Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1122/25

Wyrok NSA z 13 lutego 2026 r., III OSK 1122/25 – sprawy kandydatów na studia i studentów

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
13 lutego 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (sprawozdawca) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 894/24 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 14 października 2024 r. nr b/n w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz A.B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.B. (dalej także jako: skarżąca) na decyzję Rektora [...] (dalej także jako: organ) z dnia 14 października 2024 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów, w punkcie 1 wyroku z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 894/24 uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne, a w punkcie 2 zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia 14 października 2024 r. organ, na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie § 6 ust. 1 i § 56 ust. 2 pkt 3 w związku z § 57 ust. 7 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...], wprowadzonego uchwałą nr 26/2024 z dnia 25 kwietnia 2024 r. Senatu Uniwersytetu [...] , skreślił skarżącą z listy studentów VI roku studiów jednolitych magisterskich stacjonarnych, prowadzonych w Uniwersytecie [...] na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej, z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca rozpoczęła w roku akademickim 2017/2018 studia jednolite magisterskie stacjonarne, prowadzone w Uniwersytecie [...] na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej. W roku akademickim 2022/2023 otrzymała liczbę punktów ECTS wymaganą do zaliczenia XII semestru studiów, jednakże nie zaliczyła egzaminu KET, co skutkuje nieuzyskaniem zaliczenia tego semestru w wymaganym terminie. Jednocześnie skarżąca uzyskała zgodę Wojska na ponowne przystąpienie do egzaminu KET w celu ukończenia studiów i uzyskania tytułu lekarza. W roku akademickim 2023/2024 przystąpiła do egzaminu KET trzykrotnie uzyskując za każdym razem ocenę niedostateczną. W związku z niespełnieniem wymagań określonych w Regulaminie studiów, nie uzyskała ponownej zgody na powtarzanie semestru. W związku z powyższym organ, powołując się na przepis art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 56 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów, wskazał, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Stosownie zaś do § 57 ust. 7 Regulaminu studiów, jak wskazał organ, niezaliczenie semestru stwierdza się, jeżeli student nie otrzymał liczby punktów ECTS wymaganej do zaliczenia semestru oraz nie uzyskał zgody na warunek (warunkowe zaliczenie semestru) lub powtarzanie semestru z powodu niespełnienia wymagań, o których mowa odpowiednio w § 26 lub § 27 Regulaminu studiów. Natomiast zgodnie z art. 108 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą stosownie do § 6 ust. 1 Regulaminu studiów podejmuje Rektor lub prodziekan działający z upoważnienia Rektora. Jak wyjaśnił organ od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, składany w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Korzystając z określonej w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady swobodnej oceny, organ uznał, że przedstawione fakty nie rokują terminowego i pomyślnego ukończenia studiów przez skarżącą. W związku z tym organ stwierdził, że zaistniały przesłanki określone w art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 56 ust. 2 pkt 3 i § 57 ust. 7 Regulaminu studiów, uzasadniające skreślenie skarżącą z listy studentów. Organ wskazał, że nie znalazł podstaw do odstąpienia od wydania przedmiotowej decyzji, gdyż jego zdaniem umożliwienie studiowania osobom niewypełniającym obowiązków związanych z kształceniem w Uniwersytecie narusza nie tylko interes społeczny, ze względy na absorbowanie ograniczonych środków finansowych Uniwersytetu, ale także zasadę równości wobec prawa, w szczególności z uwagi na studentów, którzy w sposób właściwy realizują obowiązki wynikające z Regulaminu studiów. W piśmie z dnia 5 listopada 2024 r. skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Rektora [...] z dnia 14 października 2024 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów i zarzucając wydanie jej z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wniosła m.in. o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego pomiędzy stronami w celu wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcia ustaleń co do sposobu jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa, a także o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego – według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że decyzją Wydziałowej [...] z dnia 21 września 2017 r. została przyjęta od roku akademickiego 2017/2018 na pierwszy rok studiów jednolitych magisterskich na kierunku lekarskim (wojskowo-lekarskim) na Wydziale [...] (w ramach limitu MON). Z kolei w dniu 21 września 2017 r. pomiędzy Uniwersytetem [...] a skarżącą została zawarta Umowa o warunkach odpłatności za usługi edukacyjne związane z kształceniem na studiach stacjonarnych w Uniwersytecie [...]. Skarżąca podała, że w myśl § 4 ust. 1 pkt 4 lit. a tej umowy, Uniwersytet zobowiązał się do zamieszczania na stronie internetowej, w terminie przewidzianym w ustawie i Regulaminie studiów, informacji dotyczących m.in. programu studiów, w tym planu studiów. Studia realizowane były w oparciu o program stanowiący załącznik do uchwały Rady Wydziału [...] z dnia 7 marca 2017 r., w którym nie przewidziano na VI roku (ani żadnym innym w toku studiów) Końcowego Egzaminu Testowego (KET). O jakiejkolwiek zmianie programu studiów skarżąca nie została powiadomiona w żadnej formie. W szczególności brak jest informacji o takiej zmianie na dedykowanej uczelnianej stronie internetowej, na której tego rodzaju informacje są zamieszczane. Skarżąca wskazała, że planowo realizowała program kształcenia i plan studiów, uzyskując pozytywne oceny i zaliczenia ze wszystkich przedmiotów przewidzianych w programie kształcenia, co potwierdzają Karty okresowych osiągnięć studenta z lat od 2017/2018 do 2022/2023, obejmujące lata studiów od I do VI, znajdujące się w teczce akt osobowych studenta. Skarżąca nie miała jakichkolwiek przerw w kształceniu, planowo i systematycznie realizując przewidziane w programie studiów zajęcia - uzyskując zaliczenia z zajęć obowiązkowych, praktyk i zdając egzaminy. Następnie skarżąca wskazała, że w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023 wymuszono na niej przystąpienie do nieprzewidzianego w programie studiów egzaminu o nazwie Końcowy Egzamin Testowy (KET), któremu nie przypisano żadnej liczby punktów ECTS. Jak podała skarżąca, egzamin ten został przeprowadzony w dniu 3 lipca 2023 r. przez C. Uniwersytetu [...] w formie komputerowego egzaminu testowego. Test trwał 150 minut i składał się ze 150 pytań, przy czym warunkiem uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu było "zdobycie co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów". Skarżąca nie uzyskała wymaganej liczby punktów i otrzymała ocenę niedostateczną. Cztery dni później, tj. w dniu 7 lipca 2023 r., skarżąca przystąpiła do ostatniego egzaminu