Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1084/22

Wyrok NSA z 3 lipca 2025 r., III OSK 1084/22 – kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
3 lipca 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1228/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 czerwca 2021 r. nr DIiO-420/89/2017/iz w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (powoływanej dalej również jako: "skarżąca", "Spółka", "strona") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1228/21 (powoływanego dalej również jako: "WSA", "Sąd I Instancji") oddalający skargę ww. Spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (powoływanego dalej również jako: "GIOŚ", "organ odwoławczy") z dnia 14 czerwca 2021 r. nr DIiO-420/89/2017/iz w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Starosta [...] decyzją z 9 lipca 2013 r., sprostowaną postanowieniem z 12 lipca 2013 r. i ostateczną z dniem 30 lipca 2013 r., udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie wód opadowych, basenowych i popłucznych do potoku bez nazwy dla potrzeb [...] w [...] (działka o numerze ewidencyjnym [...]) – pkt II. Pozwolenia udzielono do 31 maja 2023 r. – pkt III. Pozwolenia udzielono na warunkach, w których określono, że wskaźniki zanieczyszczeń w oczyszczonych ściekach nie przekroczą wartości dla: - temperatura - 35°C, odczyn pH - 6,5-9,0; zawiesina ogólna w okresie bezdeszczowym - 35 mg/dm3; zawiesina ogólna w okresie deszczowym - 100 mg/dm3; BZT5 - 25 mgO2/l; ChZTer - 125 mgO2/I; chlorki - 1000 mgCl/dm3; siarczany - 500 mgSO4/dm3; azot ogólny - 30 mgN/dm3; węglowodory ropopochodne - 15 mg/dm3; chlor wolny - 0,2 mg/dm3 – pkt IV.1. Określono obowiązek wykonania badań jakości ścieków wprowadzanych do potoku bez nazwy w km 1+125, w zakresie wskaźników określonych w punkcie IV.1 z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące – IV.5. W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że w punkcie IV.1 zobowiązano stronę do nieprzekraczania w odprowadzanych ściekach do potoku bez nazwy określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. Nr 137, poz. 984, z późn. zm.). W dniach 13-31 maja 2016 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę w Spółce udokumentowaną protokołem kontroli nr [...]. W wyniku tej kontroli ustalono, że w I roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (tj. 30 lipca 2013-29 lipca 2014) wykonane zostały badania trzech próbek ścieków odprowadzanych do odbiornika (w dniach: 13 sierpnia 2013 r. i 15 października 2013 r. oraz 7 stycznia 2014 r.) na sześć próbek wymaganych. W badanych próbkach wystąpiły przekroczenia wartości dopuszczalnych w niektórych wskaźnikach. Dodatkowo na podstawie przedstawionych sprawozdań stwierdzono, że pomiary temperatury dokonywane były jednorazowo przy pobieraniu próbek ścieków do analiz, zatem nie były prowadzone odczyty w odstępach co najwyżej dwugodzinnych zgodnie z metodyką określoną w ww. rozporządzeniu - nie mogły zatem być uznane. Pismem z 12 lipca 2016 r. (data doręczenia 18 lipca 2016 r.) zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za przekroczenie warunków korzystania ze środowiska w roku 2013. Pismem z 21 lipca 2016 r. (data wpływu do WIOŚ 22 lipca 2016 r.) strona wniosła m.in. o odstąpienie od wymierzenia kary oraz o przedłużenie wyznaczonego 7-dniowego terminu na złożenie wyjaśnień o kolejne 14 dni, a także umożliwienie spółce przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Pismem z 22 lipca 2016 r. Spółka wyjaśniła, że przekroczenie dopuszczalnej wartości chloru wolnego w ściekach odpływających do odbiornika jest podyktowane koniecznością spełniania przez spółkę wymogów sanitarnych. Do ww. pisma załączona została również tabela pomiarów temperatury wody termalnej zrzucanej do potoku, w której widnieją odczyty dokonywane z częstotliwością jeden raz w miesiącu. Biorąc pod uwagę konieczność wyjaśnienia wszelkich wątpliwości w przedmiotowej sprawie, spółka została wezwana na rozprawę administracyjną. Rozprawa ta odbyła się 24 października 2016r. Podczas rozprawy pełnomocnik Spółki podniósł, że kara nie będzie realizowała celu ustawodawcy, tj. ochrony środowiska, gdyż monitorowane wskaźniki temperatury nie wskazują na zanieczyszczania środowiska. Podtrzymał również wszystkie wyjaśnienia przesłane w pismach z 21 lipca 2016 r. i z 22 lipca 2016r., tj. że głównym składnikiem wytwarzanych przez Spółkę ścieków jest [...] dostarczana przez Przedsiębiorstwo [...] S.A. odprowadzana z [...]. W odniesieniu do nieprawidłowego wykonania pomiarów temperatury odprowadzanych ścieków pełnomocnik Spółki podkreślił, że badania zlecono laboratorium akredytowanemu, a więc działano z należytą starannością w sprawie, ufając że badania będą wykonane w sposób zgodny z wymogami prawa. Dodatkowo Spółka prowadzi samodzielnie pomiar temperatury ścieków nie rzadziej niż raz w miesiącu. Pełnomocnik strony podkreślił, że co prawda nie wykonano wymaganej ilości analiz, ale powinno być wzięte pod uwagę, że nie dopełniono obowiązku wykonania wymaganej ilości analiz jedynie w części, a co do zasady dostosowano się do wytycznych zawartych w uzyskanym pozwoleniu, a wymierzenie kary pieniężnej nie znalazłoby oparcia w podstawowym celu sankcji, jakim zdaniem Spółki jest zapewnienie ochrony środowiska naturalnego, z uwagi na niezaistnienie jego zagrożenia działaniem Spółki. Ponadto co do zarzutu przekroczenia w 2013 r. dopuszczalnej ilości chloru wolnego wskazał, że organ winien mieć na względzie konieczność spełniania przez Spółkę wymogów sanitarnych (woda wykorzystywana jest do napełniania [...] i musi podlegać systematycznemu oczyszczaniu m.in. przez chlorowanie). Decyzją z 15 grudnia 2016 r. znak: NI.7061.1.13.2016.AB [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (powoływany dalej również jako: "organ I instancji") wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości [...] zł za odprowadzanie w 2013 r. do środowiska ścieków z oczyszczalni z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Odnosząc się do powołanej argumentacji strony organ I instancji wskazał, że wymierzenie kary administracyjnej za przekroczenie określonych w pozwoleniu warunków dotyczących m.in. stanu i składu ścieków zgodnie z art. 298 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2016r. poz. 672) – powoływanej dalej jako: "P.o.ś." jest obligatoryjne. Przepisy wskazują, że karze podlega każdy, kto narusza te warunki. Zaznaczył, że zgodnie z art. 305a P.o.ś. przekroczenie warunków korzystania ze środowiska stwierdza się również w przypadku, jeśli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji. Następnie przedstawił obliczenia wysokości wymierzonej kary. Po rozpoznaniu wniesionego przez Spółkę odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 14 czerwca 2021 r. znak:DIiO-420/89/2017/iz utrzymał w mocy ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz odniósł się do zarzutów postawionych przez stronę w odwołaniu. GIOŚ zaznaczył, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisu P.o.ś. Powołał treść art. 298 ust. 1 i ust. 2, oraz art. 299 ust.1 pkt 2, art. 305 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 305a ust. 1 pkt 1 lit. a i c P.o.ś. Następnie wskazał, że przy dokonywaniu pomiarów muszą być też spełnione wymogi zawarte w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 45 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, obowiązującej w dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego (Dz.U. 2012 r. poz. 145 z póź. zm.) zwanej dalej "Pw 2001". Zgodnie z delegacją zawartą w art. 45 ust. 1 pkt 3 Pw 2001, w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. nr 137 poz. 984 z późn. zm.) - powoływanego dalej jako: "rozporządzenie z 2006 r.", którego przepisy zostały uwzględnione w pozwoleniu wodnoprawnym, został zawarty sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom. GIOŚ zauważył, że bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia z dnia 9 lipca 2013r. znak: OŚ.6341.1.7.2013.AS, która stała się ostateczna w dniu 30 lipca 2013 r., w punkcie IV. 1) zostały ustalone najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach. Ponadto w punkcie IV.5) został nałożony obowiązek wykonywania badań jakości ścieków wprowadzanych do potoku bez nazwy w zakresie wskaźników określonych w punkcie IV. 1) z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące. Przepis art. 305 ust. 4 P.o.ś. przewiduje, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym. Jeżeli rok obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym (jak ma to miejsce w niniejszej sytuacji), to: - należy dokonać oceny spełniania warunków pozwolenia w tych latach jego obowiązywania, których części wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara, - w przypadku naruszenia warunków pozwolenia w określonym roku jego obowiązywania należy ustalić wielkość naruszenia dla tego roku, - wymierzyć karę pieniężną dla danego roku kalendarzowego, przyjmując tylko te części wielkości naruszenia warunków pozwolenia w kolejnych latach jego obowiązywania, które miały miejsce w danym roku kalendarzowym. W związku z powyższym MWIOŚ dokonał oceny spełniania warunków określonych w ww. pozwoleniu wodnoprawnym w okresie od dnia 30 lipca 2013 r. do dnia 29 lipca 2014 r. i stwierdził przekroczenie jego warunków. W rozpatrywanym okresie obowiązywania pozwolenia wykonano 3 analizy jakości ścieków na 6 wymaganych. Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych stężeń wskaźników zanieczyszczeń, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, we wszystkich wykonanych pomiarach. Zaskarżoną decyzją organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości [...] zł, za wielkość przekroczenia, która wystąpiła w 2013 r. Organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie nie znalazł przesłanek do uwzględnienia żądania strony, dotyczącego uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania ewentualnie jej przekazania do organu I instancji celem ponownego rozpoznania. W ocenie GIOŚ ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny i prawny zobowiązuje organy Inspekcji Ochrony Środowiska do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że została błędnie ustalona ilość ścieków na podstawie której wymierzono karę pieniężną w zakresie składu ścieków. Wobec powyższego GIOŚ dokonał własnego wyliczenia wysokości kary. Wskazał, że została ona ustalona za naruszenie warunków pozwolenia w 2013 roku, przy zastosowaniu jednostkowej stawki kar za jeden kilogram substancji (w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik), zawartej w załączniku nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2012 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2013 (M. P. Nr 78, poz. 705): - dla wskaźnika siarczany: [...] kg x 4,66 zł/kg = [...] zł, - dla wskaźnika węglowodory ropopochodne: [...] kg x 440,25 zł/kg = [...] zł. Kara za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego: - w zakresie składu wprowadzonych ścieków wynosi: [...] zł, - w zakresie stanu wprowadzonych ścieków wynosi [...] zł Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r., jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji w ściekach, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, do ustalenia kary przyjmuje się wszystkie substancje, których dopuszczalna wartość została przekroczona. W związku z tym, w tej sprawie administracyjna kara pieniężna powinna wynosić łącznie [...] zł. Jednak w przypadku uwzględnienia górnej jednostkowej stawki kary w zakresie wskaźnika temperatura nawet przy nieuwzględnieniu kary w zakresie wskaźnika chlor wolny (wymierzonej w zaskarżonej decyzji w wysokości [...] zł), skutkowałoby to koniecznością ustalenia wyższej kary pieniężnej. Natomiast zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W ocenie GIOŚ zaskarżona decyzja nie narusza rażąco prawa ani interesu społecznego, a także nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji organ odwoławczy był zobowiązany orzec na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 pkt 1 Kpa. Dlatego wysokość kary pozostaje w wymiarze ustalonym w zaskarżonej decyzji organu I instancji i wynosi [...] zł. Odnosząc się do argumentów i wyjaśnień strony zawartych w odwołaniu GIOŚ stwierdził, iż są one bezzasadne, wobec czego nie mogą być uwzględnione. Organ odwoławczy wskazał, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia z dnia 9 lipca 2013 r. znak: OŚ.6341.1.7.2013.AS m.in. zostały ustalone najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach oraz został nałożony obowiązek wykonywania badań jakości ścieków wprowadzanych do potoku bez nazwy w zakresie wskaźników określonych w punkcie IV. 1) z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące. W związku z powyższym w niniejszym postępowaniu mogą być uwzględnione wyłącznie warunki, które zostały określone w treści obowiązującego w analizowanym na potrzeby kary okresie pozwolenia. Pozwolenie to nie zawierało warunku dopuszczającego wprowadzanie ścieków przemysłowych o zawartości sumy chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l do śródlądowych wód powierzchniowych płynących. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, że należy mieć na uwadze, iż § 17 ust. 1 rozporządzenia z 2006 r. nie odnosi się do zawartości zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach ale stanu wód powstałego na skutek wprowadzania ścieków do tych wód. Pozwolenie z 2013 r. nie uzależnia również stanu i składu odprowadzanych ścieków od stanu i składu pobieranej wody termalnej. Nadto GIOŚ wyjaśnił, że przepis art. 305a P.o.ś., zgodnie z wolą ustawodawcy jest podstawą swego rodzaju niewzruszalnego domniemania faktycznego. Ustalony w oparciu o to domniemanie fakt (przekroczenie warunków korzystania ze środowiska o ściśle określoną wartość) może być następnie podstawą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. Art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a P.o.ś. jest zatem w istocie elementem (razem z art. 298 powołanej ustawy) sankcji administracyjnej wymierzanej z powodu nieprowadzenia przez podmiot korzystający ze środowiska wymaganych pomiarów wielkości emisji. W związku z powyższym nie ma znaczenia dla sprawy, czy doszło do zanieczyszczenia środowiska (na marginesie tylko można wskazać, że w tej sprawie doszło do zanieczyszczenia bowiem w wykonanych przez Spółkę 3 pomiarach wystąpiły rzeczywiste przekroczenia we wskaźniku siarczany). Dodatkowo GIOŚ zaznaczył, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie 7 Sędziów NSA z dnia 17 grudnia 2014 r. o sygn. akt. II OPS 1/14, wskazał, że "odpowiednie stosowanie art. 305a ust. 1 dotyczy tego, że przepis ten określa różnego rodzaju przekroczenia warunków korzystania ze środowiska i określa zarazem konsekwencje w zakresie wielkości tych przekroczeń, które nie są zależne od tego, jaka była rzeczywista wielkość emisji. Podmiot korzystający ze środowiska nie może kwestionować wielkości przekroczeń określonych w tym przepisie powołując się na to, że nie przekroczył warunków korzystania ze środowiska, jeżeli nie prowadzi wymaganych pomiarów. Jest to zasada, która na podstawie art. 305a ust. 2 P.o.ś. ma wprost zastosowanie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie spełnia warunku prowadzenia pomiarów, o których mowa art. 147a P.o.ś., przez to, że nie dopełnia ustawowego obowiązku zapewnienia wykonywania pomiarów przez odpowiednie laboratorium, co oznacza, że nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji. Z tego względu odpowiednie stosowanie art. 305a ust. 1 P.o.ś. nie może prowadzić do podważenia zasady, że do podmiotu korzystającego ze środowiska, który nie zapewnia wykonania pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez uprawnione do tego laboratorium, stosuje się wielkości przekroczeń określone w art. 305a ust. 1 P.o.ś. bez względu na rzeczywiste wielkości emisji. Odpowiednie stosowanie art. 305a ust. 1 p.o.ś., w przypadku niezapewnienia wykonywania pomiaru wielkości emisji przez uprawnione laboratorium, dotyczy przede wszystkim tego, że przepis ten określa różne konsekwencje w zakresie wielkości przekroczeń w zależności od rodzajów emisji. " Organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione przez stronę wyniki pomiarów temperatury nie mogły być uwzględnione w toczącym się postępowaniu ponieważ: - pomiary wykonane przez Spółkę nie spełniają warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa art. 147a P.o.ś., - przedłożone sprawozdania z badań ścieków wykonane przez laboratorium akredytowane, zawierają jeden wynik pomiaru wskaźnika temperatura, a powinny zawierać 12 wyników, na podstawie których powinna być dokonana ocena, czy nie doszło do przekroczenia wartości dopuszczalnej tego wskaźnika określonej w ww. pozwoleniu, ponieważ zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2006 r. każda wartość temperatury zmierzona w okresie doby, w odstępach co najwyżej dwugodzinnych, nie powinna przekraczać wartości dopuszczalnej. W ocenie organu odwoławczego nie jest również zasadny zarzut Spółki dotyczący przedawnienia prawa do wymierzenia kary. W tej sprawie okres poddany ocenie trwał od 30 lipca 2013 r. do 29 lipca 2014 r. W związku z powyższym, uwzględniając art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja wymierzająca karę pieniężną za wielkość przekroczenia, która wystąpiła w 2013 r. (od 30 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.), powinna zostać doręczona do dnia 31 grudnia 2017 r. tj. przed upływem 3 lat, licząc od końca okresu oceny wchodzącego w rok kalendarzowy, za który jest wymierzana kara, a została doręczona w dniu 3 stycznia 2017 r. Także zarzut dotyczący naruszenia art. 189c w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie analizy, czy w niniejszej sprawie występują okoliczności przemawiające za odstąpieniem od nałożenia administracyjnej kary GIOŚ uznał bezzasadny, wskazując, że ww. przepisy zostały wprowadzone w życie ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r. poz. 935), powoływanej dalej jako "zm-k.p.a." a zgodnie z art. 16 tej ustawy do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy K.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n zm-k.p.a. W związku z powyższym nie mają one zastosowania w niniejszym postępowaniu, bowiem postępowanie organu I instancji w tej sprawie zostało wszczęte pismem z dnia 12 lipca 2016 r. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, bezzasadny jest zarzut, że strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie. GIOŚ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie 7 Sędziów NSA z dnia 17 grudnia 2014r. o sygn. akt. II OPS 1/14, podkreślił, "że przepis art. 340 ust. 2 pkt 1 P.o.ś. wprowadza odpowiedzialność karną w formie grzywny za wykroczenie, które popełnia podmiot nie realizujący obowiązku zapewnienia wykonania pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez laboratorium spełniające wymogi, o których stanowi art. 147a ust. 1 P.o.ś. Nie ma tu jednak zastosowania reguła ne bis inidem, bowiem przepis ten przewiduje odpowiedzialność karną zobowiązanego podmiotu w odróżnieniu od odpowiedzialności administracyjnej, którą reguluje art. 305a ust. 1 i 2 p.o.ś. w związku z art. 298 ust. 1 i art. 299 ust. 1 oraz art. 305 ust. 1 pkt 2 p.o.ś." Na ww. decyzję [...] sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego mającymi wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 305 ust. 4 w zw. z art. 305a ust. 1 pkt. 2 lit. a i c w zw. z art. 298 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 299 ust 1 pkt 2 P.o.ś. w zw. z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r., nr 260, poz. 2177 - dalej jako: "rozp. ws. stawek kar") oraz w zw. z pkt IV. 5 decyzji Starosty [...] z 9 lipca 2013 r. - przez ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie kary z przyjęciem, jako podstawy obliczeń podwyższonej o 80 % stawki odnoszącej się do naruszenia warunków pozwolenia w zakresie składu ścieków i maksymalnej kary za stan ścieków w związku z niewykonaniem wystarczającej liczby badań w 2014 r., podczas gdy okoliczność ta nie powinna wpływać na ewentualną wysokość kary wymierzanej za rok 2013, w którym to roku Spółka wykonała wszystkie wymagane badania poprzez akredytowane laboratorium i wykonywała poprawnie badania temperatury ścieków, - § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r. przez jego błędną wykładnię skutkującą dalej jego niezastosowaniem i uznaniem, że skarżąca dopuściła się niezgodnego z prawem przekroczenia zawartości chlorków i siarczanów w odprowadzanych ściekach, co w dalszej kolejności uzasadniało według organu wymierzenie kary, podczas gdy rozporządzenie odnosi się do wartości zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach i dopuszcza aby ścieki przemysłowe o zawartości sumy chlorków i siarczanów powyżej 1.500 mg/1, z wyłączeniem wskaźników określonych w Ip. 16 i 17 w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia mogły być wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych płynących - jeżeli nie narusza to warunków określonych w § 3, a sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l, które to warunki zostały przez spółkę zrealizowane, - art. 289 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 P.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 rozp. ws. stawek kar - przez niezastosowanie drugiego i trzeciego z wymienionych przepisów i wymierzenie kary bez rozpatrzenia czy zarzucane spółce naruszenia skutkowały jakąkolwiek szkodą dla środowiska, jak również przez wymierzenie kary pomimo udokumentowania przez skarżącą, że nie dopuściła się ona naruszeń w postaci przekroczenia wysokości temperatury ścieków i składu ścieków, a zatem organ wymierzył karę wbrew zasadzie ponoszenia odpowiedzialności jedynie przez podmioty, których działania mają negatywny wpływ na środowisko naturalne, - pkt. IV. 4 i 5 decyzji Starosty [...] z 9 lipca 2013 r. w zw. z art. 289 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. art. 299 ust. 1 pkt 2 oraz art. 305 ust. 3 P.o.ś. w zw. pkt 61 załącznika nr 10 do rozporządzenia z 2006 r. przez ich wadliwe zastosowanie i uznanie, iż strona dopuściła się naruszenia postanowień pozwolenia wodnoprawnego w zakresie badania temperatury ścieków, pomimo, że spółka przedstawiła badania (wykonane zarówno przez akredytowane laboratorium jak i badania własne) z których wynikało, że do przekroczeń temperatury nie dochodzi, a pomiary te dokonywane były zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym i przywołanym rozporządzeniem, zgodnie ze wskazaną w rozporządzeniu metodą, - art. 298 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 305a P.o.ś. w zw. z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 281 ust. 1 P.o.ś. - przez jego wadliwe zastosowanie i wymierzenie kary za odprowadzanie w 2013 r. ścieków do środowiska z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym pomimo upływu 3 letniego okresu przedawnienia; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa, co skutkować winno jej uchyleniem, a to w szczególności z naruszeniem: - art. 7 p.o.ś. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - przez wymierzenie kary nieproporcjonalnej i nieuwzględniającej zasady ponoszenia odpowiedzialności za zanieczyszczenia środowiska tylko przez podmioty, które to zanieczyszczenie powodują, a to wymierzenie kary pomimo tego, że: (a) temperatura odprowadzanych przez stronę ścieków nie naruszała postanowień uzyskanego przez nią pozwolenia wodnoprawnego, a jej badania przeprowadzane były metodą zgodną z prawem; (b) wymierzenie kary pomimo tego, że skład odprowadzanych przez stronę ścieków determinowany jest przez skład chemiczny wody termalnej pobieranej od Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w [...], a więc strona w tym zakresie nie przyczynia się do powstania zanieczyszczenia, w szczególności w odniesieniu do czynników - chlorków i siarczanów; (c) wymierzenie kary za przekroczenia w zakresie czynnika - węglowodory ropopochodne, pomimo tego, że badania ścieków przeprowadzone przez akredytowane laboratorium nie wykazały w 2013 r. naruszeń dopuszczalnych poziomów w tym zakresie; (d) wymierzenie kary bez rozpatrzenia, czy na skutek działalności skarżącej doszło do zanieczyszczenia środowiska; - art. 7 w zw. z art. 80 i art. 81 k.p.a. przejawiającym się w dowolności oceny dowodów, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej poprzez wadliwą ocenę przejawiającą się w: (a) uznaniu, że strona nie zrealizowała obowiązku pomiaru temperatury ścieków, podczas gdy w 2013 r. temperatura ta podlegała stałemu monitoringowi na dowód czego przedstawiono miesięczne zestawienie odczytów oraz dwa sprawozdania z badań wykonane w 2013 r. przez certyfikowane laboratorium; (b) pominięciu faktu, że ścieki odprowadzane przez spółkę składają się zasadniczo z [...] o szczególnym składzie chemicznym i właściwościach, których skład determinowany jest bezpośrednio przez skład chemiczny wody pobieranej od Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w [...]; (c) uwzględnieniu przez organ okoliczności nie mających znaczenia dla niniejszej sprawy, tj. niewystarczającej w ocenie organu liczby badań ścieków w 2014 r., podczas gdy winien brać pod uwagę jedynie rok 2013, w którym w ocenie strony przeprowadzono wszystkie wymagane badania; - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - przez niepełne uzasadnienie decyzji, które zasadniczo ogranicza stronie możliwość weryfikacji jej poprawności, w tym w szczególności brak rozważenia czy zarzucane spółce naruszenia skutkowały szkodą dla środowiska, który to element w świetle art. 7 P.o.ś oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, stanowić winien obligatoryjny element wydanej decyzji; - art. 68 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 281 ust. 1 P.o.ś. - poprzez wydanie decyzji pomimo upływu terminu przedawnienia; b) art. 189c w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 189b w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2 , art. 305 ust. 1-4, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a i c, ust. 2 oraz w zw. z art. 340 i art. 351 P.o.ś. - przez zaniechanie zastosowania przepisów k.p.a. regulujących zasady odstąpienia od wymiaru kary, w sytuacji gdy przepis ten statuuje obligatoryjne podstawy do odstąpienia przez organ od nałożenia sankcji na stronę w skutek czego organ II instancji błędnie nie podjął decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji i odstąpieniu od wymierzenia kary, pomimo, że organ I instancji wymierzył już uprzednio karę za wadliwe w jego ocenie dokonywanie pomiarów temperatury jak również za przekroczenia w zakresie współczynnika siarczany oraz brak realizacji części pomiarów w roku kalendarzowym, co zobowiązywało do odstąpienia od ponownego karania za to samo po raz kolejny, tym razem w formie administracyjnej kary pieniężnej; c) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś w zw. art. 139 k.p.a. - przez uznanie, że w sytuacji w której organ II instancji stwierdził naruszenia przepisów, które winny skutkować obniżeniem wymiaru kary za skład ścieków i jednocześnie takie które winny skutkować podwyższeniem wymiaru kary w zakresie stanu ścieków, to z uwagi na zakaz reformationis in peius zobowiązany jest on wyłącznie do utrzymania decyzji w mocy, podczas gdy w zakresie w jakim organ II instancji ustalił, że kara za stan ścieków wymierzona została w złej wysokości zakaz reformationis in peius stoi jedynie na przeszkodzie zmiany decyzji na niekorzyść, jednak w tym zakresie w jakim zmiana jest korzystna dla strony organ winien uchylić zaskarżoną decyzję i stosownie obniżyć wysokość kary . Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W motywach skargi przedstawiono argumentację mającą przemawiać za zasadnością postawionych zarzutów i sformułowanego wniosku. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że zarzuty skargi są bezzasadne. Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1228/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki. Sąd I instancji przypomniał, że kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska została wydana na podstawie art. 545 ust. 3a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624, z późn. zm.), art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305 ust. 1 - 4, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a i c oraz ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. P.o.ś. Zaznaczył, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310, z późn. zm.), która na mocy art. 493 pkt 27 uchyliła art. 298 ust. 1 pkt 2, na mocy art. 493 pkt 30 uchyliła art. 305a ust. 1 pkt 2, na mocy art. 493 pkt 37 uchyliła art. 314 i na mocy art. 493 pkt 34 uchyliła art. 310 P.o.ś. Niemniej zgodnie art. 545 ust. 3d ww. ustawy Prawo wodne, który został dodany ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710) i wszedł w życie 12 kwietnia 2018 r. z mocą od 1 stycznia 2018 r. - w terminie nie dłuższym niż 36 miesięcy od dnia wejścia w życie powołanej ustawy wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, na podstawie przepisów dotychczasowych, administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 P.o.ś., w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, za przekroczenie określonych w pozwoleniach wodnoprawnych oraz pozwoleniach zintegrowanych warunków, dotyczących ilości pobranej wody oraz ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, które wystąpiło do dnia 31 grudnia 2017 r. Sąd I instancji wskazał na treść art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit.a i lit. c i ust. 2 P.o.ś. Następnie stwierdził, że pozwolenie wodnoprawne jakie posiada skarżąca zostało wydane 9 lipca 2013 r. W pozwoleniu określono, że wskaźniki zanieczyszczeń w oczyszczonych ściekach nie będą przekraczać następujących wartości: temperatura - 35°C, odczyn pH - 6,5-9.0; zawiesina ogólna w okresie bezdeszczowym - 35 mg/dm3; zawiesina ogólna w okresie deszczowym - 100 mg/dm3; ChZTer-125 mg O2/dm3; BZT5 - 25 mg O2/l; chlorki - 1000 mg Cl/dm3; siarczany - 500 mg SO4/dm3, azot ogólny - 30 mg N/dm3; węglowodory ropopochodne - 15 mg/dm3; chlor wolny - 0,2 mg/dm3. Termin obowiązywania pozwolenia określono do 31 maja 2023 r. Zobowiązano skarżącą do wykonywania badań jakości odprowadzanych ścieków w zakresie ww. wskaźników, określonych w punkcie IV.1 decyzji z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące (punkt IV.5 pozwolenia). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w punkcie IV.1 zobowiązano skarżącą do nieprzekraczania w odprowadzanych ściekach do potoku bez nazwy wskaźników określonych w rozporządzeniu z 2006 r. WSA zaznaczył, że z ustaleń organu odwoławczego dokonanych na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym m. in. z protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej w okresie od 13-31 maja 2016 r., a oceniającej m.in. okres od 30 lipca 2013 r. do 29 lipca 2014 r., tj. za I rok obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (podpisanego 31 maja 2019 r. przez kierownika obiektu bez jakichkolwiek zastrzeżeń) oraz sprawozdań z badań wynika, że w 2013 r. na 3 wymaganych próbek wykonano 2, tj. 13 sierpnia 2013 r. i 15 października 2013 r., zaś w roku kolejnym wykonano także 2 na 3 wymagane do końca okresu kontroli. Oznacza to, że skarżąca nie wywiązała się z warunku nałożonego omówionym pozwoleniem. Doszło też do przekroczenia dopuszczalnych stężeń wskaźników zanieczyszczeń, określonych w tym pozwoleniu. Nadto przedstawione przez skarżącą wyniki pomiarów temperatur nasuwały zastrzeżenia, bo były dokonywane jednorazowo przy pobieraniu próbek do analiz. Pomiary temperatury były prowadzone więc niezgodnie z rozporządzeniem z 2006 r. Każda bowiem wartość temperatury zmierzona ręcznie lub automatycznie w okresie doby w odstępach co najwyżej dwugodzinnych nie może przekraczać najwyższej dopuszczalnej wartości określonej dla tego wskaźnika (§ 8 ust. 1 pkt 3). Ścieki przemysłowe spełniają wymagane warunki, jeżeli każda wartość temperatury zmierzona w okresie doby w odstępach nie większych niż dwie godziny nie przekracza wartości dopuszczalnej. Tymczasem ze sprawozdań z badań wynika, że pomiar temperatury wykonywany był jednorazowo przy pobieraniu próbek ścieków do analizy. W tej sytuacji, jako budzące zastrzeżenia, nie mogły być uwzględnione. W świetle powyższego Sąd podzielił stanowisko organu, że wskazanie w art. 305a ust. 1 pkt 2 lit a i c P.o.ś., jakie wartości przekroczenia należy przyjąć do obliczenia należnej kary pieniężnej nie powoduje, że przestaje mieć zastosowanie § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (dalej jako: "rozporządzenie z 2005 r."). Przyjęta w art. 305a ust. 1 pkt 2 P.o.ś. skala przekroczenia w stosunku do dopuszczalnych wielkości zastępuje pomiar, którego strona nie wykonała, co miało miejsce w sprawie. Na podstawie art. 305a P.o.