III FZ 695/22

Dnia 18 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt I SPP/Ol 45/22 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 listopada 2022 r., I SPP/Ol 45/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił zażalenie skarżącego, na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 października 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 9 września 2022 r. odmawiające zmiany postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 16 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, utrzymanego przez Sąd, postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2021 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie rozstrzygnięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 25 października 2022 r., działając jako sąd drugiej instancji, rozpoznał merytorycznie sprzeciw skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 września 2022 r. odmawiającego zmiany postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 16 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, utrzymanego przez Sąd, postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. W świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu jest niezaskarżalne, gdyż nie zostało wymienione w katalogu orzeczeń określonych w art. 194 § 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), a żaden inny przepis tej ustawy nie przewiduje możliwości wniesienia na tego rodzaju postanowienie zażalenia. Skarżący wniósł zatem w niniejszym przypadku zażalenie na prawomocne postanowienie, od którego nie przewidziano środka odwoławczego w związku z powyższym Sąd zastosował tryb wskazany w art. 178 p.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wskazując, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu w kwestii wolnej kwoty, którą dysponuje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. Treść przywołanych regulacji przesądza o tym, że sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że ustawodawca nie przewidział prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., bowiem w obecnym stanie prawnym sprzeciw od postanowienia czy zarządzenia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy utracił swój anulacyjny charakter, czego wyrazem jest brzmienie ww. przepisu. W związku z powyższym zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania stronie prawa pomocy zostało prawidłowo odrzucone – na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.