III OPP 64/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W.Ł. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SPP/Wa 426/19 z wniosku W.Ł. o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 261/19 w sprawie ze skargi W.Ł. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 357/18 w sprawie ze skargi W.Ł. na bezczynność Komendanta Służby Ochrony Państwa w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

W.Ł. wnioskiem z dnia 22 października 2019 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2019 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lipca 2021 r. utrzymał to postanowienie w mocy. Pismem z dnia 2 września 2021 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. II SPP/Wa 426/19, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75) skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Jednocześnie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. są środkiem egzekwowania konstytucyjnego prawa każdego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawa do osądzenia tej sprawy, którą wniesie pod Sąd (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2012 r., I OPP 84/11). Tak więc nie mogą służyć jako swoisty środek odwoławczy, którym strona będzie mogła zainicjować bądź też wszcząć postępowanie w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez Sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania (zob. postanowienie NSA z 4.06.2013 r. II FPP 3/13). Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem tej skargi jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy. W związku z tym stwierdzić należy, że niedopuszczalne jest zarówno wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po prawomocnym zakończeniu postępowania, jak również przed jego wszczęciem. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie o sygn. akt II SPP/Wa 426/19 zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2021 r. Z powyższych względów skarga na przewlekłość postępowania w tej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 powołanej ustawy w związku z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.