przewidzianego w programie studiów, tj. egzaminu z Chorób wewnętrznych, który zdała z oceną pozytywną. Tym samym skarżąca uzyskała 373,5 pkt ECTS z całego toku studiów lekarskich. Następnie w skardze podano, że zawiadomieniem z dnia 30 października 2023 r. zostało po raz pierwszy wszczęte postępowanie w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów VI roku studiów jednolitych magisterskich na kierunku lekarskim Wydziału [...], z powodu braku postępów w nauce. Postępowanie to zostało jednak umorzone decyzją organu z dnia 3 stycznia 2024 r. jako w całości bezprzedmiotowe, zaś skarżącą skierowano na powtarzanie ostatniego (12) semestru studiów w roku akademickim 2023/2024, zobowiązując jedynie do zdania Końcowego Egzaminu Testowego (KET). Skarżąca, pomimo podjętych starań, nie uzyskała oceny pozytywnej z KET w roku akademickim 2023/2024 i ostateczny uzyskany wynik był o 1 pkt niższy od progu zaliczenia, wynoszącego 60%. W dniu 23 września 2024 r. skarżącej doręczono zawiadomienie z dnia 16 września 2024 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów kierunku lekarskiego. Natomiast w dniu 1 października 2024 r. skarżąca ustanowiła pełnomocnika procesowego – radcę prawnego P.B. (pełnomocnictwo procesowe ogólne), zaś P.S. jako pełnomocnika szczególnego. Odpisy pełnomocnictw zostały przedłożone elektronicznie przez ePUAP w dniu 2 października 2024 r. oraz w postaci papierowej w dniu 9 października 2024 r. w Dziekanacie Wydziału [...]. W dniu 2 października 2024 r. organu przekazano informację zawierająca m.in. jednoznaczne wskazanie i wyjaśnienie zakresu pełnomocnictwa oraz prośbę o kierowanie do pełnomocnika korespondencji przez ePUAP. Wiadomość ta, podpisana profilem zaufanym, kończyła się informacją o zamierzonym przekazaniu organowi stanowiska skarżącej - po zapoznaniu się przez pełnomocnika z aktami sprawy. W dniu 10 października 2024 r. przesłano pełnomocnikowi skarżącej drogą mailową skan programu studiów lekarskich na Wydziale [...] z roku akademickiego 2017/18, stanowiący załącznik do uchwały Rady Wydziału [...] z dnia 7 marca 2017 r. Skarżąca podniosła, że pomimo prawidłowo ustanowionego pełnomocnika procesowego, organ – zdaniem skarżącej z pełną świadomością i premedytacją - postanowił pominąć go i doręczyć decyzję o skreśleniu z listy studentów bezpośrednio skarżącej, za pośrednictwem poczty, na adres domowy. Zaskarżona decyzja została nadana na poczcie w dniu 17 października 2024 r. i przesłana bezpośrednio na adres domowy skarżącej, gdzie została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 21 października 2024 r. Zanim doszło do doręczenia tej przesyłki, nie mając o niej wiedzy, pełnomocnik wystąpił do organu z wiadomością ePUAP, przy której przekazał stanowisko skarżącej, tj. wniosek o umorzenie postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów — wobec bezprzedmiotowości tego postępowania, a także wniosek o wydanie dyplomu ukończenia studiów i wniosek o wydanie zaświadczenia o ukończeniu studiów lekarskich przez skarżącą. W związku z takim przebiegiem zdarzeń w ocenie skarżącej uprawnione jest postawienie organowi zarzutu celowego pominięcia ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego, a w sprawie doszło do naruszenia prawa będącego podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. W dalszej części skargi skarżąca uzasadniając wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego zwróciła uwagę na skutki, jakie zaskarżona decyzja wywołuje w sferze fundamentalnych uprawnień skarżącej. Sprawa ta jest decydująca dla losu skarżącej, stąd tak istotne będzie w tej sprawie "wymierzenie sprawiedliwości" nie tyle w samym aspekcie kasacyjno-proceduralnym, lecz sui generis esencjonalnym. W konkluzji skarżąca wskazała, że de iure jest absolwentką kierunku lekarskiego od dnia 7 lipca 2023 r., kiedy zdała ostatni egzamin przewidziany w programie studiów i uzyskała wymaganą ustawowo od absolwenta liczbę punktów ECTS. Od tego momentu w ocenie skarżącej Uniwersytet [...] pozostaje w zwłoce z wydaniem skarżącej dyplomu ukończenia studiów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o stwierdzenie niedopuszczalności wniesionej skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ wskazał, że jego zdaniem w programie studiów skarżącej ostatnim wymaganym egzaminem na VI roku kierunku lekarskiego jest Końcowy Egzamin Testowy (KET) wprowadzony do programu studiów kierunku lekarskiego od roku 2018/2019, a stosowne uchwały Senatu w tym zakresie były dostępne i wciąż zresztą są na BIP Uniwersytetu [...]. Organ podał także, że wprowadzenie powyższego egzaminu do trwających już cykli kształcenia zostało zaakceptowane przez Samorząd Studentów. KET nie wnosi zmian merytorycznych do programu studiów, jego celem - ze względu na bardzo podobną formułę - jest lepsze przygotowanie studentów do zdania Lekarskiego Egzaminu Końcowego, który absolwenci zdają po ukończeniu studiów, by móc uzyskać prawo wykonywania zawodu. Powołując się na § 25 ust. 3 Regulaminu studiów organ wskazał, że student może uzyskać zaliczenie semestru, jeśli w danym semestrze zaliczył przedmioty i praktyki zawodowe przewidziane w planie studiów, uzyskał liczbę punktów ECTS wymaganych do zaliczenia semestru oraz złożył wszystkie wymagane egzaminy. Z kolei z § 32 ust. 2 pkt 1 Regulaminu studiów wynika, iż datą ukończenia studiów w przypadku kierunków lekarskiego i lekarsko-dentystycznego jest data złożenia ostatniego wymaganego programem studiów egzaminu, z tym że za datę złożenia egzaminu przyjmuje się dzień ogłoszenia wyników z tego egzaminu. Organ zauważył, że skarżąca od 2018 roku nie wnosiła żadnych zastrzeżeń i uwag do tego, że do programu studiów kierunku lekarskiego został wprowadzony KET. Co więcej, będąc na VI roku studiów w roku akademickim 2022/2023 trzykrotnie podeszła (i nie była do powyższego zmuszona) do tego egzaminu uzyskując oceny niedostateczne, a następnie w roku akademickim 2023/2024 ponownie trzykrotnie podeszła do tego egzaminu, również uzyskując oceny niedostateczne, co zdaniem organu potwierdza, że miała wiedzę oraz świadomość dotyczącą istnienia ww. egzaminu w programie studiów oraz konieczności jego wymaganego zaliczenia aby ukończyć studia i z własnej i nieprzymuszonej woli stawiała się na ww. egzaminie. Dopiero wówczas, gdy nie udało się go 6-krotnie zaliczyć, zaczęła podnosić argumenty, że nie była zobowiązana do jego zdawania. Zdaniem organu dla oceny zasadności jego działania nie może mieć również znaczenia fakt, że skarżąca zdała Lekarski Egzamin Końcowy, do którego zgodnie z przepisami art. 14a ust. 3 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty może przystąpić lekarz albo osoba, która ukończyła 10 semestrów z sześcioletnich jednolitych studiów magisterskich na kierunku lekarskim prowadzonym przez uczelnię mającą siedzibę w RP, po potwierdzeniu przez tę uczelnię, za pomocą SMK, ukończenia 10 semestrów jednolitych studiów magisterskich na kierunku lekarskim. Zdaniem organu skarżąca nie jest absolwentką kierunku lekarskim, w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej Uniwersytetu [...], bowiem 6-krotnie nie zdała ostatniego egzaminu, jakim jest Końcowy Egzamin Testowy przewidziany w programie VI roku studiów i z tego też powodu została skreślona z listy studentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi skarżącej na decyzję organu z dnia 14 października 2024 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów, w punkcie 1 wyroku z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 894/24 uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne, a w punkcie 2 zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii dopuszczalności skargi, co nie pozostaje bez związku z zawartym w odpowiedzi na skargę wnioskiem o stwierdzenie jej niedopuszczalności. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi organowi chodziło zapewne o odrzucenie skargi, co wiązał z enigmatycznie brzmiącym stwierdzeniem, że "pełnomocnik skarżącego złożył skargę, na w/w decyzję Rektora, która nie zostało mu doręczona" i że "skarga wniesiona przed terminem doręczenia decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi reprezentującemu stronę jest niedopuszczalna i z tego powodu w całości powinna być oddalona w tym zawarte w niej wnioski". Sąd I instancji uznał, że z treści tego stwierdzenia można wywodzić, że skarga została wniesiona przed doręczeniem skargi pełnomocnikowi skarżącej, który – jak twierdził ów pełnomocnik w toku postępowania sądowego – został ustanowiony w postępowaniu administracyjnym. Problem w tym, że nic takiego nie wynika z akt sprawy przedłożonych Sądowi przez organ administracji. Sąd I instancji zauważył, że w aktach tych znajduje się jedynie wniosek skarżącej z dnia 5 września 2023 r. skierowany do Prodziekana [...] o obniżenie progu punktowego wymaganego do uzyskania pozytywnej oceny końcowej z KET (k. 1 akt adm.), zawiadomienie z dnia 30 października 2023 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów (k. 2 akt adm.), wniosek skarżącej z dnia 30 listopada 2023 r. o dopuszczenie do KET (k. 3 akt adm.), pismo organu z dnia 12 grudnia 2023 r. do skarżącej (k. 4 akt adm.), decyzja organu z dnia 3 stycznia 2024 r. o umorzeniu postępowania w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów (k. 6 akt adm.), wniosek skarżącej z dnia 5 września 2024 r. skierowany do organu o obniżenie progu punktowego wymaganego do uzyskania pozytywnej oceny końcowej z KET (k. 7 akt adm.), wniosek skarżącej z dnia 5 września 2023 r. skierowany do Prodziekana [...] o ponowne rozpatrzenie i zweryfikowanie pytań KET (k. 8 akt adm.), "odwołanie" skarżącej z dnia 9 września 2024 r. od formy i sposobu przeprowadzania KET (k. 9 akt adm.), zawiadomienie z dnia 16 września 2024 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów (k. 10 akt adm.), zaskarżona decyzja (k. 11) wraz z dowodem doręczenia decyzji skarżącej, wniosek z dnia 19 października 2024 r. o umorzenie postępowania w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów (jak wynika z jego treści – złożony przez pełnomocnika – k. 12 akt adm.), wniosek z dnia 19 października 2024 r. o wydanie skarżącej zaświadczenia o ukończeniu studiów (jak wynika z jego treści – złożony przez pełnomocnika – k. 13 akt adm.), wniosek z dnia 19 października 2024 r. o wydanie skarżącej dyplomu ukończeniu studiów (jak wynika z jego treści – złożony przez pełnomocnika – k. 14 akt adm.), rozstrzygnięcie Prodziekana [...] z dnia 20 listopada 2024 r. o odmowie uwzględnienia trzech wyżej wymienionych wniosków (k. 15 akt adm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że w aktach nie ma pełnomocnictwa dla radcy prawnego, udzielonego przez skarżącą w toku postępowania o skreślenie z listy studentów. Sąd I instancji przyjął w związku z tym, że pełnomocnik nie został ustanowiony w postępowaniu administracyjnym, a więc decyzja została doręczona prawidłowo samej skarżącej. Gdyby było inaczej – w postępowaniu administracyjnym ustanowiony był pełnomocnik, a organ nie doręczyłby mu decyzji, to taka decyzja byłaby bezskuteczna – nie zaistniałaby w obrocie prawnym. Oznaczałoby to z jednej strony, że – jak wyjaśnił Sąd I instancji – w sprawie nie wydano decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów, z drugiej zaś – że skoro decyzji nie wydano (nie ma jej w obrocie prawnym), to nie można wnieść skargi na decyzję, której nie ma, a więc skarga byłaby niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu przez sąd (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, że zawartość akt administracyjnych w tej sprawie i zasada orzekania przez sąd na podstawie tych akt (art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wywołuje pozytywny dla skarżącej skutek w postaci przyjęcia, że skarga nie podlegała odrzuceniu (nie była niedopuszczalna) i podlegała rozpoznaniu przez sąd. Sąd I instancji zaznaczył jednak, że nawet wówczas, gdyby skarga została odrzucona, w uzasadnieniu postanowienia sądu zostałyby podane tego powody, a w okolicznościach rozpoznanej sprawy wszystko wskazuje na to, że obciążałyby one organ (niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi), a nie skarżącą. Negatywnym dla skarżącej tego skutkiem byłoby jedynie to, że organ mógłby decyzję wydać ponownie, doręczając ją pełnomocnikowi, który jednak – jak można zakładać – złożyłby skargę na tę decyzję, a więc ostatecznie wyrok w sprawie skarżącej i tak byłby wydany, tyle że odsunęłoby to w czasie rozstrzygnięcie sprawy przez sąd. Przy okazji tych wywodów Sąd I instancji wyjaśnił, że niedołączenie do akt administracyjnych przez organ wszystkich dokumentów zgromadzonych w toku postępowania nie uchroni go przed skutkami wadliwych jego działań przy wydaniu decyzji, a w przyszłości (w takiej, czy innych sprawach prowadzonych przez organ) może – i najpewniej będzie – skutkować uznaniem wydanych w takich warunkach decyzji za niezgodne z prawem. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że była ona wadliwa – i to z kilku powodów – a skutkiem tego jest jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Jako pierwszą wadę zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wskazał wydanie decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie po przeprowadzeniu postępowania wszczętego w celu skreślenia z powodu "braku postępu w nauce". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zauważył, że z art. 108 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wynika, że skreślenie z listy studentów ma charakter obligatoryjny ("studenta skreśla się z listy studentów" - ust. 1) i fakultatywny ("student może być skreślony z listy studentów" – ust. 2), przy czym w każdym z tych przypadków ustawa enumeratywnie wskazuje tego powody. Fakultatywne skreślenie może nastąpić w razie: 1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach; 2) stwierdzenia braku postępów w nauce; 3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Każda z tych okoliczności stanowi podstawę wszczęcia postępowania z urzędu i jako taka wyznacza przedmiot sprawy administracyjnej. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że "w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, organ powinien określić przedmiot tego postępowania i wskazać przepisy prawa materialnego, w oparciu, o które zamierza prowadzić postępowanie. Wskazanie stosownych przepisów ustawy (prawa materialnego) w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, jest niezbędne z uwagi na konieczność poinformowania o tym uczestników postępowania, poza tym postępowanie administracyjne nie może się toczyć wyłącznie w oparciu o przepisy postępowania, chyba, że są podstawy do jego umorzenia (art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego)". Sąd I instancji podkreślił, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z urzędu musi być wskazany przedmiot postępowania i jego podstawa prawna, a wydana następnie decyzja nie może być wydana w innym przedmiocie i na innej podstawie prawnej. Wydanie decyzji w sprawie innej, niż wskazana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania sprawie, stanowi naruszenie prawa procesowego, a mianowicie przepisów art. 61 § 1 w zw. z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w rozpoznanej sprawie, bowiem postępowanie było wszczęte w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów z powodu braku postępów w nauce, a decyzją orzeczono skreślenie z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Sąd I instancji podkreślił, że oceny tej nie zmienia fakt, że w podstawie prawnej obu aktów wskazano art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (i odpowiadający mu § 57 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów), bowiem skarżąca nie musi znać prawa, natomiast powinna uzyskać od organu pełną i klarowną informację o przedmiocie toczonego wobec niej postępowania. Wynika to z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że drugą wadą tej decyzji jest brak należytego uzasadnienia. Sąd I instancji podkreślił, że decyzja o skreśleniu z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ma charakter uznaniowy, a prawidłowość takiej decyzji wiąże się z realizacją przez organ obowiązku szczególnie wnikliwego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaznaczył, że oprócz tego, że zaistniała przesłanka wydania takiej decyzji organ musi wskazać, dlaczego zdecydował się w tym konkretnym przypadku skorzystać z ustawowego upoważnienia do skreślenia studenta z listy studentów. Nie wystarcza zatem powołanie się na określoną przesłankę i wskazanie, że organ może ze swej kompetencji uczynić użytek, nie wystarcza też odwołanie się do interesu społecznego z pominięciem słusznego interesu obywatela, tak jak to uczynił organ w rozpoznanej sprawie. W ocenie Sądu I instancji uzasadnienie zaskarżonej w sprawie decyzji nie odpowiada wymaganiom art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego z przewidzianą tam zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a nie tylko interesu społecznego – jak chciał to widzieć organ. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zasada prymatu interesu społecznego nad indywidualnym jest reliktem przeszłości, obecnie przyjmuje się, że "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym (art. 7 k.p.a.). Organ orzekający w każdym wypadku ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny chodzi, i udowodnić, że jest on tak ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywatela. Zarówno wykazanie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu społecznego nad indywidualnym, podlegać muszą wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, szczególnie wówczas, gdy w ocenie organu w interesie społecznym leży ograniczenie praw obywatela określonych w Konstytucji RP" (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2001 r., V SA 3718/00). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji wyjaśnił, że uznaniowe skreślenie z listy studentów zależy od wykazania przez organ, że w konkretnej sprawie nie było możliwe pozostawienie studenta na studiach, bo stoi temu na przeszkodzie interes społeczny (ogólny). Organ musiałby więc wyjaśnić, jakie to wartości przemawiają za skreśleniem skarżącej z listy studentów i dlaczego pozostawienie jej na studiach nie jest możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywołał pogląd z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2842/22, zgodnie z którym "uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów oznacza, że organ uczelni, orzekając w konkretnej sprawie, może, ale nie musi, skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia". Sąd I instancji dodał, że podkreśla się także, że wskazana regulacja pozostawia decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów, w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z przyczyn w nim wskazanych, ocenie organu w szczególności po to, ażeby mógł on uwzględnić wystąpienie po stronie studenta przyczyn, które usprawiedliwiają niedopełnienie ciążących na nim obowiązków i tym samym przemawiają za odstąpieniem od skreślenia go z listy studentów. W postępowaniu dotyczącym skreślenia z listy studentów organy uczelni powinny ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji, w tym także ocenić obiektywną możliwość uzyskania tego zaliczenia. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – w ocenie Sądu I instancji -okoliczności takich nie podano – co więcej, mimo odwołania się w niej do zasady równości, wiele wskazuje na dyskryminację studentki, co pozostaje w sprzeczności z przywołaną zasadą (art. 32 Konstytucji RP). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że świadczy o tym nie tylko to, że organ nie wziął pod uwagę okoliczności wskazywanych przez skarżącą w wielu pismach kierowanych do władz uczelni (terminowe zaliczanie wszystkich egzaminów, brak przerw w nauce, uzyskanie większej niż wymagana liczby punktów ECTS – 373,5, podczas gdy wymagana wynosiła 360, trudna sytuacja rodzinna, długotrwałe leczenie, druzgocący wpływ niezaliczenia KET na dalszą służbę skarżącej w wojsku, fakt, że do uzyskania pozytywnej oceny z KET skarżącej zabrakło 1 pkt – czyli 0,67%; k. 1, 2, 5 , 7, 8, 9 akt adm.), ale także zawarty w Regulaminie studiów w [...] (uchwała nr 26/2024 z dnia 25 kwietnia 2024 r. Senatu Uniwersytetu [...] – dostępny na stronie BIP Uniwersytetu [...]) warunek powtarzania semestru. Otóż z § 27 tego regulaminu wynika, że student może złożyć wniosek o powtarzanie semestru, a prodziekan podejmuje rozstrzygnięcie w tej sprawie na podstawie dotychczasowego przebiegu studiów studenta. Prodziekan może udzielić zgody m.in. wtedy, gdy student nie zaliczył KET, jednak prodziekan nie udziela zgody (obligatoryjnie), gdy "w szczególności" student "jest studentem kierunku lekarskiego MON" (§ 27 ust. 6 pkt 6). Skutkuje to skreśleniem z listy studentów (§ 27 ust. 14). Zdaniem Sądu I instancji, postanowienie regulaminu ma charakter dyskryminujący, a jego zastosowanie doprowadziło do skreślenia skarżącej z listy studentów nie tylko z naruszeniem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale także art. 32 Konstytucji RP. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, te wady zaskarżonej decyzji uzasadniałaby jej uchylenie – bez umorzenia postepowania administracyjnego. Niemniej Sąd I instancji stwierdził, że zachodzi inna jeszcze wadliwość decyzji, która przesądziła o konieczności uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mianowicie skarżąca podnosiła w toku postępowania sądowego, że egzamin KET, którego niezaliczenie doprowadziło do skreślenia skarżącej z listy studentów, nie był objęty programem studiów obowiązującym dla skarżącej, ponieważ został wprowadzony w 2018 roku, a skarżąca została przyjęta na studia w roku akademickim 2017/2018 (decyzją Wydziałowej [...] z dnia 21 września 2017 r.). Dokumentu tego nie ma w aktach sprawy, jednak fakt przyjęcia skarżącej na studia w tym właśnie roku wynika z zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ przyznał fakt wprowadzenia KET do programu studiów kierunku lekarskiego dopiero od roku 2018/2019. Wskazał, że wprowadzenie powyższego egzaminu do trwających już cykli kształcenia, zostało zaakceptowane przez Samorząd Studentów, a sam KET nie wnosi zmian merytorycznych do programu studiów, a jego celem - ze względu na bardzo podobną formułę - jest lepsze przygotowanie studentów do zdania Lekarskiego Egzaminu Końcowego, który absolwenci zdają po ukończeniu studiów. Dodał, ze skarżąca od 2018 roku nie wnosiła żadnych zastrzeżeń i uwag do tego, że do programu studiów kierunku lekarskiego został wprowadzony KET i przystąpiła do tego egzaminu, co potwierdza, że miała wiedzę oraz świadomość dotyczącą istnienia tego egzaminu w programie studiów oraz konieczności jego wymaganego zaliczenia aby ukończyć studia i z własnej i nieprzymuszonej woli stawiała się na tym egzaminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w toku rozprawy, przeprowadził na wniosek strony skarżącej, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dowód z dokumentu urzędowego w postaci protokołu głosowania na posiedzeniu Rady Wydziału [...] z dnia 7 marca 2017 r, w sprawie zatwierdzenia programu nauczania na kierunku lekarskim w roku akademickim 2017/2018. On także potwierdza, że nie przewidziano wówczas KET. Jak zgodnie wskazywały strony (skarżąca i organ), KET wprowadzono od roku akademickiego 2018/2019. Zdaniem Sądu I instancji oznacza to niedopuszczalność wymagania od skarżącej zdawania tego egzaminu – i bez znaczenia jest tu okoliczność, że na jego wprowadzenie zgodził się samorząd studentów, a skarżąca nie kwestionowała, że powinna go zaliczyć i doń przystępowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyjaśnił, że to organ jest obowiązany do czuwania nad przestrzeganiem prawa, a w toku postępowania administracyjnego to on stoi na straży praworządności (art. 7 ab initio Kodeksu postępowania administracyjnego), a nie strony tych postępowań, którym w postępowaniu administracyjnym nieznajomość prawa nie może szkodzić (wspomniany art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego). Argumenty organu Sąd I instancji wskazał, że odbiera jako nieudolną próbę przerzucenia na skarżącą odpowiedzialności za naruszenia prawa, których dopuścił się organ. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie również argument organu, że KET nie wnosi zmian merytorycznych do programu studiów. Sąd I instancji stwierdził, że skoro jest to egzamin, od którego zależy ukończenie studiów, to jego wprowadzenie należy traktować jako zmianę programu studiów. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o niedopuszczalności odnoszenia do skarżącej – studentki, która rozpoczęła studia w roku akademickim 2017/2018 – wymagania zaliczenia tego egzaminu jako warunku ukończenia studiów, które wprowadzono do regulaminu studiów rok później, świadczą przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów, a także kolejne rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów, bowiem jak wyjaśnił Sąd I instancji zgodnie z przepisami pierwszego z nich (z 2016 roku), podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca kierunek studiów w celu doskonalenia programu kształcenia może dokonywać w nim zmian (§ 6 ust. 2). Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, o której mowa w art. 11 ust. 3 ustawy, może, w ramach posiadanego uprawnienia do prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia, dokonywać zmian: 1) zajęć, za które student może uzyskać łącznie do 50% punktów ECTS, określonych w programie studiów aktualnym na dzień wydania przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego decyzji o nadaniu tego uprawnienia; 2) łącznie do 30% ogólnej liczby zakładanych efektów kształcenia określonych przez senat uczelni aktualnych na dzień wydania przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego decyzji o nadaniu tego uprawnienia (§ 6 ust. 3). Zmiany efektów kształcenia wymagają zatwierdzenia przez senat uczelni (§ 6 ust. 4). Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może dokonywać w programie kształcenia również zmian: 1) w doborze treści kształcenia przekazywanych studentom w ramach zajęć, uwzględniających najnowsze osiągnięcia naukowe lub artystyczne, a także form i metod prowadzenia zajęć; 2) koniecznych do: a) usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez Polską Komisję Akredytacyjną, b) dostosowania programu kształcenia do zmian w przepisach powszechnie obowiązujących (§ 6 ust. 5). Zmiany w programach kształcenia, o których mowa w: 1) ust. 2 i 3 - są wprowadzane z początkiem nowego cyklu kształcenia; 2) ust. 5 - mogą być wprowadzane w trakcie cyklu kształcenia (§ 6 ust. 6). Zmiany w programach kształcenia wprowadzane w trakcie cyklu kształcenia są ogłaszane co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem semestru, którego dotyczą (§ 6 ust. 7). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyjaśnił, że wszelkie zmiany programu kształcenia mogą być więc wprowadzane z początkiem nowego cyklu kształcenia (chyba że chodzi o zmiany z § 6 ust. 5, co nie wynika z protokołu z dnia 7 marca 2017 r., ani innych aktów uczelni), i to oznacza, że mają zastosowanie do studentów, który rozpoczynają ów cykl kształcenia (a nie do studentów, którzy są w toku kształcenia). Zasada ta, jak podkreślił Sąd I instancji, będąca wyrazem wynikającej z demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) ma w prawie o szkolnictwie wyższym charakter utrwalony i ciągły – pozostaje ona aktualna również na gruncie rozporządzenia z 2018 r. w sprawie studiów. Jego § 7 przewiduje, że program studiów podlega systematycznej ocenie i doskonaleniu (ust. 1). W programie studiów uwzględnia się wnioski z analizy zgodności efektów uczenia się z potrzebami rynku pracy oraz wnioski z analizy wyników monitoringu, o którym mowa w art. 352 ust. 1 ustawy (ust. 2). W celu doskonalenia programu studiów można dokonywać w nim zmian (ust. 3). W programie studiów utworzonych na podstawie pozwolenia można dokonywać zmian łącznie do 30% ogólnej liczby efektów uczenia się określonych w programie studiów aktualnym na dzień wydania tego pozwolenia (ust. 4). Zmiany w programach studiów są wprowadzane z początkiem nowego cyklu kształcenia. W trakcie cyklu kształcenia w programach studiów mogą być wprowadzane wyłącznie zmiany: 1) w doborze treści kształcenia przekazywanych studentom w ramach zajęć, uwzględniających najnowsze osiągnięcia naukowe, artystyczne lub związane z działalnością zawodową; 2) konieczne do: a) usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez Polską Komisję Akredytacyjną, b) dostosowania programu studiów do zmian w przepisach powszechnie obowiązujących (ust. 5). Zmiany w programach studiów wprowadzane w trakcie cyklu kształcenia są udostępniane w BIP na stronie podmiotowej uczelni co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem semestru, którego dotyczą (ust. 6). W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że