III OSK 1096/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.M. o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w granicach tej samej sprawy w sprawie ze skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1404/25, w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 30 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji wydanej w granicach tej samej sprawy (decyzji Burmistrza Krzepic z dnia 12 września 2024 r. nr [...]).

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1404/25, skarżąca (skarżąca kasacyjnie) A.M., reprezentowany przez adwokata, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a.") w zw. z art. 193 p.p.s.a., zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 12 września 2024 r., ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Krzepic z dnia 12 września 2024 r. nr [...], tzn. decyzji wydanej w granicach tej samej sprawy, był niezasadny, co w rezultacie prowadziło do odmowy wstrzymania wykonania tej decyzji. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić istotne dla oceny zasadności niniejszego wniosku o wstrzymanie występujące w sprawie okoliczności prawne. Otóż, zaskarżoną do WSA w Gliwicach decyzją z dnia 30 września 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie odmówiło stwierdzenia nieważności pkt. 1. decyzji Burmistrza Krzepic z dnia 12 września 2024 r. nr [...]. Z kolei tą ostatnią decyzją, w jej pkt. 1., Burmistrz Krzepic nakazał skarżącej - będącej właścicielką działki nr ewid. [...], obręb [...], wykonanie przepustu o długości 4 m z elementów żelbetowych lub z innych materiałów wytrzymałych na nacisk w trakcie przejazdu maszynami rolniczymi wskazując, że ów przepust należy połączyć z rurą na sąsiedniej działce nr ewid. [...] umożliwiając odpływ wody w kierunku zachodnim oraz, że powinien on utworzyć niewielkie wzniesienie przed bramą wjazdową na posesję, celem zabezpieczenia przed napływem wody z kierunku północnego na teren gospodarstwa. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Z powyższych okoliczności prawnych wynikają dwie negatywne przesłanki prawne, które czynią złożony wniosek o wstrzymanie wnioskiem niezasadnym w świetle treści art. 61 § 3 p.p.s.a.. Po pierwsze, decyzja SKO w Częstochowie z dnia 30 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności w części decyzji ostatecznej z dnia 12 września 2024 r. jest prawomocną decyzją odmowną, na podstawie której skarżąca (skarżąca kasacyjnie) nie nabyła żadnych praw (nie przyznano nią ani żadnych uprawnień, ani nie nałożono nią żadnych obowiązków). Zgodnie z orzecznictwem NSA, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania w sposób dobrowolny lub w drodze egzekucji (nadają się do wykonania i wymagają wykonania). Nie dotyczy to wszystkich aktów administracyjnych, gdyż co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają decyzje odmowne. W konsekwencji problem wykonania aktów administracyjnych dotyczy więc jedynie aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (tak NSA w postanowieniu z dnia z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt I GZ 291/19, Legalis nr 2263611, por. także postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 193/13, Legalis nr 917602). Toteż nawet gdyby skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza, to i tak wniosek ten, z opisanych powyżej przyczyn, byłby od początku wnioskiem niezasadnym. Po drugie, ale również ze wskazanego powyżej powodu, NSA nie mógł na gruncie niniejszej sprawy wstrzymać aktu wydanego lub podjętego we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, ponieważ, jak wynika z zestawienia treści wniosku o wstrzymanie z treścią przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a in fine, skarżąca kasacyjnie domaga się wstrzymania ostatecznej decyzji nakazowej – decyzji z dnia 12 września 2024 r., wydanej w trybie zwykłym, a nie decyzji zaskarżonej – decyzji z dnia 30 września 2025 r., wydanej w trybie nadzwyczajnym. Dopiero bowiem gdy są podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie, wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W konsekwencji oznacza to, że wstrzymanie wykonania decyzji wydanych w innym postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, na podstawie art. 61 § 3 ustawy może nastąpić, jeżeli skarżący złoży wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu decyzji i są podstawy do wstrzymania wykonania tej decyzji. Inaczej mówiąc, nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w innym postępowaniu w granicach tej samej sprawy, jeżeli nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1227/05, Legalis 86945). Jak wskazano już powyżej, w niniejszej sprawie brak podstaw do wstrzymania zaskarżonej decyzji ma de iure charakter obiektywny i wynika z zamieszczonego w niej rozstrzygnięcia, tzn. odmowy uwzględnienie żądania strony. Występuje on niezależnie od potencjalnej możliwości złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania, a tym samym i tym bardziej - niezależnie od jego treści. W rezultacie wskazany brak obiektywnej możliwości (wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej) przekłada się zatem bezpośrednio na brak możliwości wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, której organ odmówił stwierdzenia nieważności.. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania decyzji wydanej w granicach tej samej sprawy.