III OPP 23/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1074/22 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Rektora [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/2022 postanawia: 1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 2. przyznać skarżącej K. P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sumę pieniężną w wysokości 3000,00 (trzy tysiące) złotych.

Pismem z dnia 26 maja 2023 r. K. P. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 1074/22. Następnie, pismem z dnia 28 czerwca 2023 r. skarżąca sprecyzowała, że jej ww. pismo stanowi skargę na przewlekłość postępowania złożoną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki i wskazała, że żąda: stwierdzenia przewlekłości postępowania w tej sprawie; przyznania od Skarbu Państwa kwoty 5850 zł; zasądzenia od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w ciągu ponad 6 miesięcy od dnia wydania wyroku w sprawie skarżącej nie sporządzono uzasadnienia wyroku oraz, że żądana przez nią od Skarbu Państwa kwota stanowi ekwiwalent utraconego stypendium, które powinna otrzymać, a którego dotyczy jej sprawa sądowoadministracyjna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 ze zm., dalej: ustawa). Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. W realiach niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, wydał wyrok dnia 9 grudnia 2022 r. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone dopiero dnia 5 czerwca 2023 r., a wysłane dnia 6 czerwca 2023 r., a zatem dopiero po upływie ponad 6 miesięcy od dnia wyroku oraz po wystosowaniu przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwóch monitów w tej sprawie. Stosownie zaś do art. 141 § 1-2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Tym samym sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło ze znacznym naruszeniem ustawowego terminu i dlatego też należało stwierdzić, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy nastąpiła nieuzasadniona zwłoka. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w postępowaniu tym nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącej jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 3000,00 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze znaczne naruszenie ustawowego terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku oraz rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość, a także znaczenie tej sprawy dla skarżącej. Zawarty w skardze na przewlekłość postępowania wniosek o zwrot kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, albowiem skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2022 r., sygn. akt II SPP/Wa 172/22.