioski Sądu pierwszej instancji, że jako przedwczesne należy ocenić zarzuty skargi funkcjonariusza, dotyczące nieprawidłowego ustalenia przez organ wymiaru kary. Organ powinien bowiem w tej kwestii przede wszystkim kierować się rodzajem i wagą czynu, odnośnie popełnienia których obwiniony został uznany winnym, skutki i okoliczności ich popełnienia, pobudki działania obwinionego, a także następstwa negatywne dla służby. W pierwszej kolejności należy zatem prawidłowo ustalić, w zakresie których czynów można skarżącemu skutecznie przypisać odpowiedzialność dyscyplinarną. Dopiero w drugiej kolejności organ winien wziąć pod uwagę takie okoliczności jak: dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed popełnieniem i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także inne istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Odnosząc się do zapatrywania skarżącego kasacyjnie organu, że ewentualne uniewinnienie funkcjonariusza w odniesieniu do jednego z zarzutów skutkować będzie umorzeniem całego postępowania i przywróceniem funkcjonariusza do służby wskazać należy - podzielając jako zasadną argumentację pełnomocnika skarżącego - że wyrażenie takiego zapatrywania stanowi w istocie przejaw niedopuszczalnej presji o charakterze pozaprawnym, której celem nie jest dochodzenie do obiektywnej prawdy ani realizacja celów postępowania dyscyplinarnego, lecz uzyskanie konkretnego rezultatu procesowego niezależnie od ustalonego stanu faktycznego i prawnego. Zaznaczyć przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że wysoce nagannym było spożywanie alkoholu w czasie służby przez skarżącego, ale skoro z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika, aby funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe w stanie nietrzeźwości, to stawianie zarzutu z tego powodu winno być postrzegane jako a limine oderwane od ustalonego stanu faktycznego. Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, o jej oddaleniu. Wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oddalono na podstawie art. 209 P.p.s.a. z braku przesłanek z art. 204 pkt 2 P.p.s.a. (orzeczenie jak w punkcie drugim sentencji wyroku). Co prawda art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w związku z art. 207 § 1 P.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną (patrz. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r.; sygn. akt II FPS 4/12; publ. ONSAiWSA 2013/3/38) to jednak odpowiedź na skargę kasacyjną w realiach rozpatrywanej sprawy wniesiono po terminie wskazanym w art. 179 P.p.s.a. Wskazać należy, że odpis skargi kasacyjnej odebrano w dniu 11 czerwca 2025 r. (z.p.o. – k. 162). Pierwotnie złożona odpowiedź na skargę kasacyjną została następnie zwrócona pełnomocnikowi skarżącego w trybie art. 66 § 1 P.p.s.a. (zarządzenie – k. 163). Z kolei kolejne pismo, które miałoby stanowić odpowiedź na skargę kasacyjną nadano przesyłką pocztową dopiero 7 lipca 2025 r. w Urzędzie Pocztowym w R. (koperta – k. 180), a więc po upływie siedmiodniowego terminu określonego dyspozycją art. 179 P.p.s.a. Nie stanowi natomiast odpowiedzi na skargę kasacyjną w rozumieniu art. 179 P.p.s.a. pismo procesowe strony, wniesione po upływie terminu zakreślonego w tym przepisie. Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, zaś skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 7 lipca 2025
- Symbol z opisem
- 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
- Hasła tematyczne
- Straż graniczna
- Skarżony organ
- Komendant Straży Granicznej
- Sędziowie
- Paweł Mierzejewski /sprawozdawca/ Rafał Stasikowski Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184, art. 209 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny