III FZ 92/25

Dnia 31 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 420/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 26 kwietnia 2024 r., nr KO.4117.125,129.2024 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 grudnia 2024 r., I SA/Łd 420/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 26 kwietnia 2024 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że po prawomocnym zakończeniu postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 6 listopada 2024 r., skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, pismo wzywające do uiszczenia wymaganej kwoty wpisu zostało doręczone na adres skarżącego w dniu 25 listopada 2024 r. Pomimo stosownego pouczenia, ustawowy termin do wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku fiskalnego upłynął bezskutecznie z dniem 2 grudnia 2024 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skarżący został prawidłowo wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i obowiązku tego nie dopełnił w zakreślonym terminie, będąc jednocześnie poinformowanym, jakie skutki wynikają z jego niedopełnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi był zatem obowiązany skargę odrzucić. Zauważenia wymaga, że pomimo tego, iż skarżący po doręczeniu mu wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, wystąpił do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi nie został przerwany, a jego bezskuteczny upływ skutkować musiał odrzuceniem skargi. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z 10 lipca 2014 r., II OZ 667/14, postanowienie NSA z 10 czerwca 2016 r., I GZ 379/16, CBOSA). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku w wypadku zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia rozstrzygającego w przedmiocie zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13, CBOSA). Nie przerywa też biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez sąd prawomocnego postanowienia innej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Odmienne postępowanie w sprawie mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.