organ nie miał prawa skreślić skarżącej z listy studentów dlatego, że nie zaliczyła KET – egzamin ten skarżącej nie dotyczył, bo został wprowadzony do programu nauczania rok po rozpoczęciu przez nią studiów. Decyzja nieuwzględniająca tej okoliczności została wydana z naruszeniem prawa materialnego (art. 2 Konstytucji RP w związku z § 6 ust. 6 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów i art. 2 Konstytucji RP) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji podkreślił, że prowadzenie dalszego postępowania w tej sprawie wobec skarżącej po wyroku sądu jest wykluczone, bowiem postępowanie to jest trwale bezprzedmiotowe (nie można zastosować do skarżącej warunków ukończenia studiów wprowadzonych po rozpoczęciu przez nią cyklu kształcenia), co sprawia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi obowiązany był jednocześnie umorzyć postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest sytuacja, w której nie można wobec skarżącej zastosować wymagania warunkującego ukończenie studiów w postaci zaliczenia KET. Organ ma obowiązek ów fakt przyjąć do wiadomości i respektować go w ramach dalszych czynności, o które skarżąca wnosiła po zakończeniu postępowania w sprawie skreślenia jej z listy studentów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ i zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja organu została wydana z naruszeniem uznania granic uznania administracyjnego, a także z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, gdy tymczasem przedmiotowe rozstrzygnięcia oparto na istniejących przesłankach oraz prawidłowo zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który powinien mleć zastosowanie w sprawie; 2. art. 61 § 1 w związku z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja organu w sprawie została wydana w sprawie innej, niż wskazana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie, stanowi naruszenie prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć Istotny wpływ na wynik sprawy, gdy tymczasem podstawa prawna w zawiadomieniu o wszczęciu jak i w decyzji była tożsama, a skarżąca przez całe postępowanie administracyjne była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co wykluczało w niniejszej sprawie ewentualny brak znajomości przepisów prawa przez skarżącą stronę; 3. art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego błędne niezastosowanie i nieodrzucenie wniesionej przez pełnomocnika skarżącej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji organu, w sytuacji gdy skarga nie została doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącej, a tym samym nie rozpoczął bieg terminu do wniesienia skargi; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne jego zastosowanie i uchylenie decyzji uznając, że doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, gdyż w ocenie organu do takiego istotnego naruszenia prawa nie doszło, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 5. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez dokonanie wadliwej kontroli postępowania organu, a także niedokonanie wszechstronnej i prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wadliwe uznanie, że organ naruszył przepisy prawa, co skutkowało uwzględnieniem skargi; 6. art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne i niewłaściwe uznanie, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania w sprawie, gdy tymczasem w ocenie organu taka sytuacja nie miała miejsca. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ skarżący kasacyjnie zaznaczył na wstępie, że w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej złożył skargę na decyzję organu, która nie została mu doręczona, a nie jest przy tym prawdą, że w aktach sprawy nie było załączonego pełnomocnictwa, bowiem organ dwukrotnie doręczał pełnomocnictwo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – pierwszy raz z aktami postępowania administracyjnego, a drugi raz w odpowiedzi na wezwanie sądu przesyłając oryginalny plik ze skargą oraz jej załącznikami, w tym z pełnomocnictwem. W tej sytuacji w tak przyjętym stanie faktycznym, tzn. z założeniem, że Sąd I instancji od początku (od momentu przesłania akt) dysponował właściwym pełnomocnictwem, należało zdaniem organu skarżącego kasacyjnie uznać, że skarga została wniesiona w niniejszej sprawie przedwcześnie. Jak podkreślił organ skarżący kasacyjnie skarga wniesiona przed terminem doręczenia decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi reprezentującemu stronę jest niedopuszczalna i z tego powodu w całości powinna zostać oddalona. Przy czym w ocenie organu skarżącego kasacyjnie nie powinna mieć w tym przypadku znaczenia przyczyna niedoręczenia decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Organ skarżący kasacyjnie nie zgodził się również z Sądem I instancji, że w sprawie naruszono art. 61 § 1 w związku z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja organu została wydana w sprawie innej, niż ta wskazana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Jak wskazał organ skarżący kasacyjnie, powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnił jednocześnie, że podstawa prawna wskazana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, jak i w decyzji była tożsama, podano tam bowiem art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i odpowiadający mu § 57 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów. Skarżąca z kolei, jak zauważył organ skarżący kasacyjnie, przez całe postępowanie administracyjne była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co wykluczało w niniejszej sprawie jej ewentualny brak znajomości przepisów prawa. Ponadto, organ skarżący kasacyjnie zauważył, że skarżąca od początku wiedziała dlaczego w sprawie zostało wszczęte postępowanie. Skarżąca, czy też jej pełnomocnik, nie zgłaszali przy tym, że podstawa wszczęcia postępowania, jak również podejmowane decyzje są dla niej niezrozumiałe. Ponadto, zdaniem organu skarżącego kasacyjnie zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem granic uznania administracyjnego, czy też z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcia oparto na istniejących przesłankach oraz prawidłowo zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Organ skarżący kasacyjnie powtórzył, że w świetle wskazanych okoliczności faktycznych i prawnych jego zdaniem w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające skreślenie skarżącej z listy studentów. Organ skarżący kasacyjnie nie znalazł przy tym podstaw do odstąpienia od wydania przedmiotowej decyzji, gdyż umożliwianie studiowania osobom niewypełniającym obowiązków związanych z kształceniem w Uniwersytecie narusza nie tylko interes społeczny - ze względu na absorbowanie ograniczonych środków finansowych Uniwersytetu, ale także zasadę równości wobec prawa, w szczególności z uwagi na studentów, którzy w sposób właściwy realizują obowiązki wynikające z Regulaminu studiów. Natomiast odnosząc się do meritum sprawy organ skarżący kasacyjnie powtórzył, że w programie studiów skarżącej ostatnim wymaganym egzaminem na VI roku kierunku lekarskiego jest Końcowy Egzamin Testowy (KET) i wyjaśnił, że KET został wprowadzony do programu studiów kierunku lekarskiego od roku 2018/2019, a stosowne uchwały Senatu dostępne były i są nadal dostępne na BIP Uniwersytetu [...]. Organ skarżący kasacyjnie podkreślił, że KET nie wnosi zmian merytorycznych do programu studiów, jego celem - ze względu na bardzo podobną formułę - jest lepsze przygotowanie studentów do zdania Lekarskiego Egzaminu Końcowego, który absolwenci zdają po ukończeniu studiów, by moc uzyskać prawo wykonywania zawodu. Organ skarżący kasacyjnie raz jeszcze podkreślił, że od 2018 roku skarżąca nie wnosiła żadnych zastrzeżeń i uwag do tego, że do programu studiów kierunku lekarskiego został wprowadzony KET, a ponadto sześciokrotnie (nieskutecznie) podchodziła do tego egzaminu. Organ skarżący kasacyjnie powtórzył także, że dla oceny zasadności jego postępowania nie może mieć również znaczenia fakt, że skarżąca zdała Lekarski Egzamin Końcowy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej poza kolejnością wpływu, w celu przeciwdziałania opóźnieniu w końcowym załatwieniu sprawy administracyjnej, która jest niezwykle istotna dla skarżącej, pozbawionej możliwości wykonywania zawodu, a także o oddalenie skargi kasacyjnej organu w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca wskazała, że skarga kasacyjna organu jej zdaniem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiada prawu. Skarżąca zwróciła także uwagę na wady konstrukcyjne zarzutów sformułowanych przez organ skarżący kasacyjnie, zaś odnosząc się do kwestii rzekomego braku dopuszczalności wniesienia skargi w niniejszej sprawie podkreśliła, że w sytuacji gdy wadliwość doręczenia nie powoduje żadnych ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Treść i konstrukcja dwóch pierwszych zarzutów, a także ostatniego z nich umożliwia ich łączne rozpoznanie, bowiem na ich podstawie organ skarżący kasacyjnie wytknął Sądowi I instancji naruszenie wyłącznie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) – dalej zwanej: k.p.a., tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 61 § 1 w związku z art. 10 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., usiłując wytknąć w ten sposób błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja organu została wydana z naruszeniem granic uznania administracyjnego oraz prawdy obiektywnej, czy też nieprawidłowe uznanie, że zaskarżona w sprawie decyzja została wydana w sprawie innej niż ta wskazana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuty te nie mogły odnieść skutku. W związku z tym, że na podstawie wszystkich tych zarzutów organ skarżący kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji naruszenie przepisów k.p.a., podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oceniając zaskarżoną decyzję i rozpoznając niniejszą sprawę stosował przepisy procedury sądowoadministracyjnej, a wydany przez niego wyrok został oparty na podstawie wyrażonej w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. Przepisów k.p.a. Sąd I instancji przy tym nie stosował, lecz jedynie oceniał prawidłowość ich zastosowania przez organ administracji, co oznacza, że nie mógłby ich naruszyć podczas orzekania, co już świadczy o wadliwej konstrukcji omawianych zarzutów i tym samym o ich nieskuteczności. Niezależnie jednak od powyższego wskazać należy, że nawet przy uznaniu, że ww. zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły dokonania niewłaściwej oceny działań organu administracji, a więc skupiając się wyłącznie na treści zarzutów skargi kasacyjnej wskazujących na podstawy – zdaniem organu skarżącego kasacyjnie - do uwzględnienia skargi kasacyjnej z uwagi na fakt, że Sąd I instancji błędnie uznał, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a więc oceniając zarzut błędnego uwzględnienia skargi skarżącej i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na naruszenia przez organ przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 61 § 1 w związku z art. 10 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., zarzut ten także nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do argumentacji organu skarżącego kasacyjnie dążącej do podważenia stanowiska Sądu I instancji co do stwierdzenia, że organ wydał w sprawie decyzję z naruszeniem granic uznania administracyjnego, dodać należy, że rozważania przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w tym zakresie są prawidłowe. Jak już w sprawie wskazywano, decyzja o skreśleniu z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.) ma charakter uznaniowy. W związku z powyższym wyjaśnienia wymaga, że w tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest uprawniony do zbadania, czy decyzja została wydana przez właściwy podmiot oraz czy przy jej wydaniu nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom organu skarżącego kasacyjnie taka kontrola w rozpoznawanej sprawie została zrealizowana w sposób prawidłowy. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o skreśleniu z listy studentów do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść ich każdorazowo odkodowuje organ orzekający, a z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie jest przy tym niewątpliwie trudne, albowiem opiera się na elementach ocennych. Choć w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma wątpliwości co do tego, że decyzja uznaniowa pozostaje pod kontrolą Sądu, to jednak zakres tej kontroli jest z istoty samego uznania ograniczony. Z pewnością obejmuje zbadanie, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a tym bardziej arbitralności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), w tym ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne, a także prawidłowości wykładni prawa materialnego i sposobu jego stosowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się wprawdzie kierunkowo i w realiach konkretnej sprawy, że kwestie celowości i słuszności wykonywania uznania administracyjnego mogą wymykać się spod kontroli sądu administracyjnego, to jednak stanowisko to nie oznacza, że cel określonej działalności nie musi się mieścić w granicach zakreślonych treścią konstytucyjnej zasady praworządności, zgodnie z którą organy władzy publicznej, a zatem i organy administracji publicznej obwiązane są działać w granicach prawa. Z tego względu pojęcie legalności, tj. obowiązku działania na podstawie prawa, obejmuje również legalność celu i legalność aksjologiczną. Sąd administracyjny nie jest zatem zwolniony z tego punktu widzenia od kontroli celowości działania organów administracji publicznej, chociaż oczywiście kontrola ta z istoty rzeczy nie może przyjmować innego kryterium jak kryterium zgodności z prawem. Działanie organu, także w zakresie skreślenia z listy studentów, musi zatem mieścić się w granicach prawa, a tym samym nie może cechować się arbitralnością. Biorąc powyższe pod uwagę podkreślenia wymaga, że organ wydając decyzję w przedmiocie skreślenia z listy studentów jest zobligowany m.in. do: przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmowania wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również zobowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami (art. 107 § 3 k.p.a.). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie rozważając przekroczenie granic uznania administracyjnego przy wydawaniu spornej decyzji, wbrew twierdzeniom organu skarżącego kasacyjnie, zgodzić się należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, który stwierdził, że w niniejszej sprawie organ granice uznania administracyjnego przekroczył. Słusznie Sąd I instancji zauważył, co potwierdza także analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że organ podejmując decyzję w niniejszej sprawie, nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić niedopełnienie ciążących na niej obowiązków i tym samym przemawiających za odstąpieniem od skreślenia jej z listy studentów. Tymczasem był on zobowiązany do ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności podnoszonych przez studentkę i mogących mieć wpływ na treść decyzji. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, okoliczności takich nie podano. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 61 § 1 w związku z art. 10 k.p.a. poprzez błędne zdaniem organu skarżącego kasacyjnie uznanie przez Sąd I instancji, że zaskarżona w sprawie decyzja została wydana w sprawie innej niż ta wskazywana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, przypomnienia wymaga dodatkowo, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jak już wskazywano, skargę kasacyjną można oprzeć na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, ale wyłącznie jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie wykazał natomiast, że przywołane przez niego – w jego ocenie - uchybienie Sądu I instancji miało wpływ na wynik niniejszej sprawy, w szczególności w sytuacji, gdy okoliczność ta stanowiła tylko jedną z wielu stwierdzonych przez Sąd I instancji wadliwości zaskarżonej decyzji, a przy tym organ skarżący kasacyjnie nie podważa skutecznie na podstawie zarzutów skargi kasacyjnej najdalej idącej wadliwości decyzji stwierdzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, tj. uznania przez Sąd I instancji, że organ nie miał prawa skreślić skarżącej z listy studentów dlatego, że nie zaliczyła KET, gdyż egzamin ten skarżącej nie dotyczył, bo został wprowadzony do programu nauczania rok po rozpoczęciu przez nią studiów. W konsekwencji powyższego nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 105 § 1 k.p.a. sformułowany jako konsekwencja powyższych zarzutów. Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez jego błędne niezastosowanie i nieodrzucenie wniesionej przez pełnomocnika skarżącej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi od decyzji organu, w sytuacji gdy skarga nie została doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącej, a tym samym nie rozpoczął bieg terminu do wniesienia skargi. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca organ skarżący kasacyjnie, podobnie zresztą jak art. 145 § 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1, czy też art. 151 lub art. 161 § 1 p.p.s.a. ma charakter ogólny (blankietowy). Art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie badania dopuszczalności skargi. Tego typu przepis nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Z uwagi na brak takiego powiązania omawiany zarzut nie mógł odnieść skutku. Jednak niezależnie od tego, z uwagi na to, że organ skarżący kasacyjnie wytyka naruszenie przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając skargę w niniejszej sprawie merytorycznie, a zatem uznając jej dopuszczalność, co uargumentował zresztą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, i w konsekwencji uchylając zaskarżoną w sprawie decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i umarzając postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. oczywiście nie stosował art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a zatem przede wszystkim z tego powodu nie mógł naruszyć tego przepisu. Charakter blankietowy ma także, co wynika z powyższych rozważań, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca organ skarżący kasacyjnie, bez powiązania z zarzutem naruszenia innych przepisów. Abstrahując od tego, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w sprawie nie był stosowany, gdyż Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 3 p.p.s.a., o nieskuteczności omawianego zarzutu świadczy przede wszystkim brak powiązania zarzutu naruszenia ww. przepisu o charakterze blankietowym z zarzutem naruszenia przepisów, którym zdaniem organu skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jak już bowiem wskazywano tego typu przepis nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Wreszcie, z uwagi na błędną konstrukcję nieskuteczny okazał się również zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, dalej: "p.u.s.a."), poprzez dokonanie wadliwej kontroli postępowania organu, a także niedokonanie wszechstronnej i prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i wadliwe uznanie, że organ naruszył przepisy prawa, co skutkowało uwzględnieniem skargi. Odnosząc się w pierwszej kolejności do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten określa zakres kognicji sądu administracyjnego i w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego i również nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 tej ustawy bez powiązania z innymi przepisami procesowymi (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I FSK 277/07; wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., I OSK 266/08, LEX nr 490087; postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., II OSK 1375/09, LEX nr 582850). Przepis ten ma charakter ustrojowy, określając w sposób najbardziej ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem: do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. Skutecznego powiązania nie mogło natomiast stanowić powiązanie zarzutu naruszenia art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 1 p.p.s.a. z zarzutem naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a., gdyż przepis ten także ma charakter ustrojowy i normuje zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki co do zasady również nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszenie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OSK 70/12, LEX nr 1166069; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., II FSK 103/08, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 1185/11, LEX nr 1083277; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., FSK 576/07, LEX nr 475570). Skuteczność zarzutu naruszenia powyższego przepisu uzależniona jest zatem od skuteczności zarzutów naruszenia przepisów, które skarżący kasacyjnie powiązał z zarzutem naruszenia ww. przepisu, co jak już wyżej wskazano nie mogło odnieść skutku w sytuacji powiązania zarzutu naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. z art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 1 p.p.s.a. Na marginesie należy jedynie wskazać, że skoro art. 1 § 2 p.u.s.a. jako przepis ustrojowy, a nie procesowy wskazuje podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne, to przepis ten mógłby stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który Sąd I instancji powinien uwzględnić, a czego nie zrobił, dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem), czego w skardze kasacyjnej nie wskazano. W związku z powyższym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 czerwca 2025
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny