III OPP 26/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Olga Żurawska-Matusiak Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W. L. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w rozpoznaniu wniosku W. L. z dnia 11 sierpnia 2020 r. o wyłączenie sędziego WSA Karoliny Kisielewicz od orzekania w sprawie ze skargi W. L. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1373/17 ze skargi W. L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lipca 2017 r. nr 222/kadr/17 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania.

W. L. wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziego WSA Karoliny Kisielewicz od orzekania w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1373/17 ze skargi W. L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lipca 2017 r. nr 222/kadr/17 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego WSA Karoliny Kisielewicz od orzekania w sprawie. Pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. II SA/Wa 1546/19, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania w związku ze złożonym wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. oraz zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 75 ze zm. – zwanej dalej ustawą)", strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania)". Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy "skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie". Równocześnie, w świetle art. 2 ust. 2 ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności "ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", a dokonując tej oceny "uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że skarga na przewlekłość dotyczy postępowania co do istoty sprawy. Wskazuje na to wyraźnie zawarty w art. 2 ust. 1 ustawy zwrot "jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", a także w art. 5 ust. 1 "w toku postępowania w sprawie", jak również w art. 2 ust. 2 w którym mowa o wydaniu "rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie". Taki też pogląd na tle omawianych przepisów prezentuje orzecznictwo sądowe. Wskazuje się w nim, że przez "tok postępowania w sprawie" w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy, należy rozumieć "postępowanie co do istoty sprawy" ("rozpoznanie sprawy co do istoty"), a nie postępowania incydentalne (uboczne), czy zażaleniowe (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 listopada 2012 r. sygn. akt KSP 15/12; z 24 września 2014 r. sygn. akt III SPP 206/14; z 13 listopada 2014 r. sygn. akt III SPP 227/14; z 16 czerwca 2015 r. sygn. akt III SPP 12/15; z 10 stycznia 2017 r. sygn. akt III SPP 65/16; z 6 lutego 2018 r. sygn. akt WSP 2/17 i z 10 lipca 2019 r. sygn. akt I NSP 63/19 dostępne w Bazie Orzeczeń Lex). Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona na prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowanie wpadkowe. Skarga nie dotyczy zatem żądania oceny "postępowania zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie", do czego uprawnia art. 2 ust. 1 ustawy, ale oceny postępowania wpadkowego w innym postępowaniu incydentalnym (o wyłączenie sędziego), w dodatku zakończonym przed jej wniesieniem. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 powołanej ustawy w związku z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.