ś. wylicza się wielkość przekroczenia, która jest podstawiana do wzoru określonego w § 9 ust. 4 rozporządzenia. Wzór określony w § 9 ust. 4 rozporządzenia stosuje się w przypadku obliczania kary za przekroczenia w dopuszczalnym poziomie emisji ścieków do wód lub do ziemi, gdy wykonane przez podmiot posiadający pozwolenie wodnoprawne wymagane pomiary wykazały przekroczenie, jak i w przypadku braku wymaganych pomiarów. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że z treści art. 305a ust. 1 pkt 2 P.o.ś. oraz § 9 ust. 4 rozporządzenia wynika, że brak przeprowadzenia pomiaru winien być utożsamiany z próbą niespełniającą wymagań. Ponadto WSA wskazał, że przepis art. 305a P.o.ś. zgodnie z wolą ustawodawcy jest podstawą swego rodzaju niewzruszalnego domniemania faktycznego. Ustalony w oparciu o to domniemanie fakt (przekroczenie warunków korzystania ze środowiska o ściśle określoną wartość) może być następnie podstawą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a P.o.ś. Jest zatem w istocie elementem (razem z art. 298 powołanej ustawy) sankcji administracyjnej wymierzanej z powodu nieprowadzenia przez podmiot korzystający ze środowiska wymaganych pomiarów wielkości emisji (wyroki NSA z 27.01.2015 r. sygn. akt II OSK 1530/13 oraz z 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 33/18). W związku z powyższym nie ma znaczenia dla sprawy, czy doszło do zanieczyszczenia środowiska (na marginesie tylko Sąd I instancji wskazał, że w tej sprawie doszło do zanieczyszczenia, albowiem w wykonanych przez skarżącą 3 pomiarach wystąpiły rzeczywiste przekroczenia we wskaźniku siarczany). Sąd I instancji podkreślił, że w postępowaniu mogły być uwzględnione warunki, które zostały określone w treści pozwolenia obowiązującego w okresie analizowanym w tej sprawie. Pozwolenie to nie zawierało warunku dopuszczającego wprowadzanie ścieków przemysłowych o zawartości sumy chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l do śródlądowych wód powierzchniowych płynących. Punkt ten został dodany w decyzji Starosty [...] z 29 grudnia 2017 r. (zmieniającej pozwolenie wodnoprawne z 9 lipca 2013 r ), ale pozostał on bez wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Niezależnie od powyższego Sąd I Instancji zwrócił uwagę, że § 17 ust. 1 rozporządzenia z 2006 r. nie odnosi się do zawartości zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach ale stanu wód powstałego na skutek wprowadzania ścieków do tych wód. Pozwolenie z 2013 r. nie uzależnia również stanu i składu odprowadzanych ścieków od stanu i składu pobieranej [...]. WSA wskazał, że pozwolenie wodnoprawne, zgodnie z art. 131 Prawa wodnego z 2001r., zostało wydane na wniosek skarżącej. Jeżeli była ona była niezadowolona z treści udzielonego jej pozwolenia i wiedziała na etapie składania wniosku o wydanie pozwolenia (na podstawie danych i informacji przedstawianych w operacie wodnoprawnym), że nie będzie w stanie zapewnić ustalonych w pozwoleniu dopuszczalnych norm, to mogła wnioskować o inne warunki dla odprowadzanych ścieków lub skorzystać z trybu odwołania od decyzji. Strona nie podjęła takich działań, miała zatem obowiązek przestrzegania warunków zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym. Sąd nie uwzględnił również zarzutu dotyczącego art. 298 ust. 1 w zw. z art. 305 a P.o.ś. w zw. z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 281 ust. 1 P.o.ś.). Mając na względzie brzmienie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zauważył, że obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie warunków odprowadzania ścieków ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca zobowiązanie zostanie doręczona po upływie trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek stanowiący podstawę naliczenia kary. Bieg przedawnienia prawa organu do wydania decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną należy odnosić do każdego okresu oceny (wyroki NSA z 2.12.2019 r. II OSK 3325/17, 8.05.2019 r. II OSK 1622/17 i 29.01.2019 r. II OSK 505/17). WSA wskazał, że w niniejszej sprawie, stosując odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej należało stwierdzić, że obowiązek podatkowy powstał w momencie, w którym wystąpiło naruszenie warunków pozwolenia za rok 2013, czyli po dniu 29 lipca 2014r., tj. gdy zakończył się okres biegu pozwolenia i gdy możliwe było dokonanie oceny spełniania warunków pozwolenia w tym okresie (czyli od 30 lipca 2013 r. do dnia 29 lipca 2014 r.), którego część wchodzi w rok kalendarzowy, za który wymierzono karę. W związku z tym, że przepis nakazuje ustalenie zobowiązania podatkowego w trybie postępowania zakończonego decyzją, to zgodnie z cytowanym powyżej art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja ustalająca zobowiązanie za rok 2013 powinna być doręczona w ciągu trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (w którym było możliwe stwierdzenie naruszenia). Skoro obowiązek podatkowy powstał w roku 2014, to licząc od końca tego roku, prawo organu I instancji do wydania i doręczenia decyzji ustalającej karę za rok 2013 przedawniało się z dniem 31 grudnia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że decyzja ustalająca karę za rok 2013 została skarżącej doręczona 3 stycznia 2017 r., czyli przed upływem 3 lat od momentu powstania obowiązku podatkowego. Oznacza to, że zobowiązanie podatkowe za rok 2013 ustalone zaskarżoną decyzją nie przedawniło się. W ocenie Sądu I instancji słusznie też przyjął organ, że w odniesieniu do zarzutu uwzględnienia przy naliczaniu kary za 2013 r. pomiarów, które powinny być wykonane w 2014 r. przy obliczaniu wielkości kary, jeśli rok objęty kontrolą nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, to należy wymierzyć karę dla danego roku kalendarzowego, przyjmując tylko te części roku, które wchodzą w dany rok kalendarzowy (pod. NSA z: 22.04.2015 r., sygn. akt II OSK 2241/13; 13.03.2016 r., sygn. akt II OSK 1872/14 ). W tej sprawie wzięto pod uwagę podczas pierwszej kontroli 2 próbki z 2013 r i jedną z 2014 r., w których stwierdzono przekroczenie norm w 2 wskaźnikach. Jeśli podmiot w pozwoleniu zobowiązany był do pobierania próbek raz na dwa miesiące, czyli sześć rocznie, a pozwolenie było wydane w połowie roku, jak w kontrolowanym przypadku, to bierze się pod ocenę próbki wchodzące do końca 2013 r. Przyjmując jako pierwszą próbkę wykonaną 15 sierpnia 2013 r., to zgodnie z pozwoleniem powinno być w sumie 3, trzecia próbka powinna być w pobrana w grudniu 2013 r., a były 2. Zaś w kolejnym roku 4, o ile nie wystąpiły przekroczenia, a przedstawiono 1, gdyż podczas pierwszej kontroli stwierdzono przekroczenia norm w 2 wskaźnikach. Dla wymiaru kary za rok kalendarzowy 2013 przyjęto tylko tą część wielkości naruszenia, która miała miejsce w 2013 r., tj. w okresie od 30 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. (155 dni), w którym wprowadzono do wód z naruszeniem wymaganych warunków. W ocenie Sądu I instancji nie można również zarzucić organowi odwoławczemu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie błędnego ustalenia okoliczności faktycznych, a w konsekwencji uznania, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f k.p.a.). Z uwagi bowiem na wszczęcie postępowanie w sprawie 12 lipca 2016r. zastosowania nie mogły znaleźć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – Działu IVA zatytułowanego "Administracyjne kary pieniężne" (art. 189a – art. 189k k.p.a.), albowiem zgodnie z art. 16 zm-k.p.a., do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n nowelizacji K.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że także zarzut podwójnego ukarania (grzywna i administracyjna kara pieniężna) za ten sam czyn jest chybiony, na co wskazuje m.in. treść uchwały z 17 grudnia 2014r., sygn. akt. II OPS 1/14, podjętej w składzie 7 sędziów NSA, zgodnie z którą reguła ne bis in idem nie znajduje zastosowania w przypadkach, kiedy dwie formy karne wymierzane są na podstawie ww. przepisów, albowiem przepis wynikający z art. 340 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. przewiduje odpowiedzialność karną w formie "grzywny" za popełnione przez podmiot wykroczenie, w odróżnieniu od odpowiedzialności administracyjnej w formie "kary pieniężnej", którą reguluje art. 305a ust. 1 i 2 w zw. z art. 298 ust. 1 i art. 299 ust. 1 oraz art. 305 ust. 1 pkt 2 P.o.ś Od powyższego wyroku Spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną zarzucając mu: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. o naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwejego zastosowanie, a to naruszenie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 305 ust. 4 wzw. z art. 305a ust. 1 pkt. 2 lit. a i c w zw. z art. 298 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.299 ust 1 pkt 2 P.o.ś. w zw. z § 9 rozporządzenia z 2005r. oraz w zw. z pkt IV. 5 decyzji Starosty [...] z dnia 9 lipca 2013 r.- poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo tego, że organ wadliwie zastosował przepisy prawa materialnego i wadliwie uznał, iż uzasadnione było wymierzenie kary z przyjęciem jako podstawy obliczeń podwyższonej o 80 % stawki odnoszącej się do naruszenia warunków pozwolenia w zakresie składu ścieków i maksymalnej kary za stan ścieków w związku z niewykonaniem wystarczającej liczby badań w 2014 r., podczas gdy okoliczność ta nie powinna wpływać na ewentualną wysokość kary wymierzanej za rok 2013, w którym to roku Spółka wykonała wszystkie wymagane badania poprzez akredytowane laboratorium i wykonywała poprawnie badania temperatury ścieków, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 17 ust 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r., w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 87 ust. 1Konstytucji RP - poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów,w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo tego, że organ wadliwie nie zastosował § 17 ust 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r. kierując się tym, że regulacja w nim zawarta nie została uwzględniona w obowiązującym Spółkę w 2013 i 2014 r. pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy przywołany przepis rozporządzenia jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego, który organy i Sąd ma obowiązek stosować z urzędu, c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 17 ust 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r. - poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo tego, że organ wadliwie nie zastosował wymienionego przepisu § 17 ust 1 pkt 2 rozporządzenia w skutek jego błędnej interpretacji, polegającej na przyjęciu, że odnosi się on wyłącznie do stanu wód powstałego na skutek wprowadzania ścieków, podczas gdy jego prawidłowa wykładnia winna skutkować stwierdzeniem, że stanowi on wyjątek od podstawowych dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach, polegający na tym, że dopuszcza aby ścieki przemysłowe o zawartości sumy chlorków i siarczanów powyżej 1.500 mg/l, z wyłączeniem wskaźników określonych w lp. 16 i 17 w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia mogły być wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych płynących - jeżeli nie narusza to warunków określonych w § 3, a sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l, które to warunki zostały przez spółkę zrealizowane; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 17 ust 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r., art. 298 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 P.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1rozporządzenia z 2005 r. - poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., będące skutkiem wadliwego przyjęcia, że zarzucane Spółce naruszenia skutkowały szkodą dla środowiska z uwagi na przekroczenie wskaźników siarczany, pomimo, że zgodnie z § 17 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. odprowadzane ścieki spełniały warunki zgodności z prawem, a więc nie prowadziły do szkody dla środowiska; e) art 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z pkt IV. 4 i 5 decyzji Starosty [...] z dnia 9lipca 2013 r. w zw. z art. 298 ust 1 pkt 2 w zw. z art. art. 299 ust. 1 pkt 2 orazart. 305 ust. 3 P.o.ś. w zw. pkt. 61 załącznika nr 10 do rozporządzenia MinistraŚrodowiska z dnia 24 lipca 2006 r. - poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo tego, że organ w zaskarżonych decyzjach wadliwie zastosował przepisy prawa materialnego uznając, że strona dopuściła się naruszenia postanowień pozwolenia wodnoprawnego w zakresie badania temperatury ścieków, pomimo, że spółka przedstawiła badania (wykonane zarówno przez akredytowane laboratorium jak i badania własne) z których wynikało, że do przekroczeń temperatury nie dochodzi, a pomiary te dokonywane były zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym i przywołanym rozporządzeniem, zgodnie ze wskazaną w rozporządzeniu metodą; f) art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 189c k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wzw. z art. 189b k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 tekst jedn., dalejjako: k.p.a.) oraz w zw. z art. 298 ust 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305ust 1-4, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a i c oraz ust 2 oraz w zw. z art. 340 iart. 351 P.o.ś. w zw. z art. 17 ust. 1 zm.-k.p.a.- poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., będące skutkiem wadliwego uznania przez Sąd, że zaniechanie przez organ zastosowania przepisów k.p.a. regulujących zasady odstąpienia od wymiaru kary, było uzasadnione jako że powołane przepisy k.p.a. nie obowiązywały w chwili wszczęcia postępowania, pomimo, że przepisy te statuują obligatoryjne podstawy do odstąpienia przez organ od nałożenia sankcji, które to organ był zobowiązany zastosować jako przepisy względniejsze obowiązujące w dniu wydania decyzji zgodnie z art. 189c k.p.a.; g) art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 189c k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wzw. z art. 189b k.p.a. w zw. z art 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 298 ust. 1pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305 ust 1-4, art. 305a ust 1 pkt 2 lit. a i coraz ust 2 oraz w zw. z art. 340 ust. 1 pkt 1 i art. 351 P.o.ś. - poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., będące skutkiem wadliwego uznania, iż organ prawidłowo nie zastosował art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 189b k.p.a. w zw. z art. 189c k.p.a. ponieważ zasada ne bis in idem nie znajduje zastosowania w przypadkach gdy dwie formy karne wymierzane są na podstawie art. 340 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. regulujących odpowiedzialność za wykroczenie oraz na podstawie art. 305a ust. 1 i 2 w zw. z art. 298 ust. 1 i art. 299 ust. 1 oraz art. 305 ust. 1 pkt 2 P.o.ś., podczas gdy art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wprost zakazuje dwukrotnego karania za to samo zachowanie, gdy uprzednio strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, h) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 298 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 305a p.o.ś. w zw. z art.68 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 281 ust. 1 P.o.ś. - poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., będące skutkiem wadliwego uznania przez Sąd, że nie upłynął 3 letni okres przedawnienia do wymierzenia kary za odprowadzanie w 2013 r. ścieków do środowiska z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. o naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., na skutek niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, iż wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa, co skutkować winno jej uchyleniem, a to w szczególności wydana została z naruszeniem: • art. 7 p.o.ś. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej -poprzez wymierzenie kary nieproporcjonalnej i nieuwzględniającej zasady ponoszenia odpowiedzialności za zanieczyszczenia środowiska tylko przez pomioty, które to zanieczyszczenie powodują, a to wymierzenie kary pomimo tego, że: - temperatura odprowadzanych przez stronę ścieków nie naruszała postanowień uzyskanego przez nią pozwolenia wodnoprawnego, a jej badania przeprowadzane były metodą zgodną z prawem; - wymierzenie kary pomimo tego, że skład odprowadzanych przez stronę ścieków determinowany jest przez skład chemiczny [...] pobieranej od Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w [...], a więc strona w tym zakresie nie przyczynia się do powstania zanieczyszczenia, w szczególności w odniesieniu do czynników - chlorków i siarczanów; - wymierzenie kary za przekroczenia w zakresie czynnika - węglowodory ropopochodne, pomimo tego, że badania ścieków przeprowadzone przez akredytowane laboratorium nie wykazały w 2013 r. naruszeń dopuszczalnych poziomów w tym zakresie; - wymierzenie kary bez rozpatrzenia, czy na skutek działalności spółki doszło do zanieczyszczenia środowiska; • art. 7 w zw. z art. 80 i 81 k.p.a. przejawiającym się w dowolności oceny dowodów, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej poprzez wadliwą ocenę przejawiającą się w: - uznaniu, że strona nie zrealizowała obowiązku pomiaru temperatury ścieków, podczas gdy w 2013 r. temperatura ta podlegała stałemu monitoringowi na dowód czego przedstawiono comiesięczne zestawienie odczytów oraz dwa sprawozdania z badań wykonane w 2013 r. przez certyfikowane laboratorium; - pominięciu faktu, iż ścieki odprowadzane przez spółkę składają się zasadniczo z [...] o szczególnym składzie chemicznym i właściwościach, których skład determinowany jest bezpośrednio przez skład chemiczny wody pobieranej od Przedsiębiorstwa [...] S.A. z siedzibą w [...]; - uwzględnieniu przez organ okoliczności nie mających znaczenia dlaniniejszej sprawy tj. niewystarczającej w ocenie organu liczby badań ścieków w 2014 r., podczas gdy winien brać pod uwagę jedynie rok 2013, w którym w ocenie strony przeprowadzono wszystkie wymagane badania; • decyzja Organu II instancji wydana została z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego co winno skutkować jej uchyleniem i umorzeniem postępowania ewentualnie, odstąpieniem od wymierzenia kary, b) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyczerpująco do zarzutów podniesionych w skardze, a to zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 298 ust. 1 pkt 2 P.o.ś w zw. art. 139 k.p.a. przez co Sąd nie dokonał wymaganej od niego kompleksowej oceny przedstawionej mu skargi. Wobec podniesionych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesione zarzuty rozwinięto. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 7318/21; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną sporządzono w oparciu o obie z ww. podstaw kasacyjnych. W tej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności należy odnieść się do ostatnich ze wskazanych zarzutów, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny, dokonany w zgodzie z przepisami prawa procesowego, pozwoli na ocenę trafności zastosowania przepisów prawa materialnego. Okoliczności niniejszej sprawy i zakres zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej nakazują jednak ocenić zarzucane wadliwości wspólnie. Na wstępie zaznaczyć należy, że Sąd I instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., nie mógł go zatem naruszyć, Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. i to właśnie ten przepis winien stanowić trzon każdego zarzutu skargi kasacyjnej. Podniesione zarzuty skarżąca powiązała jednak z innymi przepisami prawa materialnego i procesowego tym samym, mając na względzie na uwadze treść uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, zarzuty te rozpatrzono. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 298 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 305a p.o.ś. w zw. z art.68 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 281 ust. 1 p.o.ś. - poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., będące skutkiem wadliwego uznania przez Sąd, że nie upłynął 3 letni okres przedawnienia do wymierzenia kary za odprowadzanie w 2013 r. ścieków do środowiska z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym stwierdzić należy, że jest on chybiony. Sąd I instancji słusznie stwierdził, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie. Przepis art. 281 ust. 1 P.o.ś. stanowi, że do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Na tle powołanego przepisu pojawiły się rozbieżności w orzecznictwie odnośnie do możliwości zastosowania terminu przedawnienia określonego w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej z uwagi na użycie sformułowania "stosuje się odpowiednio". Dominuje jednak stanowisko, że skoro obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej powstaje z momentem doręczenia decyzji ustalającej jej wysokość, to odpowiada to trybowi określonemu w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 199/21, LEX nr 3313774). Ponadto należy podnieść, że zastosowana interpretacja przepisów musi uwzględniać wykładnię funkcjonalną i systemową. W tym kontekście za przyjęciem w przedmiotowej sprawie odpowiedniego zastosowania art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a co za tym idzie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej przemawia także okoliczność, że w art. 545 ust. 3d ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624) sam ustawodawca przyjął 36 miesięczny, a zatem 3-letni, liczony od dnia wejścia w życie ustawy Prawo wodne, tj. od dnia 1 stycznia 2018 r., na wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie określonych w pozwoleniach wodnoprawnych oraz pozwoleniach zintegrowanych warunków, które wystąpiło do dnia 31 grudnia 2017 r. Przepis ten wyraźnie wskazuje na intencje ustawodawcy. Zgodnie bowiem z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ustalenie, czy zachowane są warunki pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić dopiero po upływie pełnego rocznego okresu trwania takiego pozwolenia (okresu cennego), gdyż dopiero po upływie tego okresu można stwierdzić ewentualne naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodno prawnym. Nie zmienia to jednak twierdzenia, że wolą ustawodawcy było przyjęcie 3 letniego terminu możliwości wymierzenia kary, czyli terminu odpowiadającego terminowi określonemu w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Bieg przedawnienia prawa organu do wydania decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną należy odnosić do każdego okresu oceny (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. II OSK 3325/17, LEX nr 2761233). W niniejszej sprawie okres poddany ocenie trwał od 30 lipca 2013 r. do 29 lipca 2014 r. Wobec tego, gdyby Spółka przedkłada wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska wyniki pomiarów zgodnie z udzielonym pozwoleniem, to stosownie do art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej decyzja wymierzająca karę pieniężną za wielkość przekroczenia, która wystąpiła w 2013 r. (od 30 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.), powinna zostać doręczona Spółce do dnia 31 grudnia 2017 r. tj. przed upływem 3 lat, licząc od końca okresu oceny wchodzącego w rok kalendarzowy, za który jest wymierzana kara. W niniejszej sprawie decyzja ta została doręczona Spółce w dniu 3 stycznia 2017 r., czyli przed upływem terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutu odnośnie naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. W przepisie tym określono obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku. W świetle tej regulacji uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia z dnia 25 października 2024 r. sygn. akt III OSK 1548/24). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze kasacyjnej, spełnia ww. wymogi. Sąd I Instancji przedstawił wywód prawny, który pozwala na pełną ocenę, jakie znaczenie nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Uzasadnienie to jest rozbudowane w warstwie argumentacyjnej, wynikają z niego wszystkie istotne ustalenia oraz ocena prawna wyrażona przez Sąd I instancji.Z tego też względu zaskarżony wyrok nie uchyla się spod kontroli instancyjnej. Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze Sąd I instancji odniósł się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 298 ust. 1 pkt 2 P.o.s. w zw. z art. 139 k.p.a. WSA stwierdził, bowiem że organ "doszedł do trafnej konkluzji co do konieczności wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, stosując właściwe przepisy prawa materialnego z zakresu ustawy Prawo ochrony środowiska. Odzwierciedleniem prawidłowo dokonanych przez organ ocen, tak faktycznej jak i prawnej, jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., w tym realizujące zasadę przekonania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Dokonanie też przez organ odwoławczy weryfikacji decyzji organu I instancji w zakresie wymiaru kary, po tym i trafnego uznania organu, co do niemożności wydania decyzji na niekorzyść strony, zgodnie z art. 139 k.p.a." Podkreślić należy, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt III FSK 242/23). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybione także zarzuty podniesione w pkt 1 lit. f i lit. g skargi kasacyjnej. Powołane w tych zarzutach przepisy art. 189b, art. 189c i 189f § 1pkt 2 k.p.a. nie znajdują zastosowania w sprawie w szczególności ze względu na treść art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, (Dz.U. poz. 935) zgodnie z którym do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n nowelizacji k.p.a. Z tego względu organ odwoławczy w sprawie prawidłowo nie rozważał możliwości zastosowania art. 189f k.p.a., który określa przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary. Podkreślenia wymaga, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie przedmiotowej nowelizacji. Jednocześnie stosowanie art. 189c k.p.a. jest ograniczone do zmiany w przepisach prawa materialnego regulujących administracyjne kary pieniężne i nie obejmuje stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. Należy podnieść, że do 31 grudnia 2017 r. administracyjne kary pieniężne za odprowadzanie ścieków z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym wymierzane były na podstawie przepisów ustawy P.o.ś. Stan ten uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2018r., czyli z momentem wejścia w życie przepisów P.w., zgodnie z którymi działalność taka skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty podwyższonej. Co istotne, przesłanki ich wymierzania, sposób ustalenia, wielkości przekroczenia oraz sposób ustalenia wymiaru kary, pozostały identyczne. Ponadto ustawodawca wprowadził przepisy przejściowe, które dotyczyły nie tylko spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie p.w., które miały się toczyć według przepisów dotychczasowych (art. 545 ust. 3a pkt 1 P.w.). Skoro niniejsze postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia spółce administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, zostało wszczęte przed wejściem w życie wskazanej nowelizacji, to zasadnym jest uznanie, iż w sprawie zastosowanie znajdą dotychczasowe przepisy, a zatem regulacje zawarte w P.o.ś. (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2024 r. sygn. akt III OSK 7730/21). Naczelny Sąd Administracyjny podziela przy tym stanowisko Sądu I instancji - uwzględniające treść uchwały NSA z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II OPS 1/814 – że w okolicznościach niniejszej sprawy reguła in idem nie znajduje zastosowania. Przepis art. 340 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. wprowadza bowiem odpowiedzialność karną w formie grzywny za wskazane tam wykroczenie. Natomiast w art. 305a ust. 1 i 2 P.o.ś. w związku z art. 298 ust. 1 i art. 299 ust. 1 oraz art. 305 ust. 1 pkt 2 P.o.ś. mowa jest o odpowiedzialności administracyjnej. Bezpodstawne są także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej (podniesione w pkt 1 lit. a -e i w pkt 2 lit.a). Sprowadzają się one w zasadzie do kwestionowania prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń – a ocenionych przez Sąd I instancji jako prawidłowe – i zasadności wymierzenia Spółce kary. Odnosząc się do ww. zarzutów wskazać należy, że z akt niniejszej sprawy, w tym także z uzasadnienia decyzji GIOŚ i uzasadnienia Sądu I instancji, wynika, że podczas przeprowadzonej kontroli organ stwierdził, że Spółka w 2013 r. nie wywiązała się należycie z nałożonego w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku wykonywania badań jakości odprowadzanych ścieków w zakresie wskazanych składników, tj. z 3 wymaganych próbek pobrano tylko dwie. Nadto przedstawione przez skarżącą wyniki pomiarów temperatur nasuwały zastrzeżenia, bo były dokonywane jednorazowo przy pobieraniu próbek do analiz. Pomiary temperatury były prowadzone więc niezgodnie z rozporządzeniem z 2006 r. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej organ nie oceniał ilości badań koniecznych do przeprowadzenia w 2024 r. lecz w 2013. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, jeśli Spółka w pozwoleniu zobowiązana była do pobierania próbek raz na dwa miesiące, czyli sześć rocznie, a pozwolenie było wydane w połowie roku, jak w kontrolowanym przypadku, to bierze się pod ocenę próbki wchodzące do końca 2013 r. Przyjmując jako pierwszą próbkę wykonaną 15 sierpnia 2013 r., to zgodnie z pozwoleniem powinno być w sumie 3, trzecia próbka powinna być w pobrana w grudniu 2013 r., a były tylko 2. Organ szczegółowo wyjaśnił Spółce, że przedstawione przez nią wyniki pomiarów temperatury nie mogły być uwzględnione w toczącym się postępowaniu ponieważ: pomiary wykonane przez Spółkę nie spełniają warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa art. 147a P.o.ś. (bowiem nie posiada on stosownej akredytacji), a przedłożone sprawozdania z badań ścieków wykonane przez laboratorium akredytowane, zawierają jeden wynik pomiaru wskaźnika temperatura, a powinny zawierać 12 wyników, na podstawie których powinna być dokonana ocena, czy nie doszło do przekroczenia wartości dopuszczalnej tego wskaźnika określonej w ww. pozwoleniu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że argumentacja skarżącej, iż w 2013 r. wykonała wszystkie wymagane badania poprzez akredytowane laboratorium i wykonywała poprawnie badania temperatury ścieków nie znajdują potwierdzenia z zgromadzonym materiale dowodowym. W świetle art. 305a ust. 1 pkt 2 P.o.ś. nieprowadzenie wymaganych pomiarów lub nasuwanie zastrzeżeń przez te pomiary uzasadnia przyjęcie, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone. Ustawodawca nie uzależnia zastosowania tej sankcyjnej normy od winy podmiotu korzystającego ze środowiska. Dla zastosowania art. 305a ust. 1 pkt 2 P.o.ś. nie ma również znaczenia, czy skład ścieków lub stan ścieków faktycznie przekraczał określone w pozwoleniu wodnoprawnym normy jakościowe. Odpowiedzialność na podstawie tego przepisu ma charakter formalny, związany z naruszeniem warunków pozwolenia w odniesieniu do liczby wymaganych pomiarów (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 2336/22). Zgodnie z art. 305 ust. 2 P.o.ś. wojewódzki inspektor ochrony środowiska może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Zgodnie zaś z art. 305 ust. 3 pkt 3 P.o.ś. wyniki pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska nasuwają zastrzeżenia, jeżeli w szczególności nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji. Ustawodawca w dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 305 ust. 3 pkt 3 P.o.ś. wskazuje, że zakazanym zachowaniem dla jej adresata (tj. podmiotu korzystającego ze środowiska) jest takie postępowanie, które polega na nieprzestrzeganiu zasad pobierania próbek. Z tego powodu, że dany podmiot nie przestrzega zasad pobierania próbek, wyniki analiz oparte na tak pobranych próbkach, nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji. Nieprawidłowo pobrane próbki nie mogą w ogóle być oceniane jako miarodajne dla ustalenia wielkości emisji. W orzecznictwie sądowadministracyjnym wskazuje się bowiem, że to w rozporządzeniu z 2006 r. prawodawca określił sposób pobierania próbek, aby na tej podstawie poddać je analizie i dokonać prawidłowej ich interpretacji. Gdyby sposób pobierania próbek był nieistotny, to nie byłby on przedmiotem normowania. Niewątpliwie dowolność pobierania próbek umożliwiałaby nieprawidłowe ustalenia co do zakresu i wielkości emisji do środowiska(por. wyrok NSA z dnia 15 września 2023 r., sygn. III OSK 602/23, LEX nr 3629644). Sąd I Instancji zasadnie stwierdził, że sprawa została przez organ wyjaśniona w sposób wyczerpujący i wszechstronny, a zatem kwalifikujący się do ostatecznego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 kwietnia 2022
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/ Jerzy Stelmasiak Sławomir Pauter /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny