III FZ 624/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 555/23, w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządnego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 8 maja 2023 r., nr SKO.PO/40/27/2022, w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2014 - 2018 postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 28 października 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 555/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę M. S. na decyzję Samorządnego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z 8 maja 2023 r., nr SKO.PO/40/27/2022, w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2014 - 2018, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 września 2023 r. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, zaś w wykonaniu zarządzenia z 26 września 2023 r. - do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie 200 zł, oba w terminie 7 dni liczonych od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. Korespondencja sądowa w zakresie powinności uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych środka zaskarżenia została doręczona Stronie 12 października 2023 r. Do dnia wydania kwestionowanego orzeczenia Skarżąca uzupełniła wpis od skargi, niemniej nie wskazała numeru PESEL. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że pomimo skutecznego wezwania Skarżącej nie uzupełniono braku formalnego skargi w zakresie numeru PESEL. W ocenie Sądu, skoro Strona była zobowiązana do uzupełnienia braku formalnego i czynności tej nie dokonała, należało zastosować sankcję odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia. Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, pismem z 23 listopada 2023 r. Skarżąca złożyła zażalenie, w treści którego wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniesiono, że w korespondencji sądowej skierowanej do Strony było wyłącznie wezwanie do uiszczenia wpisu, któremu uczyniła zadość w ustawowym terminie. Brak doręczenia wezwania w zakresie numeru PESEL uniemożliwiał tejże dokonanie czynności procesowej i konwalidowanie braku skargi w omawianym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu. Stosownie do art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo procesowe, w tym skarga inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne, winno czynić zadość podstawowym wymaganiom co do formy i treści, m.in. zgodnie z 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wskazywać numer PESEL, ilekroć stanowi pierwsze pismo w sprawie. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, niezachowanie określonego w ww. przepisie wymogu jest brakiem formalnym, który winien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. niezależnie, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych będących w dyspozycji sądu. Jeżeli we wniesionym przez stronę piśmie nie dochowano warunków formalnych, w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sankcję niezachowania wymogów w odniesieniu do skargi statuuje art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przewidujący rygor odrzucenia środka zaskarżenia. Odnosząc się do poprawności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wobec braku wskazania numeru PESEL w treści środka zaskarżenia Strona zobowiązana była do jego przedłożenia w sprawie. Korespondencja sądowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku została Skarżącej doręczona 12 października 2023 r., co wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru. Brakująca opłata nie została uzupełniona w zakreślonym terminie (okoliczność bezsporna w sprawie), co stosownie do regulacji wskazanej na wstępie uzasadniało zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji sankcji odrzucenia skargi. Strona dla usprawiedliwienia niedokonania czynności procesowej w terminie powołała się na okoliczność braku uzyskania wezwania w omawianym zakresie i zawarcia przez Sąd w kopercie doręczonej Stronie 12 października 2023 r. wyłącznie wezwania o wpis sądowy. W świetle tak zarysowanej argumentacji, koniecznym pozostaje zauważenie, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeżeli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, oraz korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Na k. 15 akt sądowych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej, z treści którego wynika, że zawierało wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, usunięcia braku formalnego skargi wraz z pouczeniem. Skarżąca złożyła podpis w toku procesu odbioru korespondencji w placówce pocztowej i tym samym potwierdziła deklarowaną zawartość koperty. Jakkolwiek w momencie składania rzeczonego podpisu Strona nie miała wiedzy, jakie konkretnie pisma składają się na przesyłkę sądową, po zapoznaniu się z ich treścią, mając świadomość deklarowanej zawartości, winna podjąć działania mające na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji chociażby poprzez kontakt z Sądem lub skierowanie pisma procesowego. Niezaoferowanie przez Skarżącą kontrdowodu o mocy dowodowej pozwalającej na wykazanie prawdziwości twierdzeń i obalenie domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie mogło doprowadzić do zniweczenia skutków procesowych upływu terminu ustawowego do uzupełnienia braku formalnego skargi. Powoływanie się na okoliczności niepoparte jakimikolwiek dowodami czyni twierdzenia Skarżącej niewiarygodnymi, niepozwalającymi uznać za spełniony wymóg wykazania okoliczności istotnych w sprawie, a przyjęcie odmiennego stanowiska przekreślało sens istnienia terminów procesowych w ogólności, co ostatecznie stanowiłoby zbyt daleko idące rozluźnienie dyscypliny procesowej gwarantującej rzetelność prowadzonych postępowań sądowych. Ma to szczególne znaczenie w kontekście cechującego się ścisłym reżimem dowodowym postępowania drugoinstancyjnego w zakresie badania legalności rozstrzygnięcia odrzucającego środek zaskarżenia, w którym nie jest wystarczające uprawdopodobnienie określonych racji, wskazujące jedynie na określone prawdopodobieństwo twierdzeń czy zdarzeń. Jednocześnie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie nie przesądza, czy w toku odbioru korespondencji sądowej i realizowania obowiązków procesowych Skarżąca dopuściła się zawinionego działania oraz jakie były rzeczywiste przyczyny takiego stanu rzeczy. Powyższe nie oznacza tym niemniej, że winna ona docelowo ponosić negatywne konsekwencje okoliczności będących poza jej władztwem, o ile okoliczności takie w ramach odpowiedniej inicjatywy procesowej poprze stosownymi twierdzeniami i dowodami. Powyższe kwestie, istotne z punktu widzenia hipotezy art. 87 § 2 p.p.s.a., będą mogły stanowić przedmiot oceny w cechującym się złagodzonym reżimem dowodzenia postępowaniu wywołanym ewentualnym wnioskiem strony o przywrócenie uchybionego terminu w ramach odrębnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Przedmiotem analizy w niniejszej sprawie jest wyłącznie ocena prawidłowości rozstrzygnięcia postanowienia Sądu pierwszej instancji z 28 października 2023 r. i taki jest zakres kognicji tutejszego Sądu. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.