III OSK 1393/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Sławomir Pauter protokolant starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2278/22 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 29 sierpnia 2022 r. nr DI-420/46/2021/iz w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 16 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2278/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "spółka" lub "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ") z 29 sierpnia 2022 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: "MWIOŚ") decyzją z 16 grudnia 2020 r. wymierzył spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 130 833 zł za wprowadzanie do środowiska w 2017 r. ścieków z obiektu zlokalizowanego w m. S., z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty Nowotarskiego z 9 lipca 2013 r. (sprostowaną postanowieniem z 12 lipca 2013 r.). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka. Zaskarżoną decyzją z 29 sierpnia 2022 r. GIOŚ utrzymał w mocy decyzję z 16 grudnia 2020 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w tej sprawie zastosowanie miały obowiązujące do 31 grudnia 2017 r. przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 519 ze zm. – dalej: "p.o.ś.") co wynika z art. 545 ust. 3a ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 624 ze zm., dalej: "p.w."). Wskazał także, że przy dokonywaniu pomiarów musiały być spełnione wymogi zawarte w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., dalej: "Prawo wodne z 2001 r."), obowiązującej w dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego. Przepisami wykonawczymi w tak zakreślonym stanie prawnym są przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 8 września 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. nr 137 poz. 984 ze zm.). W udzielonym spółce pozwoleniu wodnoprawnym zostały ustalone najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach. Ponadto na spółkę został nałożony obowiązek wykonywania badań jakości ścieków w zakresie wskaźników określonych w pozwoleniu, z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące. Organ I instancji dokonał oceny spełniania warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym w okresie od 30 lipca 2016 r. do 29 lipca 2017 r. oraz od 30 lipca 2017 r. do 29 lipca 2018 r. i stwierdził przekroczenie jego warunków. W obydwu rozpatrywanych okresach obowiązywania pozwolenia wykonano po 6 analiz jakości ścieków na 6 wymaganych. We wszystkich wykonanych pomiarach stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego stężenia siarczanów, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym. Zaskarżoną decyzją MWIOŚ wymierzył karę pieniężną, za wielkość przekroczenia, która wystąpiła w 2017r. Administracyjną karę pieniężną ustalono zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2005 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód i do ziemi (Dz.U. nr 260, poz. 2177). Spółka wniosła skargę na decyzję z 29 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, szczegółowo je uzasadniając. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że w tej sprawie nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r., zastosowanie mają natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. Przy dokonywaniu pomiarów musiały być spełnione wymogi zawarte w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2001 r., obowiązującej w dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego. Oceny spełnienia wymagań określonych w pozwoleniu wodnoprawnym dokonuje się na podstawie przepisów, które stanowiły podstawę ustalenia warunków pozwolenia wodnoprawnego. W rozpatrywanej sprawie w dacie wydania pozwolenia wodnoprawnego obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. Spółka zarzuciła nieuwzględnienie przepisu rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. dopuszczającego wprowadzanie ścieków przemysłowych o zawartości chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l do śródlądowych wód powierzchniowych płynących, jeżeli sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l, które to warunki zostały przez spółkę zrealizowane. Zdaniem Sądu I instancji, zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. W tej sprawie mogły być uwzględnione wyłącznie warunki, które zostały określone w treści pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie to nie zawierało warunku dopuszczającego wprowadzanie ścieków przemysłowych o zawartości sumy chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l do śródlądowych wód powierzchniowych płynących. Warunek taki został dodany dopiero w decyzji Starosty Nowotarskiego z 29 grudnia 2017 r., która zmieniała pozwolenie wodnoprawne z 9 lipca 2013 r. Zmiana nie obowiązywała w analizowanym w tej sprawie okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, a co więcej Starosta Nowotarski dodając ten warunek jako pkt IV.8 nie usunął z punktu IV.1 pozwolenia wodnoprawnego, warunków dopuszczalnych ustalonych indywidualnie dla siarczanów (500 mg/l) oraz chlorków (1000 mg/l). Ponadto § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. nie odnosi się do zawartości zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach, ale stanu wód powstałego na skutek wprowadzania ścieków do tych wód. Sąd I instancji uznał za nietrafne zarzuty dotyczące wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej za stan ścieków bez rozpatrzenia, czy zarzucane spółce naruszenia skutkowały jakąkolwiek szkodą dla środowiska. Organ odwoławczy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, a Sąd I instancji tę argumentację podzielił, że art. 305a p.o.ś. jest podstawą "swojego rodzaju niewzruszalnego domniemania faktycznego". Ustalony w oparciu o to domniemanie fakt (przekroczenie warunków korzystania ze środowiska o ściśle określoną wartość) może być następnie podstawą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. Norma z art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a) p.o.ś. jest zatem w istocie elementem (razem z art. 298 powołanej ustawy) sankcji administracyjnej wymierzanej z powodu nieprowadzenia przez podmiot korzystający ze środowiska wymaganych pomiarów wielkości emisji. W związku z tym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, czy doszło do zanieczyszczenia środowiska. W ocenie Sądu I instancji, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy możliwości zastosowania przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") regulujących zasady odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Przede wszystkim, w sprawie nie można było przyjąć, że waga naruszenia była znikoma. Celem obowiązujących przepisów zastosowanych w tej sprawie, jest "ochrona interesu środowiska" przez realizację zasady "zanieczyszczający płaci" wyrażonej w art. 7 p.o.ś. Związana z brakiem wymaganej ilości pomiarów administracyjna kara pieniężna ma za zadanie zapewnienie należytej ochrony środowiska. W ochronie prawnej środowiska należy przyjąć, że odstąpienie od prowadzenia wymaganej ilości pomiarów jest jednoznaczne z przekroczeniem norm. Administracyjna kara pieniężna za wprowadzanie ścieków do środowiska z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, stanowi instrument finansowo-prawny chroniący środowisko jako dobro wspólne. Jest to instrument prawny o charakterze sankcji administracyjnej, zabezpieczający realizację obowiązków dotyczących działania na podstawie i w granicach pozwolenia wodnoprawnego, określającego warunki korzystania ze środowiska, w tym przypadku w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi na podstawie udzielonego skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego. Odprowadzania ścieków z oczyszczalni bez wymaganej ilości pomiarów - nie może być potraktowane jako naruszenie, którego waga ma charakter znikomy. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do przedawnienia. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej, przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka. Zaskarżonemu wyrokowi spółka zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. § 17 ust. 1 pkt 2i ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w związku z pkt IV pkt 1 decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 lipca 2013 r. w zw. z art. 2 Konstytucji w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji; polegało to na wadliwym uznaniu, że organ prawidłowo nie zastosował § 17 rozporządzenia z 2006 r., co doprowadziło do oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w zw. z pkt IV pkt 1 decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 lipca 2013 r. przez wadliwe uznanie, że organ prawidłowo nie zastosował § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r., na skutek błędnej interpretacji, polegającej na przyjęciu, że odnosi się on wyłącznie do stanu wód powstałego na skutek wprowadzania ścieków; w ocenie spółki, prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna skutkować stwierdzeniem, że stanowi on wyjątek od podstawowych dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach, polegający na tym, że dopuszcza, żeby ścieki przemysłowe o zawartości sumy chlorków i siarczanów powyżej 1.500 mg/l, z wyłączeniem wskaźników określonych w lp. 16 i 17 w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia, mogły być wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych płynących - jeżeli nie narusza to warunków określonych w § 3 rozporządzenia, a sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l, które to warunki zostały przez spółkę zrealizowane; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia z 2006 r. w zw. z pkt. IV. 1 i pkt IV.8 decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 lipca 2013 r. o pozwoleniu wodnoprawnym w zw. z art. 2 Konstytucji w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji - poprzez wadliwe uznanie, że pkt IV.8 pozwolenia nie obowiązywał w analizowanym w sprawie okresie, podczas gdy w sprawie poddany analizie został okres od 30 lipca 2016 r. do 29 lipca 2017 r. oraz okres od 30 lipca 2017 r. do 29 lipca 2018 r., a więc pozwolenie w brzmieniu nadanym mu decyzją Starosty Nowotarskiego z 29 grudnia 2017 r. obowiązywało przynajmniej w części drugiego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, poddawanego ocenie przez organ; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia z 2006 r. w zw. z pkt. IV. 1 i pkt IV.8 decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 lipca 2013 r. o pozwoleniu wodnoprawnym, poprzez wadliwą interpretację pkt. IV. 1 i pkt. IV.8 decyzji polegającą na przyjęciu, że wyjątek przewidziany w pkt. IV.8 decyzji nie ma znaczenia dla oceny realizacji przez spółkę warunków pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ jego wpisanie do decyzji nie wiązało się z eliminacją zapisu pkt. IV. 1, podczas gdy zastrzeżenie pkt IV.8 decyli, należy traktować jako wyjątek od konieczności dochowania przez skarżącą wartości zawartych w pkt. IV. 1, a więc zastosowanie tego wyjątku, pomimo braku eliminacji z decyzji pkt IV. 1 pozwala na stwierdzenie, iż spółka spełnia warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym jeśli realizuje dodatkowe przewidziane w pkt. IV.8 warunki, co też spółka wykazała, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 7 p.o.ś. w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. nr 260, poz. 2177) poprzez przyjęcie, że wymierzenie kary przez organ było uzasadnione, pomimo udokumentowania przez skarżącą, iż nie dopuściła się ona naruszeń w postaci przekroczenia wskaźników w zakresie składu ścieków, a zatem organ wymierzył karę wbrew zasadzie ponoszenia odpowiedzialności jedynie przez podmioty, których działania mają negatywny wpływ na środowisko naturalne; 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 545 ust. 3d p.w. poprzez uznanie, że decyzja organu była zgodna z prawem, pomimo braku podstawy prawnej do wydania decyzji, gdyż postępowaniem objęto również okres oceny do 29 lipca 2018 r., a zgodnie z wymienionym art. 545 ust. 3d p.w. organ objąć mógł swoim postępowaniem jedynie okoliczności mające miejsce do 31 grudnia 2017 r.; 7. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 298 p.o.ś. w zw. z art. 5 Konstytucji poprzez wadliwe uznanie, że organ prawidłowo zinterpretował i zastosował wymienione przepisy i odnotowując naruszenia w zakresie składu ścieków odprowadzonych do środowiska obligatoryjnie m usiał wymierzyć karę pieniężną, a więc nie ma znaczenia to czy doszło do zanieczyszczenia środowiska i co strona wykazała poprzez swoje wyliczenia, podczas gdy strona nie dopuściła się naruszeń w zakresie składu odprowadzanych ścieków (wadliwa zastosowanie), jak również z uwagi na zasadę "zanieczyszczający płaci", zasadę zrównoważonego rozwoju oraz przesłanki odstąpienia od nałożenia kary opisane w k.p.a.; 8. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 7 p.o.ś. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez wadliwe przyjęcie, że zostały one prawidłowo zastosowane przez organ, pomimo że wymierzenie kary nastąpiło z naruszeniem zasady proporcjonalności i bez uwzględnienia zasady ponoszenia odpowiedzialności za zanieczyszczenia środowiska tylko przez pomioty, które to zanieczyszczenie powodują, a to wymierzenie kary pomimo tego, że strona odprowadza ścieki zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym w brzmieniu nadanym decyzją z 29 grudnia 2017 r., a ich skład determinowany jest przez skład chemiczny wody geotermalnej pobieranej od Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej "[...]" S A. z siedzibą w [...], a więc strona w tym zakresie nie przyczynia się do powstania zanieczyszczenia, w szczególności w odniesieniu do czynnika siarczanów; 9. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 189c k.p.a. poprzez wadliwe przyjcie że skarżona decyzja odpowiada prawu, pomimo tego, że organ nie uwzględnił, że w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara oraz nie dokonał oceny, która z ustaw jest względniejsza dla spółki; 10. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżona decyzja odpowiada prawu, pomimo że organ wadliwie nie zastosował art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i nie odstąpił od wymierzenia kary, co było skutkiem braku dokonania ustaleń dotyczących zaprzestania naruszenia przez spółkę prawa w zakresie przekroczenia wskaźnika siarczany w składzie ścieków oraz błędnego ustalenia organu, iż waga naruszenia prawa nic jest znikoma, podczas gdy: a. w realiach niniejszej sprawy nie doszło do przekroczenia warunków pozwolenia wodnoprawnego; b. wskazywane przez organ naruszenie punktu V. 1 pozwolenia wodnoprawnego w zakresie wskaźnika siarczany w składzie ścieków które w aktualnym stanie faktycznym już nie występuje, co świadczy o zaprzestaniu naruszenia prawa przez spółkę; c. brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że występujące w 2017 r. przekroczenie powyższego wskaźnika miało jakikolwiek wpływ na pogorszenie jakości wód, a zatem były podstawy do stwierdzenia, że waga naruszenia prawa ma charakter znikomy; 11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. 7 p.o.ś. i art. 361 p.o.ś. w zw. z art. 41 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń - poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżona decyzja odpowiada prawu, pomimo że organ wadliwie nie zastosował art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., co wynikało z błędnego ustalenia, że spółka nie została ukarana za wykroczenie oraz braku dokonania ustaleń dotyczących spełnienia celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna i w konsekwencji brak odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy organ I instancji zastosował wobec strony środki oddziaływania wychowawczego poprzez zastosowanie pouczenia z uwagi na stwierdzone przez niego przekroczenia wskaźnika siarczany w składzie ścieków w 2017 r. a nadto w aktualnym stanie faktycznym wskazywane przez organy naruszenie nie występuje, co świadczy o spełnieniu celowy dla których miałaby zostać nałożona administracyjna kara pieniężna z art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś,, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego oddalenia skargi na podstawie art, 151 p.p.s.a,, 12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 298 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 305a p.o.ś. w zw. z art. 68 § 1 z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. dalej jako: "O.p.") w zw. z art. 281 ust. 1 p.o.ś. w zw. z art. 545 ust. 3d p.w. poprzez wadliwe niezastosowanie art. 68 § 1 O.p., a więc uznanie że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania 3 letni termin przedawnienia, który upłynął przed wydaniem decyzji; 13. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 298 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 305a p.o.ś. w zw. z art. 68 § 2 O.p. w zw. z art. 149 ust 1 p.o.ś. i art. 281 ust. 1 p.o.ś. w zw. z art. 545 ust. 3d p.w. poprzez wadliwe zastosowanie art. 68 § 2 O.p. i uznanie, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie 5 - letni termin przedawnienia, podczas gdy przepis ten nie mógł zostać zastosowany w niniejszej sprawie, a prawidłowa wykładnia powołanych przepisów nakazuje przyjąć, że odpowiednie stosowanie przepisów działu III O.p. do ponoszenia administracyjnych kar pieniężnych oznacza brak możliwości stosowania art. 68 § 2 O.p. z uwagi na to, że żadne przepisy p.o.ś. nie przewidują składania deklaracji w związku z obowiązkami wynikającymi z pozwolenia wodnoprawnego w tym w szczególności deklaracji co do wysokości należności publicznoprawnej (administracyjnej kary pieniężnej) i z pewnością takim przepisem nie jest art. 149 ust 1 p.o.ś.; II. przepisów postępowania, tj.: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenie w taki sposób, że nic zawiera ono stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a odnosi się do okoliczności faktycznych innej sprawy tj. poprzez rażąco wadliwe uzasadnienie skarżonego wyroku i nierozpoznanie istoty sprawy, 2) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego skarżącej - uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci: a. sprawozdań z badań ścieków wykonanych w dniach 8/9 marca 2022 r., 26/27 kwietnia 2022 r., 21/22 czerwca 2022 r., 8/9 sierpnia 2022 r.; b. Opracowania naukowego "Ocena stabilności składu chemicznego wód termalnych ujmowanych otworem Bańska pgp-1 w [...], Podhale". Ewa Kmiecik, Klaudia Korzec, Przegląd Geologiczny, vol. 63, nr 10/1,2015; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe niezastosowanie pierwszego z wymienionych przepisów, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., na skutek niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia przez Organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., poprzez zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, iż wydana została ona na podstawie wadliwych ustaleń faktycznych i z naruszeniem przepisów prawa, co skutkować winno jej uchyleniem (ewentualnie zmianą decyzji i umorzeniem postępowania albo odstąpieniem od wymierzenia kary) na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a to w szczególności wydana została z naruszeniem: - art. 7 p.o.ś. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez wymierzenie kary z naruszeniem zasady proporcjonalności i nieuwzględniającej zasady ponoszenia odpowiedzialności za zanieczyszczenia środowiska tylko przez pomioty, które to zanieczyszczenie powodują, a to wymierzenie kary pomimo tego, że skład odprowadzanych ścieków nie powoduje negatywnego oddziaływania na środowisko, jako że zastosowanie znajduje do nich wyjątek przewidziany w § 17 rozporządzenia z 2006 r. i w szczególności sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w wodach do których odprowadzane są ścieki, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekracza 1 g/1, skład odprowadzanych przez stronę ścieków determinowany jest przez skład chemiczny wody termalnej pobieranej od Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej "[...]" S.A. z siedzibą w [...], a więc strona w tym zakresie nie przyczynia się do powstania zanieczyszczenia, w szczególności w odniesieniu do czynników - chlorków i siarczanów; - art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji poprzez naruszenie zasady praworządności oraz zasady zaufania do organów administracji publicznej polegające na wymierzeniu kary pieniężnej, w sytuacji w której skarżąca działała na podstawie i w granicach posiadanego obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, a zatem wadliwe jest stwierdzenie przez organy oraz Sąd, że zawarte w tym pozwoleniu parametry pozostają bez znaczenia dla oceny działania skarżącej, ponieważ skarżąca miał uzasadnione prawo zakładać, że przestrzeganie określonego § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r. oraz w punkcie JV.8 decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 lipca 2013 r. o pozwoleniu wodnoprawnym warunku dotyczącego sumarycznej zawartości chlorków i siarczanów w wodach do których odprowadzane są ścieki, nie będzie skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej; - § 17 rozporządzenia z 2006 r. w zw. z pkt. IV pkt 1 i pkt IV.8 decyzji Starosty Nowotarskiego z 9 lipca 2013 r. o pozwoleniu wodnoprawnym - poprzez uznanie, że strona dopuściła się naruszeń pozwolenia wodnoprawnego w zakresie wskaźnika siarczanów, podczas gdy skład odprowadzonych przez nią ścieków realizował warunki wymienione w przywołanych przepisach rozporządzeń stanowiących wyjątek od obowiązku odprowadzenia ścieków zawierających stężenie wskaźnika siarczanów określone w pkt IV. 1 pozwolenia wodnoprawnego; - art. 68 § 1 O.p. w zw. z art. 281 ust. 1 p.o.ś. poprzez wydanie decyzji pomimo upływu terminu przedawnienia; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów, w tym w szczególności: błędne stwierdzenie, iż strona odprowadzała ścieki z naruszeniem przepisów prawa i warunków posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, nieuwzględnienie faktu, iż ścieki odprowadzane przez spółkę składają się zasadniczo z wód termalnych jakimi wypełniane są niecki basenowe obiektu o szczególnym składzie chemicznym i właściwościach, których skład determinowany jest bezpośrednio przez skład chemiczny wody pobieranej od Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej "[...]" S.A. z siedzibą w [...], wadliwe przyjęcie, że przedstawione przez stronę wyliczenia sumarycznej zawartości chlorków i siarczanów przy założeniu pełnego wymieszania, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy organ zobowiązany był do oceny czy skład ścieków odprowadzanych przez spółkę dopuszcza zastosowanie wyjątku przewidzianego w § 17 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia z 2006 r. w zw. z pkt. IV. 8 pozwolenia, wadliwe przyjęcie, że w ocenie spełnienia przez stronę wymogów prawa powszechnie obowiązującego w zakresie wielkości wskaźnika siarczanów w odprowadzanych ściekach pozbawiony znaczenia jest wyrok WSA w [...] z 9 maja 2019 r. wraz z jego uzasadnieniem pomimo tego, iż wyrok ten wydany na skutek skargi strony na zarządzenia pokontrolne WIOS zawierał istotne wytyczne dla organu który wydał zaskarżoną decyzję odnośnie konieczności uwzględnienia obowiązującej regulacji prawnej w ocenie ewentualnego przekroczenia wartości wskaźników siarczanów, co też organ ponownie w niniejszym postępowaniu pominął, błędne uznanie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przewidziane w k.p.a.; - art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., przejawiające się w tym, że w decyzji pierwszoinstancyjnej kluczowe dla sprawy okoliczności dotyczące sposobu wyliczenia wymiaru kary przeniesione zostały do załącznika, który to jednak nie został podpisany przez upoważnioną osobę reprezentującą organ, a nadto odnosi się do decyzji z 15 grudnia 2020 r., podczas gdy decyzja o nałożeniu spółce kary pieniężnej wydana została w I instancji 16 grudnia 2020 r. a więc decyzja ta w istocie nie zawiera uzasadnienia faktycznego w zakresie wartości przekroczeń przyjętych do wyliczenia kary w zakresie ilości i składu ścieków. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, zasądzenie od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. 1. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. 2. Na wstępie komentarza wymaga konstrukcja skargi kasacyjnej i jej zarzutów. Spółka sformułowała liczne zarzuty kasacyjne, podnoszące zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej do NSA jakość zarzutów jest zdecydowanie ważniejsza niż ich ilość. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 288/22). Przedmiotem postępowania jest sprawa sądowoadministracyjna, a nie sprawa administracyjna. Sprawa sądowoadministracyjna rozpatrywana w I instancji to badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności, które jest dokonywane przez właściwy sąd. NSA, działający jako sąd II instancji, zasadniczo sprawuje kontrolę zgodności z prawem orzeczeń sądu I instancji. Zarzuty przedstawione na s. 1-6 skargi kasacyjnej zostało opisane wyżej w tzw. części sprawozdawczej lub historycznej niniejszego uzasadnienia. Natomiast uzasadnienie skargi kasacyjnej przedstawione na s. 7-18 skargi kasacyjnej stanowi niejako skrótowe powtórzenie przedstawionych wcześniej zarzutów, przy czym skrócenie to dotyczy również podstaw kasacyjnych, które w znacznej mierze w tej części nie poddają się kontroli kasacyjnej. Przykładowo, spółka zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji art. 133 p.p.s.a. Należy zatem wyjaśnić, że orzekanie "na podstawie akt sprawy", o którym stanowi art. 133 p.p.s.a. oznacza, że Sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które stanowiły podstawę zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może zatem stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy Sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, a więc wówczas, gdy wbrew zasadzie wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją. Z taką natomiast sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z 6 września 2024 r., sygn. akt I OSK 791/23). Spółka zarzuca ponadto naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. został błędnie sformułowany. Norma z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., podobnie jak norma z art. 151 p.p.s.a. jest normą o charakterze procesowym i może być powołana wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, powołane normy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku. Powiązanie to nie może też sprowadzać się do powołania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który również jest przepisem o charakterze wynikowym, określających sposób rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie NSA, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Dodatkowo, obowiązek odniesienia się do zarzutów skargi nie oznacza odniesienia się precyzyjnie do każdego zarzutu skargi, ale rozstrzygnięcie istoty sprawy z uwzględnieniem tych zarzutów, co w tej sprawie niewątpliwie miało miejsce. Z kolei dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na art. 134 § 1 p.p.s.a. należy wykazać, że Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, natomiast zaniechanie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spółka nie wykazała, że do tego rodzaju naruszenia doszło w tej sprawie. Z kolei norma z art. 7 p.o.ś. została powołana bez podania właściwej jednostki redakcyjnej tego przepisu. Uzasadnienie tego zarzutu sprowadza się jednak do stwierdzenia, że w tej sprawie nie doszło do zanieczyszczenia środowiska, więc nie można mówić o odpowiedzialności spółki. Stanowisko to nie jest jednak prawidłowe. Zasada "zanieczyszczający płaci" (pollutent pays principle) w szerokim ujęciu oznacza konieczność ponoszenia odpowiedzialności za korzystanie ze środowiska zarówno przez podmioty korzystające z tego środowiska w granicach norm, jak i z przekroczeniem tych granic (por. P. Korzeniowski, Zasady ogólne w regulacjach ustawowych, [w:] M. Górski (red.), Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2021, s. 78). Przykładem tego rodzaju odpowiedzialności jest właśnie administracyjna kara pieniężna za przekroczenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, a zatem za zobiektywizowany delikt administracyjny, dla którego powstania wystarczy samo przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego, a nie stwierdzenie, że doszło do zanieczyszczenia środowiska. Z kolei norma z art. 31 ust. 3 Konstytucji ustanawia na poziomie konstytucyjnym zasadę proporcjonalności i wyznacza granice ingerencji władzy publicznej w sferę wolności i praw konstytucyjnych. Zakres unormowania art. 31 ust. 3 Konstytucji ma charakter uniwersalny, bo wyznaczone w nim granice ingerencji władzy publicznej dotyczą wszystkich konstytucyjnych wolności i praw (np. wyrok TK z 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09). Twierdzenie, że wymiar wymierzonej spółce kary jest "nieproporcjonalny" stanowi jedynie polemikę z ustaloną i szczegółowo uzasadnioną jej wysokością w zaskarżonych decyzjach. Kolejne zarzuty kasacyjne uzasadnione na s. 11-17 skargi kasacyjnej dotyczą w istocie wyłącznie trzech kwestii. Po pierwsze, zastosowania przepisów § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. (lub ewentualnie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r., który miał analogiczne brzmienie), po drugie, kwestii zastosowania przepisów działu IVA k.p.a., a po trzecie kwestii przedawnienia. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że administracyjna kara pieniężna w tej konkretnej sprawie została wymierzona za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego. Organy dokonały oceny spełnienia warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym w dwóch okresach: a) od dnia 30 lipca 2016 r do 29 lipca 2017 r.; b) od dnia 30 lipca 2017 r. do 29 lipca 2018 r. W obu rozpatrywanych okresach obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wykonano 6 analiz jakości ścieków na 6 wymaganych. We wszystkich wykonanych pomiarach stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego stężenia siarczanów, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym. Ponadto, przedstawione przez spółkę wyniki pomiarów temperatury nasuwały zastrzeżenia i nie mogły być uwzględnione w toczącym się postępowaniu, ponieważ nie spełniały warunków prowadzenia pomiarów, o których stanowi art. 147a p.o.ś. Przedłożone sprawozdania z badań ścieków wykonane przez laboratorium akredytowane zawierają jeden wynik pomiaru wskaźnika temperatury, a powinny zawierać dwanaście wyników, na podstawie których powinna być dokonana ocena, czy nie doszło do przekroczenia wartości dopuszczalnej tego wskaźnika określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Argumentacja spółki opiera się w istocie na stwierdzeniu, że na przekroczenie dopuszczalnego stężenia siarczanów przewidzianego w pozwoleniu wodnoprawnym zezwalał § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r., co nie jest jednak stanowiskiem prawidłowym. Zgodnie z § 1, rozporządzenie to określa substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być eliminowane (wykaz I), oraz substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, powodujące zanieczyszczenie wód, które powinno być ograniczane (wykaz II) (pkt 1), miejsce i minimalną częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne analizy i sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom (pkt 2) a także warunki, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, w tym najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń, oraz warunki, jakie należy spełnić w celu rolniczego wykorzystania ścieków (pkt 3). Warunki te uwzględniane są w pozwoleniu wodnoprawnym i możliwe jest, że pozwolenie to określi bardziej rygorystyczne warunki niż rozporządzenie. Przyjęcie, tak jak tego oczekuje spółka, bezwzględnego prymatu rozporządzenia, oznaczałoby, że ustalanie warunków odprowadzania ścieków w pozwoleniu wodnoprawnym jest zbędne. Ponadto, zgodnie ze znajdującą zastosowanie w tej sprawie uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OPS 1/14, stosownie do art. 305a ust. 2 p.o.ś., jeżeli nie jest spełniony warunek prowadzenia pomiarów przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 tej ustawy, jest to wystarczająca podstawa stosowania, do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, art. 305a ust. 1 tej ustawy. Bez znaczenia jest zatem, że spółka prowadziła pomiary zanieczyszczeń lub temperatury we własnym zakresie, bowiem nie ulega wątpliwości, że nie wszystkie pomiary zostały dokonane przez akredytowane laboratorium w rozumieniu art. 147a ust. 1 p.o.ś., co było wystarczające do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Podważa to również możliwość uwzględnienia § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r., nawet przyjmując, że przepis ten mógłby mieć zastosowanie jako swojego rodzaju wyjątek od warunków nałożonych pozwoleniem wodnoprawnym (chociaż NSA nie podziela tego stanowiska). Bez znaczenia jest również podnoszona przez spółkę specyfika ścieków pochodzących z wód termalnych. Żaden z przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie dopuszcza bowiem możliwości przekraczania warunków pozwolenia wodnoprawnego lub niedotrzymywania ustawowych warunków prowadzenia pomiarów, z uwagi na udział wód termalnych w składzie odprowadzanych ścieków. Kwestia ta mogła być co najwyżej uwzględniona w wydawanym pozwoleniu wodnoprawnym i warunkach tam przyjętych, co jednak nie jest przedmiotem tej sprawy. Jak już wyżej wskazano, drugi z problemów zarysowanych przez podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, to kwestia zastosowania przepisów działu IVA k.p.a., a w szczególności art. 189c i art. 189f ust. 1 pkt 2 k.p.a. Przede wszystkim zaznaczenia wymaga, że żaden z przepisów działu IVA k.p.a. nie oznacza w tej sprawie, że aktualność traci stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OPS 1/14. Ponadto, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, norma z art. 189c k.p.a. w ogóle w tej sprawie nie znajdowała zastosowania, ponieważ organy, a za nimi Sąd I instancji, uwzględniły stan prawny z daty wydania pozwolenia wodnoprawnego. A w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywały przepisy względniejsze dla strony. Tego rodzaju względniejszymi przepisami nie są bowiem przepisy działu IVA k.p.a. Przepisy te mogły być przecież zastosowane w tej sprawie. Nie jest jednak tak, że przepisy takie jak art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. organ może stosować z urzędu. To strona może domagać się ich zastosowania w danej sprawie. Nie jest również tak, że norma z art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. ma bezwzględne zastosowanie w przypadku, jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na tej podstawie uzależnione jest od uznania organu, co wynika z przyjęcia przez ustawodawcę warunku, że uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Oceny w tym zakresie musi dokonać właściwy organ administracji publicznej, właśnie w granicach uznania administracyjnego, a w przypadku administracyjnych kar pieniężnych wymierzanych w sprawach z zakresu ochrony środowiska, również z uwzględnieniem zasady zanieczyszczający płaci. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że spółka dopatruje się spełnienia celów wymierzonej w tej sprawie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 130 833 zł, przez wcześniejsze jej pouczenie, co nie jest stanowiskiem prawidłowym. Zarzut przedawnienia został jedynie skrótowo uzasadniony przez spółkę, co w znacznej mierze utrudnia jego kontrolę instancyjną. Natomiast w ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p., z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 281 ust. 1 p.o.ś.). Obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie warunków odprowadzania ścieków ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca zobowiązanie zostanie doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek stanowiący podstawę naliczenia administracyjnej kary pieniężnej. Bieg przedawnienia prawa organu do wydania decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną należy odnosić do każdego okresu oceny. W tej sprawie pierwszy okres spełniania warunków pozwolenia wodnoprawnego upływał 29 lipca 2017 r. (ocena od dnia 30 lipca 2016 r do 29 lipca 2017 r.) a więc dopiero po tym okresie organ mógł dokonać oceny, czy ścieki spełniały wymagania pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1240/17). Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się zatem dopiero z upływem roku kalendarzowego, a zatem 1 stycznia 2018 r. i upływał 31 grudnia 2020 r. Doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce 18 grudnia 2020 r., a więc nie doszło do przedawnienia. W drugim okresie (tj. od dnia 30 lipca 2017 r. do 29 lipca 2018 r.) okres spełniania warunków pozwolenia wodnoprawnego upływał 29 lipca 2018 r. Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się zatem dopiero z upływem roku kalendarzowego, a zatem 1 stycznia 2019 r. i upływał 31 grudnia 2021 r. Doręczenie decyzji organu z 16 grudnia 2020 r. miało miejsce 18 grudnia 2020 r., a więc nie doszło do przedawnienia. Zdaniem NSA, Sąd I instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 68 § 2 O.p. a nie art. 68 § 1 O.p. i decyzję ustalającą wymiar kary doręczono skarżącej przed końcem 2023 r. (por. s. 20 uzasadnienia Sądu I instancji), ale błędy te nie miały znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.