III FZ 690/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 603/22, w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi I. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 11 lutego 2022 r., nr 2401-IEE.711.33.2022.2/MP UNP: 2401-22-033900, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 8 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 603/22, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał I. M. do uiszczenia brakującego wpisu od skargi uprzednio złożonej w sprawie, w terminie 7 od dnia otrzymania odpisu zarządzenia. W odpowiedzi na powyższe pismem z 24 listopada 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że nie stać jej na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku na utrzymanie swojej osoby. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości i zmianę co do istoty z uwagi na realne pozbawienie jej skutecznego prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przedmiotem kontroli instancyjnej wywołanej zażaleniem skarżącej jest wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 listopada 2022 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Poza zakresem badania tutejszego Sądu pozostaje zagadnienie odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy, które skądinąd zostało prawomocnie przesądzone postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 186/22 (utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 listopada 2022 r., I SPP/Gl 186/22). Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: rozporządzenie), którego § 2 ust. 1 pkt 1 – będący podstawą wydania zarządzenia objętego zaskarżeniem – stanowi, że wpis stały skarg w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Z uwagi na fakt, że skarżąca wystąpiła ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wobec nieuiszczenia wpisu od środka zaskarżenia – co pozostaje okolicznością bezsporną w sprawie – zasadnie została wezwana do uregulowania opłaty, po przeprowadzeniu postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że kwota wskazana w zaskarżonym zarządzeniu odpowiada wysokości wpisu należnego od skargi na tego typu akty administracyjne (wspomniany § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Bez wpływu dla oceny prawidłowości zarządzenia w przedmiocie wezwania do uregulowania wpisu pozostawały argumenty dotyczące prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz sytuacji materialnej skarżącej. Jak wynika z analizy akt sprawy, wobec wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w sądzie pierwszej instancji toczyło się postępowanie wpadkowe we wskazanym zakresie, które wyczerpało tok instancyjny - w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 186/22, na mocy którego odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada przepisom obowiązującego prawa zarówno co do zasady, jak również co do wysokości. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.